Täzelikler
Bilim ulgamynyň iň soňky täzelikleri we resmi habarlary.
NETIJELI BILIM HYZMATDAŞLYGYNYŇ DILLER DÜNÝÄSINDÄKI MIWESI
Bedew batly döwrümizde Türkmenistanyň bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyň işjeň ösdürilmegi, ýaşlaryň dünýä derejesindäki öňdebaryjy bilim ojaklarynda tejribe geçmeginiň üpjün edilmegi hem-de daşary ýurt dillerini kämil derejede öwrenmekleri üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Bu ugurda alnyp barylýan köpýyllyk netijeli işleriň aýdyň subutnamasy hökmünde Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty bilen Koreýa Respublikasynyň abraýly Kangwon milli uniwersitetiniň arasyndaky bilim-ylym hyzmatdaşlygyny görkezmek bolar. Iki ýokary okuw mekdebiniň arasynda baglaşylan ylym we bilim babatda hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnamanyň çäginde taraplar köp ugurly hyzmatdaşlygy üstünlikli amala aşyrýarlar. Şu amala aşyrylýan hyzmatdaşlygyň amaly netijesi hökmünde 2026-2027-nji okuw ýylynda Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň talyplary Koreýa Respublikasynyň Çhunçhon şäherinde ýerleşýän Kangwon milli uniwersitetinde koreý dili ugry boýunça bir ýyllyk okuw maksatnamasyna gatnaşmaga mümkinçilik aldylar. Bu halkara okuw maksatnamasy talyplar üçin diňe bir dil öwreniş tapgyry bolman, eýsem olaryň hünär we şahsy taýdan kämilleşmeginde täze gözýetimleri açýan ajaýyp mümkinçilikdir. Sapaklaryň gönüden-göni tebigy dil gurşawynda, ýokary tejribeli koreý professor-mugallymlarynyň ýolbaşçylygynda geçirilmegi talyplaryň akademiýa we amaly sözleýiş endiklerini ýokary derejä ýetirmäge şert döredýär. Maksatnama talyplara Kangwon milli uniwersitetiniň baý kitaphanalaryndan, sanly bilim çeşmelerinden giňden peýdalanmaga, daşary ýurtly deň-duşlary bilen özara tejribe alyşmaga hem-de Koreýa Respublikasynyň taryhy-medeni mirasyny çuňňur özleşdirmäge giň mümkinçilik berýär. Şeýle hem, amaly sapaklar we medeni-köpçülikleýin çäreler geljekki hünärmenleriň medeniýetara gatnaşyklaryny kämilleşdirmäge, ylmy-barlag ugurlaryny giňeltmäge we olaryň geljekde kämil dilçi-mugallymlar bolup ýetişmeklerine berk binýat bolup hyzmat eder. Şeýle halkara derejesindäki maksatnamalar döwletimiziň ýaşlaryna dünýä derejesinde bilim almaga, dil endiklerini ösdürmäge we Türkmenistan bilen Koreýa Respublikasynyň arasyndaky ylym-bilim alyş-çalşygyny durnukly ösdürmäge uly goşant goşýar. Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty
Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň «Ýylyň mugallymy» döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri kesgitlenildi
Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlarynyň arasynda geçirilen «Ýylyň mugallymy» döwlet bäsleşiginiň netijeleri jemlendi. Bäsleşik ýokary bilim ulgamynda öňdebaryjy iş tejribesine eýe bolan, hünär ussatlygyny, ylmy-pedagogik işjeňligini we bilim ulgamynyň ösüşine goşýan goşandyny görkezen mugallymlary ýüze çykarmak maksady bilen geçirildi. Bäsleşik Türkmenistanyň Prezidentiniň bilim ulgamynda amala aşyrýan özgertmelerini durmuşa geçirmek, ýokary hünär bilimini ösdürmek boýunça öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmek, şeýle hem professor-mugallymlaryň halkara bilim giňişligindäki ornuny ýokarlandyrmak maksadyna gönükdirildi. Ýeňijileri kesgitlemekde Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň reýting bahalandyrma ulgamynda toplanan görkezijiler we sanly platformada awtomatiki hasaplanan netijeler esasy ölçeg hökmünde kabul edildi. Bäsleşigiň baş baýragyna 505,52 bal bilen Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň Matematiki analiz kafedrasynyň müdiri, fizika-matematika ylymlarynyň kandidaty, uly mugallym Nurmuhammet Gurbanmämmedow mynasyp boldy. Ol «Ýylyň mugallymy» diýen ada eýe boldy. Birinji orunlara Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň Okuw bölüminiň önümçilik tejribe okuwynyň ýolbaşçysy, uly mugallym Pirmyrat Geldimyradowiç Gurbanow (226,75 bal), Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň Rus diliniň nazaryýeti we amalyýeti kafedrasynyň mugallymy Maksat Kurbandurdyýewiç Bugraýew (160,82 bal) hem-de Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň Häzirki zaman kompýuter tehnologiýasy kafedrasynyň mugallymy Musa Serdarowiç Ýazymow (155,28 bal) mynasyp boldular. Ikinji orunlary eýelän mugallymlaryň hatarynda: Şiraly Gurbangeldiýewiç Baýekow — Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň Matematika we ony okatmagyň usulyýeti kafedrasynyň müdiriniň wezipesini ýerine ýetiriji, uly mugallym (149,05 bal); Allamyrat Geldimyradowiç Amanmämmedow — Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň Nazary we eksperimental fizika kafedrasynyň mugallymy (143,72 bal); Wepa Dädebaýewiç Sabyrow — Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň Fizika we elektrotehnika kafedrasynyň mugallymy (141,38 bal); Maksat Meretmuhammedowiç Çüriýew — Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Kiberhowpsuzlyk kafedrasynyň müdiriniň wezipesini ýerine ýetiriji, tehniki ylymlaryň kandidaty, uly mugallym (139,92 bal); Ýolly Dowlyýewiç Myradow — Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň Awtomobil ýollarynyň gurluşygy kafedrasynyň müdiriniň wezipesini ýerine ýetiriji, tehniki ylymlaryň kandidaty, uly mugallym (128,98 bal) dagy bar. Üçünji orunlara mynasyp bolan mugallymlar: Ýagmyr Ahmedowiç Tulekow — Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň Organiki däl we analitiki himiýa kafedrasynyň mugallymy (123,77 bal); Murat Berdiýewiç Çaşemow — Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň Kompýuter tehnologiýasy we ulgamlary kafedrasynyň mugallymy (119,50 bal); Bibihajar Amanmämmedowna Kerimowa — Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Energetika pudagynyň ykdysadyýeti kafedrasynyň mugallymy (108,33 bal); Ahmet Myradowiç Penjiýew — Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň Önümçiligi awtomatlaşdyrmak kafedrasynyň dosenti, tehniki ylymlaryň doktory (99,65 bal); Muhammetnur Abdylgapurowiç Ataýew — Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Maglumat tehnologiýalary kafedrasynyň mugallymy (96,18 bal); Ogulnabat Halykowna Saryýewa — Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň Umumy himiýa kafedrasynyň müdiriniň wezipesini ýerine ýetiriji, uly mugallym (90,26 bal); Akmyrat Jumasähedowiç Ýagmyrow — Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Ýokary matematika kafedrasynyň mugallymy (87,93 bal); Aýbölek Merdanowna Perdäýewa — Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Medisina ekologiýasy we gigiýena kafedrasynyň mugallymy (87,36 bal); Yslam Arslanselimowiç Begençew — Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň Jemgyýeti öwreniş ylymlary kafedrasynyň mugallymy (84,40 bal); Şaberdi Gylyçtaganow — Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň Maglumat tehnologiýalarynyň programma üpjünçiligi kafedrasynyň müdiriniň wezipesini ýerine ýetiriji, mugallym (83,22 bal); Han Döwranowiç Muhammetkuliýew — Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk institutynyň uly mugallymy (81,35 bal). Bäsleşigiň ýeňijileri we baýrakly orunlara mynasyp bolan professor-mugallymlar Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň degişli derejeli diplomlary bilen sylaglanar. «Ýylyň mugallymy» döwlet bäsleşigi ýokary bilim ulgamynda mugallymlaryň hünär ussatlygyny, ylmy gözleglerini we döwrebap okatmak usullaryny ösdürmäge gönükdirilen möhüm çäreleriň biri bolup durýar.
Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren okuw sapagy barada söhbetdeşlik duşuşygy geçirildi
2026-njy ýylyň 4-nji sentýabrynda Mary welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebiniň mugallymlarynyň we talyplarynyň gatnaşmagynda Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren okuw sapagy barada söhbetdeşlik duşuşygy geçirildi. Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk şanly toýunyň bellenilýän ýylynda has takygy, 2026-njy “Garaşsyz baky Bitarap Türkmenisan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň ikinji sentýabrynda Gahryman Arkadagymyz Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde umumy sapak geçdi. Alym Arkadagymyzyň bu umumy okuwyna müňlerçe ýaşlar gatnaşdy. Umumy okuw sapagynyň başynda Alym Arkadagymyz watançylyk temasyna ýüzlenip, watan mukaddesligini anyk deliller bilen düşündirdi. Bu umumy okuw sapagy mugallymlara görelde mekdebi boldy. Türkmen halkynyň Milli Lideriniň oýlanmalary ýaş nesillere atalyk, howandarlyk pendi juda täsirli boldy we ol nesilleriň hakydasynda baky galjak ýakymly ýatlamadyr. Söhbetdeşligiň ahyrynda oňa gatnaşyjylar Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyşlaryny beýan etdiler. Mary welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebi
Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň dürli ugurlar boýunça reýting netijeleri yglan edildi
Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň 2025–2026-njy okuw ýylynyň jemleri boýunça geçirilen reýting bahalandyrmasynyň netijeleri belli edildi. Reýting ýokary bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeleriň netijeliligine baha bermek, ýokary okuw mekdepleriniň, fakultetleriniň, kafedralarynyň we professor-mugallymlarynyň iş tejribesini höweslendirmek hem-de ýurdumyzyň halkara bilim we ylym giňişligindäki ornuny pugtalandyrmak maksady bilen geçirildi. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň ýokary okuw mekdepleriniň reýting bahalandyrmasy baradaky düzgünnamasynda kesgitlenen görkezijiler esasynda rating.bilim.tm sanly portalynda awtomatiki usulda hasaplanan netijeler boýunça öňdebaryjy ýokary okuw mekdepleri, fakultetler, kafedralar hem-de aýratyn tapawutlanan professor-mugallymlar kesgitlenildi. Pedagogik işgärleriň sanyna baglylykda, her bir professor-mugallyma düşýän ortaça bal görkezijisi boýunça ýokary netije görkezen ýokary okuw mekdepleriniň arasynda birinji derejeli diploma Türkmen döwlet maliýe instituty (18,95 bal) mynasyp boldy. Ikinji derejeli diplom Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasyna (17,40 bal), üçünji derejeli diplom bolsa Türkmenistanyň Döwlet energetika institutyna (17,18 bal) berildi. Şeýle hem fakultetleriň arasynda ýokary netijeleri görkezenleriň hatarynda Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň Maglumat tehnologiýasy fakulteti birinji orny eýeledi (37,39 bal). Ikinji orna Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Sanly tehnologiýalar we kiberhowpsuzlyk fakulteti (25,80 bal), üçünji orna Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň Aragatnaşygyň radiotehnologiýalary fakulteti (24,30 bal) mynasyp boldy. Kafedralaryň arasynda iň ýokary görkezijiler Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň Takyk we tebigy ylymlar kafedrasynda (60,66 bal) hasaba alyndy. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Kiberhowpsuzlyk kafedrasy (51,36 bal) ikinji, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň Diller kafedrasy (48,73 bal) üçünji orny eýeledi. Reýting netijeleri boýunça halkara bilim we ylym giňişligindäki işjeňligi bilen tapawutlanan professor-mugallymlar hem sylaglanmaga hödürlendi. Hirşiň indeksi boýunça ýokary görkeziji görkezen (h-index=7) Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasynyň Tebigy bilimler we kompýuter tehnologiýasy kafedrasynyň müdiri wezipesini ýerine ýetiriji, mugallym Bekgylyç Hakberdiýewiç Agaýew aýratyn bellenildi. Ylmy žurnallaryň CiteScore Q2 kwartil reýtingine girýän neşirlerde çap edilen makalalary üçin Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň Rus diliniň nazaryýeti we amalyýeti kafedrasynyň mugallymy Maksat Kurbandurdyýewiç Bugraýew, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň Türkmenistanyň taryhy we ony okatmagyň usulyýeti kafedrasynyň mugallymy Dinmuhammet Tekäýew hem-de Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň professor-mugallymlar topary tapawutlandyryldy. Maksat Kurbandurdyýewiç Bugraýew «Перспективы науки и образования» ylmy žurnalynda çap edilen «Tutoring as a form of support for the adaptation of foreign students at the university» atly makalasy, Dinmuhammet Tekäýew «Журнал БГУ. История» neşirinde çap edilen «Дискуссия вокруг адресата ахд-наме эпохи Ануштегинидов» atly makalasy bilen, Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň professor-mugallymlar topary bolsa «The European Physical Journal (EPJ)» žurnalynda çap edilen «Superstatistics properties of the Kane oscillator» atly ylmy işi bilen ýokary baha mynasyp boldular. Reýtingiň netijeleri ýokary okuw mekdepleriniň bilim, ylym we innowasiýa ugurlaryndaky işleriniň netijeliligini görkezýän möhüm görkezijileriň biri bolup, öňdebaryjy tejribä eýe bolan bilim işgärlerini höweslendirmäge we halkara derejedäki ylmy işjeňligi ösdürmäge hyzmat edýär. 12-nji sentýabrda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň mejlisler zalynda ýokary okuw mekdepleriniň reýting bahalandyrmasynyň hem-de «Ýylyň mugallymy — 2026» döwlet bäsleşiginiň jemlerine bagyşlanan sylaglaýyş dabarasy geçirildi. Dabarada reýting bahalandyrmasynyň netijeleri boýunça öňdebaryjy ýokary okuw mekdepleri, fakultetler we kafedralar, şeýle hem ýokary netijeleri görkezen professor-mugallymlar sylaglandy.
Dabaraly maslahat geçirildi
2026-njy ýylyň sentýabr aýynyň 14-ne Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda “Beýik taryh – beýik geljege binýat” atly dabaraly maslahat geçirildi. Dabaraly maslahatyň dowamynda Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň “Türkmeniň buýsanjy” atly goşgusynyň many-mazmuny, milli buýsanç terbiýesindäki ornuny we çeperçilik aýratynlyklary birnäçe çykyşlar diňlenildi. Dabaranyň dowamynda institutyň «Kuwwat» aýdym-saz toparynyň çeper höwesjeň talyp ýaşlarynyň ýerine ýetirmeklerinde Watanymyzy, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzy, türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzy wasp edýän birnäçe aýdymlara tomaşa edildi. Dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzy ösüşiň täze belentliklerine sary alyp barmak, ylymly-bilimli, sagdyn ýaşlary kemala getirmek ugrunda tutumly işleri durmuşa geçirýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Dabaraly maslahat geçirildi
2026-njy ýylyň sentýabr aýynyň 14-ne Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Mary welaýat komiteti, Türkmenistanyň Kärdeşler Arkalaşygynyň Mary welaýat birleşmesi bilen bilelikde gurnamaklarynda “Garaşsyzlyk – ähli üstünliklerimiziň özeni” atly dabaraly maslahat geçirildi. Maslahata Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Mary welaýat komitetiniň, Türkmenistanyň Kärdeşler Arkalaşygynyň Mary welaýat birleşmesiniň wekilleri, institutyň mugallymlary we talyp ýaşlary gatnaşdylar. Dabaraly maslahatyň dowamynda 2026-njy ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda bellenilip geçiljek Türkmenistanyň şanly Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygy bilen bagly, Garaşsyzlyk ýyllarynda ýetilen sepgitler, ösüşler, üstünlikler barada birnäçe çykyşlar diňlenildi. Dabaranyň dowamynda institutyň «Kuwwat» aýdym-saz toparynyň çeper höwesjeň talyp ýaşlarynyň ýerine ýetirmeklerinde Watanymyzy, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzy, türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzy wasp edýän birnäçe aýdymlara tomaşa edildi. Dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar döredilýän ähli mümkinçilikler üçin türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini aýtdylar. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
ÝOKARY OKUW MEKDEPLERI ÜÇIN IŇLIS DIL BILIMI BOÝUNÇA TÄZE OKUW KITABY ÇAP EDILDI
Ýaňy-ýakynda Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan ýokary okuw mekdepleriniň talyplary üçin täze «English Linguistics» okuw kitaby çap edildi. Kitabyň awtorlary L.Geldiýewa, M.Abdyýewa, Ş.Kadyrowa. Okuw kitaby talyplarda dil ulgamy, dil bilimi barada düşünjäni kemala getirmäge, şeýle hem iňlis dili boýunça geljekki hünärmenleriň ylmy, seljerme we hünär başarnyklaryny ösdürmäge gönükdirilendir. Okuw kitabynda dil bilimi ylmynyň esasy bölümleri yzygiderli beýan edilýär. Onda dil, gepleýiş we ýazuw aragatnaşygy, dil maşgalalary, dil bilimi ylmy we onuň esasy bölümleri barada maglumat berilýär. Iňlis diliniň fonetikasy we fonologiýasy, şol sanda artikulýasiýa ulgamy, sesleriň toparlara bölünişi, fonetik transkripsiýa, fonologik üýtgeşmeler we prosodik aýratynlyklar giňişleýin öwredilýär. Mundan başga-da, okuw kitabynda morfologiýa, sintaksis we semantika boýunça esasy düşünjeler we okuw maglumatlary beýan edilýär. Nazary maglumatlar dürli görnüşli amaly ýumuşlar bilen berkidilip, talyplaryň dil bilimini çuňlaşdyrmaga, dil hadysalaryny seljermek endiklerini ösdürmäge we nazary bilimleri amaly taýdan ulanmaga ýardam berýär. Bu okuw kitaby iňlis dilini we dil bilimini çuňlaşdyryp öwrenmäge, talyplaryň seljerme ukyplaryny ösdürmäge hem-de daşary ýurt dillerini okatmak, dil bilimi we terjimeçilik ugurlarynda geljekki hünärmenler üçin zerur bolan hünär başarnyklaryny kemala getirmäge ýardam bermäge niýetlenendir. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
«TÜRKMEN WE RUS DILLERINIŇ DEGŞIRME GRAMMATIKASY» OKUW KITABY ÇAP EDILDI
“Ylym” neşirýaty S.Hydyrow we G.Ylýasowa tarapyndan taýýarlanan “Türkmen we rus dilleriniň degşirme grammatikasy” atly täze okuw kitabyny çap etdi. Bu neşir Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleri üçin ders boýunça tassyklanan okuw maksatnamasyna laýyklykda taýýarlandy. Kitap fonetika, leksikologiýa, frazeologiýa boýunça dürli aýratynlyklara eýe bolan iki diliň umumy we tapawutly hadysalaryny jikme-jik görkezýär hem-de degşirilýän dilleriň tipologiýasynyň, morfologiýasynyň esasy meselelerini öz içine alýar. Onda geneologik klassifikasiýanyň, şeýle-de çekimli we çekimsiz fonemalaryň düzüminiň hem-de ulgamlarynyň aýratynlyklary beýan edilýär. Täze okuw kitabynyň esasy aýratynlygy onuň ýokary derejede amaly ugurlylygydyr. Giňişleýin degşirme seljermesi geljekki mugallymlara rus dilini öwrenýän okuwçylarda duş gelýän ýalňyşlyklaryň öňüni almaga mümkinçilik berýär. Kitabyň mazmuny girişden, tematik bölümlerden, netijeden we ulanylan edebiýatlaryň sanawyndan ybarat. Okuw kitaby amaly sapaklar geçilende, şeýle hem özbaşdak işler ýerine ýetirilende peýdalanylyp bilner. Bu neşir mugallymlar, filologlar we ylmy işgärler üçin hem uly gyzyklanma döreder. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Gurluşyk we emeli aň tehnologiýalary boýunça halkara ylmy-amaly maslahatlar geçiriler
2026-nji ýylyň oktýabr aýynda Türkmenistanyň iki sany ýokary okuw mekdebinde urluşyk we emeli aň tehnologiýalary boýunça halkara ylmy-amaly maslahatlar geçiriler. Bu barada 11-nji sentýabrda geçirilen hökümet mejlisinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow habar berdi. "Türkmenistan" gazetiniň habar bermegine görä, milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, ýaşlaryň intellektual ukyplaryny ösdürmek, kämil hünärmenleri ýetişdirmek ugrunda ulgamlaýyn işler amala aşyrylýar. Ýurdumyzda Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň berýän hemaýat-goldawlary esasynda halkara olimpiadalar, forumlar, sergiler, ylmy-amaly maslahatlar ýokary derejede geçirilip, bu babatda baý tejribe toplanýar. Milli strategiýalarda, maksatnamalarda kesgitlenen wezipelerden ugur alyp, 2026-njy ýylyň oktýabrynda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynda “Gurluşyk we senagat toplumynda innowasion tehnologiýalaryň orny”, Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetinde “Milli emeli aň tehnologiýalary: sanly ykdysadyýet, «akylly» diwersifikasiýa, durnukly ösüş” atly sanly ulgam arkaly halkara ylmy-amaly maslahatlary geçirmek göz öňünde tutulýar. Bu maslahatlara ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary, professor-mugallymlary, alymlary bilen birlikde, dünýäniň abraýly ýokary okuw mekdepleriniň, iri halkara guramalaryň wekilleriniň gatnaşmagyna garaşylýar. Olarda “ýaşyl”, howpsuz, “akylly” şäher konsepsiýasy, innowasion gurluşyk serişdeleriniň önümçiligi, önümçilik amallaryny awtomatlaşdyrmak we robot tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, ykdysadyýeti “akylly” diwersifikasiýalaşdyrmakda we sanlylaşdyrmakda, durnukly ösüşi üpjün etmekde emeli aň tehnologiýalarynyň innowasion mümkinçilikleri boýunça dünýä tejribelerini öwrenmek meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi. Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamak, ylym-bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy berkitmek boýunça zerur işleriň durmuşa geçirilýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Diýarymyzyň agzalan ýokary okuw mekdeplerinde sanly ulgam arkaly halkara ylmy-amaly maslahatlary geçirmek bilen bagly taýýarlanan teklibi goldap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.
Milli buýsanjymyz – behişdi bedewlerimize bagyşlanan söhbetdeşlik
Ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň halkymyzyň milli gymmatlygy bolan ahalteke bedewleriniň şan-şöhratyny we atşynaslyk sungatyny dünýä giňişliginde dabaralandyrýan halkara başlangyçlarynyň hem-de nusgalyk işleriniň taryhy ähmiýetine bagyşlanan giňişleýin söhbetdeşlik geçirildi. Onda behişdi bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da belende galdyrmak ugrunda döwlet derejesinde amala aşyrylýan işlere bagyşlanan pikir alyşmalar boldy. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň we “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň bilelikde guramagynda geçirilen maslahata ýurdumyzyň Bilim ministrligine degişli bilim ojaklarynyň, Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň we “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen maslahatda türkmen halkynyň dünýä beren milli gymmatlygy bolan ahalteke bedewleriniň şan-şöhratyny belende galdyrmak bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bellenilişi ýaly, Niderlandlar Patyşalygynda ahalteke atlarynyň arasynda atly sport we gözellik bäsleşiginiň dünýä çempionatynyň geçirilmegi, onuň çäklerinde ýurdumyzyň sergileriň guralmagy ýurdumyzda bu ugurda alnyp barylýan işleriň dünýä nusgalykdygyny äşgär etdi. Munuň özi Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň asylly başlangyçlary, hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen milli buýsanjymyz bolan behişdi bedewlerimize uly üns berilýändigine şaýatlyk edýär. Türkmen topragynda kemala getirilip, umumadamzat gymmatlygyna öwrülen behişdi bedewlerimiz Ýer ýüzünde bar bolan tohum atlaryň arasynda iň naýbaşylarynyň biri hasaplanýar. Maslahatda çykyş edenler ýurdumyzda atçylyk pudagynyň ýokary derejeli hünärmenler bilen üpjünçiligine aýratyn üns berdiler we şunda Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasynyň alyp barýan işine möhüm ornuň degişlidigini nygtadylar. Bu ýokary okuw mekdebinde tejribeli atşynaslary, seýisleri, çapyksuwarlary we bu ugra degişli beýleki hünärmenleri taýýarlamak, olaryň hünär derejelerini ýokarlandyrmak boýunça zerur işler amala aşyrylýar. Şeýle hem Arkadag şäherinde Atçylyk ylmy-önümçilik merkeziniň döredilmegi pudagyň ösmegine goşant goşmak bilen, ahalteke bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da dabaralandyrýar. Munuň özi taryhyň dowamynda türkmen seýisleriniň we atşynaslarynyň yhlasyndan dörän ganatly bedewleriň giňden wagyz edilmeginde ähmiýetlidir. Bu bolsa atçylyk pudagynda alnyp barylýan işleriň ösüşiň täze derejesine çykýandygyny görkezýär. Şol bir wagtyň özünde ýurdumyza ahalteke bedewleriniň çeper döredijilikde dabaralandyrylmagyna zerur üns berilýär. Ýurdumyzyň döredijilik işgärleri, heýkeltaraşlar we zergärler ahalteke bedewleriniň çeper keşbini döretmäge, at esbaplarynyň häzirki zaman görnüşlerini taýýarlamaga hemmetaraplaýyn we ylmy esasda çemeleşýärler. Bu bolsa ýurdumyzda atçylyk sungatynyň ähli ugurlar boýunça ösdürilmegine giň ýol açýar. “Tegelek stoluň” başynda geçirilen söhbetdeşlige gatnaşyjylar atçylyk ulgamy boýunça ýurdumyzda halkara hyzmatdaşlygynyň işjeňleşdirilýändigini nygtadylar. Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy tarapyndan dünýäniň dürli döwletleri bilen bu ugurda alnyp barylýan halkara gatnaşyklarynyň gerimini giňeltmek ugrunda zerur tagallalar edilýär. Bu bolsa ýurdumyzyň atşynaslarynyň atçylyk we atly sport boýunça dünýäniň dürli ýurtlarynda geçirilýän halkara bäsleşiklerine işjeň gatnaşmaklaryna giň ýol açýar. Ýurdumyzyň welaýatlarynda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän atçylyk sport toplumlarynyň, okuw-ylmy merkezleriniň, athanalaryň gurulmagy atşynaslarymyzyň zähmetini döwrebap derejede guramaga ýardam edýär. Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen bina edilen, sebitde ilkinji «akylly» Arkadag şäherinde «Akhan» we «Taýçanak» binalarynyň hem-de Görogly adyndaky döwlet atçylyk sirkiniň gurulmagy, şäheriň şaýollarynyň biriniň Ahalteke atlary şaýoly diýlip atlandyrylmagy bedewleriň halkymyzyň durmuşynda aýratyn orun eýeleýändigini nobatdaky gezek subut edýär. Maslahatyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ahalteke bedewleriniň dünýä ýüzündäki şan-şöhratynyň belende galmagy ugrunda döwlet derejesinde ähmiýet berilýändigi üçin hormatly Prezidentimize we Gahryman Arkadagymyza alkyş sözlerini aýtdylar. Şeýle hem olar döredilýän mümkinçiliklerden netijeli peýdalanyp, türkmen halkynyň milli gymmatlygy bolan ahalteke bedewleriniň şan-şöhratyny yzygiderli wagyz etmek ugrunda ähli tagallalaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Bilim ministrligi daşary ýurtda okamaga gidýän talyplar üçin güwänamany almak tertibini düşündirdi
Türkmenistanyň Bilim ministrligi talyplara we okuwa girmek isleýän ýaşlara daşary ýurtlaryň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerinde okamak üçin daşary ýurda gitmekde zerur bolan güwänamany resmileşdirmegiň tertibi barada maglumat berýär. Güwänama Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň 2022-nji ýylyň 1-nji iýunyndaky №202 buýrugynyň 1-nji goşundysyna laýyklykda berilýär. Ol raýatyň bellenen tertipde daşary ýurtda okuwyny dowam etdirýän ýa-da okuwa täze başlan talyp hökmünde hasaba alnandygyny tassyklaýar. Hasaba alyş raýatyň hemişelik ýaşaýan ýeri boýunça — etrap bilim bölümlerinde geçirilýär. Aşgabat şäheriniň ýaşaýjylary bolsa şäheriň Baş bilim müdirligine ýüz tutup bilerler: Salgysy: Türkmenistanyň Gahrymany Atamyrat Nyýazow şaýoly, 148Telefonlar: 39-35-01, 39-37-79E-mail: ashgabatmekdep@sanly.tm Hasaba alyş tertibi Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň 2024-nji ýylyň 25-nji iýulyndaky №245 buýrugy (2-nji goşundy) bilen kesgitlenýär. Zerur bolan resminamalar: Şahsyýeti tassyklaýan resminamanyň nusgasy (milli we daşary ýurt pasportlary); Ilkinji gezek daşary ýurda gidýänler üçin — daşary ýurt okuw mekdebiniň çakylygynyň we okuw baradaky kepillik hatynyň türkmen diline terjime edilen nusgalary; Wizanyň nusgasy; Harby şahadatnamanyň ýa-da harby hasaba goýlandygy baradaky şahadatnamanyň nusgasy; Okuw edarasy tarapyndan berilýän bellenen nusgadaky sowalnama; Orta bilim baradaky şahadatnamanyň nusgasy; 6×9 ölçegdäki bir sany reňkli fotosurat. Goşmaça maglumatlar: Resminamalar iş günlerinde sagat 14:00-dan 17:00-a çenli kabul edilýär. Resminamalaryň nusgalary we möhürleriň yzlary aýdyň bolmaly, sowalnama bolsa seresaplylyk bilen, ýalňyşsyz doldurylmalydyr. Resminamalar şahsy ýagdaýda tabşyrylýar.
Mekdep okuwçylarymyz mental hasaplamak boýunça dünýä çempionatynda ýokary netijeler görkezdiler
2026-njy ýylyň 5—7-nji sentýabry aralygynda Germaniýanyň Bielefeld şäherinde çagalaryň we ýetginjekleriň arasynda mental hasaplamak boýunça dünýä çempionaty («The Junior Mental Calculation World Championship 2026») geçirildi. 2008-nji ýyldan bäri geçirilip gelinýän bu abraýly bäsleşige Hytaý, Singapur, Germaniýa, Ýaponiýa, Fransiýa ýaly 14 döwletden 100-den gowrak saýlanan iň ökde mental türgenler gatnaşdy. Gatnaşajylar 2 sagadyň dowamynda diňe ýatdan hasaplamak arkaly matematikanyň çylşyrymly ugurlary, şol sanda kök almak, köpeldijilere dagytmak, droblar we senenama senelerini tapmak boýunça bäsleşdiler. Ýurdumyz boýunça geçirilen saýlama tapgyryň netijesinde «JMCWC 2026» çempionatyna kabul edilen 12 sany mekdep okuwçymyzyň birnäçesi 2000 baldan ýokary netije görkezdi. Bäsleşikde Türkmenabat şäherindäki «Kämil Bilim» okuw merkeziniň «Anzan» maksatnamasynyň uçurymy, 41-nji orta mekdebiň 7-nji synp okuwçysy Mekan Nurgeldiýew «Junior-1» derejesinde 2477 bal toplap, dünýä çempionatynda 3-nji orny eýeledi. Şeýle hem Türkmenistanyň mental arifmetika boýunça ilkinji milli rekordçysy Liwanur Berdiýewa «Senior» derejesinde iň ýokary bal alan gatnaşyjylaryň ilkinji 8-ligine girmegi başardy. Germaniýadaky çempionatda ýurdumyzyň ýygyndy toparyna «Kämil bilim» okuw merkeziniň mental arifmetika mugallymy Jahan Durdymämmedowa we matematika mugallymy Halym Annagurbanow ýolbaşçylyk etdiler. Ýatlap geçsek, geçen ýyl bu abraýly halkara ýaryşda okuwçylarymyz üstünlikli çykyş edip, ilkinji onluga girmegi başarypdylar.
GARAŞSYZLYGYMYZYŇ ŞANLY 35 ÝYLLYGYNA BAGYŞLANAN “INŽENER-TEHNIKI BILIM KÄMILLEŞMEK ÝOLUNDA” ATLY YLMY MAKALALAR ÝYGYNDYSY NEŞIR EDILDI
Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly senesi milli ösüşiň dürli ugurlarynda gazanylan üstünliklere, döredijilikli zähmete we ylmy-bilim ulgamynda ýetilen belent sepgitlere nazar aýlamaga giň mümkinçilik döredýär. Şu taryhy senäniň şanyna Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti tarapyndan taýýarlanan “Inžener-tehniki bilim kämilleşmek ýolunda” atly uly göwrümli ylmy makalalar ýygyndysynyň neşir edilmegi hem ýurdumyzyň ylmy jemgyýetçiligi üçin möhüm wakalaryň biridir. Makalalar ýygyndyda uniwersitetiň professor-mugallymlarynyň, alymlarynyň, aspirantlarynyň, ylmy derejä dalaşgärleriniň, şeýle hem hyzmatdaş daşary ýurtlaryň ýokary okuw mekdepleriniň wekilleriniň ylmy-barlag we taslama işleriniň netijeleri giňişleýin beýan edilýär. Neşirde öňe sürülýän ylmy garaýyşlar we amaly teklipler nebitgaz, energetika hem-de himiýa senagatynyň önümçilik mümkinçiliklerini kämilleşdirmäge, döwrebap tehnologiýalary önümçilige ornaşdyrmaga we ykdysady taýdan netijeli çözgütleri işläp taýýarlamaga gönükdirilen. Bu ylmy ýygyndy diňe bir dürli ugurlardaky ylmy gözlegleriň netijelerini jemleýän neşir bolmak bilen çäklenmän, eýsem inžener-tehniki bilimiň häzirki zaman ösüş ugurlaryny, ylmy pikirlenmäniň täze mümkinçiliklerini we bilim bilen önümçiligiň utgaşykly arabaglanyşygyny şöhlelendirýän ähmiýetli çeşme bolmak bilen inžener-tehniki ugurlarda bilim berýän ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlaryna, alymlaryna, aspirantlaryna, talyplaryna, şeýle hem ylmy-tehniki ösüş bilen gyzyklanýan giň okyjylar köpçüligine niýetlenendir. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe milli bilim ulgamyny toplumlaýyn ösdürmek, onuň mazmunyny döwrüň talaplaryna laýyklykda baýlaşdyrmak we hil taýdan täze derejä çykarmak döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Häzirki döwürde Gahryman Arkadagymyzyň öňdengörüjilikli başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda bilim we ylym ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ylym-bilime aýratyn ähmiýet bermegi netijesinde ýurdumyzda ylmyň we bilimiň maddy-enjamlaýyn hem-de ylmy-usulyýet binýady barha pugtalandyrylýar. Bu ugurda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeler ýokary okuw mekdepleriniň ylmy mümkinçilikleriniň artmagyna, ýaşlaryň döwrebap bilim almagyna, olaryň döredijilik we ylmy işlerine işjeň gatnaşmagyna oňyn täsir edýär. Häzirki zaman bilim giňişliginiň möhüm aýratynlyklarynyň biri hem sanly tehnologiýalaryň we innowasion usullaryň okuw işine giňden ornaşdyrylmagydyr. Bu bolsa ylym-bilim ulgamynyň hilini ýokarlandyrmaga, dolandyryş işlerini ýönekeýleşdirmäge hem-de öwrenmegi has täsirli etmäge giň mümkinçilikler döredýär. Ýygyndynyň esasy maksady inžener-tehniki bilimiň we ylmy-barlag işleriniň häzirki zaman ugurlaryny giňden beýan etmek, nebitgaz, energetika we himiýa pudaklarynda täze tehnologiýalaryň ylmy esaslaryny öwrenmäge hem-de ylmy bilimleriň ýaýbaňlandyrylmagyna ýardam bermekden ybaratdyr. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw mekdepleri bilen hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegi aýratyn ähmiýete eýedir. Şeýle hyzmatdaşlyk inžener-tehniki bilim ulgamynda halkara tejribäniň öwrenilmegine, ylmy garaýyşlaryň baýlaşmagyna, bilelikdäki barlaglaryň geçirilmegine we ýaş alymlaryň halkara ylmy giňişligine işjeň goşulmagyna giň mümkinçilik döredýär. Ylmy makalalar ýygyndysynda dürli ugurlar boýunça beýan edilen ylmy işleriň esasy maksady ylmyň jemgyýetiň we önümçiligiň ösüşindäki ornuny has-da berkitmek, ylmy pikir bilen amaly tejribäniň sazlaşygyny üpjün etmek hem-de täzeçil çözgütleriň döredilmegine ýol açmakdyr. “Inžener-tehniki bilim kämilleşmek ýolunda” atly ylmy makalalar ýygyndysy Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň ylmy-bilim giňişliginde alnyp barylýan döredijilikli işleriň, ýaş alymlaryň ylmy işleriniň we halkara ylmy hyzmatdaşlygyň netijelerini özünde jemleýän ähmiýetli neşir hökmünde çykyş edýär. Ylmyň dürli ugurlary boýunça taýýarlanan makalalar ösüşlere, türkmen ylmynyň abraýyna goşant goşmaga we ylmy barlaglaryň netijelerini önümçilikde, okatmagyň amaly-usulyýetinde ulanmaga gönükdirilendir. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşiginiň jemleýji tapgyry
Zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşiginiň jemleýji tapgyry Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, halkymyzyň saglygyny pugtalandyrmak, beden taýdan berk we ruhy taýdan baý, röwşen geljegimiz bolan ýaşlary kemala getirmek ata Watanymyzyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Çagalaryň mynasyp bilim we terbiýe almaklary, sport, aýdym-saz, edebi-çeper döredijilik bilen meşgullanmaklary, ukyp-başarnyklaryny ösdürmekleri üçin ýurdumyzda ähli şertler döredilýär. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2025-nji ýylyň 14-nji noýabryndaky 1596 belgili «Edebiýat, medeniýet we sungat işgärleriniň, höwesjeň aýdymçy ýaşlaryň hem-de zehinli çagalaryň arasynda Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» atly baýragyny almak ugrundaky bäsleşigi yglan etmek hakynda» Kararyny ýerine ýetirmek, zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşigini ýokary derejede guramaçylykly geçirmek maksady bilen, 2026-njy ýylyň fewral aýynda ähli görnüşli umumybilim edaralarynda bäsleşigiň mekdep tapgyry, 2026-njy ýylyň mart aýynda etrap we şäher tapgyry, 2026-njy ýylyň aprel aýynda welaýat, Aşgabat, Arkadag şäher tapgyrlary guramaçylykly geçirildi. Bäsleşigiň Aşgabat we Arkadag şäher, welaýat tapgyrlaryna jemi 1184 çaga, 65 sany çagalar döredijilik toparlary gatnaşdylar. Eminler topary tarapyndan bäsleşigiň Aşgabat we Arkadag şäher, welaýat tapgyrlarynda özüniň ýokary ýerine ýetirijilik ussatlygy we sahna başarnygy bilen tapawutlanan aýdymçy çagalaryň 21-si bäsleşigiň jemleýji döwlet tapgyryna gatnaşmak üçin saýlanylyp alyndy. 2026-njy ýylyň 9-njy sentýabrynda ir säher bilen zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşiginiň jemleýji döwlet tapgyryna gatnaşyjylar Garaşsyzlyk binasyna gül desselerini goýdular. Soňra Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň Nowruz ýaýlasyndaky «Türkmeniň Ak öýi» binasynda zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşiginiň ýurt Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramy mynasybetli guralýan döwlet tapgyryna gatnaşyjylaryň jemleýji konserti uly ruhubelentlik ýagdaýynda ýokary guramaçylyk derejesinde geçirildi. Bäsleşigiň jemleýji döwlet tapgyryna 21 sany aýdymçy çaga bilen birlikde 436 çagadan ybarat 14 sany döredijilik topary gatnaşdy. Jemleýji konsertde okalan Türkmenistanyň Prezidenti Hormatly Serdar Berdimuhamedowyň zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşigine gatnaşyjylara iberen Gutlagy ýüreklerde uly buýsanç we hoşallyk duýgusyny döretdi. Ýaş ýürekleri buýsançly, kalplarynda döredijilik ylhamlary joşýan bagtyýar çagalaryň ýerine ýetiren aýdym-saz, tans we edebi-sazly, foklor çykyşlarynda dost-doganlygyň, dünýä nusgalyk beýik işleriň, parahatçylykly ösüşleriň mekany bolan Garaşsyz Watanymyzda amala aşyrylýan tutumly işler, ýetilýän belent sepgitler, merdana halkymyzyň baý geçmiş mirasy, şan-şöhrata beslenen taryhymyz, görenleri haýrana goýýan medeni gymmatlyklarymyz, milli däp-dessurlarymyz, halkymyza mahsus watansöýüjilik, agzybirlik, halallyk, zähmetsöýerlik, ynsanperwerlik ýaly ýagşy gylyk-häsiýetler ýokary çeperçilik bilen wasp edildi. Zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşiginiň jemleýji tapgyryna gatnaşan çagalara Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
«FILOLOGIÝANYŇ MESELELERI» YLMY-USULY ELEKTRON ŽURNALYŇ ÝÖRITE SANY NEŞIR EDILDI
Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň «Filologiýanyň meseleleri» ylmy-usuly elektron žurnalynyň mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygyna bagyşlanan ýörite sany neşir edildi. Žurnalyň bu sanyndaky ylmy makalalarda Garaşsyz baky Bitarap Türkmenistanyň 35 ýylyň içinde ylym, bilim, daşary syýasat, medeniýet, ynsanperwer diplomatiýa hem-de jemgyýetçilik ösüşinde gazanan uly üstünlikleri beýan edilýär. Žurnalyň ilkinji sahypalarynda Garaşsyzlygyň we hemişelik Bitaraplygyň parahatçylygy berkitmekdäki orny, Watanymyzyň halkara giňişlikdäki belent abraýy şöhlelenip, ýurdumyzyň ajaýyp binagärlik keşbi, sebitde ilkinji «akylly» Arkadag şäheri, BMG hem-de ÝUNESKO bilen ýola goýlan synmaz hyzmatdaşlyk barada giňişleýin beýan edilýär. Magtymguly Pyragynyň golýazmalar toplumynyň hem-de milli mirasymyzyň dünýä derejesinde aýratyn orna eýe bolmagy, ýokary okuw mekdeplerinde açylan ÝUNESKO klublarynyň we kafedralarynyň işjeň hereketiniň ýaşlary terbiýelemekdäki ähmiýeti baradaky maglumatlar bu makalanyň içinden eriş-argaç bolup geçýär. Milli bilim ulgamynyň binýadyny döwrebaplaşdyrmak we gender syýasatyny ösdürmek meselelerine hem ýörite sandaky makalalarda aýratyn orun berilýär. Kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, bilime we ylma sanly ulgamy ornaşdyrmak, ýaşlaryň halkara bäsleşiklerde gazanan üstünlikleri hem-de Zenanlar birleşiginiň we Haýyr-sahawat gaznasynyň ynsanperwer başlangyçlary arkaly zenanlaryň jemgyýetçilik-syýasy durmuşa işjeň gatnaşmagy barada giňişleýin durulyp geçilýär. Bilim we filologiýa ulgamynyň ösüşine bagyşlanan bölüm bolsa hakyky ylmy döredijiligiň hem-de akyl-paýhas gözlegleriniň belent dabaralanmasyna öwrülipdir. «Bilim hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, ýaş nesillere watançylyk terbiýesini bermekde milli bilim ulgamynyň binýatlyk ornuna, ony döwrebaplaşdyrmaga we sanly ulgamy işjeň ornaşdyrmaga aýratyn üns berilýär. Şol bir wagtyň özünde, dil bilimi babatda syýasy terminologiýanyň leksik-semantik aýratynlyklary, dil öwretmegiň kämil usullary, Türkmenistanyň ýokary bilim ulgamynyň dünýä ylym-bilim giňişligine işjeň goşulyşmagynyň ugurlary baradaky maglumatlar çuňňur ylmy derňewler arkaly beýan edilýär. Žurnalyň ýörite sany bilen Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň www.datmddi.edu.tm resmi web-saýtynda giňden tanyşyp bilersiňiz. Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty
BEDEW DIPLOMATIÝASY: behişdi ahalteke bedewleriniň we türkmen atşynaslyk sungatynyň dünýäde dabaralanmagy ugrunda Türkmenistanyň halkara başlangyçlary
2026-njy ýylyň 8-nji sentýabrynda ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň halkymyzyň milli gymmatlygy bolan ahalteke bedewleriniň şan-şöhratyny we atşynaslyk sungatyny dünýä giňişliginde dabaralandyrýan halkara başlangyçlarynyň hem-de nusgalyk işleriniň taryhy ähmiýetine bagyşlanan giňişleýin söhbetdeşlik geçirildi. Onda behişdi bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da belende galdyrmak ugrunda döwlet derejesinde amala aşyrylýan işlere bagyşlanan pikir alyşmalar boldy. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Ylymlar Akademiýasynyň we “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň bilelikde guramagynda geçirilen maslahata ýurdumyzyň Bilim ministrligine degişli bilim ojaklarynyň, Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň we “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen maslahatda türkmen halkynyň dünýä beren milli gymmatlygy bolan ahalteke bedewleriniň şan-şöhratyny belende galdyrmak bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bellenilişi ýaly, Niderlandlar Patyşalygynda Ahalteke atlarynyň arasynda gözellik we atly sport bäsleşigi boýunça dünýä çempionatynyň geçirilmegi, onuň çäklerinde ýurdumyzyň sergi pawilýonlarynyň guralmagy ýurdumyzda bu ugurda alnyp barylýan işleriň dünýä nusgalykdygyny äşgär etdi. Munuň özi Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň asylly başlangyçlary, hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen milli buýsanjymyz bolan behişdi bedewlerimize neneňsi uly üns berilýändigine şaýatlyk edýär. Türkmen topragynda kemala getirilip, umumadamzat gymmatlygyna öwrülen behişdi bedewlerimiz Ýer ýüzünde bar bolan tohum atlaryň arasynda iň naýbaşylarynyň biri hasaplanýar. Maslahatda çykyş edenler ýurdumyzda atçylyk pudagynyň ýokary derejeli hünärmenler bilen üpjünçiligine aýratyn üns berdiler we şunda Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasynyň alyp barýan işine möhüm ornuň degişlidigini nygtadylar. Bu ýokary okuw mekdebinde Tejribeli atşynaslary, seýisleri, çapyksuwarlary we bu ugra degişli beýleki hünärmenleri taýýarlamak, olaryň hünär derejelerini ýokarlandyrmak boýunça zerur işler amala aşyrylýar. Şeýle hem Arkadag şäherinde Atçylyk ylmy-önümçilik merkeziniň döredilmegi pudagyň ösmegine goşant goşmak bilen, ahalteke bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da dabaralandyrýar. Munuň özi taryhyň dowamynda türkmen seýisleriniň we atşynaslarynyň yhlasyndan dörän 2 ganatly bedewleriň giňden wagyz edilmeginde ähmiýetlidir. Bu bolsa atçylyk pudagynda alnyp barylýan işleriň ösüşiň täze derejesine çykýandygyny görkezýär. Şol bir wagtyň özünde ýurdumyza ahalteke bedewleriniň çeper döredijilikde dabaralandyrylmagyna zerur üns berilýär. Ýurdumyzyň döredijilik işgärleri, heýkeltaraşlar we zergärler ahalteke bedewleriniň çeper keşbini döretmäge at esbaplarynyň häzirki zaman görnüşlerini taýýarlamaga hemmetaraplaýyn we ylmy esasda çemeleşýärler. Bu bolsa ýurdumyzda atçylyk sungatynyň ähli ugurlar boýunça ösdürilmegine giň ýol açýar. “Tegelek stoluň” başynda geçirilen maslahata gatnaşyjylar atçylyk ulgamy boýunça ýurdumyzda halkara hyzmatdaşlygynyň işjeňleşdirilýändigini nygtadylar. Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynda dünýäniň dürli döwletleri bilen bu ugurda alnyp barylýan halkara gatnaşyklarynyň gerimini giňeltmek ugrunda zerur tagallalar edilýär. Bu bolsa ýurdumyzyň atşynaslarynyň atçylyk we atly sport boýunça dünýäniň dürli ýurtlarynda geçirilýän halkara bäsleşiklerine işjeň gatnaşmaklaryna giň ýol açýar. Ýurdumyzyň welaýatlarynda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän atçylyk sport toplumlarynyň, okuw-ylmy merkezleriniň, athanalaryň gurulmagy atşynaslarymyzyň zähmetini döwrebap derejede guramaga ýardam edýär. Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen bina edilen, sebitde ilkinji «akylly» şäher — Arkadag şäherinde «Akhan» we «Taýçanak» binalarynyň hem-de Görogly adyndaky döwlet atçylyk sirkiniň gurulmagy, şäheriň şaýollarynyň biriniň Ahalteke atlary şaýoly diýlip atlandyrylmagy bedewleriň halkymyzyň durmuşynda aýratyn orun eýeleýändigini nobatdaky gezek subut edýär. Maslahatyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ahalteke bedewleriniň dünýä ýüzündäki şan-şöhratynyň belende galmagy ugrunda döwlet derejesinde ähmiýet berilýändigi üçin hormatly Prezidentimize we Gahryman Arkadagymyza alkyş sözlerini aýtdylar. Şeýle hem olar döredilýän mümkinçiliklerden netijeli peýdalanyp, türkmen halkynyň milli gymmatlygy bolan ahalteke bedewleriniň şan-şöhratyny yzygiderli wagyz etmek ugrunda ähli tagallalaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Türkmenistanyň wekilleri Ankara şäherinde ýokary bilim ulgamyndaky halkara maksatnama gatnaşýarlar
2026-njy ýylyň 7–11-nji sentýabry aralygynda Ankara şäherinde türk dünýäsiniň ýokary bilim ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmäge, öňdebaryjy tejribeleri alyşmaga hem-de bilim we akademik edaralaryň arasynda gatnaşyklary pugtalandyrmaga gönükdirilen «Türk dünýäsiniň ýokary bilim ulgamynda hyzmatdaşlyk» atly sertifikat maksatnamasy geçirilýär. Maksatnama Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň, Türkmenistanyň, Demirgazyk Kipr Türk Respublikasynyň we Wengriýanyň wekilleri gatnaşýarlar. Türkmen tarapyndan maksatnama Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň, şeýle hem Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň wekilleri gatnaşýarlar. 7-nji sentýabrda maksatnamanyň resmi açylyş dabarasy geçirildi. Dabarada Türkiýe Respublikasynyň Daşary ýurtlardaky türkler we garyndaş halklar boýunça müdirliginiň (YTB) başlygy Abdulhadi Turus, Türkiýäniň Beýik Millet Mejlisiniň deputaty Osman Mesten, Türkiýäniň Ylymlar akademiýasynyň (TÜBA) prezidenti professor Muzaffer Şeker, şeýle hem ORTAK maksatnamasynyň akademik utgaşdyryjysy professor Şefika Şule Erçetin çykyş etdiler. Resmi açylyş dabarasyna maksatnama gatnaşýan ýurtlaryň Ankara şäherinde akkreditirlenen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçileri hem gatnaşdylar. Munuň özi bilim we ynsanperwer ulgamlarda döwletara hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmäge uly ähmiýet berilýändiginiň aýdyň beýany boldy. Dabaranyň dowamynda gatnaşyjylar YTB-niň işiniň esasy ugurlary, sertifikat maksatnamasynyň maksatlary we wezipeleri, şeýle hem ýokary bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmegiň mümkinçilikleri bilen tanyşdyryldy. Şeýle hem YTB tarapyndan durmuşa geçirilýän bilelikdäki talyp hakly maksatnamalar, akademik alyşmalar hem-de ýokary okuw mekdepleriniň arasynda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň geljekki mümkinçilikleri barada giňişleýin maglumat berildi. Maksatnamanyň birinji gününiň işi «Türkiýede we dünýäde ýokary bilim syýasaty we strategiýalary» atly modulyň çäklerinde dowam etdi. Onuň dowamynda Türkiýäniň ýokary bilim ulgamynyň häzirki zaman gurluşy we ösüş ugurlary, dünýäde ýokary bilimiň ösüşiniň esasy meýilleri, medeni täsiriň we halkara abraýyň kemala gelmeginde ýokary okuw mekdepleriniň orny, şeýle hem ynsanperwer gatnaşyklary pugtalandyrmak bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Professor Şefika Şule Erçetin we professor Zakir Avşar ýokarda agzalan ugurlar boýunça degişli çykyşlar bilen çykyş etdiler. Bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny yzygiderli ösdürmek, dünýäniň öňdebaryjy tejribesini öwrenmek we milli bilim ulgamyna ornaşdyrmak Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Ýurdumyzda milli ýokary okuw mekdepleriniň halkara gatnaşyklaryny giňeltmäge, ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamaga, şeýle hem daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen ylmy-bilim gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga aýratyn ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň wekilleriniň bu halkara maksatnama gatnaşmagy ýokary bilim ulgamynda döwrebap çemeleşmeleri öwrenmek, öňdebaryjy daşary ýurt tejribesi bilen tanyşmak, hünär gatnaşyklaryny giňeltmek hem-de daşary ýurtlaryň bilim we akademik edaralarynyň wekilleri bilen özara tejribe alyşmak üçin möhüm mümkinçilikleri döredýär. Şeýle halkara çäreleriň geçirilmegi gatnaşyjy döwletleriň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda göni gatnaşyklary ösdürmäge, bilelikdäki bilim taslamalaryny we başlangyçlaryny durmuşa geçirmäge, akademik hereketliligi giňeltmäge, şeýle hem bilim we ynsanperwer ulgamlardaky hyzmatdaşlygy täze derejä çykarmaga ýardam berýär. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Bilim işgärleri ÝUNISEF-iň Autizmiň dürli görnüşleri bolan çagalar we olaryň maşgalalary üçin inklýuziw hyzmatlaryň pudagara ulgamyny ösdürmek boýunça geçiren okuw maslahatyna gatnaşdylar
2026-njy ýylyň 1–5-nji sentýabry aralygynda Türkmenistan döwletimiziň Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar Gaznasy (ÝUNISEF) bilen hyzmatdaşlygynyň çäginde Sank-Peterburgyň Irki goşulyşma boýunça institutynyň hünärmeni, ÝUNISEF-iň bilermeni Ýuliýa Rusanowanyň Autizmiň dürli görnüşleri bolan çagalar we olaryň maşgalalary üçin inklýuziw hyzmatlaryň pudagara ulgamyny ösdürmek boýunça halkara tejribesi bilen paýlaşmak maksady bilen okuw maslahaty we çagalar baglary bilen tanyşlyk sapary guraldy. Bu okuw maslahatyna Türkmenistanda Autistik spektriniň bozulmalary bar bolan çagalary ýüze çykarmak, anyklamak we toplumlaýyn ýardam etmek boýunça synag taslamasyny durmuşa geçirýän Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň, Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň degişli hünärmenleri gatnaşdylar. Bilim ulgamyndan Aşgabat şäheriniň synag çagalar baglarynyň, Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumynyň terbiýeçileridir mugallymlary, lukman-mugallymçylyk işçi toparynyň agzalary, şeýle hem welaýatlaryň inklýuziw bilim taslamasyny amala aşyrýan çagalar baglarynyň pedagogik işgärleri işjeň gatnaşdylar. Okuw maslahatynyň çäginde nazary bilimleri amalyýet bilen baglanyşdyrmak maksady bilen Aşgabat şäheriniň synag mekdebe çenli çagalar edaralarynyň biri bolan 111-nji çagalar bakja-bagynda dowam edildi. Bu okuwda synag taslamasynyň birinji tapgyrynda geçirilen işleriň netijeleri we pudagara hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň ýollary boýunça pikir alşyldy. Diňleýjiler guralan söhbetleriň özlerinde uly täsirleri galdyrandygyny, çaganyň durmuşynyň ilkinji ýyllarynda autistik spektriniň alamatlaryny ir ýüze çykarmagyň gurallaryny ele almak, maşgala goldaw bermek, köptaraplaýyn çemeleşmek boýunça zerur usuly maslahatlary alandyklaryny aýratyn bellediler. Gülbahar Atadurdyýewa, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Mekdebe çenli bilim bölüminiň baş hünärmeni
Ylmy dialogy ösdürmek: türkmen mugallymlary Minskde innowasion taslamalary hödürlediler
Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniñ mugallymlary, ýagny biotehnologiýa kafedrasynyñ müdiri O.Soltanowa we molekulýar biologiýa we genetika kafedrasynyñ müdiri D.Porrykow Belarusyň Milli ylymlar akademiýasy tarapyndan 5 – 6-njy sentýabrda geçirilen «Ylym festiwaly – 2026» çäresine gatnaşmak üçin Belarus Respublikasynyñ Minsk şäherinde iş saparynda boldylar. Sekizinji gezek geçirilýän «Ylym festiwaly» Belarusdaky iň uly meşhur ylmy çäreleriň biri bolup, ýyllaryň dowamynda Minsk şäheriniň ýaşaýjylaryny we myhmanlaryny iň soňky ylmy ösüşler bilen tanyşdyrýan hem-de olara ylym we tehnologiýa dünýäsinden täze bilimleri öwrenmäge ýardam berýär. Festiwalyñ dowamynda Belarusyň Milli ylymlar akademiýasynyñ ähli ylmy-barlag institutlary we merkezleri özleriniñ innowasion işlerini görkezdiler. Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniñ wekilleri hem biotehnologiýa ugryndan işlenip taýýarlanan taslamalary bilen çykyş etdiler. Olaryñ taýýarlan ylmy çözgütleri festiwala gatnaşyjylarda uly gyzyklanma döretdi. Olar Belarusyň dürli ylmy-barlag institutlaryndan gelen professorlar we ylmy işgärler bilen genetika we seleksiýa, mikrobiologiýa, iýmit we oba hojalyk biotehnologiýasy ugurlarynda alyp barýan ylmy işleri boýunça özara pikir alyşdylar.
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2026-2027-nji okuw ýylynyň başla
2026-njy ýylyň 3-nji sentýabrynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti “Altyn asyr” Türkmenistan teleýaýlymy bilen bilelikde Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren okuw sapagy barada söhbetdeşlik taýýarlap, teletomaşaçylara hödürledi. Türkmeniň täze taryhynyň ähmiýetli sahypalary halk bähbitli amala aşyrylýan şanly wakalaryň üsti bilen ýazylýar. Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk şanly toýunyň bellenilýän ýylynyň altyn güýzünde has takygy, 2026-njy ýyl “Garaşsyz baky Bitarap Türkmenisan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň ikinji sentýabrynda Gahryman Arkadagymyz Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde umumy sapak geçdi. Gahryman Arkadagymyz bütin bilim ulgamynyň wekilleriniň howandary. Alym, lukman, mugallym Arkadagymyz bu umumy okuwyna müňlerçe ýaşlar gatnaşdy. Umumy okuw sapagynyň başynda Alym Arkadagymyz watançylyk temasyna ýüzlenip, watan mukaddesligini anyk deliller bilen düşündirdi. Nakyllardyr atalar sözleri, Pyragynyň döredijiliginden setirler sapagyň täsirini has artdyrdy. Bu umumy okuw sapagy mugallymlara görelde mekdebi boldy. Türkmen halkynyň Milli Lideriniň oýlanmalary ýaş nesillere atalyk, howandarlyk pendi juda täsirli boldy we ol nesilleriň hakydasynda baky galjak ýakymly ýatlamadyr. Söhbetdeşlige gatnaşyjylar ine şeýle ýakymly duýgularyny paýlaşdylar. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyşlaryny beýan etdiler. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
TÜRKMEN HALKYNYŇ MILLI LIDERI, TÜRKMENISTANYŇ HALK MASLAHATYNYŇ BAŞLYGY, GURBANGULY BERDIMUHAMEDOWYŇ ARKADAG ŞÄHERINIŇ RUHYÝET KÖŞGÜNDE GEÇIREN OKUW SAPAGYNY - TALYPLAR ÜÇIN GYMMATLY MASLAHATLAR
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyplary Hormatly Gahryman Arkadagymyzyň Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren okuw sapagyny uniwersitetiň uly Mejlisler zalynda Watan habarlar gepleşiginde tomaşa etdiler. Bu okuw sapagy ýaş nesliň milli ruhda terbiýelenmeginde, olaryň watansöýüjilik duýgusyny has-da berkitmeginde we halkymyzyň şöhratly taryhyna, baý medeni mirasyna hem-de mukaddes däp-dessurlaryna bolan buýsanjyny artdyrmakda aýratyn ähmiýete eýe boldy. Hormatly Gahryman Arkadagymyzyň çuň manyly çykyşlary, parasatly pikirleri we ýaşlara bildirýän belent ynamy talyplarda uly täsir galdyrdy. Onuň ýaş nesle berýän gymmatly öwüt-ündewleri bilim almaga, yhlasly zähmet çekmäge, Watana ak ýürekden hyzmat etmäge we ýurdumyzyň ösüşine mynasyp goşant goşmaga ruhlandyrýar. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň öňdengörüjilikli başlangyçlarynyň netijesinde ýaşlar üçin döredilýän giň mümkinçilikler, döwrebap bilim ojaklary we amatly şertler Türkmenistanyň bagtyýar geljeginiň berk binýadynyň tutulýandygyny aýdyň görkezýär. Biz - ýaşlaryň ýokary tehnologiýalar bilen üpjün edilen bilim ojaklarynda ylym-bilim öwrenip, ýokary derejeli hünärmenler bolup ýetişmegimiz üçin giň mümkinçilikleri döredip berýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak bolmagyny, alyp barýan il bähbitli, ýurt ähmiýetli tutýan tutumly işleriniň elmydama rowaçlyklara beslenmegini arzuw edýärin. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
“Ýol hereketiniň howpsuzlygy – ömrümiziň rahatlygy” atly wagyz-nesihat çäresi geçirildi
2026-njy “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň sentýabr aýynyň 4-ne tassyklanan meýilnama esasynda sentýabr aýynda “Ýol hereketiniň howpsuzlygy – ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň çäklerinde Mary welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebiniň talyplarynyň arasynda döwletimiziň alyp barýan içeri we daşary syýasatynyň mazmunyny, Türkmenistanyň Konstitusiýasyny, ýurdumyzyň kanunlaryny we hukuk namalaryny, ýangyn howpsuzlygy kadalaryny berjaý etmegiň ähmiýetini, ýol-ulag hadysalarynyň we kanun bozulmalarynyň öňüni almagyň zerurdygyny, tebigaty goramagyň möhümdigini, ýaramaz endikleriň zyýanly täsirlerini, sagdyn durmuş we milli ahlak ýörelgelerini düşündirmek maksady bilen wagyz-nesihat çäresi geçirildi. Çäräniň dowamynda welaýatyň çägindäki hukuk goraýjy edaralarynyň şeýle-de jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri gatnaşdylar. Agzalan meseleler boýunça täsirli çykyşlar çäräniň dowamynda öz beýanyny tapdy. Çäräniň ahyrynda oňa gatnaşyjylar Milli Liderimiz Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza çäksiz buýsançlaryny beýan etdiler. Mary welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebi
Türkmen halkynyň Milli Lideriniň Arkadag şäherinde geçiren okuw sapagyna bagyşlanan hoşallyk maslahaty geçirildi
Şu gün Türkmenistanyň Bilim ministrliginde türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren okuw sapagynyň mazmunyna hem-de ähmiýetine bagyşlanan hoşallyk maslahaty geçirildi. Foruma gatnaşyjylar Gahryman Arkadagymyzyň Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli 2026-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda geçiren okuw sapagynyň tutuş jemgyýetimizde uly ruhubelentlik we joşgun döredendigini buýsanç bilen bellediler. Çykyş edenler professor, akademik, dünýäniň öňdebaryjy ýokary okuw mekdepleriniň hormatly doktory we hormatly akademigi Gahryman Arkadagymyzyň mugallymçylyk ussatlygyna aýratyn ünsi çekdiler. «Älem içre at gezer» we «Döwlet guşy» romanlarynda beýan edilişi ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň atasy Berdimuhamet Annaýew esger, ilhalar ynsan, watançy hem-de ýaşlara bilim we terbiýe bermekde nusgalyk ýol goýan tejribeli mugallym bolupdyr. Bu asylly peder ýoluny dowam edip hem-de ösdürip, Gahryman Arkadagymyz bilim işgärleri we tutuş mugallymlar köpçüligi üçin nusgalyk mekdebini döretdi. Maslahata gatnaşan syýasatşynaslaryň, mugallymlaryň, talyplaryň hem-de mekdep okuwçylarynyň çykyşlarynda geçirilen sapagyň çuňňur ylmy garaýyşlara baýdygy, halkymyzyň watansöýüjilik, parahatçylyk söýüjilik ýörelgelerine, mukaddes Garaşsyzlygymyza hem-de türkmen halkynyň şöhratly taryhyna ýugrulandygy nygtaldy. Hormatly Prezidentimiziň garry atasy Berdimuhamet Annaýewiň nusgalyk ömür ýolunyň, atasy Mälikguly Berdimuhamedowyň asylly we adalatly durmuş mekdebiniň, enesi Ogulabat Berdimuhamedowanyň el hünäri hem-de asyllylyk nusgasynyň, mähriban käbesi Ogulgerek Berdimuhamedowanyň nusgawy maşgala terbiýesiniň tutuş halkymyz üçin bimöçber gymmatlyk bolup durýandygy aýratyn bellenildi. Maslahata gatnaşyjylar Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň watansöýüjilik hem-de ynsanperwerlik ýörelgeleri ösüp gelýän ýaş nesil üçin şöhratly taryhymyzy, häzirki bagtyýar zamanamyzy we röwşen geljegi birleşdirýän egsilmez terbiýe mekdebi hökmünde hyzmat edýändigini bellediler. Maslahatyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň adyna Ýüzlenme kabul edip, milli bilim ulgamyny kämilleşdirmek boýunça alyp barýan tutumly işleriniň mundan beýläk-de üstünliklere beslenmegini arzuw etdiler.
Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren okuw sapagynyň ähmiýetine bagyşlanan hoşallyk maslahaty
Şu gün Türkmenistanyň Bilim ministrliginde türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren okuw sapagynyň ähmiýetine bagyşlanan hoşallyk maslahaty geçirildi. Maslahata gatnaşyjylar Gahryman Arkadagymyzyň Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli 2026-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda geçiren umumy okuw sapagynyň tutuş jemgyýetimizde ýokary ruhubelentlik döreden wakadygyny buýsanç bilen bellediler. Çykyş edenler öňi bilen professor, akademik, dünýäniň iň abraýly ýokary okuw mekdepleriniň hormatly doktory, dünýäniň iň abraýly ýokary okuw mekdepleriniň hormatly akademigi hökmünde Gahryman Arkadagymyzyň mugallymçylyk ussatlygyny aýratyn bellediler. «Älem içre at gezer», «Döwlet guşy» romanlarynda beýan edilişi ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň atasy Berdimuhamet Annaýew – esger, ilhalar ynsan, ussat mugallym. Berdimuhamet Annaýew öz döwründe ýaşlara bilim öwretmekde, terbiýelemekde nusgalyk ýol goýan ussat mugallym. Şonuň üçin hem asylly peder ýoluny mynasyp dowam etmek, ösdürmek bilen Gahryman Arkadagymyz bilim işgärlerine hem, mugallymlara hem nusgalyk mekdep döretdi. Hoşallyk maslahatyna gatnaşan syýasatşynaslar, mugallymlar, talyp ýaşlar we mekdep okuwçylary Milli Liderimiziň geçiren umumy okuw sapagy watançylyga, mukaddes Garaşsyzlygymyza, halkymyzyň parahatçylyk söýüjilik ýörelgesine, umuman, türkmen halkynyň şöhratly taryhyna, bagtyýar şu gününe, röwşen geljegine ýugrulan ylmy nukdaýnazarlar bilen baýlaşandygyny buýsanç bilen nygtadylar. Hormatly Prezidentimiziň garry atasy Berdimuhamet Annaýewiň nusgawy ömür ýolunyň, mähriban atasy Mälikguly Berdimuhamedowyň asylly we adalatly durmuş mekdebi, mähriban enesi Ogulabat Berdimuhamedowanyň el hünäri we asyllylyk nusgasy hem-de mähriban käbesi Ogulgerek Berdimuhamedowanyň nusgawy maşgala terbiýesi bütin türkmen halky üçin bahasyna ýetmejek hazynadygyny buýsanç bilen bellendi. Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň durmuşa geçirýän mukaddes watançylyk, ynsanperwerlik we parahatçylyk söýüjilik ýörelgeleri ýaş nesiller üçin geçmişimiziň şöhratly taryhyny, häzirki döwrüň beýik üstünliklerini we nurana geljegimizi pugta birikdirýän gymmatly taglymatlar, egsilmez terbiýe mekdebi bolup hyzmat edýändigine, bu mukaddes mekdep ýaşlary beýik maksatlara ruhlandyrýandygyna, halkymyzyň agzybirliginiň hem-de abadançylygynyň sarsmaz kepili bolup durýandygyna aýratyn ähmiýet berildi. Maslahata gatnaşyjylar Gahryman Arkadagymyzyň peder pentleri esasynda bilim alýan hem-de edara-kärhanalarda zähmet çekýän ýaşlaryň arasynda watansöýüjilik, agzybirlik we jebislik duýgularynyň has-da ösdürilmegine gönükdirilen baý many-mazmunly çäreleriň geçiriljekdigini, Gahryman Arkadagymyzyň Garaşsyzlygymyzy we Bitaraplygymyz, taryhy-medeni gymmatlyklarymyz we milli mirasymyz, döwrümiziň üstünlikleri baradaky dürdäne jümleleriniň esasynda täze okuw kitaplarynyň, okuw-usuly gollanmalarynyň we görkezme esbaplarynyň taýýarlanyljakdygyny, sagdyn, ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly, zähmetsöýer nesli terbiýeläp ýetişdirmek mugallymlaryň hem-de bilim işgärleriniň baş wezipesidigini nygtadylar. Türkmenistanyň Bilim ministrligi.
TÜRKMENISTAN — GRUZIÝA: ylym-bilim hyzmatdaşlygy ösdürilýär
2026-njy ýylyň 31-nji awgusty — 2-nji sentýabry aralygynda Gruziýanyň Bilim, ylym we ýaşlaryň işleri boýunça ministri Giwi Mikanadzeniň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet ýurdumyzda saparda boldy. Dostlukly döwletiň wekiliýeti türkmen topragynda mähirli garşylandy. Mälim bolşy ýaly, ýurdumyzda giňden bellenilen Bilimler we talyp ýaşlar gününde hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumy açylyp ulanmaga berildi. Bu döwrebap ýokary okuw mekdebiniň açylyş dabarasyna Gruziýanyň wekiliýetiniň hem gatnaşmagy aýratyn bellärliklidir. Bu ýerde talyp ýaşlar, professor-mugallymlar, hünärmenler üçin zerur bolan ähli amatlyklaryň döredilmegi daşary ýurtly myhmanlaryň ýokary bahasyna mynasyp boldy. Institutyň täze binalar toplumyndaky baş bina, mejlisler zaly, okuw binalary, müň orunlyk naharhana, kitaphana, ähli amatlyklary bolan umumy ýaşaýyş jaýlary, sport meýdançalary we beýleki tehniki desgalar, şeýle hem döwrebap enjamlar bilen tanyşlyk myhmanlarda ýakymly täsirleri galdyrdy. Bu ýokary okuw mekdebinde guralan duşuşyklar bolsa özara tejribe alyşmak üçin möhüm platforma bolup hyzmat etdi. Wekiliýet agzalary şeýle giň möçberli dabara gatnaşmagyň möhüm ähmiýetlidigini belläp, döwrebap bilimi, sanly tehnologiýalary hem-de halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge berýän uly ünsi üçin hormatly Prezidentimize hoşallygyny beýan etdiler. Dostlukly döwletiň wekiliýet agzalarynyň ýurdumyzyň ylym-bilim, saglygy goraýyş, sport ulgamlaryna gözegçilik edýän wise-premýer bilen duşuşmagy medeni-ynsanperwer çygyrdaky türkmen-gruzin gatnaşyklarynyň giň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmakda aýratyn ähmiýetli boldy. Şunda özara bilim maksatnamalaryny işläp düzmek, bilelikdäki ylmy gözlegleri alyp barmak we ylmy gollanmalary taýýarlamak, talyplaryňdyr mugallymlaryň özara alyş-çalşygyny üpjün etmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Mundan başga-da, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň hem-de Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň ýolbaşçylarydyr professor-mugallymlary bilen duşuşyklar guralyp, olarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň giň ugurlary dogrusynda pikir alşyldy. Şunda Gruziýanyň degişli ýokary okuw mekdepleri bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň, ylym-bilim ulgamynda türkmen-gruzin gatnaşyklaryny gyzyklanma bildirilýän giň ugurlarda ösdürmegiň, netijede ylmy diplomatiýany has-da ilerletmegiň wajyp ähmiýetine üns çekildi. Gruziýaly myhmanlar üçin ýörite medeni maksatnama hem taýýarlanylyp, saparyň çäklerinde paýtagtymyzdaky «Magtymguly Pyragy» medeni-seýilgäh toplumynda ýerleşýän gruzin şahyry Şota Rustawelliniň heýkeline gül goýmak dabarasy boldy. Munuň özi edebi gatnaşyklaryň taryhy kökleriniň umumydygynyň, halklarymyzda döredijilige, edebiýata ýokary sarpa goýulýandygynyň aýdyň beýany boldy. Saparyň dowamynda Türkmen halysynyň milli muzeýine gezelenç guralyp, myhmanlar medeni mirasymyzyň gymmatlyklary bilen ýakyndan tanyşdylar. Halkymyzyň milli buýsanjy hem-de dünýäde giňden meşhur bolan nepis halylarymyz dostlukly döwletiň wekiliýet agzalarynda uly gyzyklanma döretdi. Gruziýanyň wekiliýeti Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň halkara başlangyçlaryna uly ornuň degişlidigini buýsanç bilen nygtap, «Dialog — parahatçylygyň kepili» filosofik ýörelgesi esasynda hoşniýetli gatnaşyklary işjeňleşdirýän, halkara hyzmatdaşlygyň netijeli ösdürilmegi üçin giň mümkinçilikleri döredýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkdagymyza hem-de hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden sagbolsunlaryny beýan etdiler. Ylýas ŞYHYÝEW, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň Halkara žurnalistikasy fakultetiniň 2-nji ýyl talyby.
Türkmenistanda «Pearson Certiport» halkara synag merkezi açyldy
2026-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binasynyň dabaraly açylyşynyň çäklerinde, Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň gatnaşmagynda institutda «Pearson Certiport» tarapyndan ygtyýarlandyrylan halkara synag merkeziniň döredilendigi baradaky güwänama gowşuryldy. Bu waka bilim ulgamynda türkmen-britan hyzmatdaşlygyny yzygiderli ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň amaly netijesidir. Mälim bolşy ýaly, «Pearson» kompaniýasy bilen hyzmatdaşlyk boýunça gepleşikler 2025-nji ýylyň maý aýynda Londonda geçirilen «Education World Forum» çäresiniň dowamynda başlandy. Soňra, 2026-njy ýylyň fewral aýynda Türkmenistanyň Hökümet wekiliýetiniň Beýik Britaniýa amala aşyran iş saparynyň çäklerinde bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen dört resminama gol çekildi. Şolaryň biri Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen «Pearson» kompaniýasynyň arasynda başarnyklary ösdürmek, sertifikatlaşdyrmak we hünär derejeleri babatda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama boldy. «Pearson Certiport» merkeziniň açylmagy bu hyzmatdaşlygyň ilkinji amaly netijeleriniň biridir. «Certiport» arkaly «Microsoft», «Adobe», «Autodesk», «Cisco», «Apple», «Intui»t, «Unity», «Project Management Institute» ýaly dünýä belli kompaniýalaryň we guramalaryň halkara derejede ykrar edilýän sertifikat synaglary geçirilýär. Bu merkeziň Türkmenistanda döredilmegi talyplara, mugallymlara we hünärmenlere halkara sertifikatlaryny ýurdumyzda almak üçin täze mümkinçilikleri açýar. Şeýle sertifikatlar anyk hünär başarnyklaryny tassyklaýar, uçurymlaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrýar hem-de olaryň halkara taslamalara gatnaşmagy we dünýä zähmet bazaryna çykmagy üçin goşmaça mümkinçilik döredýär. «Pearson Certiport» merkeziniň döredilmegi Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň milli bilim ulgamyny halkara bilim giňişligine işjeň goşmak, başarnyklary bahalandyrmagyň häzirki zaman gurallaryny ornaşdyrmak we täze nesliň bäsdeşlige ukyply hünärmenlerini taýýarlamak boýunça alyp barýan yzygiderli syýasatynyň aýdyň beýanydyr.
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow: -Türkmenistanyň bilim ulgamy hil taýdan täze derejä çykdy
1-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň açylyş dabarasynda çykyş etdi. Döwlet Baştutanymyz öz çykyşynda ylmy we bilimi hil taýdan täze derejä çykarmagyň döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýandygyny belledi. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistanda bilim ulgamy yzygiderli kämilleşdirilýär, onuň maddy-enjamlaýyn binýady pugtalandyrylýar. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň bilim ulgamynda öňdebaryjy ylmy gazananlary ornaşdyrmagyň, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamagyň we bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň möhümdigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyz Aşgabat şäherinde we Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde döwrebap bilim edaralarynyň ulanmaga berilmeginiň ýurtda durmuşa geçirilýän bilim özgertmeleriniň gerimini we üstünlikli amala aşyrylýandygyny aýdyň görkezýändigini hem belledi.
Перспективы туркмено-грузинского сотрудничества в сфере образования, науки и молодёжной политики
1 сентября 2026 года в здании Кабинета Министров Туркменистана состоялась встреча заместителя Председателя Кабинета Министров Туркменистана Батыра Маммедова с Министром образования, науки и молодёжи Грузии Гиви Миканадзе. Нынешний визит грузинской делегации в Туркменистан является продолжением диалога, состоявшегося в июле текущего года в Тбилиси в рамках официального визита Президента Туркменистана Сердара Бердымухамедова в Грузию. В ходе встречи было отмечено, что туркмено-грузинские отношения традиционно основываются на принципах дружбы и взаимного уважения. Особое место в двустороннем взаимодействии занимают образование, наука и молодёжная политика. Стороны обсудили вопросы расширения прямых связей между образовательными и научными учреждениями двух стран, практической реализации достигнутых договорённостей, развития академической мобильности, совместных образовательных и научных программ, а также обменов между преподавателями и студентами.Туркменская сторона проинформировала о проводимых в стране реформах в сфере высшего и общего среднего образования, внедрении цифровых технологий и возможностей искусственного интеллекта в образовательный процесс, развитии научно-исследовательской деятельности и укреплении взаимосвязи образования, науки, производства и рынка труда. Особое внимание было уделено расширению международного сотрудничества в сфере высшего образования, развитию прямых контактов между вузами, академической мобильности и совместных научно-исследовательских проектов. Грузинская сторона выдвинула ряд инициатив, направленных на дальнейшее развитие практического взаимодействия. В частности, было предложено расширять возможности для обучения туркменских студентов в высших учебных заведениях Грузии, организовать в Туркменистане образовательную выставку с участием грузинских вузов, рассмотреть возможности поддержки и финансирования совместных научных проектов, а также изучить вопрос открытия в Туркменистане филиала одного из высших учебных заведений Грузии. В сфере молодёжной политики стороны обсудили возможность организации взаимных летних лагерей в Туркменистане и Грузии, расширения студенческих обменов, проведения встреч молодых учёных и реализации совместных образовательных, научных и инновационных проектов. Стороны также подчеркнули важность активизации сотрудничества в рамках ранее подписанных двусторонних документов в сфере образования и последовательной реализации предусмотренных ими договорённостей. Отдельное внимание было уделено созданию туркмено-грузинской Рабочей группы по сотрудничеству в сфере образования. Предусматривается, что она будет действовать на уровне заместителей министров образования двух стран, рассматривать конкретные совместные инициативы и проекты, а также координировать реализацию достигнутых договорённостей. По итогам встречи стороны подтвердили готовность к дальнейшему развитию взаимовыгодного сотрудничества в области образования, науки и молодёжной политики, расширению прямых контактов между профильными учреждениями и реализации конкретных совместных инициатив. Встреча прошла в дружественной и конструктивной атмосфере. Министр образования, науки и молодёжи Грузии принял участие в церемонии открытия нового комплекса та Туркменского государственного архитектурно-строительного института 1 сентября 2026 года при участии Президента Сердара Бердымухамедова были торжественно открыты и введены в эксплуатацию новые комплексы зданий Туркменского государственного архитектурно-строительного института в Ашхабаде и Туркменского государственного педагогического института имени Сейитназара Сейди в Туркменабате. Грузинская делегация во главе с Министром образования науки и молодежи Грузии Гиви Миканадзе приняла участие в торжественной церемонии открытия нового комплекса Туркменского государственного архитектурно-строительного института. Он рассчитан на 5 тысяч студентов и включает 13-этажный главный корпус, восемь факультетов и двадцать восемь кафедр, библиотеку и конференц-зал. Кроме того, на территории кампуса имеется общежитие на 2600 мест, а также жилой корпус из двух зданий по 40 квартир в каждом для преподавателей Эти знаменательные события, совпавшие с широко отмечаемым в стране Днём знаний и студенческой молодёжи, стали очередным подтверждением успеха масштабной работы по развитию в соответствии с передовым опытом национальной системы образования, укреплению её материально-технической базы. Сегодня под мудрым руководством Президента Сердара Бердымухамедова получают достойное продолжение инициативы Национального Лидера туркменского народа, Председателя Халк Маслахаты Туркменистана Героя-Аркадага по комплексной модернизации научно-образовательной сферы Отчизны. К собравшимся с приветственной речью обратился Президент Туркменистана. Тепло поприветствовав собравшихся, глава государства сердечно поздравил участников церемонии и родной народ с замечательным праздником, а также с открытием современных учебных заведений. Как было подчёркнуто, комплексное развитие научно-образовательной сферы, её вывод на качественно новый уровень выступают в числе приоритетов государственной политики. После завершения церемонии Гиви Миканадзе встретилcя с Министром образования Туркменистана. На встрече стороны обсудили перспективы укрепления партнерства в сфере образования, в том числе вопросы сотрудничества между грузинскими университетами и Туркменского государственного архитектурно-строительного институтом. Министра сопровождали заместитель министра образования, науки и молодежи Грузии Звиад Габисония и Чрезвычайный и Полномочный Посол Грузии в Туркменистане Константин Сабиашвили.
Гиви Миканадзе принял участие в церемонии открытия нового комплекса Туркменского государственного архитектурно-строительного института
1 сентября 2026 года при участии Президента Сердара Бердымухамедова были торжественно открыты и введены в эксплуатацию новые комплексы зданий Туркменского государственного архитектурно-строительного института в Ашхабаде и Туркменского государственного педагогического института имени Сейитназара Сейди в Туркменабате. Грузинская делегация во главе с Министром образования науки и молодежи Грузии Гиви Миканадзе приняла участие в торжественной церемонии открытия нового комплекса Туркменского государственного архитектурно-строительного института. Он рассчитан на 5 тысяч студентов и включает 13-этажный главный корпус, восемь факультетов и двадцать восемь кафедр, библиотеку и конференц-зал. Кроме того, на территории кампуса имеется общежитие на 2600 мест, а также жилой корпус из двух зданий по 40 квартир в каждом для преподавателей Эти знаменательные события, совпавшие с широко отмечаемым в стране Днём знаний и студенческой молодёжи, стали очередным подтверждением успеха масштабной работы по развитию в соответствии с передовым опытом национальной системы образования, укреплению её материально-технической базы. Сегодня под мудрым руководством Президента Сердара Бердымухамедова получают достойное продолжение инициативы Национального Лидера туркменского народа, Председателя Халк Маслахаты Туркменистана Героя-Аркадага по комплексной модернизации научно-образовательной сферы Отчизны. К собравшимся с приветственной речью обратился Президент Туркменистана. Тепло поприветствовав собравшихся, глава государства сердечно поздравил участников церемонии и родной народ с замечательным праздником, а также с открытием современных учебных заведений. Как было подчёркнуто, комплексное развитие научно-образовательной сферы, её вывод на качественно новый уровень выступают в числе приоритетов государственной политики. После завершения церемонии Гиви Миканадзе встретилcя с Министром образования Туркменистана. На встрече стороны обсудили перспективы укрепления партнерства в сфере образования, в том числе вопросы сотрудничества между грузинскими университетами и Туркменского государственного архитектурно-строительного институтом. Министра сопровождали заместитель министра образования, науки и молодежи Грузии Звиад Габисония и Чрезвычайный и Полномочный Посол Грузии в Туркменистане Константин Сабиашвили.
Обсуждены перспективы туркмено-грузинского сотрудничества в сфере образования, науки и молодёжной политики
1 сентября 2026 года в здании Кабинета Министров Туркменистана состоялась встреча заместителя Председателя Кабинета Министров Туркменистана Батыра Маммедова с Министром образования, науки и молодёжи Грузии Гиви Миканадзе. Нынешний визит грузинской делегации в Туркменистан является продолжением диалога, состоявшегося в июле текущего года в Тбилиси в рамках официального визита Президента Туркменистана Сердара Бердымухамедова в Грузию. В ходе встречи было отмечено, что туркмено-грузинские отношения традиционно основываются на принципах дружбы и взаимного уважения. Особое место в двустороннем взаимодействии занимают образование, наука и молодёжная политика. Стороны обсудили вопросы расширения прямых связей между образовательными и научными учреждениями двух стран, практической реализации достигнутых договорённостей, развития академической мобильности, совместных образовательных и научных программ, а также обменов между преподавателями и студентами. Туркменская сторона проинформировала о проводимых в стране реформах в сфере высшего и общего среднего образования, внедрении цифровых технологий и возможностей искусственного интеллекта в образовательный процесс, развитии научно-исследовательской деятельности и укреплении взаимосвязи образования, науки, производства и рынка труда. Особое внимание было уделено расширению международного сотрудничества в сфере высшего образования, развитию прямых контактов между вузами, академической мобильности и совместных научно-исследовательских проектов. Грузинская сторона выдвинула ряд инициатив, направленных на дальнейшее развитие практического взаимодействия. В частности, было предложено расширять возможности для обучения туркменских студентов в высших учебных заведениях Грузии, организовать в Туркменистане образовательную выставку с участием грузинских вузов, рассмотреть возможности поддержки и финансирования совместных научных проектов, а также изучить вопрос открытия в Туркменистане филиала одного из высших учебных заведений Грузии. В сфере молодёжной политики стороны обсудили возможность организации взаимных летних лагерей в Туркменистане и Грузии, расширения студенческих обменов, проведения встреч молодых учёных и реализации совместных образовательных, научных и инновационных проектов. Стороны также подчеркнули важность активизации сотрудничества в рамках ранее подписанных двусторонних документов в сфере образования и последовательной реализации предусмотренных ими договорённостей. Отдельное внимание было уделено созданию туркмено-грузинской Рабочей группы по сотрудничеству в сфере образования. Предусматривается, что она будет действовать на уровне заместителей министров образования двух стран, рассматривать конкретные совместные инициативы и проекты, а также координировать реализацию достигнутых договорённостей. По итогам встречи стороны подтвердили готовность к дальнейшему развитию взаимовыгодного сотрудничества в области образования, науки и молодёжной политики, расширению прямых контактов между профильными учреждениями и реализации конкретных совместных инициатив. Встреча прошла в дружественной и конструктивной атмосфере.
«Ilkinji jaň»: salam, mekdep!
MARYDA Gadymy Mary topragynda täze — 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli dabaralar Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe amala aşyrylýan bilim özgertmelerini şöhlelendirdi. Welaýatyň çägindäki umumybilim, orta hünär, ýokary okuw mekdepleriniň ählisinde baýramçylyk joşguny möwç urdy. Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda, welaýatyň beýleki bilim ojaklarynda we 400-den gowrak umumybilim berýän orta mekdebinde täze okuw ýylynyň başlanmagyna bagyşlanan baýramçylyk dabaralary şatlyk-şowhuna beslendi. Aýdym-sazly, tansly çykyşlar aýratyn täsirli boldy. Ak mekdeplere birinji synpa kabul edilen bagtyýar körpeleriň 27 müň 605-sine döwlet Baştutanymyzyň, Gahryman Arkadagymyzyň adyndan öz ýurdumyzda öndürilen täze, döwrebap «Bilimli» atly noutbuk kompýuterleriniň sowgat berilmegi olaryň baýramçylyk şatlygyna şatlyk goşdy. Welmuhammet GALANDAROW.(Öz habarçymyz).
«Ilkinji jaň»: salam, mekdep!
LEBAPDA 2026-2027-nji okuw ýylynda welaýat boýunça körpeleriň 20 müň 674-si 1-nji synpa okuwa bardy. Olaryň ählisine hormatly Prezidentimiziň, Gahryman Arkadagymyzyň adyndan «Bilimli» atly noutbuklar gowşuryldy. Çärjew etrabynyň Hojaili geňeşliginiň Duruýap obasynda açylyp ulanmaga berlen 28-nji orta mekdebiň täze binasy birbada 400 okuwça bilim bermäge niýetlenendir. «Astana gurluşyk» hojalyk jemgyýeti tarapyndan bina edilen döwrebap bilim ojagy 3,5 gektar meýdany eýeleýär. Mekdepde 34 sany synp otagy bilen birlikde, dürli maksatly goşmaça otaglaryň 12-si, kompýuter we lingafon otaglarynyň her haýsyndan ikisi bar. Täze okuw ýylynda bu mekdebiň bosagasyndan körpeleriň 48-si ilkinji gezek bilimler dünýäsine gadam goýdy. Bilim ojagynda 33 mugallym ýaş nesle bilim-terbiýe berýär. Farap etrabynyň Garamyş geňeşliginiň Bozaryk obasyndaky 24-nji orta mekdebiň täze binasy-da 600 orunlyk bolup, 3 gektar meýdany eýeleýär. «Bäş nur» hojalyk jemgyýetiniň gurluşykçylary tarapyndan gurlan bilim ojagynda 44 sany synp, dört lingafon we iki kompýuter otagy bar. Lingafon otaglarynyň ikisiniň iňlis, ikisiniň bolsa rus dilini çuňňur öwrenmäge niýetlenmegi daşary ýurt dillerini özleşdirmek üçin oňaýly şert döredýär. Täze okuw ýylynda mekdebiň 1-nji synpyna 25 körpe kabul edildi. Bu ýerde 34 mugallym zähmet çekýär. Agageldi ITALMAZOW.(Öz habarçymyz).
«Ilkinji jaň»: salam, mekdep!
DAŞOGUZDA Bilimler baýramçylygynyň şanyna Daşoguz şäheriniň gözel künjegindäki welaýat kitaphanasynyň dabaralar meýdançasy toý lybasyna beslendi. Bu ýerdäki baýramçylyk çäresinde ylym-bilim ulgamynda amala aşyrylýan düýpli özgertmeleri wasp edýän buýsançly çykyşlara orun berildi. Welaýat merkeziniň «Gülüstan» şäherçesinde 240 orunlyk döwrebap çagalar bagynyň açylyş dabarasy ýatda galyjy, täsirli wakalara baý boldy. «Mäkäm» hususy kärhanasynyň işçi-hünärmenleri tarapyndan gurlan, iki gatdan ybarat täze binanyň lingafon otaglarynda körpelere döwrebap terbiýe bermek, mekdebe taýýarlaýyş toparlarynda ilkinji bilim esaslaryny öwretmek üçin zerur kompýuter enjamlary, multimedia tagtalary ornaşdyryldy. Desganyň giň howlusynda ýörite bassyrmalar, açyk asmanyň astyndaky howuz göz öňünde tutuldy. Bu ýerde 1,5-den 6 ýaşa çenli bolan çagalaryň 12 topary hereket eder. Demirgazyk sebitde 532 sany orta mekdebiň gapysyndan alty ýaşly çagalaryň 27 müňe golaýy gadam goýdy. «Bilimli» atly öwrediji noutbuklar körpeleri bilimler dünýäsinde täze belentliklere alyp gider. Olaryň gunduz ýaly arassa okuw otaglarynda ilkinji sapaklar täsirliligi bilen tapawutlandy. Amanmyrat SAPAROW.(Öz habarçymyz).
«Ilkinji jaň»: salam, mekdep!
BALKANDA Täze okuw ýylynda Hazarýaka sebitiň ak mekdeplerinde 9 müňden gowrak çaga birinji synpa gadam goýdy. Olaryň her biri özlerine gowşurylan «Bilimli» atly noutbugy hormatly Prezidentimiziň, Milli Liderimiziň baýramçylyk sowgady hökmünde kabul etdiler. Şu okuw ýylynda Balkanda 165 sany umumybilim edarasynda 7 müňden gowrak mugallym 130 müňden gowrak çaga bilim-terbiýe berer. Bilim işgärleriniň 500-den gowragy ilkinji gezek zähmet ýoluna başlan ýaş mugallymlardyr. 173 sany mekdebe çenli çagalar edarasynda 1 müň 628 terbiýeçi 22 müň 717 çaga terbiýe berer. 3 sany mekdepden daşary edara, 11 sany çagalar we ýetginjekler döredijilik öýi hereket eder. Çagalar we ýetginjekler döredijilik öýlerinde 405 topar, 107 gurnak ýolbaşçysy işlär. Şeýle-de olarda 5 müňden gowrak çaga 37 ugur boýunça hünär öwrener. Arazguly HUDAÝGULYÝEW.(Öz habarçymyz).
«Ilkinji jaň»: salam, mekdep!
AHALDA Gökdepe etrabynyň Yzgant şäherçesinde ýerleşýän Berdimuhamet Annaýew adyndaky ýöriteleşdirilen 27-nji orta mekdepde welaýatyň dürli ýerinden gelen okuwçylar hem-de bilim işgärleri, ilki bilen, Milli Liderimiziň atasy, hormatly Prezidentimiziň garry atasy Berdimuhamet Annaýewiň nurana ýadygärligine ter gül desselerini goýdular. Bilim ojagyndaky muzeý bilen tanyşlyk hem olarda ýakymly täsirleri döretdi. Täze, 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanýandygyny alamatlandyrýan dabaralar welaýatdaky umumybilim berýän mekdepleriň 243-sinde hem şatlyk-şowhuna beslendi. Welaýat boýunça şu ýyl ilkinji gezek ak mekdepleriň bosagasyndan ätlän 6 ýaşly çagalaryň 18 müňe golaýyna «Bilimli» atly noutbuk kompýuterleriniň gowşurylmagy olaryň şatlygyny artdyrdy. Welaýatyň bilim-terbiýeçilik edaralarynda işe başlan 900-den gowrak ýaş hünärmeniň durmuşynda-da şanly sene aýratyn ähmiýete eýe boldy. Gökdepe etrabynyň T.Baýramdurdyýew geňeşliginiň Gökdepe obasynda 2 gatly, 960 orunlyk orta mekdebiň açylyp ulanmaga berilmegi bilimler baýramçylygyna özboluşly sowgat boldy. Onuň gurluşyk işleri «Şadyýan gurluşyk» hojalyk jemgyýetiniň gurluşykçylary tarapyndan ýerine ýetirildi. Tejen etrabynyň Garaşsyzlyk geňeşliginde «Hyrydar» hususy kärhanasy tarapyndan gurluşygy alnyp barlan 320 orunlyk täze çagalar bagy-da körpe nesle gapylaryny giňden açdy. Aýdo ŞEKEROW.(Öz habarçymyz).
«Ilkinji jaň»: salam, mekdep!
ARKADAG ŞÄHERINDE «Akylly» şäherde günüň ilkinji wakalary Berdimuhamet Annaýew adyndaky Arkadag şäher mugallymçylyk orta hünär okuw mekdebinde ilhalar ynsan, ussat mugallym, edermen esger Berdimuhamet Annaýewiň heýkeline gül desselerini goýmak çäresi bilen başlandy. Mekdep okuwçylarynyň gatnaşmagynda geçirilen bu çäre mugallymçylyk kärine, bilim-terbiýe işine, halypa-şägirt ýörelgesine goýulýan hormatyň nyşanyna öwrüldi. Soňra Arkadag şäheriniň umumybilim berýän mekdeplerinde 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy hem-de Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli «Ilkinji jaň» dabaralary geçirildi. Bilimler dünýäsine ilkinji gezek gadam basan 650-ä golaý 1-nji synp okuwçysyna hormatly Prezidentimiziň hem-de Milli Liderimiziň adyndan «Bilimli» atly noutbuklaryň gowşurylmagy olarda egsilmez şatlyk döretdi. Ilkinji okuw sapaklarynyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» şygary bilen geçilmegi ýaş nesliň Watana söýgüsini, bilim almaga höwesini has-da berkitdi. Maksatmyrat ÇARYÝEW.(Öz habarçymyz).
«Ilkinji jaň»: salam, mekdep!
Diýarymyzda täze okuw ýylyna guramaçylykly girişildi Altyn güýzüň ilkinji gününde ýurdumyzyň çar künjeginde ýaýbaňlandyrylan «Ilkinji jaň» dabaralary hemmeler, aýratyn-da, 1-nji synpa gadam goýan çagalar üçin tolgundyryjy boldy. Umumybilim, orta hünär we ýokary okuw mekdeplerini Bilimler we talyp ýaşlar gününiň toý ruhy gurşap aldy. 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli täze bilim ojaklarynyň döwrebap binalarynyň açylyp ulanmaga berilmegi baýramçylygyň şatlyk-şowhunyny has-da artdyrdy. Joşgunly dabaralar Döwlet senamyzyň ýaňlanmagy bilen başlandy. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň täze okuw ýyly mynasybetli ýurdumyzyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we ähli bilim işgärlerine iberen Gutlagy dabaralara gatnaşyjylaryň ruhuny has-da belende göterdi. Ilkinji okuw sapagynyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» mowzugynda geçirilmegi ýaş türkmenistanlylaryň beýik döwre buýsanjyny artdyrdy. AŞGABATDA Baş şäherimizde täze okuw ýylyna ýokary taýýarlykly hem-de ruhubelentlikde girişildi. Döwrebap umumybilim ojaklarynda güýzüň ilkinji säheri aýdym-sazlar, buýsançly gutlaglar bilen garşylanyldy. Paýtagtymyzyň ak mekdeplerinde şu okuw ýylynda 213 müň 361 okuwçy bilim alar. Olaryň arasynda 1-nji synpa kabul edilen 17 müň 145 okuwça Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň, Gahryman Arkadagymyzyň adyndan noutbuk kompýuterleriniň gowşurylmagy has-da ýatda galyjy boldy. Aşgabatda 2026-2027-nji okuw ýylynda bilim edaralarynyň 346-sy, şol sanda mekdebe çenli çagalar edaralarynyň 193-si, orta mekdepleriň 148-si, mekdepden daşary edaralaryň 5-si hereket eder. Ýöriteleşdirilen orta mekdepleriň 52-sinde daşary ýurt dilleri, tebigy, takyk, ynsanperwerlik, maglumat tehnologiýalary we programmirlemek, kiberhowpsuzlyk ugurlary çuňlaşdyrylyp öwrediler. Orta hünär we ýokary okuw mekdeplerini tamamlan uçurymlardan jemi müňe golaý ýaş mugallym bilim edaralarynda ilkinji zähmet ýoluna başlady. Toýly MUHAMMETDURDYÝEW.«Türkmenistan».
Goşa şatlygyň bagtyýarlygy
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň ylym-bilim ulgamy deňsiz-taýsyz ösüşleri bilen guwandyrýar. “Bilimler we talyp ýaşlar güni” mynasybetli geçirilen dabaralara halkymyzyň uly ruhubelentlik bilen gatnaşmagy hem muňa aýdyň mysaldyr. Garaşsyzlyk ýolundan ynamly öňe barýan ýurdumyzda nesil sagdynlygy, halkyň abadançylygy we durmuş üpjünçiligi barada gaýragoýulmasyz çäreler amala aşyrylýar. Gün-günden abraýy artýan ata Watanymyz halkyň hal-ýagdaýyny gowulandyrmak boýunça alnyp barylýan maksatnamalary durmuşa ornaşdyrýar. Bu zatlaryň barysy ösüp gelýän ýaş nesliň ylymly-bilimli, giň dünýägaraýşy, beden we ruhy taýdan sagdyn kemala gelmegine gönükdirilýär. Çünki, abadan durmuşda ýaýnaýan neslimiziň bilim alyp, ylym öwrenmekligi, milli däpleri dowam etdirip, dünýäniň ösen siwilizasiýasyna goşulmagy mähriban Watanymyzyň beýik geljegini gurujylaryň şu günki baş wezipesi bolup durýar. Ýurdumyzda ýaş nesil barada edilýän alada bimöçberdir. Ähli mümkinçilikleri döredip goýlan mekdepler, döwrebap çagalar baglary, merkezleşen gory baý kitaphanalar, dynç alyş we sagaldyş merkezleri bu aladalaryň gözbaşydyr. “Bilimler we talyp ýaşlar güni” mynasybetli Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynyň Hojaili geňeşliginiň Duryýap obasynda 400 orunlyk, Farap etrabynyň Bozaryk geňeşliginiň Garamyş obasynda 600 orunlyk orta mekdepleriň açylmagy çagalaryň baýramçylyk şatlygyny goşalandyrdy. Asuda asmanyň astynda, parahat Watanda okap, bilim alýan nesilleriň ähli mümkinçikleri döredilen ak mekdeplerde “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda täze okuw ýylyna başlamagy bagtyýarlygyň çür başy boldy. Täze okuw ýylyny başlaýan çagalaryň öňünde hormatly il ýaşululary we kümüş saçly enelerimiz gutlag sözleri bilen çykyş etdiler, bagtyýar zamanada bilim alýan ýaşlaryň geljekde hakyky watançy, zähmetsöýer nesiller bolup ýetişmeklerini arzuw etdiler. Dabaranyň dowamynda welaýatymyzyň medeniýet işgärleri aýdym-sazly çykyşlary bilen gatnaşyjylaryň göwünlerini hoşladylar. Soňra döwrebap mekdep binasynyň gurluşygynda tapawutlanan gurluşykçylara Hormatly Prezidentimiziň adyndan gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy. Täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli geçirilen ilkinji jaň dabarasyna täze mekdebe ilkinji gezek gadam basan okuwçylaryň kalbynda ýatdan çykmajak täsirleri galdyrdy. Olar Hormatly Prezidentimiziň adyndan gowşurylan “Bilimli” noutbuk kompýuterleri uly joşgun bilen kabul etdiler. Soňra myhmanlar mekdep binasynyň döwrebap enjamlaşdyrylan okuw otaglaryna aýlandylar. Täze mekdebiň açylyş dabarasyna gatnaşyjylar abadan durmuş we ak mekdeplerde bilim almaga döredip berýän mümkinçilikleri üçin türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza we Arkadagly Gahryman Serdarymyza ýürek alkyşlaryny beýan etdiler. Lebap welaýat Baş bilim müdirliginiň umumy orta bilim bölüminiň baş hünärmeni Mähri Hudaýberdiýewa
“1-nji Sentýabr – Bilimler we talyp ýaşlar güni” mynasybetli Ilkinji okuw sapagy geçirildi
2026-njy “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň 1-nji sentýabrynda giňden bellenilýän “Bilimler we talyp ýaşlar güni” Mary welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebinde şatlykly we dabaraly ýagdaýda giňden bellenildi. Şeýle hem täze 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli orta hünär okuw mekdebiniň talyp ýaşlarynyň arasynda “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ady bilen ilkinji okuw sapagy guramaçylykly ýagdaýda geçirildi. 2026-njy ýylyň birinji ýarymy ýurdumyz we halkymyz üçin taryhy ähmiýetli buýsançly hem-de guwançly wakalara baý boldy. Ilkinji okuw sapagynyň dowamynda orta hünär okuw mekdebiniň mugallymlary Watanyň beýik geljegi, halkyň ykbaly ugrunda ýokary jogapkärçilik duýgusyna eýe bolan päk ahlakly, hakyky watansöýüji nesilleriň kemala gelmegine, şeýle hem jemgyýetimizde ylmyň we bilimiň gymmatynyň has-da artmagyna oňyn täsiri barada aýratyn belläp geçdiler. Okuw sapagynyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Mary welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebi
BILIMLER WE TALYP ÝAŞLAR GÜNI
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň amala aşyrýan il-ýurt bähbitli, durmuş-ähmiýetli işleriniň netijesinde ýaş nesil hakynda edilýän aladalar döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Bedew bady bilen öňe barýan asuda, parahat Watanymyzyň rowaçly menzilleri dünýä ýaň salýar. Biz muny ýurdumyzyň ähli ulgamlarynda gazanylan ägirt uly işlerde görýäris. Jemgyýetimiziň ýaşaýyş-durmuş şertleri ýokarlanyp, ösüp gelýän ýaş nesillerimiziň bilim almak mümkinçiliginiň döredilmegi aýratyn bellärliklidir. Ýurdumyzyň orta okuw mekdeplerinde, başlangyç hünär, orta hünär we ýokary hünär bilim ojaklarynda dünýäniň ösen döwrebap okuw tehniki enjamlary we täze tehnologiýalary ornaşdyrylyp, okatmagyň innowasion usulyýeti giňden peýdalanylyp ýaşlara bilim berilýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyz ähli ugurlarda uly ösüşlere beslenýär. Şol sanda, ylym-bilim ulgamynda hem şanly menzillere, ajaýyp üstünliklere eýe bolýar. Munuň özi ýurdumyzda ýaş nesilleriň ylymly-bilimli, sagdyn, ruhubelent hünärmenler, kämil şahsyýetler bolup ýetişmegi babatda döwlet derejesinde edilýän taýsyz tagallalaryň guwandyryjy netijeleridir. Eziz Diýarymyzda her ýylyň 1-nji sentýabrynda “Bilimler we talyp ýaşlar” gününiň dabarasy belende göterilýär. Bu günde bilim basgançagyna täze gadam basan körpelerimiziň, talyp ýaşlarymyzyň durmuşynda ýatdan çykmajak, kalbynda orun alan arzuwunyň şatlygy bolup baky ýaňlanýar. Ynsan kalbyndaky mukaddes Watanyňa bolan söýgi, mähir bilen gurşalýar. Ir säher bilen Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Bilim daragty meýdançasynda Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli baýramçylyk dabarasy geçirildi. Baýramçylyk dabarasynda Türkmenistanyň Çuňňur Hormatlanylýan Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we bilim işgärlerine iberen Gutlagy okaldy. Mugallymlaryň we talyplaryň adyndan Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza hoşallyk sözleri aýdyldy. Uniwersitetiň 1-nji ýyl talyplaryna talyplyk şahadatnamalary gowşuryldy. Dabaranyň dowamynda uniwersitetiň “Gara altyn” çeper höwesjeňler toparynyň çykyşlary dabaranyň şowhunyny has-da artdyrdy. Soňra, Türkmenistanyň Döwlet Baýdagyna tagzym edip, talyp ýaşlar «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany ýyly» atly ilkinji okuw sapagyna gadam basdylar. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Dabaraly çäre geçirildi
2026-njy ýylyň sentýabr aýynyň 1-na Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy, 1-nji sentýabr – Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli dabaraly çäre geçirildi. Dabaraly çäräniň başynda Türkmenistanyň Döwlet senasy ýerine ýetirildi. Soňra bolsa, çuňňur hormatlanylýan Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we bilim işgärlerine iberen gutlagy okaldy. Dabaranyň dowamynda 1-nji sentýabr – Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli birnäçe çykyşlar, gutlaglar hem-de ýürek buýsançlar diňlenildi. Dabaraly çäräniň dowamynda institutyň ruhubelent talyplarynyň ýerine ýetirmeklerinde Watanymyzy, Türkmen halkynyň Milli Liderimiz Gahryman Arkadagymyzy, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzy wasp edýän birnäçe aýdymlara we tanslara tomaşa edildi. Soňra, ilkinji jaň kakylyp, 1-nji ýyl talyplar Döwlet baýdagyna tagzym edip, 2026-2027-nji okuw ýylynyň «Garaşsyz baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany ýyly» atly ilkinji okuw sapagyna gatnaşdylar. Dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar türkmen halkynyň ylym-bilim dünýäsini halkara giňişlikde tanatmakda alyp barýan ägirt uly işleri üçin türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözleri aýtdylar. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Türkmenistan bilen Gruziýanyň arasynda bilim, ylym we ýaşlar syýasaty boýunça hyzmatdaşlygyň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy
2026-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň binasynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary Batyr Mämmedowyň Gruziýanyň bilim, ylym we ýaşlar ministri Giwi Mikanadze bilen duşuşygy geçirildi. Gruzin wekiliýetiniň Türkmenistana amala aşyrýan häzirki sapary şu ýylyň iýul aýynda Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň Gruziýa amala aşyran resmi saparynyň çäklerinde Tbilisi şäherinde geçirilen ýokary derejedäki gepleşikleriň dowamy bolup durýar. Duşuşykda Türkmenistan bilen Gruziýanyň arasyndaky däp bolan dostlukly we özara hormat goýmak ýörelgelerine esaslanýan gatnaşyklaryň yzygiderli ösdürilýändigi bellenildi. Bilim, ylym we ýaşlar syýasaty iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Taraplar bilim we ylym edaralarynyň arasynda göni gatnaşyklary giňeltmek, gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmek, akademiki alyş-çalyşlary, bilelikdäki bilim we ylmy maksatnamalary, mugallymlaryň we talyplaryň tejribe alyşmaklaryny ösdürmek meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanda ýokary we umumy orta bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeler, sanly tehnologiýalary we emeli aňyň mümkinçiliklerini bilim işine ornaşdyrmak, ylmy-barlag işlerini ösdürmek, şeýle hem bilim, ylym, önümçilik we zähmet bazarynyň arasyndaky arabaglanyşygy pugtalandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berildi. Ýokary bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy giňeltmäge, ýokary okuw mekdepleriniň arasynda göni gatnaşyklary ösdürmäge, akademiki hereketliligi we bilelikdäki ylmy-barlag taslamalaryny işjeňleşdirmäge aýratyn ähmiýet berildi. Gruzin tarapy hyzmatdaşlygy has-da giňeltmäge gönükdirilen birnäçe başlangyçlary öňe sürdi. Hususan-da, türkmen ýaşlarynyň Gruziýanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim almaklary üçin mümkinçilikleri giňeltmek, Türkmenistanda Gruziýanyň ýokary okuw mekdepleriniň bilim sergisini geçirmek, bilelikdäki ylmy taslamalary goldamak we maliýeleşdirmek, şeýle hem Gruziýanyň ýokary okuw mekdepleriniň biriniň Türkmenistanda şahamçasyny açmak mümkinçiligini öwrenmek teklip edildi. Ýaşlar hyzmatdaşlygynyň çäklerinde iki ýurtda gezekleşip geçiriljek tomusky lagerleri guramak, talyp alyş-çalyşlaryny, ýaş alymlaryň duşuşyklaryny hem-de bilelikdäki bilim, ylmy we innowasion taslamalary ösdürmek meseleleri hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Taraplar ozal gol çekilen ikitaraplaýyn resminamalaryň çäklerinde hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň we olarda göz öňünde tutulan ylalaşyklary yzygiderli durmuşa geçirmegiň möhümdigini nygtadylar. Şeýle hem bilim ulgamynda hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-gruzin Iş toparynyň döredilmeginiň ähmiýeti bellenildi. Onuň iki ýurduň bilim ministrleriniň orunbasarlarynyň derejesinde hereket etmegi, bilelikdäki başlangyçlary we taslamalary ara alyp maslahatlaşmagy hem-de gazanylan ylalaşyklaryň durmuşa geçirilmegini utgaşdyrmagy göz öňünde tutulýar. Duşuşygyň jemleri boýunça taraplar bilim, ylym we ýaşlar syýasaty ulgamlarynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge, göni gatnaşyklary giňeltmäge we anyk bilelikdäki başlangyçlary durmuşa geçirmäge taýýardyklaryny tassykladylar. Duşuşyk dostlukly we özara düşünişmek ýagdaýynda geçdi. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Bilimiň milli nusgasy: döwrebap ösüşleri hereketlendiriji güýç
Bilim hem-de terbiýe örän möhüm pedagogik wezipe bolmak bilen birlikde, tutuş adamzat barlygyny, halklaryň dowamatlylygyny üpjün edýär. Gadymy döwürlerden bäri bu iki düşünje biri-biri bilen aýrylmaz baglanyşykly bolup, şahsyýetiň kemala gelmeginde we siwilizasiýalaryň ösmeginde kesgitleýji orny eýeläpdir. Dünýä taryhyna, şol sanda Watanymyzyň geçmişine ser salanymyzda, bilimiň, ylmyň, medeniýetiň we sungatyň galkynyşynyň ýaş nesle berilýän bilime, siňdirilýän terbiýä hem-de tejribä bagly bolandygyny görýäris. Bilim ynsana dünýäni tanamaga, ylmyň we tehnikanyň gazananlaryny özleşdirmäge, maddy gymmatlyklary döretmäge, terbiýe bolsa alnan bilimiň haýyrly maksatlara gönükdirilmegini hem-de geljekki nesillere geçirilmegini üpjün edýär. Şu nukdaýnazardan, hormatly Prezidentimiziň hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlary bilen Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe jemgyýetimiziň has-da kämilleşdirilmeginiň, döwletimiziň kuwwatlylygynyň yzygiderli artdyrylmagynyň binýady hökmünde ýurdumyzda bilimi, terbiýäni toplumlaýyn esasda ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan ösüş strategiýasyna laýyklykda, 2025-2026-njy okuw ýylynda milli bilim ulgamynyň maddy-tehniki binýadynyň has-da pugtalandyrylmagy, ýaş nesliň milli we dünýäniň öňdebaryjy tejribelerini özünde jemleýän döwrebap şertlerde sagdyn ösmegini, okamagyny, öwrenmegini üpjün etmek bilen bagly meselelere döwlet derejesinde aýratyn üns berildi. Milli maksatnamalara, konsepsiýalara, strategiýalara laýyklykda, çagalar baglarynda, orta mekdeplerde, hünär-tehniki, orta hünär, ýokary hünär bilimi edaralarynda bilim işini nazaryýet we tejribe taýdan kämilleşdirmek ugrundaky işler guramaçylykly alnyp baryldy. Bilim işinde okatmagyň öňdebaryjy usullary giňden ulanyldy, okuw-usuly toplumlar taýýarlanyldy. Hormatly Prezidentimiziň degişli Karary bilen, «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin Strategiýasy» tassyklanylyp, ýokary hünär bilimini ösdürmegiň täze tapgyryna badalga berildi. Ýurdumyzyň çagalar baglarynda, orta mekdeplerinde, hünär-tehniki, orta hünär, ýokary hünär bilimi edaralarynda bilim işini nazaryýet we tejribe taýdan kämilleşdirmek ugrundaky işler guramaçylykly alnyp baryldy. Bilim işinde okatmagyň öňdebaryjy usullary giňden ulanyldy, okuw-usuly toplumlar taýýarlanyldy. Okuwçy, talyp ýaşlar halkara bilim bäsleşiklerine işjeň gatnaşyp, uly üstünlikleri gazandylar. Nazary bilimler, tejribeler, başarnyklar, endikler esasynda mugallymlaryň ussatlyklary ýokarlandyryldy. «Salam, mugallym!» atly telegepleşik arkaly öňdebaryjy mugallymlaryň döwrebap iş usullary baradaky gymmatly maglumatlar halk köpçüligine ýetirildi. Geçen okuw ýylynda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleri tarapyndan ykdysadyýet, makroykdysadyýet, dünýä ykdysadyýeti, maliýe, filosofiýa, ekologiýa, iňlis dili, nazary mehanika, materiallaryň garşylygy, çyzuwly geometriýa we inžener grafikasy, himiýa, biologiýa, informatika, matematika dersleri boýunça halkara olimpiadalaryň, şeýle hem halkara ylmy-amaly maslahatlaryň 42-si geçirildi. Mekdep okuwçylarynyň arasynda III halkara matematika olimpiadasy geçirilip, türkmenistanly hem-de daşary ýurtly zehinli ýaş matematikler ýüze çykaryldy. Mälim bolşy ýaly, Ýakyn we Orta Gündogar, Kiçi Aziýa ülkelerinde esaslandyrylan türkmen döwletlerinde hökümdarlar tarapyndan berlen uly goldawlar ylymlaryň we bilimleriň, medeniýetleriň hem-de sungatlaryň ösmegine getiripdir. Beýik Seljuk döwletiniň meşhur weziri Nyzamylmülk tarapyndan Alp Arslan we Mälik şanyň goldawy bilen Bagdatda, Nişapurda we beýleki şäherlerde häzirki zamanyň uniwersitetleriniň ilkinji nusgasy hasaplanylýan Nyzamyýe atly medreseler gurlupdyr, talyplaryň ýaşaýyş üçin çykdajylary döwlet we wakf emläkleri tarapyndan üpjün edilipdir. Dünýäniň dürli künjeklerinden meşhur alymlar hem-de halypalar köşklere çagyrylyp, olaryň işlemegi we nesil terbiýelemegi üçin ähli şertler döredilipdir. Omar Haýýam, Abu Aly ibn Sina, Gazaly, Horezmi ýaly dünýä belli alymlar seljuk we horezmşa hökümdarlarynyň penasynda we goldawynda dünýä meşhur eserlerini ýazypdyrlar. Gadymy ýunan, hindi we pars dillerindäki köp sanly ylmy, şol sanda terbiýe beriji pedagogik mazmunly kitaplar soltanlaryň emri bilen terjime edilip, ylym hazynasyna goşulypdyr. Bu asylly ýörelgeler esasynda dünýä meşhur şahsyýetler, halypa-şägirtlik mekdepleri kemala gelip, ylymlaryň we bilimleriň ösüşine ägirt uly goşantlar goşulypdyr. Arkadagly Gahryman Serdarymyz milli bilim ulgamynyň, professor-mugallymlaryň, talyp ýaşlaryň, mekdep okuwçylarynyň Howandary hem Halypasydyr. 2025-nji ýylyň 15-nji dekabrynda hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Olimpiýa şäherçesinde halkara bäsleşiklerde we sport ýaryşlarynda ýeňiji bolan ýaşlarymyzyň, olaryň halypalarynyň sylaglanylmagy müňýyllyklardan gözbaş alýan ynsanperwer dessurlarymyzy, şeýle hem halypa-şägirtlik ýörelgelerimizi dabaralandyrdy. Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi, ykdysady we syýasy hünärler boýunça professor hormatly Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň beýik başlangyçlary hem-de hemaýat-goldawlary bilen ýurdumyzyň ylmy-barlag institutlary bilen birlikde, ýokary hünär bilimi edaralarynda, ylmy-tehnologik, ylmy-kliniki hem-de ylmy-taslama merkezlerinde ylmyň we işläp taýýarlamalaryň ileri tutulýan ugurlary boýunça köpugurly düýpli ylmy barlaglar alnyp barylýar. Ylmyň we bilimiň mümkinçiliklerini parahatçylygyň we dostlugyň bähbitlerine gönükdirmek bilen, Uzak Gündogar, Ýuwaş umman we Aziýa sebitleriniň, Orta we Ýakyn Gündogar, Ýewropa we Amerika döwletleriniň ylym we bilim merkezleri, halkara we sebit guramalary bilen hyzmatdaşlygyň ýaýrawy has-da giňeldilýär. Ýurdumyzda ylmy-amaly maslahatlar, sergiler, forumlar, bäsleşikler ýokary derejede geçirilip, ylymda we bilimde gazanylanlar bütin dünýä ýaýylýar. Munuň özi milli bilim ulgamyny ösdürmek ugrunda amala aşyrylýan strategiýanyň milli köklere we adamzat gymmatlyklaryna, taryhy tejribä, köpasyrlyk ylmy we medeni dessurlara daýanýandygyny, ösüşe hem-de geljege gönükdirilendigini ykrar edýär. Bu nusgalyk işler bilim ulgamynyň işgärlerini has-da gujur-gaýratly zähmet çekmäge, geljegimiz bolan bagtyýar ýaşlarymyzy ylym-bilim öwrenmäge ruhlandyrýar. 2026-2027-nji täze okuw ýylynda hormatly Prezidentimiziň milli bilim ulgamyny özgertmek boýunça strategik wezipelerine laýyklykda bilim we terbiýe işi esasy ugurlar boýunça alnyp barlar. Birinji ugur hökmünde irki çagalyk bilimi — mekdebe çenli döwürde sözleýiş, pikirleniş, döredijilik, sosial başarnyklaryň ösdürilmegine aýratyn ähmiýet berler. Türkmen halky perzent terbiýesine sallançakdan başlaýar. Maşgala milli häsiýetiň gözbaşy, sallançak bolsa kämilligiň ilkinji mekdebidir. Çaganyň aň we ruhy taýdan kemala gelmeginde hüwdüleriň, ertekileriň, rowaýatlaryň, nakyllaryň, pederlerimizden gelýän asylly terbiýeçilik kadalarynyň orny ýokarydyr. Täze okuw ýylynda mekdebe çenli bilim edaralary bilen maşgalanyň arasyndaky baglanyşygy pugtalandyrmak, ata-eneleriň çagalar baglarynyň durmuşyna has-da işjeň gatnaşmagyny üpjün etmek, maşgala terbiýesi bilen çagalar baglarynyň pedagogik usullaryny utgaşdyrmak esasy wezipeleriň biri bolar. Körpeleriň döredijilikli we logiki pikirlenme endikleri, sözleýiş ukyby hem-de baý dil gory, jemgyýetçilik gurşawyna uýgunlaşmak başarnygy interaktiw usullar, sanly akyl oýunlary, innowasion görkezme gollanmalary arkaly yzygiderlilikde ösdüriler. Ikinji ugur hökmünde bilim we terbiýe işinde milli pedagogik mirasa daýanylar. «Oguznama», «Kitaby dädem Gorkut», «Görogly» ýaly dünýä belli gahrymançylykly eposlardaky, «Zöhre — Tahyr», «Şasenem — Garyp», «Ýusup — Ahmet», «Nejep oglan» dessanlaryndaky, Döwletmämmet Azady, Nurmuhammet Andalyp, Magtymguly Pyragy, Gurbanaly Magrupy, Şabende, Seýitnazar Seýdi, Gurbandurdy Zelili, Kemine, Mollanepes, Mätäji ýaly beýik akyldarlaryň baý mirasyndaky ynsanperwerlik, watansöýüjilik, ahlak terbiýesine dahylly garaýyşlary häzirki zaman pedagogikasynyň gymmatlyklary bilen sazlaşykly utgaşdyrylar. Gorkut ata özüniň dana pelsepesi we pähim-paýhasy arkaly atanyň perzendiniň öňündäki, ogluň pederiniň öňündäki, ulynyň kiçiniň, kiçiniň ulynyň, şeýle-de erkek adamlaryň gelin-gyzlaryň öňündäki mukaddes borçlary hem-de edepleri barada örän gymmatly öwüt-nesihatlaryny miras galdyrypdyr. «Kitaby dädem Gorkut» eposyndaky maşgala agzalarynyň özara sylag-hormaty, nesilleriň arabaglanyşygy we maşgala mukaddesligi milli terbiýäniň kämil mekdebi hökmünde şöhlelendirilip, ýaşlaryň aňyna gahrymançylyk, ulyny sylamak, kiçini ezizlemek ýaly mukaddes duýgulary terbiýeleýär. XI-XII asyrlarda ýaşan beýik türkmen alymy Mahmyt Zamahşary «Altyn halkalar» atly kitabynda «Bilim kyndyr, sowatsyzlyk bolsa ondanam kyndyr» diýen pelsepesi arkaly bilimiň adama mertebesini beýgeltmäge mümkinçilik berýändigini nesihat edipdir. Milli pedagogik mirasymyz bize ýaş nesle bilim bermek bilen çäklenmän, onuň ýüregine ýagşylygyň, watansöýüjiligiň, zähmetsöýerligiň, ynsanperwerligiň we jogapkärçiligiň tohumlaryny ekmegiň zerurdygyny öwredýär. Ýaş nesil — bilim daragty. Nahalyň ese-boýa galyp, datly miwe bermegi onuň idegine bagly. Diýmek, mugallym özüniň ýaş nesliň bilim daragtynyň bagbanydygy baradaky jogapkärçiligini hiç wagt ýadyndan çykarmaly däldir. Häzirki döwrüň ylmy-tehniki mümkinçilikleri bolsa şol milli gymmatlyklary täze usullardyr tehnologiýalar, bilim serişdeleri arkaly nesilleriň aňyna has täsirli ýetirmäge giň mümkinçilik berýär. Şonuň üçin täze okuw ýylynda milli köklerimize daýanmak bilen dünýäniň öňdebaryjy bilim-tejribesini özleşdirmek, bilim bilen terbiýäniň bitewüligini üpjün etmek, mugallymyň döredijilik mümkinçiliklerini giňeltmek, zehinli ýaşlary ýüze çykarmak, ylma we innowasiýalara höweslendirmek, sanly, emeli aň tehnologiýalaryndan maksadalaýyk peýdalanmak ýaly ugurlar boýunça işler täze mazmun bilen dowam etdiriler. Milli pedagogik tejribämizde aýratyn orun eýeleýän halypa-şägirtlik ýörelgesi häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda täze mazmun bilen ösdüriler. Halypa şägirdiniň dünýägaraýşynyň, ahlak ýörelgeleriniň we durmuş maksadynyň kemala gelmegine täsir edýän şahsyýetdir. Şonuň üçin mugallym bilen okuwçynyň, professor bilen talybyň, tejribeli hünärmen bilen ýaş hünärmeniň arasynda döredijilikli, ynanyşmaga esaslanýan gatnaşyklar yzygiderlilikde ösdüriler hem-de kämilleşdiriler. Çünki döwür özgerdigiçe, bilim bermegiň usullary, çagalaryň we ýaşlaryň maglumat bilen işlemek mümkinçilikleri, hünärleriň mazmuny üýtgeýär. Şoňa görä-de, mugallymlar täze pedagogik usullary öwrenerler hem-de tejribelerini baýlaşdyrarlar. Üçünji ugur hökmünde bilim we terbiýe işinde milli mazmunly döwrebap bilim dünýäniň öňdebaryjy tejribesi, milli taryh, dil, medeniýet, edep-terbiýe bilen sazlaşdyrylar. Oguz han, Gorkut ata, Görogly beg, Döwletmämmet Azady, Magtymguly Pyragy ýaly pederlerimiziň dürdäne öwüt-ündewleri, hormatly Prezidentimiziň hem-de Milli Liderimiziň Watan gymmatlyklary, pähim-paýhaslylyk, danalyk, bilimlilik, halypa-şägirtlik gatnaşyklary baradaky pelsepeleri Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe jemgyýetimizi galkyndyrmagyň, aýratyn-da, bilim işini ylmy-pedagogik nazaryýet taýdan has ähmiýetli guramak we kämil şahsyýetleri terbiýelemek üçin ýolgörkeziji taglymatlardyr. Täze okuw ýylynda mugallymlar tarapyndan bu taglymatlar esas goýujy gollanmalar hökmünde bilim işinde giňden ulanylar. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň: «Ynsany bagtyýarlyga ýetirýän esasy sebäpleriň biri milli buýsanç arkaly kemala gelýär. Milli buýsanjyň gözbaşynda bolsa halkyň müňýyllyklardan gözbaş alýan şöhratly taryhy bardyr» diýen ylmy kesgitlemesi milli buýsanç barada täze terbiýe pelsepesidir. Hormatly Prezidentimiziň: «Kämillik her bir ynsan üçin uly mertebe we ýokary derejedir. Üznüksiz öwrenilmeli bilimler we ylymlar, ýadawsyz çekilmeli zähmet kämillige eltýän ýoldur» diýen çuň manyly pähimi bolsa ýokarda agzap geçen milli pedagogik mirasymyzyň häzirki zaman syýasatyndaky dowamatlylygydyr. Bu taglymatlar ýüregi ýurdumyza, halkymyza söýgüden we wepalylyk duýgusyndan doly, maksady aýdyň Watan perzentlerini terbiýelemegiň pelsepe akabasydyr. Şoňa görä-de, täze okuw ýylynda bu gymmatly taglymatlardan ugur alnyp, ýaşlarda medeniýet, dil, taryh, ruhy-ahlak gymmatlyklary, milli pelsepe, milli däpler, kadalar, gylyk-häsiýetler, ýörelgeler esasynda kemala gelen hem-de bu gün döwletimiziň berkararlygynyň, agzybirligimiziň binýatlaýyn sütünlerini emele getirýän milli dünýägaraýşy terbiýelemek ugrunda işler alnyp barlar. Nesillere tälim-terbiýe bermekde, ylym-bilim, kesp-kär öwretmekde müňýyllyklaryň dowamynda kämilleşdirilip gelýän milli tejribelerimiz hem-de häzirki döwrüň öňdebaryjy gazanylanlary döredijilikli utgaşdyrylar. Dördünji ugur hökmünde bilimiň hilini we netijesini ölçemek görkezijileriniň ýokarlandyrylmagyna, ýagny okuw maksatnamasynyň ýerine ýetirilmegi bilen birlikde, okuwçynyň we talybyň alan bilimini durmuşda, hünärde we döredijilikde ulanyp bilmegini gazanmak bilen bagly işlere uly orun berler. Bilim ulgamynyň öňünde durýan esasy strategik wezipeleriň biri-de berilýän bilimiň hilini yzygiderli ýokarlandyrmakdan ybaratdyr. Şunda bilimiň netijeliligine diňe okuw maksatnamalarynyň özleşdiriliş derejesi bilen däl, eýsem, ýaşlaryň alan bilimlerini durmuşda, ylmy-barlagda, önümçilikde we döredijilik işinde netijeli peýdalanyp bilmekleri bilen baha bermek möhüm ähmiýete eýedir. Şonuň üçin täze okuw ýylynda okuwçylaryň, talyplaryň diňe maglumatlary ýatda saklamagyna däl-de, olaryň özbaşdak pikirlenmegine, derňew geçirmegine, meseläniň çözgüdini tapmagyna, döredijilikli çemeleşmegine we täzeçil başlangyçlary öňe sürmegine şert döredýän okuw usullary has-da giňeldiler. Bäşinji ugur hökmünde mugallymyň täze keşbini kemala getirmek ugrundaky işler dowam etdiriler. Mugallym diňe maglumat beriji däl, eýsem, okuwçynyň pikirlenmesini, gözlegini, döredijiligini we şahsy ösüşini ugrukdyryjy halypadyr. Mugallymyň her bir sözi, göreldesi, sapagy ýaşlaryň durmuş ýolunda öz yzyny galdyrýar. Şonuň üçin mugallymçylyk kärine diňe bir hünär hökmünde däl, eýsem, milletiň geljegini kemala getirmäge hyzmat edýän beýik ynanç we jogapkärçilik hökmünde garamak zerurdyr. Täze okuw ýylynda mugallymlar, bilim işgärleri öz üstünde yzygiderli işlärler, täze pedagogik usullary öwrenerler, tejribesini seljererler we baýlaşdyrarlar, kärdeşleri bilen tejribe alşyp, bilim işine has-da döredijilikli çemeleşerler. Altynjy ugur hökmünde emeli aň we sanly bilim tehnologiýalary mugallymyň ornuny tutýan serişde däl-de, okatmagyň hilini ýokarlandyrýan gural hökmünde peýdalanylar. Hormatly Prezidentimiziň ösüş strategiýasyna laýyklykda, sanly tehnologiýalaryň we emeli aňyň mümkinçiliklerinden bilim ulgamynda netijeli peýdalanmak öňümizde duran täze wezipeleriň biridir. Bu ugurda esasy maksat tehnologiýany mugallymyň döredijilikli işini ýeňilleşdirýän, okuwçynyň özbaşdak gözlegini höweslendirýän, bilim serişdeleriniň elýeterliligini giňeldýän döwrebap gural hökmünde peýdalanmakdan ybarat bolar. Öňümizdäki okuw ýylynda bilim edaralarynda sanly sowatlylygy ýokarlandyrmak, emeli aňyň mümkinçiliklerinden howpsuz, maksatly we netijeli peýdalanmagyň medeniýetini kemala getirmek boýunça ýörite okuwlar, usulyýet maslahatlary guralar. Şunda sanly sowatlylyk bilen birlikde, maglumatlary saýlap almak, olaryň ygtybarlylygyny seljermek we tehnologiýalardan jogapkärçilikli peýdalanmak başarnyklaryna aýratyn üns berler. Ýedinji ugur hökmünde hünär bilimi bilen zähmet bazarynyň arabaglanyşygyny — iş berijiler bilen hünär bilimi edaralarynyň hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek ugrunda zerur işler alnyp barlar. Häzirki wagtda ýurdumyzda täze önümçilikleriň, innowasion ugurlaryň we döwrebap hünärleriň döremegi ýaş hünärmenlerden täze başarnyklary talap edýär. Şunuň bilen baglylykda, täze okuw ýylynda hünär-tehniki we ýokary okuw mekdepleriniň önümçilik kärhanalary, ylmy merkezler we iş berijiler bilen hyzmatdaşlygy has-da ösdüriler, talyplaryň amaly başarnyklary kämilleşdiriler. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Aşgabat şäheriniň we welaýat Baş bilim müdirlikleriniň, hünär-tehniki, orta hünär, ýokary okuw mekdepleriniň ýolbaşçylary, mekdep müdirleri, synp ýolbaşçylary tarapyndan täze okuw ýylynda mekdep okuwçylarynyň hünär saýlamak meselesine uly üns berler. «Geljegiň hünärleriniň atlasy» boýunça hünärlere ugrukdyryş çäreleri geçiriler. Halkara bilim bäsleşiklerinde üstünlikli çykyş edip, ýurdumyzyň abraýyny dünýä ýaýýan zehinli okuwçylary hem-de talyp ýaşlary ýüze çykarmak, halkara ders olimpiadalarynyň gerimini giňeltmek, ýaşlary ylmy-döredijilik işlerine çekmek ugrundaky işlere uly orun berler. Ders, bilim, zehin, intellektual, sport, startap, hakaton bäsleşikleri arkaly mekdep okuwçylarynyň we talyp ýaşlaryň «altyn gaznasy» kemala getiriler. Sekizinji ugur hökmünde bilim işinde ylmy-barlaglara we innowasiýalara daýanylar. Ýokary hünär bilimi edaralarynda hünärmenleri taýýarlamak bilen ugurdaşlykda, ylmy-barlaglaryň we innowasiýalaryň güýji, ýaşlaryň intellektual gory bilen, ýokary okuw mekdeplerini täze bilimleri we tehnologiýalary döredýän merkezlere öwürmek ugrundaky işlere uly orun berler. Ýokary okuw mekdeplerinde ýaşlaryň ylmy gözleglere irki döwürden çekilmegi, talyplaryň döredijilik we ylmy başlangyçlarynyň goldanylmagy, professor-mugallymlaryň ylmy işleriniň önümçilik, durmuş meseleleriniň çözgüdine gönükdirilmegi ýurdumyzyň innowasion ösüşine goşant bolar. Halkara bilim giňişliginde ýurdumyzyň ornuny has-da pugtalandyrmak, daşary ýurtlaryň öňdebaryjy tejribesini öwrenmek bilen birlikde, milli pedagogik tejribämiz dünýä ýaýylar. Milli bilim ulgamynyň ösüşi, daşary ýurt tejribesini kabul etmek bilen birlikde, milletimiziň taryhy-medeni köklerine daýanýan, döwrüň talaplaryna laýyk gelýän özboluşly bilim nusgasyny kemala getirmek bilen baglanyşykly üpjün ediler. Ýaşlar biziň Watanymyzyň kuwwatydyr, geljegidir we sarsmaz daýanjydyr. Şonuň üçin hem ýaşlar barada döwlet syýasatyny amala aşyrmak boýunça hem maksatnamalaýyn işler dowam etdiriler. Ylym-bilim dünýäsine çuňdan aralaşyp, ajaýyp üstünlikleri gazanýan okuwçylarymyzyň, talyplarymyzyň, ýaş alymlarymyzyň, ussatlygyň ajaýyp nusgasyny görkezip, döwletimiziň sport abraýyny ýokarlandyrýan türgenlerimiziň, milli medeniýetimizi we sungatymyzy ösdürmek ugrundaky işlere, medeni çärelere, bäsleşiklere, sergilere işjeň gatnaşýan, döwrebap sungat eserlerini, çeper‚ dokumental, animasion filmleri döredýän ýaşlarymyzyň başlangyçlaryny goldamak, zehinlerini wagtynda ýüze çykarmak, höweslendirmek üns merkezimizde bolar. Milli ýörelgeleri häzirki zaman pedagogikasynyň ylmy gazananlary bilen utgaşdyrmak biziň milli pedagogik mekdebimiziň täze ösüş tapgyry üçin ygtybarly esas bolup hyzmat eder. Bu ugurda milli pedagogik mirasymyzyň durmuşda we okuw-terbiýe işinde amaly taýdan peýdalanylmagyna aýratyn ähmiýet berler. Çünki miras, geçmişiň gymmatlygy bolmak bilen birlikde, şu günüň we geljegiň ösüşlerine ýol görkezýän ruhy-ahlak çeşmesidir. Şonuň üçin milli pedagogik mirasymyzdaky terbiýeçilik ýörelgelerini häzirki zaman pedagogikasynyň gazananlary bilen utgaşdyrmak, olaryň ýaş nesliň durmuş başarnyklaryny, özbaşdak pikirlenmesini, döredijilik ukybyny we jemgyýetçilik jogapkärçiligini ösdürmek bilim işiniň esasy netijeleri bolar. Şeýlelikde, häzirki döwürde ýurdumyzyň bilim ulgamynyň öňünde diňe täze okuw binalaryny gurmak ýa-da täze tehnologiýalary ornaşdyrmak bilen çäklenmeýän, eýsem, bilim bermegiň mazmunyny, usullaryny we netijelerini döwrebaplaşdyrmak, mugallymyň hünär abraýyny, ussatlygyny has-da ýokarlandyrmak, ýaşlaryň ylmy-döredijilik mümkinçiliklerini doly açmak, milli terbiýäniň mazmunyny baýlaşdyrmak ýaly düýpli wezipeler hem-de olary amala aşyrmak üçin döredilen uly mümkinçilikler bar. Bu wezipeleriň üstünlikli amala aşyrylmagy netijesinde, Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň täze ösüş döwrüniň talaplaryna laýyk gelýän, giň dünýägaraýyşly, çuňňur bilimli, hünär taýdan kämil, milli gymmatlyklarymyza wepaly, döredijilikli ýaş nesli kemala getirmekde bilim işgärleriniň jogapkärçiligi has-da artýar. Öňümizde duran wezipeleriň her biri bilim ulgamynyň geljegini kesgitleýän möhüm ädimlerdir. Bu wezipeleriň özeninde bir hakykat dur: bilim diňe bir okuw kitabynyň, synp otagynyň ýa-da ýokary tehnologiýanyň çägindäki düşünje däldir. Bilim milletiň ruhy kuwwaty, döwletiň ösüşiniň binýady, maşgalanyň we jemgyýetiň geljege bolan ynamydyr. Şonuň üçin her bir bilim işgäri öz gündelik zähmeti bilen diňe bir okuwçynyň ýa-da talybyň ykbalyna däl, eýsem, ýurdumyzyň geljegine hem täsir edýändigine pugta düşünmelidir. Ýaş nesle geljegi gurmak üçin zerur bilimleri we başarnyklary bermelidiris. Olarda «Men bu Watanyň geljegine nähili goşant goşup bilerin?» diýen jogapkärçilikli düşünjäni kemala getirmek bilim işiniň iň ýokary netijeleriniň biri bolar. Täze okuw ýylynda hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň milli bilim ulgamyny özgertmek, ýaş nesle döwrebap bilim-terbiýe bermek baradaky beýik maksatlaryny hem-de öňümizde goýýan wezipelerini amala aşyrmak biziň esasy borjumyzdyr. 2026-2027-nji okuw ýyly bilim işgärleriniň has-da tutanýerli zähmet çekip, müňýyllyklardan gözbaş alýan hormatly käriň abraýyny hem-de zehin-başarnyklary bilen uly üstünlikleri gazanyp, Watanymyzyň halkara abraýyny has-da belende galdyrjak okuw ýyly bolar. Bilim ulgamyny kämilleşdirmek hakyndaky aladalary üçin Arkadagly Gahryman Serdarymyza hem-de Gahryman Milli Liderimize egsilmez hoşallygymyzy bildirýäris. Goý, ýaş neslimiziň bagtyýar durmuşy we eziz Watanymyzyň beýik geljegi rowaç bolsun! Jumamyrat GURBANGELDIÝEW, Türkmenistanyň bilim ministri.
Türkmenistanyň bilim ulgamy: ösüşiň we rowaçlygyň strategik binýady
Belent mertebeli Gahryman Prezidentimiziň «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen baş ýörelgesi, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!» diýen şygary Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe dillerimiziň senasyna, köňüllerimiziň owazyna öwrülip, bagtyýarlygyň aýdymy hem-de berkararlygyň mukamy bolup belentden ýaňlanýar. Döwlet Baştutanymyzyň hem-de Milli Liderimiziň il-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli beýik işleriniň netijesinde Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan berkararlygyň we bagtyýarlygyň ýurduna öwrüldi. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň barha golaýlaýan şanly 35 ýyllyk toýy ýurdumyzyň at-abraýyny, şan-şöhratyny äleme ýaýýar. Taryhy döwürde her bir raýatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyna hem-de her bir pudagyň üýtgedilip guralmagyna gönükdirilen maksatnamalar üstünlikli amala aşyrylyp, bäsdeşlige ukyply ykdysadyýetiň berk binýatly milli nusgasy döredildi. Ösüşiň we rowaçlygyň strategik binýady hökmünde milli bilim ulgamynda giň gerimli özgertmeler barha rowaçlanýar. Kämilleşdirmäge we döwrebaplaşdyrmaga alnan ugur «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» esasynda döwletiň sarsmaz güýjüni hem kuwwatyny şöhlelendirýän gurluşyklaryň — häzirki zaman kompýuterleri, laboratoriýa enjamlary, interaktiw we multimedia tehnologiýalary bilen üpjün edilen döwrebap bilim ojaklarynyň gurluşyk işleri depginli dowam etdirildi. 2025-nji ýylyň 1-nji sentýabrynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň gatnaşmagynda Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň binasy açylyp ulanmaga berildi. Şeýle hem şol gün Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň täze goşmaça okuw binasy, umumy ýaşaýyş jaýy, sport desgasy we aýlawly ýoluň ugrundaky «Täze kuwwat» binasy, umuman, sentýabr aýynyň dowamynda bolsa 7 sany orta mekdep, 9 sany çagalar bagy dabaraly açyldy. Üstümizdäki okuw ýylynyň birinji ýarymynda Aşgabat şäherinde Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty, 2 sany orta mekdep, 1 sany çagalar bagy, Ahal welaýatynda 1 sany çagalar bagy, Balkan welaýatynda 2 sany orta mekdep we 2 sany çagalar bagy, Daşoguz welaýatynda 1 sany çagalar bagy, Lebap welaýatynda Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk instituty we 2 sany orta mekdep, Mary welaýatynda 1 sany orta mekdep açylyp ulanmaga berler. Milli Liderimiziň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň göwrümi we häzirki zaman tehnologik üpjünçiligi bilen deňi-taýy bolmadyk bilimler şäherçelerini döretmek baradaky başlangyçlaryndan ugur alnyp, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň döwrebap okuw binalary, tejribehanalar, ylmy-barlag merkezleri, kitaphanalar, sport binalary we meýdançalary, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, Germaniýa Federatiw Respublikasynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Ispaniýa Patyşalygynyň, Beýik Britaniýanyň, Italiýa Respublikasynyň, Türkiýe Respublikasynyň, Günorta Koreýanyň, Ýaponiýa döwletiniň öňdebaryjy öndürijileriniň oturdylýan bilim enjamlary talyp ýaşlaryň — geljekki ýokary bilimli hünärmenleriň halkara ölçeglerine laýyklykda bilim almaklaryny, şeýle hem professor-mugallymlaryň bilim işini has-da netijeli guramaklary üçin ähli amatly şertleri üpjün eder. Döwlet Baştutanymyzyň taryhy Karary bilen, üstümizdäki ýylda Aşgabat şäheriniň Büzmeýin etrabynda 2 sany her biri 720 orunlyk umumybilim berýän mekdebiň hem-de 320 orunlyk çagalar bagynyň gurluşygyna badalga berildi. Mekdebe çenli bilim we terbiýe Watanymyzyň geljegi hem-de dowamatymyz bolan ýaş nesiller hakynda döwlet derejesinde alada edilip, geçen okuw ýylynda mekdebe çenli bilim edaralarynda ýaş nesle berilýän bilimiň we terbiýäniň ýokary döwrebaplygynyň gazanylmagyna uly ähmiýet berildi. Çagalar baglarynda körpelere ilkinji düşünjeler berildi, başarnyklaryň we endikleriň kemala getirilmegine gönükdirilen bilim işi terbiýe bermek bilen utgaşyklykda alnyp baryldy. Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy bilen bilelikde saglygy sebäpli mümkinçiligi çäkli çagalar bilen alnyp barylýan işleriň kämilleşdirilmegi babatynda zerur işler alnyp baryldy. Inklýuziw bilim boýunça ylmy-usuly we okuw-usuly gollanmalar taýýarlanyldy. Maşgalanyň, çagalar bagynyň, mekdebiň bilelikdäki işleri has-da kämilleşdirildi. Mekdebe çenli çagalar edaralarynyň bilim işgärleriniň gatnaşmagynda Aşgabat, Arkadag şäher we welaýat, döwlet derejesinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» atly şygar bilen usuly-amaly maslahatlar geçirildi. 2026-njy ýylyň 19 — 22-nji awgusty aralygynda Aşgabat şäherinde geçirilen «Kids Expo: Ähli zat çagalar üçin» halkara sergi-ýarmarkasy eziz Watanymyzda ýaş nesillere, olaryň bagtyýar geljegine we döwrebap kämilleşmegine berilýän uly ähmiýetiň aýdyň subutnamasyna öwrüldi. Bu iri halkara çärede çagalar üçin harytlaryň we hyzmatlaryň görkezilişi bilen birlikde çagalaryň intellektual başarnyklary dabaralandyryldy. STEM — ylmy zolagy, robototehnika bäsleşikleri, dünýä dillerini öwrenmegiň döwrebap usullary, interaktiw oýunlar hem-de «Kids Expo-Chess Cup» halkara küşt ýaryşy çagalara egsilmez şatlyk duýgularyny paýlady. Okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmek 2025-2026-njy okuw ýylynda okatmagyň usulyýetini nazaryýet we tejribe taýdan kämilleşdirmek bilen bagly işlere uly orun berildi. Dünýä tejribesine laýyklykda, okuw kitaplaryny kämilleşdirmek boýunça işler dowam etdirildi, okuw-usuly toplumlar taýýarlandy. Orta mekdeplerde dersleri çuňlaşdyryp öwretmek, ýaşlary döredijilige höweslendirmek boýunça işlere uly orun berildi. Mekdep okuwçylarynyň arasynda geçirilen dürli görnüşli bäsleşikleriň gerimi giňeldilip, ýeňiji okuwçylar hem-de olaryň ylmy ýolbaşçylary, ýaş pedagogik işgärlere halypalyk edýän bilim işgärleri Hormat hatlary hem-de höweslendiriji baýraklar bilen sylaglanyldy. «PISA, TIMSS, PIRLS halkara bilim maksatnamalarynyň görkezijilerini milli bilim ulgamyna ornaşdyrmakda pedagogik işgärleriniň öňünde durýan wezipeler», «Innowasion tehnologiýalary ulanmak esasynda himiýa dersini okatmagyň hilini we netijeliligini ýokarlandyrmak» atly temalardan hünär kämilleşdiriş okuwlary guraldy. Okuwçylaryň matematika we tebigy dersler boýunça bilim derejelerini bahalandyrýan PISA, TIMSS, PIRLS ýaly halkara maksatnamalarynyň görkezijilerini bilim ulgamyna ornaşdyrmak boýunça işler alnyp baryldy. Ýaş nesle bilim bermekde döredijilikli işleýän, baý iş tejribeli, öňdebaryjy bilim işgärleriniň arasynda geçirilýän bäsleşiklerde tapawutlanan pedagogik işgärleriň gatnaşmagynda halypa mugallymlaryň iş tejribesini ýaýratmak maksady bilen, «Salam, mugallym!» atly telegepleşikler ýazgy edildi. Bagtyýar çagalygyň joşgunly günleri Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen ýurdumyzyň çagalarynyň bagtyýar durmuşda ýaşamagy, Gökderede we «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyndaky, şeýle hem welaýatlardaky çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezlerinde mynasyp dynç alyp, wagtlaryny şadyýan, peýdaly geçirmekleri üçin ähli şertler döredildi. 2026-njy ýylyň tomusky dynç alyş möwsüminde Gökderedäki, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyndaky, welaýatlardaky merkezlerde çagalaryň müňlerçesi guramaçylykly dynç aldy. Çagalaryň arasynda sportuň görnüşleri hem-de hereketli türkmen milli oýunlary boýunça ýaryşlar, daşary ýurt dilleri, kompýuter sowatlylygy, şekillendiriş sungaty, aýdym-saz boýunça öwrediji okuwlar geçirildi. «Kim çalasyn?», «Surat çekesim gelýär», «Bilesim gelýär» atly bäsleşikler teleýazgy edilip, bular çagalaryň we ýetginjekleriň söýgüli gepleşiklerine öwrüldi. Halypa ýazyjy-şahyrlar, sahna ussatlary, halyçy zenanlar bilen duşuşyklar guralyp, ýaş nesliň döredijilik we zähmet başarnyklarynyň ösdürilmegine uly orun berildi. Aşgabat şäherindäki Konstitusiýa, Garaşsyzlyk, Arkadag binalaryna, Janly tebigatyň milli muzeýine, Arkadag seýilgähine, «Aşgabat» medeni-dynç alyş seýilgähine, «Ylham» seýilgähine, «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumyna, Arkadag şäheriniň gözel ýerlerine, «Awaza» akwaparklar toplumyna, «Awaza» emeli derýasyna we seýilgählere, taryhy hem-de tebigy ýadygärliklere gezelençler guralyp, ýaşlarda watansöýüjilik duýgusyny terbiýelemekde ähmiýetli çärelere öwrüldi. Köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çagalaryň dynç alyşlarynyň guralyşy yzygiderli teswirlendi. Hünär biliminiň ösüşi 2025-2026-njy okuw ýylynda bilim işiniň möhüm ugry hökmünde: hünär tarapdan gyzlara haly we mata dokamagyň, keçe basmagyň, keşde gaýamagyň, egin-eşik, kürte, don, tahýa tikmegiň, ellik, jorap örmegiň, oglanlara zergärçiligiň, demirçiligiň, agaç ussaçylygyň, küýzegärligiň, şaý-sepleri we esbaplary, dutar, gyjak, tüýdük, gopuz ýaly halk saz gurallaryny ýasamagyň, göni, ýüňi gaýtadan işlemegiň, kärizleri, guýulary, ýaplary gazmagyň, howuzlary, bentleri gurmagyň özboluşly usullary, däpleri we tilsimleri baradaky maglumatlary häzirki döwrüň hünär we usul dürlüligi bilen sazlaşdyryp öwredildi; okuwçy gyzlarda görnükli zenan şahsyýetleriň, şeýle hem hormatly Prezidentimiziň mähriban enesi Ogulabat Berdimuhamedowanyň we mähriban käbesi Ogulgerek Berdimuhamedowanyň nusgalyk hyzmatlarynyň mysalynda ahlak we maşgala ýörelgeleri baradaky düşünjeleri baýlaşdyryldy; türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda kemala gelen paýhas mirasyna, watansöýüjiligine we ynsanperwerligine esaslanan durmuş ýörelgeleri, asylly milli häsiýetleri barada ulgamlaşdyrylan bilimler öwredildi. 2025-2026-njy okuw ýylynyň ikinji ýarymynda ýokary okuw mekdepleri tarapyndan ýokary synp okuwçylary üçin informatika, matematika, fizika, himiýa, biologiýa, häzirki zaman kompýuter tehnologiýalary, geografiýa, türkmen, iňlis, rus, fransuz, nemes dilleri, jemgyýeti öwreniş, Türkmenistanyň taryhy, beden taýýarlygy we sport görnüşleri dersleri boýunça ders bäsleşikleriniň 20-den gowragy geçirildi. Hünäre ugrukdyryş çärelerinde ýokary we orta hünär bilim edaralarynda taýýarlygyň ugurlary, hünärler, okuw binalary, tejribehanalar, kitaphana, okalga zallary we talyplaryň sport bilen meşgullanmaklary üçin gurlan sport toplumlary, talyplaryň alyp barýan ylmy-döredijilik taslamalary, gatnaşýan bäsleşikleri, hereket edýän ylmy gurnaklary barada giňişleýin maglumatlar berildi. Milli we watançylyk terbiýesi 2025-2026-njy okuw ýylynda ýurdumyzyň bilim edaralarynda okuw-usuly maslahatlar, ylmy-döredijilik bäsleşikleri, göreldeli sapaklar, edebi agşamlar, sergiler, muzeýlere hem-de medeni-taryhy ýadygärliklere gezelençler giňden ýaýbaňlandyrylyp, ýaş nesilde watansöýüjiligi terbiýelemäge uly orun berildi. Alymlar, professor-mugallymlar tarapyndan ýurdumyzyň gadymy, orta asyrlar, Garaşsyzlyk hem-de Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň taryhy boýunça ylmy-barlaglar ýerine ýetirilip, monografiýalarda, makalalar ýygyndylarynda, okuw kitaplarydyr gollanmalarynda Türkmenistanyň taryhynyň we medeniýetiniň dünýä siwilizasiýasynyň ulgamynda tutýan mynasyp orny açylyp görkezildi. Gazet-žurnallarda makalalar neşir edildi, teleradioýaýlymlarda söhbetdeşlikler, tematiki gepleşikler ýazgy edilip, ýaşlaryň bilimleriniň artdyrylmagyna ýardam berildi. Ýaşlaryň gözýetimleriniň giňemeginde kitabyň ähmiýetiniň uludygy nazara alnyp, bilim edaralarynda, şeýle hem edara-kärhanalarda zähmet çekýän ýaşlaryň arasynda kitap okamak bilen bagly çäreler, ýazyjy-şahyrlaryň ömri we döredijiligine, ýurdumyzyň taryhyna, şanly wakalara bagyşlanan kitap sergileri, ylym we döredijilik wekilleri bilen söhbetdeşlikler, çeper okaýyşlar, kitap okamak, kitabyň many-mazmunyny beýan etmek we pikir alyşmak, kitaplar esasynda düzme ýazmak, surat çekmek ýaly dürli bäsleşikler, kitap şüweleňleri geçirildi. Ýaşlaryň üstünligi — Watanyň şöhraty Gahryman Arkadagymyzyň: «Durmuşyň manysy öwrenmekdedir. Öwrenmek ýaşaýşy aňladýar. Manyly ýaşamagyň açary hem öwrenmekde. Goý, ömür menzilleriňize öwrenilip, maňzyna ýetilen aýdyňlygyň nury ýagty saçsyn! Öwrenmek bilen dünýäniň gözelligini görüň! Ýaşaň we ajaýyplyklary dörediň!» diýen parasatly nesihatlaryna eýerýän ýurdumyzyň mekdep okuwçylary hem-de talyp ýaşlary halkara bilim bäsleşiklerine işjeň gatnaşýarlar. 2026-njy ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda mekdep okuwçylary halkara ders bäsleşiklerinde 13 altyn, 30 kümüş, 51 bürünç medal, halkara internet bäsleşiklerinde 268 altyn, 185 kümüş, 112 bürünç medallaryna, şonuň ýaly-da, «Erudit», «Metaşkola», «Gün şöhlesi», «Bilim wagty», «Bilim çeşmesi» atly internet-onlaýn ders bäsleşiklerine gatnaşyp, dürli derejeli diplomlaryň 5816-syna mynasyp boldular. Talyp ýaşlar bolsa 2025-2026-njy okuw ýylynda halkara ders bäsleşiklerinde we olimpiadalarynda jemi 826, şol sanda 142 altyn, 261 kümüş, 423 bürünç medallaryny gazandylar, baýrakly orunlaryň 897-sine mynasyp boldular. 2026-njy ýylyň 8 — 13-nji apreli aralygynda Aşgabat şäherinde mekdep okuwçylarynyň arasynda III halkara matematika olimpiadasy geçirildi. Bu olimpiadada ýurdumyzyň mekdep okuwçylary üstünlikli çykyş edip, jemi 29, şol sanda 6 altyn, 10 kümüş, 13 bürünç medal gazandylar. Daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde hem-de Internet sahypalarynda Aşgabat şäherinde geçirilen mekdep okuwçylarynyň III halkara matematika olimpiadasy dostlukly gatnaşyklary giňeltmek we berkitmek, bilimleri alyşmak üçin meýdança hökmünde şöhlelendirildi. 2025-2026-njy okuw ýylynda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleri tarapyndan ykdysadyýet, makroykdysadyýet, dünýä ykdysadyýeti, maliýe, filosofiýa, ekologiýa, iňlis dili, nazary mehanika, materiallaryň garşylygy, çyzuwly geometriýa we inžener grafikasy, himiýa, biologiýa, informatika, matematika dersleri boýunça halkara olimpiadalaryň, şeýle hem halkara ylmy-amaly maslahatlarynyň 42-si geçirildi. Ýokary derejede geçirilen bu halkara maslahatlar we bilim bäsleşikleri türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Türkmenistanyň Prezidenti Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň bilim arkaly halkara hyzmatdaşlygynyň täze mümkinçilikleri baradaky taglymatlaryny Ýer ýüzüne giňden ýaýýar. Hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda 2025-nji ýylyň 15-nji dekabrynda Aşgabat şäherindäki Olimpiýa şäherçesiniň Başa-baş söweş sungaty sport toplumynda halkara sport ýaryşlarynda we ders bäsleşiklerinde baýrakly orunlara mynasyp bolan ýurdumyzyň ýaşlaryny, olaryň halypa mugallymlaryny hem-de tälimçilerini sylaglamak dabarasy ýaşlary täze, has belent maksatlara galkyndyrýan şanly waka öwrüldi. Ýokary hünär bilimini ösdürmek 2025-nji ýylyň 17-nji oktýabrynda hormatly Prezidentimiziň degişli Karary bilen, «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin strategiýasy» hem-de «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin strategiýasyny amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň 2026 — 2030-njy ýyllar üçin Meýilnamasy» tassyklanyldy. Strategiýany durmuşa geçirmegiň çäklerinde: ýokary hünär bilimi ulgamynyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryny kämilleşdirmek boýunça işler alnyp baryldy; Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan «Geljegiň hünärleriniň atlasy» taýýarlanyp, bu gollanma 2026-njy ýylyň fewralynda Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan neşir edildi; «Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň reýting bahalandyrmasy hakynda Düzgünnama» kämilleşdirilip, rejelenen görnüşi tassyklandy. Häzirki wagtda reýting görkezijiler baradaky maglumatlar bellenen möhletlerde rating.sanlybilim.online sanly portalyna ýüklenilýär. Hormatly Prezidentimiziň Karary bilen tassyklanan «Bilim işiniň döwlet akkreditasiýasy hakynda Düzgünnama» laýyklykda, umumy orta bilim derejesiniň doly orta bilim maksatnamasy boýunça 2 sany orta mekdebe, orta hünär bilimi derejesiniň ykdysadyýet we sanly maglumat tehnologiýalary hem-de başlangyç synplarda okatmak hünärleriniň maksatnamalary boýunça 2 sany orta hünär okuw mekdebe, ýokary hünär bilimi derejesiniň awtomatlaşdyrylan ulgamlaryň maglumat howpsuzlygynyň toplumlaýyn üpjünçiligi hem-de radioaragatnaşyk, radioýaýlym we telewideniýe hünärleriniň maksatnamalary boýunça 2 sany ýokary okuw mekdebe Döwlet akkreditasiýasy hakynda şahadatnamalar gowşuryldy. Ýokary okuw mekdeplerinde hem-de olaryň binýadynda döredilen ylmy-tehnologik, ylmy-kliniki, ylmy-taslama, ylmy-önümçilik merkezlerinde ylmyň ileri tutulýan ugurlary boýunça meýilnamalaýyn işler alnyp baryldy. 2026-njy ýylyň I ýarymynda ylmy-barlag işleriniň netijeleri üçin milli derejeli şahadatnamalaryň 320 sanysy alyndy. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Türkmen-Hytaý energetika okuw merkezi döredildi hem-de «Türkmenistandaky Lu Ban ussahanasy», Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetinde Adaty däl hytaý lukmançylygy otagy açyldy. Sanly bilim 2025-2026-njy okuw ýylynda: internet tory we sanly platformalar arkaly bilimiň elýeterliliginiň artdyrylmagyna; öňdebaryjy tejribeler esasynda okuwçy we talyp ýaşlaryň maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary, programmalaşdyrmak we kiberhowpsuzlyk baradaky düşünjeleriniň hem-de başarnyklarynyň ösdürilmegine; multimedia enjamlaryny, wirtual (VR) we giňeldilen (AR) hakykat tehnologiýalaryny bilim işine ornaşdyrmak arkaly interaktiw okuw görnüşleriniň kämilleşdirilmegine hem-de innowasion bilim modelleriniň döredilmegine gönükdirilen işler alnyp baryldy. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Innowasiýa maglumat merkezi tarapyndan «Sanly bilim» platformasy, «Men talyp», «Hasabat», «e-Mekdep» we «e-Bakja» ulgamlary, «Ukyply» açyk bilim portaly döredilip, häzirki wagtda dürli bilim hyzmatlary hödürlenýär. Ýokary okuw mekdeplerinde «Filologiýanyň meseleleri», «Innowasiýa ykdysadyýeti we durnukly ösüş», «Lukmançylyk ylmy we innowasiýalar», «Ylmy barlaglar we innowasiýalar», «Türkmenistanda agroinnowasiýa» atly elektron žurnallary döredildi. Sanly ulgam arkaly maslahatlar, seminarlar, okuwlar, dürli bäsleşikler geçirilip, innowasion taslama bäsleşiklerine alymlar, talyplar we mekdep okuwçylary işjeň gatnaşdylar. Bu işler bilen ugurdaşlykda mekdep okuwçylarynyň maşgala, mekdep, jemgyýet bilen birlikde sanly gurşaw gatnaşyklaryndaky ornuny pugtalandyrmaga, internet torunyň we emeli intellektiň ösüşi bilen bagly maglumatlary kabul etmek, seljermek, deňeşdirmek we dogry netije çykaryp bilmek, wagty dolandyrmak ukyplaryny hem-de pikirleniş işjeňligini ösdürmäge, sanly gurşawda şahsy howpsuzlyk, psihologik durnuklylyk, sanly medeniýet bilen bagly düşünjeleri kemala getirmäge hem uly orun berildi. Halkara reýtinglerine goşulmak Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň abraýly halkara reýtingleriniň sanawyna goşulmagy babatda alnyp barylýan çäreleriň çäklerinde Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersiteti Indoneziýanyň «Universitas Indonesia (UI)» uniwersiteti tarapyndan her ýylda düzülýän «UI Green Metric» atly dünýä uniwersitetleriniň halkara sanawyna goşulyp, 2025-nji ýylyň netijeleri boýunça dünýäniň 1745 sany iň durnukly ýokary okuw mekdepleriniň hatarynda 1103-nji orny eýeledi. Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti Aziýa sebitinde ýokary bilim babatda ýokary üstünlikler üçin gowşurylýan abraýly halkara baýraklarynyň biri bolan «THE Awards Asia 2026» bäsleşiginiň gysga sanawyna, ýagny iň gowy uniwersitetleriň sekizligine «Ýylyň STEM ylmy-taslamasy» ugry boýunça saýlandy. Halkara hyzmatdaşlygy «Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2022 — 2028-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyna» laýyklykda, Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasy — ÝUNESKO bilen bilim babatda gatnaşyklaryň yzygiderli pugtalandyrylmagyna aýratyn ähmiýet berildi. «ÝUNESKO-nyň Bilim ulgamynda maglumat tehnologiýalary boýunça instituty bilen Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň arasynda hyzmatdaşlyk etmegiň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Ýol kartasy» esasynda bilimi sanlylaşdyrmak boýunça bilelikdäki işler alnyp baryldy, mugallymlaryň hünär kämilleşdiriş taýýarlygynyň hilini ýokarlandyrmak ugurlary boýunça işler ýerine ýetirildi. Ýurdumyzyň umumybilim berýän edaralarynyň 7-si, şol sanda Aşgabat şäherindäki daşary ýurt dilleri çuňlaşdyrylyp öwredilýän ýöriteleşdirilen 29-njy orta mekdep, Arkadag şäherindäki iňlis dili dersine ýöriteleşdirilen 2-nji orta mekdep, Ak bugdaý etrabyndaky takyk ugurly we iňlis dili okuw derslerini çuňlaşdyryp öwredýän ýöriteleşdirilen 45-nji orta mekdep, Balkanabat şäherindäki iňlis dili dersine ýöriteleşdirilen 25-nji orta mekdep, Daşoguz şäherindäki ýöriteleşdirilen 25-nji orta mekdep, Mary şäherindäki maglumat tehnologiýalary, programmirlemek we kiberhowpsuzlyk ugruna ýöriteleşdirilen 28-nji orta mekdep, Türkmenabat şäherindäki daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen 20-nji orta mekdep ÝUNESKO-nyň Assosirlenen mekdepler toruna girizildi. Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň Türkmenistandaky wekilhanasy bilen hyzmatdaşlykda Aşgabat şäherinden 3 sany umumybilim edarasy hem-de 3 sany çagalar bagy, her welaýatdan 2 sany umumybilim edarasy hem-de 2 sany çagalar bagy inklýuziw bilimi ornaşdyrylýan bilim edaralarynyň sanawyna goşuldy. 2026-njy ýylyň iýul aýynyň 16 — 31-i aralygynda ýurdumyzyň welaýatlarynda ýaşlar baradaky döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek bilen baglylykda, Birleşen Milletler Guramasynyň Ilat gaznasynyň ýurdumyzdaky wekilhanasy tarapyndan ýaş meýletinçileri işjeňleşdirmek boýunça okuw maslahatlary guraldy. Bu döwürde özara tejribe alyşmak we hünär taýýarlygyny ýokarlandyrmak üçin bilim ulgamyndan jemi 744 wekil daşary ýurt döwletleriniň 28-sine ugradyldy. Abraýly ýokary okuw mekdepleri, diplomatik wekilhanalar bilen duşuşyklaryň, maslahatlaryň, okuw sapaklarynyň, ylmy maslahatlaryň 533-si geçirildi. Halkara bilim hyzmatdaşlygynyň ýaýrawynyň giňeldilýändiginiň aýdyň subutnamasy hökmünde 30 sany resminama, şol sanda 2 sany Iş meýilnamasyna, 5 sany Ylalaşyga, 3 sany Çarçuwaly ylalaşyga, 20 sany Ähtnama gol çekildi. Täze okuw ýylynda öňde durýan wezipeler 2026-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda ýurdumyzyň ähli bilim edaralarynda 2026-2027-nji täze okuw ýylynyň başlanýandygyny alamatlandyrýan ilkinji jaň sesleri belentden ýaňlanar. Ilkinji okuw gününde ajaýyp sowgat hökmünde täze bilim edaralary dabaraly açylar. Ähli bilim edaralarynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» atly şygar astynda dabaraly baýramçylyk nyzamlar we hormatly Prezidentimiziň durmuşa geçirýän giň gerimli işleriniň many-mazmunyna bagyşlanan ilkinji okuw sapaklary geçiriler. 1-nji synpa gadam basjak okuwçylara hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň adyndan milli önüm bolan «Bilimli» atly kompýuterler dabaraly gowşurylar. Bu dabaralar ýatdan çykmajak ýakymly duýgulary paýlar hem-de ýurdumyzyň milli bilim ulgamynda ägirt uly üstünlikleriň gazanylandygyny alamatlandyrýan wakalar hökmünde taryha girer. Täze okuw ýylynda körpeleriň döredijilikli we logiki pikirlenme endikleri, sözleýiş ukyby hem-de baý dil gory interaktiw usullar, akyl oýunlary arkaly ösdüriler. Okuw sapaklarynyň täsirliligini we netijeliligini ýokarlandyrmak üçin okuw-görkezme esbaplary, innowasion tehnologiýa enjamlary bilim işinde giňden peýdalanylar. Ilkinji okuw sapagynda 1-nji synpa barýan okuwçylaryň ýadynda hemişelik galmagy üçin «Bilimli» atly noutbuklaryň içindäki okuw programmalary, elektron oýunlary ulanmagyň ilkinji ädimleri körpelere gyzykly görnüşde görkeziler. Milli pedagogiki mirasymyza daýanylar. Milli köklerimize daýanmak bilen dünýäniň öňdebaryjy bilim tejribesini özleşdirmek, bilim bilen terbiýäniň bitewüligini üpjün etmek, mugallymyň döredijilik mümkinçiliklerini giňeltmek, zehinli ýaşlary ýüze çykarmak, ylma we innowasiýalara höweslendirmek, sanly we emeli aň tehnologiýalaryndan maksadalaýyk peýdalanmak ýaly ugurlar boýunça işler täze mazmun bilen dowam etdiriler. Milli mazmunly döwrebap bilim dünýäniň öňdebaryjy tejribesini taryh, dil, milli medeniýet, edep-terbiýe bilen sazlaşdyrar. Emeli aň we sanly bilim tehnologiýalary mugallymyň ornuny tutýan serişde däl-de, okatmagyň hilini ýokarlandyrýan gural hökmünde peýdalanylar. Bilim edaralarynda sanly sowatlylygy hem-de sanly edepliligi ýokarlandyrmak, emeli intellektiň mümkinçiliklerinden howpsuz, maksatly we netijeli peýdalanmagyň medeniýetini kemala getirmek boýunça ýörite okuwlar we usulyýet maslahatlary guralar. Hünär bilimi bilen zähmet bazarynyň arabaglanyşygy — iş berijiler bilen okuw mekdepleriniň hyzmatdaşlygy güýçlendiriler. «Geljegiň hünärleriniň atlasy» boýunça hünärlere ugrukdyryş çäreleri geçiriler. Ders, bilim, zehin, intellektual, sport, startap, hakaton bäsleşikleri arkaly mekdep okuwçylarynyň we talyp ýaşlaryň altyn gaznasy kemala getiriler. Ýokary okuw mekdeplerini diňe hünärmen taýýarlaýan däl, eýsem, ýaşlaryň intellektual gory bilen täze bilim we tehnologiýa döredýän merkezlere öwürmek barada işler alnyp barlar. Okuw kitaplaryny döwrebaplaşdyrmak, olaryň mazmunyny, gurluşyny we tehnologik mümkinçiliklerini häzirki zamanyň talaplaryna laýyk getirmek üçin zerur işler alnyp barlar. Hünärmenleriň hünär derejelerine, bilimlerine, başarnyklaryna we endiklerine orta we uzak möhletlerde boljak zerurlyklary çaklamak arkaly okuw meýilnamalaryny we maksatnamalaryny kämilleşdirmek boýunça degişli işler geçiriler. Okatmagyň we terbiýe bermegiň hilini, aýratyn hem, mugallymlaryň hünär taýýarlygyny tapgyrlaýyn ýokarlandyrmak babatda ulgamlaýyn işler dowam etdiriler. Ýaşlar barada döwlet syýasatyny amala aşyrmak boýunça hem maksatnamalaýyn işler dowam etdiriler. Ylym-bilim dünýäsine çuňdan aralaşyp, ajaýyp üstünlikleri gazanýan okuwçylarymyzyň, talyplarymyzyň, ýaş alymlarymyzyň, ussatlygyň ajaýyp nusgasyny görkezip, döwletimiziň sport abraýyny ýokarlandyrýan türgenlerimiziň, milli medeniýetimizi we sungatymyzy ösdürmek ugrundaky işlere, medeni çärelere, bäsleşiklere, sergilere işjeň gatnaşýan, döwrebap amaly-haşam we sungat eserlerini, çeper‚ dokumental we animasion filmleri döredýän ýaşlarymyzyň başlangyçlaryny goldamak, zehinlerini wagtynda ýüze çykarmak we höweslendirmek üns merkezinde bolar. Ýaşlarda «Men bu Watanyň geljegine nähili goşant goşup bilerin?» diýen jogapkärçilikli düşünjäni kemala getirmek bilim-terbiýe işiniň iň ýokary netijeleriniň biri bolar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe gazanylýan üstünlikler milli bilim ulgamynyň dünýä ölçeglerine laýyklykda ösýändigine hem-de barha kämilleşýändigine aýdyň şaýatlyk edýär. Hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk işleri netijesinde gazanylýan ajaýyp üstünlikler bilim ulgamynyň işgärlerini gujur-gaýratly zähmet çekmäge, geljegimiz bolan bagtyýar ýaşlarymyzy ylym-bilim öwrenmäge ruhlandyrýar. Türkmenistanyň Bilim ministrligi.
Türkmenistanyň umumybilim edaralarynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ady bilen geçiriljek 2026-2027-nji okuw ýylynyň ilkinji okuw sapagyny guramak boýunça usuly maslahatlar
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny üstünlikli dowam edýän hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz durnukly ösüşiň belent maksatlaryna ýetmäge tarap bedew bady bilen ynamly öňe barýar. Ýurdumyzyň ykdysady, durmuş-medeni taýdan dünýäniň iň ösen döwletlerine mahsus belent sepgitlere çykmagyna gönükdirilen giň gerimli döwlet we milli maksatnamalar üstünlikli amala aşyrylýar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ata Watanymyzyň gülläp ösmegine, ykdysady kuwwatynyň has-da berkemegine, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň mundan beýläk-de ýokarlanmagyna gönükdirilen ägirt uly taslamalaryň, taryhy maksatnamalaryň ähmiýetini, ýurduň içeri we daşary syýasatyny, umumadamzat bähbitli halkara başlangyçlaryny giňden wagyz etmek hem-de dünýä ýaýmak, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygyny şöhratlandyrmak, raýatlarymyzyň watançylyk ruhuny belende götermek, ýaş nesli Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistana buýsanç, çäksiz söýgi hem-de wepalylyk ruhunda terbiýelemek maksady bilen, 2026-njy ýyl «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýip atlandyryldy. Häzirki ajaýyp döwürde ýurdumyzda Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary netijesinde atçylyk sportunyň dürli görnüşleri işjeň ösdürilýär. 2026-njy ýylyň ilkinji aýy şu ýylyň şygarynyň mazmunyna laýyk üstünliklere beslendi. «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar toparyna Monte-Karlo şäherinde geçirilen halkara sirk festiwalynda sirk sungatyna goşan uly goşandy üçin halkara şahadatnamalaryň gowşurylmagy munuň aýdyň mysalydyr. Bu üstünlikleriň ahalteke bedewleriniň halkara derejede ykrar edilmegi bilen baglanyşykly bolmagy halkymyzyň buýsanjyny artdyrdy. Şeýle hem 2026-njy ýylyň fewral aýynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna amala aşyran saparynyň çäklerinde ýurduň iň iri atçylyk merkezleriniň biri hasaplanýan «La Victoria» atçylyk toplumynda bolup, amerikan we türkmen atşynaslarynyň, atly sport görnüşiniň hünärmenleriniň arasyndaky özara gatnaşyklary giňeltmegiň ähmiýeti barada belledi. Mundan başga-da, Aşgabatda «Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty» atly XVIII halkara ylmy-amaly maslahatyň geçirilmeginiň buýsandyryjy wakalar bolandygy barada ýaş nesle täsirli gürrüňler berilse maksadalaýyk bolardy. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda halkymyzyň ahalteke bedewlerine çuňňur söýgüsi has äşgär ýüze çykýar. 2026-njy ýylyň sentýabr aýynda Niderlandlar Patyşalygynyň Kronenberg şäherinde ahalteke atlarynyň arasynda atly sport we gözellik bäsleşiginiň geçiriljekdigi munuň aýdyň şaýadydyr. Ylym-bilim ulgamyna döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde garalmagy, bu ugurda netijeli işleriň alnyp barylmagy guwandyryjydyr. Belli bolşy ýaly, ylmyň ösüşi adamzat durmuşynyň ähli ugurlarynyň özgermegine esas bolýar. Ylym her birimiziň dünýägaraýşymyzy giňeldýär, akyl işjeňligimizi artdyrýar, dürli meseleleri dogry çözmäge ýardam edýär. Şol sebäpli ýurdumyzda ylym ulgamyny kämilleşdirmek we mundan beýläk-de ösdürmek işleri maksatnamalaýyn alnyp barylýar. Muny «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» aýdyň görkezýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyny» durmuşa geçirmek, ýaşlarda il-günümize, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimize bolan beýik buýsanjy we çuňňur söýgini ösdürmek maksady bilen, ýurdumyzyň umumybilim edaralarynda 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli ilkinji okuw sapagy «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen at bilen geçiriler. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen at bilen guraljak ilkinji okuw sapagynda Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny üstünlikli dowam edýän hormatly Prezidentimiziň başda durmagynda alnyp barylýan içeri we daşary syýasat, ýurdumyzda gazanylýan şanly ösüşler, öňde goýlan belent maksatlar, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýylynyň dowamynda bolup geçen möhüm wakalar, yzygiderli gazanylýan üstünlikler we ýetilen belent sepgitler, bilim ulgamynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeler, üstünlikli durmuşa geçirilýän «Türkmenistanda on iki ýyllyk umumy orta bilime geçmegiň Konsepsiýasy», «Türkmenistanda daşary ýurt dillerini okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy», «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy», «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasy», Türkmenistan Watanymyzyň beýik geljegini üpjün etmekde ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly kämil nesliň öňünde durýan mukaddes borçlar dogrusynda çuňňur mazmunly, bilim-terbiýeçilik, wagyz-nesihat häsiýetli söhbetler guralmalydyr. Ilkinji okuw sapagynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ýurdumyzda geçiriljek Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisiniň ähmiýeti aýratyn bellenilmelidir. Şeýle hem türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Prezidiumynyň mejlisindäki taryhy çykyşy hem-de şol mejlisde beren tabşyryklaryny durmuşa geçirmekde öňde durýan wezipeler dogrusynda täsirli söhbetlere orun berilmelidir. 2026-2027-nji okuw ýylynyň ilkinji okuw sapagynda Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň nusgalyk kitaplaryndan peýdalanylmalydyr. Hormatly Prezidentimiz «Ýaşlar — Watanyň daýanjy» atly ajaýyp kitabynda: «Eziz Diýarymyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak, aň-bilim ösüşini üpjün etmek, syýasy-jemgyýetçilik durmuşyny kämilleşdirmek hem, ilkinji nobatda, şu nesilleriň taýýarlygyna baglydyr. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyz: «Islendik döwletiň kuwwaty diňe bir tebigy baýlyklary bilen däl-de, eýsem, ýetişdirip bilýän kämil nesilleri bilen kesgitlenilýär» diýmek bilen, innowasiýalaryň, häzirki zaman ylymlarynyň, nanotehnologiýalaryň, sanly ulgamyň adamzat jemgyýetini öňe alyp barýandygyny belleýär» diýen çuňňur many-mazmuna ýugrulan sözleri her bir türkmenistanlynyň hemişelik Bitarap Türkmenistana buýsanjyny, söýgüsini we Watana wepalylygyny has-da ösdürýär. Häzirki ajaýyp döwrümizde watansöýüji, çuňňur bilimli, ylymly nesiller kemala gelýär. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýlip yglan edilen 2026-njy ýylda ösüp gelýän ýaş nesle ata-babalarymyzyň dünýä halklarynyň arasynda parahatçylygy, dost-doganlygy, söwda, medeni, ylym-bilim gatnaşyklary ösdürmek we pugtalandyrmak barada bitiren ajaýyp işleri, türkmen Bitaraplygynyň aýratynlyklary barada jikme-jik düşündirmek, Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny üstünlikli dowam edýän hormatly Prezidentimiziň içeri hem daşary syýasatynyň netijesinde gazanylýan üstünlikler, ýetilýän sepgitler hakda täze bilimleri öwretmek, ýaş nesli Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistana uly buýsanç, çäksiz söýgi, wepalylyk ruhunda terbiýelemek boýunça bilim işgärleriniň öňünde jogapkärli wezipeler durýar. Umumybilim edaralarynyň ýolbaşçylary 2026-2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli guralýan ilkinji okuw sapagynyň çuňňur manyly, ýatda galyjy we has-da täsirli bolmagy üçin zerur çäreleri görmelidirler. Ol çäreler kesgitlenen meýilnama laýyklykda guralyp, ösüp gelýän ýaş nesliň bilime, ylma, hünärlere bolan gyzyklanmasyny we höwesini, Watanymyza, Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza bolan buýsanjyny, söýgüsini hem hormatyny has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilmelidir. Şonuň üçin hem bilim edaralarynyň ýolbaşçylary ilkinji okuw sapagynyň ýokary derejede guramaçylykly geçirilmegini we oňa bildirilýän talaplara laýyklykda guralmagyny gazanmak maksady bilen, öňdebaryjy iş ussatlygy bilen tapawutlanýan hem-de kärdeşleriniň arasynda hormata eýe bolan bilim işgärleriniň baý iş tejribelerinden peýdalanmalydyr. Ilkinji sapagyň ýokary derejede guralmagy üçin bilim işgärleri ykjam taýýarlykly bolmalydyr. Sapakda ulanyljak okuw-görkezme esbaplary, goşmaça maglumatlar we multimedia serişdeleri öňünden taýýarlanylyp, okuw otaglary döwrebap enjamlaşdyrylmalydyr. Arkadagly Gahryman Serdarymyz «Ýaşlar — Watanyň daýanjy» atly kitabynda: «Döwür ösýär, şol bir wagtda, adamzat jemgyýetinde dürli üýtgeşmeler, özgerişlikler bolup geçýär. Munuň özi ýaşlardan hünär taýýarlygy babatda edilýän talaplary hem düýpli özgerdýär, olaryň saýlap alan hünärleri boýunça alyp barýan işlerine täzeçe çemeleşmeklerini talap edýär» diýip belleýär. Şu parasatly sözlerden ugur alnyp, ilkinji okuw sapagynda hünärlere ugrukdyrmak barada söhbet guralsa maksadalaýyk bolar. Ilkinji okuw sapagy Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň «Ýaşlar — Watanyň daýanjy», «Änew — müňýyllyklardan gözbaş alýan medeniýet», «Magtymguly — dünýäniň akyldary», «Türkmenistanyň Bitaraplygy — parahatçylygyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly» atly nusgalyk kitaplaryň many-mazmuny bilen baglanyşdyrylyp geçirilmelidir. Sebäbi hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň bu eserleri ýaş nesilleri watansöýüjilik, zähmetsöýerlik ruhunda terbiýelemekde gymmatly gollanmalar bolup hyzmat edýär. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň «Magtymguly — dünýäniň akyldary» atly kitabynda ýagty ertirlerimiziň eýeleri bolan ýaşlara bilim bermegiň döwrebap usullary hakynda gymmatly pikirler öňe sürülýär. Şeýle hem bu ajaýyp kitapda Magtymguly Pyragynyň eserleriniň terbiýeçilik ähmiýetiniň uludygy çuňňur manyda beýan edilýär. Şahyryň şygyrlarynyň filosofik manysy, jemgyýetçilik gymmaty, durmuşyň dürli meselesini çeperçilik bilen beýan edendigi hakynda yzygiderli pikir ýöredilýär. Arkadagly Gahryman Serdarymyz «Magtymguly — dünýäniň akyldary» atly kitabynda: «Jemgyýetiň kämilligi üçin zerur bolan edep kadalary, gylyk-häsiýetleri, aýratynlyklary Pyragy ýaly, çeper teswirläp bilen başga bir şahyr ýokdur diýip pikir edýärin. Hünärlilik, zähmetsöýerlik, janypkeşlik, maksada okgunlylyk, akýüreklilik ýaly duýgular, zähmete höweslendirýän pikirler şol setirleriň özenidir, şol bentleriň bezegidir. Şahyryň berýän öwüt-ündewleri bilen özümizi we ýaş nesilleri belent ahlaklylykda terbiýeläp bilýäris. Ýaşlary pederlerimizden miras galan milli häsiýetler, watançylyk ruhy esasynda terbiýelemek, olaryň il-ýurda, halka, Watana bolan söýgüsini gazanmak üçin Magtymguly Pyragynyň öwüt-ündewlerine berk eýermelidiris» diýip, türkmeniň ahlak ýörelgesiniň ykrar edilen mukaddes kada öwrülendiginiň gymmatyna ýokary baha berýär. Şu parasatly sözlerden ugur alyp, ilkinji okuw sapagynda akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragy hakyndaky söhbetlere hem giň orun berilse maksadalaýyk bolar. Mälim bolşy ýaly, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda hemişelik Bitarap Türkmenistanyň halkara guramalarynyň, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde oňyn hyzmatdaşlyk edýändigi guwandyryjydyr. Häzirki wagtda ylym-bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlyk barha giň gerime eýe bolýar. Muny hormatly Prezidentimiziň Gruziýa amala aşyran döwlet sapary hem aýdyň beýan edýär. Çünki bu döwlet saparynyň çäklerinde ylym we ýaşlar syýasaty ulgamlarynda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň geljekki ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Ilkinji okuw sapagynda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe döwletimiziň dünýädäki ornuny has-da berkitmek, halkara hyzmatdaşlyk, ynanyşmaklyk, dostluk ýörelgelerine esaslanýan içeri we daşary syýasatynyň, umumadamzat bähbitli halkara başlangyçlaryny giňden wagyz etmek hem-de dünýä ýaýmak, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygyny halkymyzyň gadymdan gelýän parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetlilik, ynsanperwerlik, myhmansöýerlik däplerini Ýer ýüzünde şöhratlandyrmak, ýaş nesli Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan Watanymyza buýsanç, çäksiz söýgi hem-de wepalylyk ruhunda terbiýelemek barada aýratyn bellemek gerek. Bu okuw sapagynda hormatly Prezidentimiziň ata Watanymyzyň has-da gülläp ösmeginiň we barha kuwwatlanmagynyň, agzybir halkymyzyň abadan, asuda, bolelin, bagtyýar durmuşda ýaşamagynyň bähbitlerine üstünlikli amala aşyrýan oňyn özgertmeleri, dünýäde we sebitde parahatçylygyň, dostluk-doganlygyň pugtalanmagy, halkara hyzmatdaşlygynyň ösmegi ugrunda alyp barýan ägirt uly işleriniň dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan ykrar edilýändigi hem-de Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiziň ykdysadyýetiniň, ylym-bilim ulgamynyň, medeniýetiniň ägirt uly üstünlikleri hakynda çuňňur mazmunly söhbetler guralmalydyr. Hormatly bilim işgärleri, okuwçylar we talyp ýaşlar! Täze, 2026-2027-nji okuw ýyly düşümli bolsun! Ýurdumyzy beýik ösüşlere besleýän Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Türkmenistanyň Bilim ministrligi. Türkmenistanyň Milli bilim instituty
HALKARA OKUW MASLAHATY: BILIM ULGAMYNY DOLANDYRMAK WE ÖSDÜRMEK BOÝUNÇA TEJRIBE ALYŞMAK
2026-njy ýylyň 26-njy awgustyndan 8-nji sentýabry aralygynda Hytaý Halk Respublikasynyň Şenýan mugallymçylyk uniwersitetiniň binýadynda Bilim ulgamynda işleýän döwlet edaralary üçin Halkara okuw maslahatyna Türkmenistanyň bilim ulgamynyň wekilleri hem gatnaşýarlar. Okuw maslahatyna birnäçe döwletleriň wekillerini olaryň hünär tejribesini ýokarlandyrmak maksady bilen birleşdirýän bu uniwersitetiň hut özi guramaçylyk edýär. Okuw maslahatynyň çäklerinde oňa gatnaşyjylar Hytaýyň bilim ulgamyny dolandyrmak, özgertmeleri geçirmek we sanlylaşdyrmak boýunça häzirki zaman tejribesini öwrenýärler. Maksatnama ýokary okuw mekdepleriniň dolandyryş ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, liderlik häsiýetlerini ösdürmek, medeniýetara kommunikasiýa, şeýle hem «akylly kampus» we «bir mekdep — bir özboluşly at-abraý» düşünjeleri boýunça leksiýalary öz içine alýar. Nazary sapaklar bu döwletiň Lyaoning welaýatynyň bilim edaralaryna amala aşyrylýan tejribe saparlary bilen utgaşdyrylýar. Olaryň hatarynda tehnologiýa, innowasiýa, psihologik goldaw we olimpiada taýýarlygy merkezleriniň işi bilen tanyşýan Eksperimental mekdebi hem bar. Hytaýyň öňdebaryjy uniwersitetleriniň ýolbaşçylarynyň we professor-mugallymlarynyň çykyşlary bu okuw maslahatynyň ähmiýetini aýratyn artdyrýar. Mundan başga-da, gatnaşyjylar Sýamen uniwersitetine we Şençžen şäheriniň innowasiýa merkezine baryp, ylym, bilim we senagat boýunça özara hyzmatdaşlygyň mehanizmlerini, şeýle hem tehnologik startaplary goldamagyň usullaryny öwrenýärler. Seminar halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak we öňdebaryjy tejribäni özleşdirmek üçin netijeli meýdança öwrülýär. Okuw maslahatyna gatnaşyjylar türkmen halkynyň Milli Lideri, Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyza we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza hünär derejesini ýokarlandyrmakda hemişelik goldaw berýändikleri we uly mümkinçilikleri döredýändikleri üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirýärler. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Türkmenistan – Koreýa: Özara bähbitli bilim gatnaşyklary
2026-njy ýylyň 28-nji awgustynda Türkmenistanyň Bilim ministri J.Gurbangeldiýew Koreýa Respublikasynyň Türkmenistandaky täze bellenen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Li Wonje bilen duşuşdy. Gepleşikleriň dowamynda iki ýurduň arasynda bilim ulgamynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we geljekki mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Häzirki wagta çenli bu ugurda 20-ä golaý ylalaşyklaryň we ähtnamalaryň baglaşylandygy, şeýle hem şu ýylyň sentýabrynda Seul şäherinde geçiriljek «Merkezi Aziýa-Koreýa Respublikasy» Ilkinji Sammitiniň çäklerinde täze resminamalara gol çekilmeginiň meýilleşdirilýändigi bellenildi. Gepleşiklerde ýurdumyzda koreý diliniň öwredilişine ýokary baha berildi. Hususan-da, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda hem-de Aşgabat şäheriniň 88-nji orta mekdebinde ýüzlerçe ýaşlaryň koreý dilini öwrenýändigi aýdyldy. Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda hereket edýän we Bütindünýä Patyşa Sejong adyndaky institutlarynyň arasynda iň göreldeli okuw merkezi diýlip ykrar edilen Patyşa Sejong adyndaky okuw merkeziniň, şeýle-de Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Innowasiýa we maglumat merkezinde hereket edýän Maglumat elýeterliligi merkeziniň Koreýa Respublikasynyň Milli maglumat jemgyýeti guramasy tarapyndan «2024-nji ýylyň iň gowy Maglumat elýeterliligi merkezi» ada eýe bolandygy aýratyn nygtaldy. Mundan başga-da, gepleşiklerde Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty bilen Kangwon milli uniwersitetiniň arasyndaky özara bähbitli hyzmatdaşlygyň üstünde durlup geçildi. Hereket edýän Ähtnama laýyklykda, şu ýylyň iýul aýynda institutyň 6 talyby Kangwon milli uniwersitetinde, şeýle hem koreý uniwersitetiniň 8 talyby Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda tomusky tejribelik okuwlaryny geçdiler. Şonuň ýaly-da, 2026-2027-nji okuw ýylyna niýetlenen maksatnama laýyklykda, ýakynda institutyň ýene-de 3 sany talybynyň Kangwon milli uniwersitetine bir ýyllyk okuwa iberilendigi aýratyn nygtaldy. Duşuşykda geljekki hyzmatdaşlyk boýunça birnäçe anyk teklipler öňe sürüldi. Olaryň hatarynda Koreýa Gaznasynyň goldawy bilen koreý dili mugallymlarynyň ýurdumyzda zähmet çekmegi, oktýabr aýynda Aşgabat şäherinde geçiriljek «Saglygy goraýyş, bilim we sport Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe» atly halkara sergä we ylmy maslahata Koreý tarapynyň gatnaşmagy, talyplaryň halkara olimpiadalaryna bilelikde taýýarlanmagy, ylmy makalalary özara çap etmek we sanly bilim boýunça tegelek stoluň başynda söhbetdeşlikleri guramak bar. Şeýle-de, Koreýanyň Daşary işler ministrliginiň durmuş-ykdysady ösüşe ýardam bermek başlangyçlara goldaw bermek üçin niýetlenen tehnikalar we enjamlar bilen üpjün etmek maksatly kiçi muzdsuz kömek maksatnamasynyň çäklerinde 2026-njy ýylda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň hem-de 2027-nji ýylda Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň maddy-tehniki binýadyny döwrebaplaşdyrmak barada gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmek barada meseleler maslahatlaşyldy. Duşuşygyň ahyrynda taraplar hyzmatdaşlygyň gözýetimini giňeltmäge we bilim ulgamynda täze üstünliklere bilelikde ýetmäge elmydama taýýardyklaryny tassykladylar. Iki dostlukly döwletiň bähbidine alnyp barylýan jogapkärli işleriň we diplomatik tagallalaryň netijesinde Türkmenistan bilen Koreýa Respublikasynyň arasyndaky gatnaşyklaryň mundan beýläk rowaç aljakdygyna ynam bildirildi. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda «Ýangyç-energetika toplumynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy» boýunça täze magistrlik maksatnamasy açyldy
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda 2026–2027-nji okuw ýylyndan başlap, 5.37.04.29 — «Ýangyç-energetika toplumynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy» taýýarlyk ugry boýunça täze magistrlik maksatnamasy işe girizildi. Bu täze ugur häzirki zaman energetika pudagynyň ykdysady, dolandyryş, ekologik we sanly ösüş bilen bagly talaplaryny nazara almak bilen işlenip taýýarlanyldy. Täze magistrlik maksatnamasynyň açylmagy ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumyny döwrebaplaşdyrmak, pudagyň ykdysady netijeliligini ýokarlandyrmak, sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak, energiýa serişdelerini tygşytly peýdalanmak we durnukly ösüş ýörelgelerini giňden durmuşa geçirmek ýaly möhüm wezipeler bilen baglanyşyklydyr. Maksatnama energetika pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy boýunça çuňňur nazary hem-de amaly bilimlere eýe bolan ýokary hünärli magistrleri taýýarlamaga gönükdirilendir. Täze taýýarlyk ugrunyň esasy maksady — ýangyç-energetika toplumynyň ykdysadyýeti, dolandyrylyşy, strategiki meýilnamalaşdyrylyşy, tebigy serişdeleriň rejeli peýdalanylyşy, energiýa netijeliligi, durnukly ösüş we häzirki zaman dolandyryş çözgütleri boýunça giňişleýin bilimlere eýe bolan hünärmenleri taýýarlamakdan ybaratdyr. Bu ugur boýunça bilim aljak 20 sany magistrler kärhanalaryň, pudaklaryň we döwlet derejesindäki ykdysady prosesleri seljermek, dolandyryş çözgütlerini taýýarlamak, önümçilikde netijeliligi ýokarlandyrmak, ekologik we durmuş jogapkärçiligi ýörelgelerini ulanmak boýunça zerur başarnyklary ele alarlar. Maksatnamanyň aýratynlygy onuň ykdysadyýet, dolandyryş, ekologiýa, hukuk, jemgyýeti öwreniş, tebigaty goramak we sanly tehnologiýalar ýaly ugurlary özara baglanyşdyrýan toplumlaýyn mazmunyndadyr. Bu bolsa magistrlere diňe bir energetika pudagynyň ykdysady görkezijilerini öwrenmäge däl, eýsem, pudakda durnukly ösüşi üpjün edýän dolandyryş strategiýalaryny işläp taýýarlamaga hem mümkinçilik berýär. Täze magistrlik maksatnamasy «Ýangyç-energetika toplumynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy» (EDD strategiýalary) bolup, onuň mazmuny EDD, ýagny ekologik, durmuş we dolandyryş çemeleşmelerine esaslanýar. Halkara tejribede ESG hökmünde giňden ulanylýan bu düşünje daşky gurşaw, durmuş jogapkärçiligi we netijeli dolandyryş ugurlarynyň bitewi ulgamyny aňladýar. Şonuň esasynda magistrlere energetika pudagynyň edara-kärhanalarynda durnukly dolandyryş strategiýalaryny işläp taýýarlamak, ekologik we durmuş töwekgelçiliklerini bahalandyrmak, korporatiw dolandyryşy kämilleşdirmek, «ýaşyl» ykdysadyýet ýörelgelerini ulanmak boýunça döwrebap bilimler berler. Maksatnamanyň taýýarlanylmagynda Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Ýewropa Bileleşiginiň Erasmus+ maksatnamasynyň «Daşky gurşaw meselelerini, durmuş zerurlyklaryny we ýokary dolandyrylyşy Merkezi Aziýanyň bilim we iş üpjünçiligi ulgamlarynda göz öňünde tutmak» atly ESGCA taslamasyna gatnaşmagy möhüm ähmiýete eýe boldy. Bu taslamanyň çäklerinde işlenip taýýarlanan okuw-usuly çemeleşmeler, halkara tejribe we innowasion bilim ugurlary täze magistrlik maksatnamasynyň mazmunyny döwrebaplaşdyrmaga ýardam berdi. ESGCA taslamasy Merkezi Aziýanyň ýokary okuw mekdeplerinde ESG ýörelgelerini ýokary bilim ulgamyna ornaşdyrmaga, ýokary okuw mekdepleriniň mümkinçiliklerini ösdürmäge, ylmy-barlag we innowasiýa işlerini güýçlendirmäge, şeýle hem bilim edaralary bilen iş berijileriň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga gönükdirilendir. Bu taslamanyň çäklerinde Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edilen ESGCA merkezini döretmek hem meýilleşdirilýär. Bu merkez täze magistrlik taýýarlygynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da berkitmäge, magistrleriň ylmy-barlag işlerini döwrebap şertlerde alyp barmagyna mümkinçilik döreder. «Ýangyç-energetika toplumynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy» taýýarlyk ugrunyň açylmagy zähmet bazarynyň häzirki zaman talaplary bilen hem berk baglanyşyklydyr. Ýurdumyzda energetika pudagynyň ösüşi, önümçiligiň kämilleşmegi, sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy we dolandyryş çözgütleriniň ylmy esasda alnyp barylmagy bu ugur boýunça ýokary derejeli hünärmenlere bolan zerurlygy artdyrýar. Şeýle hünärmenler energetika pudagynyň kärhanalarynda ykdysady seljerme, meýilnamalaşdyryş, resurslary dolandyrmak, maliýe-ykdysady netijeliligi ýokarlandyrmak we durnukly ösüş strategiýalaryny durmuşa geçirmek boýunça iş alyp baryp bilerler. Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda bu ugur boýunça magistrleri taýýarlamak üçin zerur bolan professor-mugallymçylyk, okuw-usuly we maddy-enjamlaýyn mümkinçilikler bar. Institutynyň Energetika pudagynyň ykdysadyýeti kafedrasynda degişli ugur boýunça ylmy we amaly tejribä eýe bolan mugallymlar zähmet çekýärler. Kafedranyň mugallymlary ykdysadyýet, energetika, ESG, durnukly ösüş we dolandyryş ugurlary boýunça halkara okuwlaryna gatnaşyp, degişli tejribeleri topladylar. Täze magistrlik taýýarlygynyň çäklerinde magistrler energetika pudagynyň ykdysadyýeti, daşky gurşawyň ykdysadyýeti, durnukly ösüş, energetika menejmenti, energiýa tygşytlylyk we energiýa netijeliligi, ýangyç-energetika toplumynda resurslary tygşytly peýdalanmagyň döwlet kadalaşdyrylyşy, sebitleýin ykdysadyýet we resurs potensialy, ESG we «ýaşyl» ykdysadyýet, şeýle hem tebigy resurslardan peýdalanmakda sanly tehnologiýalar ýaly ugurlar boýunça ylmy-barlag işlerini alyp bararlar. Magistrleriň önümçilik tejribeligi Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň «Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri» ylmy-önümçilik merkezinde, şeýle hem Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň garamagyndaky degişli edara-kärhanalarda geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Bu tejribelik magistrlere nazary bilimlerini amaly iş bilen utgaşdyrmaga, energetika pudagynyň häzirki zaman meselelerini ýerinde öwrenmäge we dolandyryş çözgütlerini taýýarlamak boýunça endikleri ösdürmäge mümkinçilik berer. Okuwyny üstünlikli tamamlan uçurymlar Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň garamagyndaky edara-kärhanalarda, «Türkmenenergo» döwlet elektroenergetika korporasiýasynyň düzümleýin bölümlerinde, pudaklaýyn ylmy-barlag edaralarynda, ýokary we orta hünär okuw mekdeplerinde, şeýle hem beýleki degişli edaralarda zähmet çekip bilerler. Olar energetika pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy, energiýa netijeliligi, durnukly ösüş, «ýaşyl» ykdysadyýet, ekologik we durmuş jogapkärçiligi, korporatiw dolandyryş ýaly ugurlar boýunça hünärmen hökmünde iş alyp barmaga taýýarlanylar.Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda bu ugur boýunça okuw-usuly üpjünçiligi hem yzygiderli ösdürilýär. Energetika pudagynyň ykdysadyýeti kafedrasynda «Energetiki bazar we energiýa söwdasy», «Önümçilik menejmenti», «Energetika önümçiliginiň gurnalyşy» ýaly okuw kitaplary we gollanmalary taýýarlanyldy hem-de neşir edildi. Mundan başga-da, «Energetika pudagynyň ykdysadyýeti» okuw kitaby neşire taýýarlanylýar. Ýangyç-energetika we ykdysadyýet ulgamlaryna degişli ylmy makalalaryň, halkara we döwlet derejesindäki çykyşlaryň, tezisleriň hem-de beýleki ylmy işleriň taýýarlanylmagy bu ugurda ylmy binýadyň barha pugtalanýandygyny görkezýär. Täze magistrlik maksatnamasynyň işe girizilmegi Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda ýokary hünär biliminiň mazmunyny döwrebaplaşdyrmak, halkara tejribä laýyk gelýän bilim maksatnamalaryny ösdürmek, energetika pudagy üçin ýokary derejeli ylmy we amaly taýýarlykly hünärmenleri kemala getirmek ugrunda möhüm ädimdir.Bu maksatnama ýangyç-energetika toplumynyň ykdysadyýetini we dolandyrylyşyny çuňňur özleşdiren, durnukly ösüş, EDD/ESG ýörelgeleri, energiýa netijeliligi, tebigy serişdeleriň tygşytly peýdalanylyşy, sanly tehnologiýalar we häzirki zaman dolandyryş strategiýalary boýunça bilimli, giň dünýägaraýyşly hem-de innowasion pikirlenmäge ukyply magistrleri taýýarlamaga giň mümkinçilik döreder. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Gazanylan netijeler täze sepgitlere badalga
Mary welaýatynyň çäginde hereket edýän 398 sany orta mekdepde we 4 sany kömekçi mekdep- internatynda, Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumynda geçen okuw ýylynda 22 müň 872 sany mugallym 401 müň 712 sany okuwça bilim we terbiýe berdiler. Mekdebe çenli çagalar edaralarynyň 198-sinde 3 müň 368 sany terbiýeçi 44 müň 807 çaga sowat-terbiýe berdiler. 11-12-nji synp okuwçylarynyň arasynda «Altyn asyryň altyn zehinleri» atly ders bäsleşiginiň döwlet tapgyryna okuwçylaryň 211-si gatnaşdy hem-de olar dersler boýunça 104 sany (14 sany I, 38 sany II, 52 sany III) baýrakly orna, taslama (ylmy-döredijilik) bäsleşigine 74 sany okuwçy 42 sany taslama işi bilen gatnaşyp, olaryň 18-si baýrakly orunlara, takyk we tebigy ugurly okuw dersleri boýunça robot tehnikasy ylmy-döredijilik bäsleşigine 2 sany iş bilen okuwçylaryň 4-si gatnaşyp, baýrakly orunlara mynasyp boldular. Matematika, fizika dersleri boýunça geçirilen 22-nji Halkara Žautykow olimpiadasynda mekdep okuwçylarymyz 1 sany kümüş we 1 sany bürünç medala, halkara Aziýa Fizika olimpiadasynda bolsa 1 sany bürünç medala mynasyp boldular. Halkara derejesinde geçirilen internet bäsleşigine welaýatyň orta mekdeplerinden gatnaşan okuwçylar 1 sany kümüş, 4 sany bürünç medalyna we 113 sany diploma (I derejeli — 86 sany, II derejeli — 23 sany, III derejeli — 4 sany) eýe boldular. 2025 — 2026-njy okuw ýylynda welaýatyň orta mekdeplerini 24 müň 820 sany uçurym tamamlap, olara umumy orta bilim hakyndaky şahadatnama dabaraly ýagdaýda gowşuryldy. Atageldi ANNASEÝIDOW,Mary welaýat Baş bilim müdirliginiň başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji.
Gazanylan netijeler täze sepgitlere badalga
Lebap welaýatynyň bilim işgärleri 2025 — 2026-njy okuw ýylyny üstünlikli jemlediler. Geçen okuw ýylynda welaýat boýunça 387 sany umumybilim berýän orta mekdeplerde 338 müň 118 okuwça bilim we terbiýe berildi. Welaýatda 284 sany mekdebe çenli çagalar edaralary bolup, olarda jemi 52 müň 507 çaga terbiýelenýär. 2025 — 2026-njy okuw ýylynda welaýatyň umumybilim berýän orta mekdeplerini uçurymlaryň 23 müň 651-si tamamladylar, täze okuw ýylynda welaýatyň orta mekdepleriniň 1-nji synpyna körpeleriň 20 müň 674-siniň gelmegine garaşylýar. Welaýatyň umumybilim berýän orta mekdepleriniň ýokary synp okuwçylarynyň arasynda geçirilen «Altyn asyryň altyn zehinleri» atly ders bäsleşiginiň döwlet tapgyrynda zehinli okuwçylarymyz jemi 68 sany, taslama (ylmy-döredijilik) bäsleşiginde 6 sany, takyk we tebigy ugurly okuw dersleri boýunça robot tehnikasy bäsleşiginde 1 sany baýrakly orunlara mynasyp boldular. Welaýatyň mekdep okuwçylary Halkara internet bäsleşiklerine-de işjeň gatnaşyp, jemi 1 müň 698 sany, ýagny 1 müň 503 sany I derejeli, 152 sany II derejeli, 43 sany III derejeli Halkara diplomlara, Halkara FISO we UNIPO olimpiadalarynda 118 sany altyn, 135 sany kümüş, 63 sany bürünç medallara mynasyp boldular. Häzirki wagtda welaýatyň umumybilim berýän orta mekdeplerinde abatlaýyş-bejeriş işleri doly tamamlanyp, täze okuw ýylyna taýýar edildi. 2026 — 2027-nji okuw ýylynda mähriban Watanymyzyň geljegi bolan ösüp gelýän ýaş nesle döwrebap bilim we terbiýe bermekde bilim işgärleriniň öňünde jogapkärli wezipeler durýar. Olaryň iň esasylarynyň biri hem, mugallymlaryň iş ussatlygyny kämilleşdirip, täze iş usullaryny sapaklaryna ornaşdyryp, okuwçylaryň ders maksatnamalaryny özleşdirmeklerini, olaryň Watana wepaly, maksada okgunly, berk bedenli, giň dünýägaraýyşly, ylymly-bilimli bolup ýetişmeklerini gazanmakdan ybaratdyr. Meret WELIÝEW,Lebap welaýat Baş bilim müdirliginiň başlygy.
Gazanylan netijeler täze sepgitlere badalga
Daşoguz welaýat Baş bilim müdirliginiň garamagynda 2025 — 2026-njy okuw ýylynda 532 sany umumybilim edaralarynda 382 müň 488 okuwça 26 müňden gowrak mugallymlar bilim-terbiýe berdiler. Okuw ýylynyň jemi boýunça welaýatyň orta mekdeplerinde 23 müň 849 uçurym mekdebi tamamlap, umumy orta bilim hakyndaky şahadatnama aldylar. Täze, 2026 —2027-nji okuw ýylynda welaýatyň umumybilim edaralaryna 28 müň 574-den gowrak mekdep ýaşly körpeleriň okuwa gelmeklerine garaşylýar. Welaýatda 114 sany mekdebe çenli çagalar edaralary bolup, olarda jemi 22 müň 559 sany çaga 2 müň 294 sany bilim-terbiýeçilik işgärleri terbiýe berdiler. Welaýatyň umumybilim berýän orta mekdepleriniň 11-12-nji synp okuwçylary «Altyn asyryň altyn zehinleri» atly ders bäsleşiginiň jemleýji umumydöwlet tapgyryna guramaçylykly gatnaşyp, 67 sany baýrakly orun, şol sanda 10 sany I orun, 19 sany II orun, 38 sany III orun, taslama (ylmy-döredijilik) bäsleşiginiň jemleýji umumydöwlet tapgyrynda welaýatyň okuwçylary jemi 7 sany baýrakly orun gazandylar. Welaýatyň mekdep okuwçylary halkara derejesinde geçirilen ders we taslama bäsleşiklerinde 1 sany kümüş, 2 sany bürünç hem-de halkara derejesinde geçirilen internet bäsleşiklerinde 21 sany altyn, 25 sany kümüş, 19 sany bürünç medallara mynasyp boldular. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe döredijilikli we tapawutlanyp zähmet çekýän, hünärine ussat bilim işgärlerini hem-de nusgalyk işler ýola goýlan göreldeli bilim-terbiýeçilik edaralaryny ýüze çykarmak, olary höweslendirmek maksady bilen geçirilen bäsleşikleriň döwlet tapgyrynda 8 sany baş baýraga, 4 sany 1-nji orna, 1 sany 3-nji orna hem-de 2 sany höweslendiriji baýraklara mynasyp bolundy. 2026 — 2027-nji okuw ýylyna welaýatyň bilim-terbiýeçilik edaralaryny taýýarlamak boýunça degişli işler guramaçylykly geçirildi. Atabaý MÄTNIÝAZOW,Daşoguz welaýat Baş bilim müdirliginiň başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji.
Gazanylan netijeler täze sepgitlere badalga
Balkan welaýatynyň çäginde 166 sany umumybilim berýän orta mekdepler, kömekçi mekdep-internaty, Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumy, 11 sany mekdepden daşary bilim edarasy, 173 sany mekdebe çenli çagalar edaralary hereket edýär. Welaýatyň umumybilim berýän orta mekdeplerinde geçen okuw ýylynda jemi 7 müň 218 sany mugallym 130 müň 146 okuwça bilim we terbiýe berdiler. Şeýle-de çagalar baglary boýunça 2 müň 132 sany terbiýeçi-mugallym 24 müň 960 çagany terbiýeläp, sowat öwretdiler. Welaýatyň mekdepden daşary bilim edaralarynda 108 sany gurnak ýolbaşçysy hem-de 5 müň 178 çaga bolup, olarda 37 sany ugurly hünärler öwredildi. Geçen okuw ýylynyň netijeleri boýunça welaýatyň umumybilim beryän orta mekdepleriniň 11-12-nji synp okuwçylarynyň arasynda «Altyn asyryň altyn zehinleri» atly ders bäsleşikleriniň jemleýji döwlet tapgyrynda jemi 27 sany baýrakly orna (2 sany I orun, 4 sany II orun, 21 sany III orun), taslama (ylmy-döredijilik) bäsleşiginiň jemleýji döwlet tapgyrynda welaýat boýunça jemi 9 sany baýrakly orna (3 sany I orun, 2 sany II orun, 1 sany III orun, 3 sany höweslendiriji orun) eýe bolundy. Umumybilim beryän orta mekdepleriň 2 — 4-nji synplarynyň okuwçy gyzlarynyň arasynda geçirilen «Iň eýjejik gyzjagaz — 2026» atly bäsleşiginiň döwlet tapgyrynda Gyzylarbat etrabyndaky 29-njy orta mekdebiň 4-nji synp okuwçysy Merjen Durdyýewa III orna mynasyp boldy. Ýurdumyzyň bilim işgärleriniň arasynda yglan edilen «Ýylyň mugallymy — 2026» bäsleşiginiň döwlet tapgyrynda Balkanabat şäherindäki 17-nji orta mekdebiň taryh mugallymy Hemra Täçgylyjow II orna mynasyp boldy. «Ýylyň terbiýeçisi — 2026» bäsleşiginiň döwlet tapgyrynda bolsa Türkmenbaşy şäherindäki 12-nji çagalar bakja-bagynyň terbiýeçisi Oguljahan Annamuhammedowa höweslendiriji orna eýe boldy. «Ýylyň zenany» bäsleşiginiň döwlet tapgyrynda Balkanabat şäherindäki mekdepden daşary bilim edarasynyň müdiri Güljemal Soltanowa I orna mynasyp boldy. Geçen okuw ýylynda welaýatyň orta mekdepleriniň okuwçylary halkara internet bäsleşiklerinde 1 müň 549 sany baýrakly orunlara mynasyp boldular. 2025 — 2026-njy okuw ýylynda mekdebi tamamlan uçurymlaryň 8 müň 694 sanysyna orta bilim hakyndaky şahadatnamalar, 8 müň 680 sanysyna hünär bilimi hakyndaky şahadatnamalar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy. Jumagelgi ANNAMÄMMEDOW,Balkan welaýat Baş bilim müdirliginiň başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji.
Gazanylan netijeler täze sepgitlere badalga
Ahal welaýatynyň bilim-terbiýeçilik edaralarynyň pedagogik işgärleri ýaş nesillerimiziň çuňňur bilim-terbiýe almaklary üçin tutanýerli we yhlasly zähmet çekýärler. Geçen 2025 — 2026-njy okuw ýylynyň jemleri boýunça welaýatyň çäginde 380 sany bilim-terbiýeçilik edaralary, şol sanda 243 sany umumybilim berýän orta mekdep, 136 sany mekdebe çenli çagalar edaralary we 1 sany welaýat Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumy hereket edýär. Umumybilim berýän orta mekdeplerde 239 müň 638 (şol sanda welaýat Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumynda 399) okuwçy, mekdebe çenli çagalar edaralarynda 24 müň 985 çaga bilim we terbiýe aldy. Okuw ýylynyň dowamynda orta mekdeplerde jemi 11 müň 815 mugallym, mekdebe çenli çagalar edaralarynda 1 müň 727 terbiýeçi ýaş nesle bilim we terbiýe berdi. Orta mekdepleriň ýokary synp okuwçylarynyň arasynda «Altyn asyryň altyn zehinleri» atly ders bäsleşiginiň döwlet tapgyrynda welaýatymyzyň zehinli mekdep okuwçylary 34 sany baýrakly we 2 sany höweslendiriji, taslama (döredijilik) bäsleşiginde 6 sany baýrakly we 2 sany höweslendiriji, takyk we tebigy ugurly okuw dersleri boýunça robot tehnikasy ylmy-döredijilik bäsleşiginde 1 sany baýrakly we 2 sany höweslendiriji orunlara mynasyp boldular. Welaýatyň umumybilim berýän mekdepleriniň okuwçylary halkara internet bäsleşigine gatnaşyp, 1 müň 941 sany baýrakly 1-nji orna mynasyp boldular. Welaýatyň bilim-terbiýeçilik işgärleriniň arasynda yglan edilen bäsleşikleriň döwlet derejesinde geçirilen tapgyrynda «Ýylyň mugallymy — 2026» bäsleşiginde Kaka etrabyndaky 18-nji orta mekdebiň fizika mugallymy Mahym Annamuhammedowa baş baýraga, «Mekdep müdiriniň iň göreldeli okuw-terbiýeçilik işleri boýunça orunbasary» bäsleşiginde Sarahs etrabyndaky 13-nji orta mekdebiň müdiriniň okuw işleri boýunça orunbasary Ogultuwak Orryýewa III orna, «Iň gowy mekdep» bäsleşiginde Ak bugdaý etrabynyň ýöriteleşdirilen 45-nji orta mekdebi II orna, «Iň göreldeli mekdep müdiri» bäsleşiginde Tejen etrabyndaky ýöriteleşdirilen 33-nji orta mekdebiň müdiri Gülnar Garýagdyýewa III orna, «Iň göreldeli çagalar bagynyň müdiri» bäsleşiginde Ak bugdaý etrabyndaky 12-nji çagalar bagynyň müdiri Güljemal Berkeliýewa III orna, «Iň göreldeli aýdym-saz mugallymy» bäsleşiginde Sarahs etrabyndaky 11-nji çagalar bagynyň aýdym-saz mugallymy Döwletgeldi Durdyýew II orna, «Iň gowy mekdepden daşary çagalar edarasy» bäsleşiginde Sarahs etrabyndaky çagalar-ýetginjekler döredijilik öýi II orna mynasyp boldy. Batyr ÇARLYÝEW,Ahal welaýat Baş bilim müdirliginiň başlygy.
Gazanylan netijeler täze sepgitlere badalga
Aşgabat şäher Baş bilim müdirligine 347 sany bilim-terbiýeçilik edarasy degişli bolup, oňa 149 sany umumybilim berýän orta mekdepler, 5 sany mekdepden daşary edaralar, 193 sany çagalar baglary degişlidir. 2025 — 2026-njy okuw ýylynda orta mekdepler boýunça 207 müň 810, mekdep-internatlar boýunça 972, jemi 208 müň 782, çagalar bagy boýunça 43 müň 887, jemi 252 müň 669 çaga bilim we terbiýe aldy. Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň garamagynda 52 sany ýöriteleşdirilen orta mekdep, 9 sany ýöriteleşdirilen mekdebe çenli çagalar edaralary hereket edýär. Geçen okuw ýylynda mekdep okuwçylarynyň arasynda yglan edilen «Altyn asyryň altyn zehinleri» atly ders bäsleşikleriniň çäginde taslama (ylmy-döredijilik), ders bäsleşikleri, ýöriteleşdirilen mekdepleriň okuwçylarynyň arasynda robot tehnikasy, takyk we tebigy ugurly okuw dersleri boýunça ylmy-döredijilik bäsleşiginiň etrap, şäher hem-de döwlet tapgyrlary geçirildi. Aşgabat şäheri boýunça bu bäsleşikleriň jemleýji umumydöwlet tapgyryna jemi 195 okuwçy gatnaşmaga hukuk gazandy we olaryň 64-si baýrakly orunlara mynasyp boldular. Paýtagtymyzdaky ýöriteleşdirilen 135-nji orta mekdepde okuwçylaryň arasynda geçirilen III Halkara matematika olimpiadasynda Aşgabat şäherindäki orta mekdepleriň okuwçylarynyň 21 sanysy ýeňiji bolup (6 sany altyn, 8 sany kümüş, 7 sany bürünç medallara eýe bolup), bäsleşige gatnaşan döwletleriň arasynda 1-nji orna mynasyp bolmagy başardylar. Halkara derejesinde mekdep okuwçylarynyň arasynda geçirilen 43-nji Balkan matematika olimpiadasynda okuwçylarymyz 1sany altyn, 1 sany kümüş, 3 sany bürünç medala, IV halkara matematika we informatika olimpiadasynda 2 sany altyn, 3 sany kümüş we 1 sany bürünç medala, halkara matematika olimpiadasynda 1 sany bürünç medala mynasyp bolmagy, robot tehnikasy boýunça halkara bäsleşiginde 5 sany zehinli mekdep okuwçylarymyz ýaryşyň «TOP-20» toparyna girmegi başardylar. Aşgabat şäherindäki umumybilim berýän orta mekdepleri üstünlikli tamamlan 12 müň 839 sany uçurymlara umumy orta bilim hakyndaky hem-de 12 müň 806 sany hünär taýýarlygy hakyndaky, 68 sany başlangyç bilimi hakyndaky şahadatnamalar dabaraly gowşuryldy. Çarymyrat ANNAORAZOW,Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň başlygy.
Gazanylan netijeler täze sepgitlere badalga
Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygynyň dabaralanýan «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ähli ulgamlarda gazanylýan üstünlikler bilen bir hatarda bilim ulgamyndaky ösüşlerdir özgertmeler her birimizi guwandyrýar. Gazanylan buýsandyryjy üstünlikler, ýetilen belent sepgitler toý buýsanjymyzy goşalandyrýar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe nurana geljegimiziň eýeleri bolan bagtyýar nesilleriň aň-bilim taýdan ösmegi we milli ruhda terbiýelenmegi, berk bedenli, ruhubelent bolup ýetişmekleri üçin ähli şertler hem-de giň mümkinçilikler döredilýär. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde bilimli, terbiýeli, maksada okgunly nesil kemala gelýär. Ylym, bilim kämilligiň berk binýady bolup, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimizde ylymly, bilimli ýaşlary kemala getirmek esasy wezipeleriň hatarynda goýulýar. Ylym-bilim ulgamyna döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde garalýar. Bilim özgertmeleri barha rowaçlanýar, bu ugurda netijeli işler alnyp barylýar hem-de öňdebaryjy tejribeler durmuşa ornaşdyrylýar. Döwrüň talaplaryna laýyklykda, ýurdumyzyň bilim ulgamynyň ähli basgançaklarynda bilimiň hili, mazmuny we görnüşleri kämilleşdirilýär. «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyna» laýyklykda netijeli işler ýerine ýetirildi. Häzirki wagtda umumybilim edaralaryny sanlylaşdyrmagyň barşynda dürli dersler boýunça okuw sapaklaryny häzirki zamanyň ösen talaplaryna laýyk getirmekde zerur şertler döredilýär we okuw-usulyýetleri has-da kämilleşdirilýär. Okatmagyň öňdebaryjy, ýokary netijeli innowasion usullaryny we mümkinçiliklerini okuw - terbiýeçilik işlerine ornaşdyrmagyň halkara tejribeleri öwrenilýär hem-de özleşdirilýär. Okuw kitaplary, gollanmalar, okuw-usuly toplumlar elektron görnüşinde täze maglumatlar esasynda baýlaşdyrylýar. Bular dogrusynda bilim işgärleriniň 17—19-njy awgust aralygynda geçirilen etrap, şäher usuly-amaly okuwlarynda tejribeler alşyldy. Bilim işgärleriniň etrap, şäher, welaýat usuly-amaly maslahatlarynda bolsa geçen okuw ýyly boýunça hasabatlar, täze okuw ýylynda öňde durýan wezipeler giňden ara alnyp maslahatlaşyldy. Arkadag şäherindäki bilim edaralarynda ýaş nesle berilýän bilimiň hilini dünýä derejesine laýyklykda ýola goýmak, täze tehnologiýalary, bilim ulgamynda okuw-tehniki enjamlary netijeli peýdalanmak, ýokary tizlikli internet torunyň ähli bilim edaralarynda hereket etmegini guramak boýunça geçen okuw ýylynda netijeli işler alnyp baryldy. 2025 — 2026-njy okuw ýylynda Arkadag şäheriniň zehinli okuwçylary «Altyn asyryň altyn zehinleri» ders we ylmy-döredijilik (taslama) bäsleşiginiň döwlet tapgyrynda 7 sany baýrakly orna mynasyp bolmagy başardylar. Ýokary okuw mekdepleri tarapyndan guralan olimpiadalarda bolsa mekdep okuwçylarynyň 5-si ýokary netijeleri gazandy. Şeýle hem 1-nji ýöriteleşdirilen okuw-terbiýeçilik toplumynyň «Robototehnika» bilim merkeziniň 2 sany okuwçysy Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçirilen halkara bäsleşikde uly üstünlik gazanyp, bürünç medallary eýelediler. Bilim işgärleriniň döredijilik ussatlygyny, ukyp-başarnyklaryny ýokarlandyrmak we olaryň zähmetini höweslendirmek maksady bilen geçirilen bäsleşiklerde hem uly üstünlikler gazanyldy. «Ýylyň mugallymy — 2026» hem-de «Ýylyň terbiýeçisi — 2026» atly bäsleşiklerine Arkadag şäheriniň bilim işgärleri işjeň gatnaşdylar. Bilim-terbiýeçilik edaralarynyň we pedagogik işgärleriň arasynda döwlet derejesinde geçirilen bäsleşiklerde hem şäheriň mugallymlary gowy netijeleri gazanmagy başardylar. Şunda «Mekdep müdiriniň iň göreldeli okuw-terbiýeçilik işleri boýunça orunbasary» ugry boýunça 3-nji orta mekdebiň müdiriniň okuw-terbiýeçilik işleri boýunça orunbasary baş baýraga, «Iň gowy çagalar bagy» ugry boýunça bolsa Arkadag şäherindäki 9-njy çagalar bakja-bagy 1-nji orna mynasyp boldy. Ýanwar ANNAÝEW,Arkadag şäheriniň bilim müdirliginiň başlygy.
HYYÖU-niň wekiliýetiniň Kent döwlet uniwersitetine sapary halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirildi
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniñ wekiliýeti 2026-njy ýylyň 17–27-nji awgusty aralygynda Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýerleşýän Kent döwlet uniwersitetine resmi saparyny amala aşyrýar. Saparyň esasy maksady iki ýokary okuw mekdebiniň arasynda ýola goýlan hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek, akademiki gatnaşyklary giňeltmek, ýokary bilimiň halkara derejesini ýokarlandyrmak we institusional ösüş boýunça tejribe alyşmakdan ybaratdyr. Saparyň maksatnamasynyň çäklerinde HYYÖU-niň wekilleri ABŞ-nyň ýokary bilim ulgamynyň aýratynlyklary bilen tanyşýarlar hem-de Kent döwlet uniwersitetiniň hünärmenleri bilen ikitaraplaýyn diplom maksatnamalary, okuw maksatnamalarynyň halkara derejesinde kämilleşdirilmegi, bilim ulgamynda hil üpjünçiligi, akkreditasiýa, täze akademiki maksatnamalary işläp taýýarlamak we häzirki zaman okatmagyň usullary boýunça pikir alyşýarlar. Saparyň möhüm ugurlarynyň biri ýokary bilimiň hilini üpjün etmek we akkreditasiýa meselelerine bagyşlanýar. Amaly okuwlaryň we hünärmenler bilen geçirilen işjeň ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda HYYÖU-niň wekilleri HLC, ABET we AACSB ýaly akkreditasiýa ugurlary, bilim netijelerini kesgitlemek, okuw maksatnamalaryny kämilleşdirmek, baha beriş usullary we mugallymlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça öňdebaryjy tejribeleri öwrenýärler. Şeýle hem HYYÖU-nde hil üpjünçiligi ulgamyny ösdürmek we täze akademiki maksatnamalary taýýarlamak boýunça anyk hereketleriň ýol kartasy ara alnyp maslahatlaşylýar. Saparyň dowamynda halkara talyplary kabul etmek we olara goldaw bermek meselelerine hem aýratyn üns berilýär. Kent döwlet uniwersitetiniň degişli hünärmenleri bilen geçirilen duşuşyklarda halkara we magistratura maksatnamalaryna talyplary kabul etmegiň tertibi, MBA maksatnamasynyň ösdürilmegi we halkara talyplar üçin hyzmatlar boýunça tejribe alyşylýar. Wekiliýet uniwersitetiň kitaphanasyna baryp, OhioLINK we ILLiad ulgamlary, ylmy çeşmeler, ýazuw we repetitorlyk hyzmatlary hem-de talyplar üçin döredilen beýleki akademiki mümkinçilikler bilen tanyşýar. Şeýle hem HYYÖU-niň wekiliýeti Kent döwlet uniwersitetiniň Hormat we Global bilim hem-de hyzmatdaşlyk toparynyň ýolbaşçylary bilen duşuşyk geçirýär. Saparyň çäklerinde uniwersitetiň umumy ýaşaýyş jaýlaryna, DI Hub merkezine, Talyplar merkezine we beýleki desgalaryna aýlanyp görmek arkaly ABŞ-nyň ýokary okuw mekdebiniň akademiki we talyp durmuşynyň guralyşy bilen tanyşmaga mümkinçilik döredilýär. Saparyň maksatnamasynda Türkmenistanyň Birleşen Ştatlardaky ilçihanasynyň wekilleri bilen duşuşyk hem orun aldy. Medeni we jemgyýetçilik çäreleri bolsa iki ýurduň wekilleriniň arasynda özara düşünişmegi we dostlukly gatnaşyklary has-da berkitmäge ýardam edýär. Bu sapar Türkmenistanda halkara hyzmatdaşlygyň we ýokary bilimiň ösüşine döredilýän giň mümkinçilikleriň çäginde amala aşyrylýar. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy, Gahryman Arkadag Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Türkmenistanyň Prezidenti, Arkadagly Gahryman Serdar Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli we parasatly ýolbaşçylygynda ýaşlara, ýokary okuw mekdeplerine hem-de ylmy-akademiki jemgyýetçilige dünýäniň öňdebaryjy bilim edaralary bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmak, halkara bilim maksatnamalaryna gatnaşmak we daşary ýurtlaryň baý tejribesini öwrenmek üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Şu nukdaýnazardan, HYYÖU bilen Kent döwlet uniwersitetiniň arasyndaky hyzmatdaşlyk Türkmenistanyň ýokary bilim ulgamynyň halkara giňişligindäki ornuny has-da pugtalandyrmaga ýardam edýän netijeli hyzmatdaşlygyň aýdyň mysallarynyň biridir. Şeýle halkara gatnaşyklary öňdebaryjy tejribeleri ornaşdyrmaga, bilimiň hilini ýokarlandyrmaga, täze akademiki maksatnamalary ösdürmäge we talyplaryň hem-de mugallymlaryň halkara mümkinçiliklerini giňeltmäge hyzmat edýär. Kent döwlet uniwersitetine amala aşyrylýan bu sapar HYYÖU-niň halkara hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmekde möhüm ädim bolup durýar. Saparyň dowamynda alnan bilimler, tejribeler we täze döredilen hünär gatnaşyklary uniwersitetiň institusional ösüşine, bilim işiniň hiliniň ýokarlandyrylmagyna hem-de halkara hyzmatdaşlygyň täze ugurlarynyň açylmagyna mynasyp goşant goşar. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti
Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli ylmy-amaly maslahat
Däp bolup gelşi ýaly, her ýylyň 1-nji sentýabrynda Türkmenistanda Bilimler we talyp ýaşlar güni giňden bellenilýär. Bu ajaýyp baýram hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli, Arkadagly Gahryman Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we bilim işgärlerine Gutlag ibermegi bu çäräniň syýasy derejesiniň örän ýokarydygyny tassyklaýar. Bu şanly baýram, ýagny Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli 2026-njy ýylyň 24-nji awgustynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýokary derejeli inžener-tehniki hünärmenleri taýýarlamagyň wajyplygy” atly ylmy-amaly maslahat geçirildi. Ylmy-amaly maslahatyň umumy mejlisinde uniwersitetiň professory N.Suwhanow Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzda ylym-bilim ulgamyny ösdürmekde uly işleriň amala aşyrylýandygyny we bu ugurda ýokary derejeli inženerleri taýýarlamakda ähli mümkinçilikleriň döredilendigini aýratyn belläp geçdi. Soňra uniwersitetiň uly mugallymy G.Saparowa hünärmenleriň ynsanperwer taýýarlygynyň kämilleşmegi ugrunda alnyp barylýan işler barada çykyş etdi. Ylmy-amaly maslahata ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary, talyplary, alymlary, ylym edaralarynyň wekilleri işjeň gatnaşdylar. Ylmy-amaly maslahata gatnaşyjylar dünýäniň parahatçylygyny pugtalandyrmak baradaky Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň beýik başlangyçlarynyň elmydama rowaç bolmagyny, janlarynyň sag, ömürleriniň uzak, bolmagyny arzuw etdiler. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkaranebit we gaz uniwersiteti
ÝAGŞYGELDI KAKAÝEW ADYNDAKY HALKARA NEBIT WE GAZ UNIWERSITETINDE NEBITGAZ PUDAGYNYŇ YKDYSADYÝETI WE DOLANDYRYLYŞY BOÝUNÇA TÄZE MAGISTRLIK MAKSATNAMASY IŞE GIRIZILDI
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde häzirki zaman nebitgaz pudagynyň talaplaryna laýyk gelýän, halkara tejribä we innowasion çemeleşmelere esaslanýan täze magistrlik maksatnamasy işe girizildi. Täze maksatnama 5.37.04.33 – «Nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy» taýýarlyk ugry boýunça işlenip taýýarlanyldy. Maksatnama häzirki zaman nebitgaz pudagynda ykdysady we dolandyryş çözgütlerini netijeli amala aşyrmaga ukyply, durnukly ösüş, daşky gurşawy goramak, durmuş jogapkärçiligi we netijeli dolandyryş ýörelgelerini öz işinde ulanýan ýokary hünärli magistrleri taýýarlamaga gönükdirilendir. Täze magistrlik maksatnamasynyň döredilmeginde Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Erasmus+ maksatnamasynyň halkara taslamalaryna gatnaşmagynyň netijeleri möhüm ähmiýete eýe boldy. Hususan-da, ESGCA we GDCAU taslamalarynyň çäklerinde işlenip taýýarlanan okuw-usuly çemeleşmeler we halkara tejribeler täze magistrlik maksatnamasynyň ýöriteleşmeleriniň mazmunyny döwrebaplaşdyrmaga mümkinçilik berdi. Maksatnamanyň ilkinji ýöriteleşmesi 5.37.04.33-01 – «Nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy (EDD strategiýalary)» bolup, onuň mazmuny Erasmus+ maksatnamasynyň ESGCA («Daşky gurşaw meselelerini, durmuş zerurlyklaryny we ýokary dolandyrylyşy Merkezi Aziýanyň bilim we iş üpjünçiligi ulgamlarynda göz öňünde tutmak») taslamasynyň çäklerinde işlenip taýýarlanan EDD (ekologik, durmuş we dolandyryş) çemeleşmelerine esaslanýar. ESG – daşky gurşaw (Environmental), durmuş (Social) we dolandyryş (Governance) ugurlarynyň bitewi ulgamyny aňladýar. Bu ýöriteleşme boýunça talyplara nebitgaz kärhanalarynyň işinde EDD ýörelgelerini ulanmak, durnukly dolandyryş strategiýalaryny taýýarlamak, ekologik we durmuş töwekgelçiliklerini bahalandyrmak, korporatiw dolandyryşy kämilleşdirmek ýaly ugurlar boýunça döwrebap bilimleri bermek göz öňünde tutulýar. Ikinji ýöriteleşme 5.37.04.33-02 – «Nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy (Nebitgaz pudagynyň durnukly ösüşi)» bolup, ol Erasmus+ maksatnamasynyň GDCAU – “Green Deal for Central Asian Universities” (Merkezi Aziýanyň uniwersitetleri üçin ýaşyl ylalaşyk) taslamasynyň çäklerinde işlenip taýýarlanan durnukly ösüş we «ýaşyl» özgertme çemeleşmeleri bilen baglanyşyklydyr. Bu ýöriteleşme nebitgaz pudagynyň uzak möhletleýin durnukly ösüşini üpjün etmek, tebigy serişdelerden netijeli peýdalanmak, daşky gurşawa düşýän täsiri azaltmak, energiýa netijeliligini ýokarlandyrmak we häzirki zaman «ýaşyl» ykdysadyýet ýörelgelerini pudagyň ösüşine ornaşdyrmak ýaly ugurlara gönükdirilendir. ESGCA taslamasy Merkezi Aziýanyň ýokary okuw mekdeplerinde ESG ýörelgelerini ýokary bilim ulgamyna ornaşdyrmaga we zähmet bazarynyň häzirki zaman talaplaryna laýyk hünärmenleri taýýarlamaga gönükdirilen Erasmus+ taslamalarynyň biridir. Taslamanyň çäklerinde täze okuw maksatnamalaryny taýýarlamak, ýokary okuw mekdepleriniň mümkinçiliklerini ösdürmek, ylmy-barlag we innowasiýa işlerini güýçlendirmek, şeýle hem bilim edaralary bilen iş berijileriň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça işler alnyp barylýar. GDCAU taslamasy bolsa Merkezi Aziýanyň ýokary okuw mekdeplerinde European Green Deal ýörelgelerini we durnukly ösüş çemeleşmelerini ornaşdyrmaga gönükdirilendir. Taslama bilim, ylmy-barlag, innowasiýa, uniwersitetleriň dolandyrylyşy we işewürlik bilen hyzmatdaşlyk ýaly ugurlarda «ýaşyl» özgertmeleriň ösdürilmegine ýardam berýär. Şol halkara taslamalaryň netijeleriniň täze magistrlik maksatnamasynyň mazmunynda öz beýanyny tapmagy uniwersitetiň halkara hyzmatdaşlygynyň anyk bilim netijesine öwrülendigini görkezýär. Täze maksatnama boýunça magistrlige kabul ediş işleri hem 2026-njy ýylda üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2026-njy ýylyň 10-njy iýulynda çykaran PB-1812 belgili buýrugy esasynda 2026-njy ýylyň 13–26-njy iýuly aralygynda 5.37.04.33 «Nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy» taýýarlyk ugry boýunça magistrlik maksatnamasyna okuwa kabul etmek üçin dalaşgärlerden resminamalar kabul edildi. Jemi 50 talyba çenli kabul etmek meýilleşdirilip, görkezilen ugra 50 dalaşgär öz resminamalaryny tabşyrdy. 2026-njy ýylyň 2–4-nji awgusty aralygynda resminamalaryny tabşyran dalaşgärlerden degişli synaglar alyndy. Synaglaryň netijeleri boýunça Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň rektorynyň 2026-njy ýylyň 4-nji awgustyndaky №443/2 belgili buýrugy bilen 50 sany dalaşgär magistrlik maksatnamasyna okuwa kabul edildi. Kabul edilen magistrantlary iki topara bölmek karar edildi. Birinji topar 5.37.04.33-01 «Nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy (EDD strategiýalary)» ýöriteleşmesi, ikinji topar bolsa 5.37.04.33-02 «Nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy (Nebitgaz pudagynyň durnukly ösüşi)» ýöriteleşmesi boýunça bilim alar. Şeýlelikde, 2026–2027-nji okuw ýylyndan başlap Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy boýunça täze magistrlik taýýarlygynyň başlanmagy ýokary hünär biliminiň mazmunyny halkara tejribä laýyklykda döwrebaplaşdyrmak ugrunda möhüm ädim boldy. Iki ýöriteleşmäniň hem Erasmus+ taslamalarynyň çäklerinde döredilen halkara bilim we tejribe bilen baglanyşdyrylmagy uniwersitetiň halkara hyzmatdaşlygynyň netijeliligini görkezýär. Täze maksatnama nebitgaz pudagynyň ykdysadyýetini we dolandyrylyşyny çuňňur özleşdiren, şol bir wagtyň özünde EDD, durnukly ösüş, «ýaşyl» ykdysadyýet we häzirki zaman dolandyryş strategiýalary boýunça bilimlere eýe bolan magistrleri taýýarlamaga mümkinçilik berer. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn Bhd» kompaniýasynyň we «PETRONAS» kompaniýasynyň Tehnologiýa uniwersitetiniň wekilleri bilen duşuşyk geçirildi
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň ýolbaşçylary bilen «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn Bhd» kompaniýasynyň we «PETRONAS» kompaniýasynyň Tehnologiýa uniwersitetiniň wekilleriň arasynda ylym-bilim ulgamynda alnyp barylýan işleri ara alyp maslahatlaşmak maksady bilen uniwersitetde duşuşyk geçirildi. Duşuşygyň dowamynda uniwersitetiň rektory Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň fakultetleri, kafedralary we onda bilim berilýän hünärler, taýýarlygyň ugurlary hem-de uniwersitetiň ýeten sepgitleri bilen duşuşyga gatnaşyjylary tanyşdyrdy. Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ylym-bilim ulgamyny döwrüň talabyna laýyklykda kämilleşdirmek, ýaş nesile ylmyň-bilimiň soňky gazananlaryny okuw we ylym işlerine ornaşdyrmak boýunça yzygiderli tagallalaryň edilýändigini hem-de Hormatly Prezidentimiziň tabşyryklaryna laýyklykda uniwersitetde daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw mekdepleri we kompaniýalary bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk alnyp barylýandygyny belläp geçdi. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyplary we mugallymlary üçin nebitgaz pudagynda ulanylýan öňdebaryjy tehnologiýalar we enjamlar barada onlaýn okuwlaryny geçirilýändigini hem-de Malaýziýanyň “PETRONAS” kompaniýasynyň Tehnologiýa uniwersitetinde uniwersitetimiziň talyplary üçin tomusky önümçilik tejribeliklerine yzygiderli gatnaşýandyklaryny aýtdy. 2024-nji ýylyň 13-nji noýabrynda “Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen “Petronas Çarigali (Türkmenistan) Sdn Bhd” kompaniýasy we Petronas kompaniýasynyň Tehnologiýa uniwersitetiniň arasynda özara düşünişmek hakynda baglaşylan Ähtnama ylym-bilim ulgamynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy dowam etdirmek boýunça dördünji Ähtnama bolup durýar. «PETRONAS» kompaniýasynyň Bilim we adam kapitalyna maýa goýumlary boýunça Baş direktory Akmal Niza Ahmad “PETRONAS” kompaniýasynyň Tehnologiýa uniwersitetiniň Malaýziýada we Aziýada inžener ugurly ýokary okuw mekdepleriniň arasynda uly abraýdan peýdalanýandygyny belläp, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen alnyp barylýan özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin hoşallygyny bildirdi. Ylmy-barlag işlerini alyp barmaklyga gyzyklanma bildirip, bilelikde ylmy temalar boýunça ylmy işleri alyp barmaklygy, ylmy makalalary ýazmaklygy we olary halkara indekslenýän ylmy žurnallarda çap etmeklikde hyzmatdaşlygy ýola goýmaga çagyrdy. Wekil Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde nebitgaz, geologiýa, himiýa tehnologiýasy we sanly ulgam boýunça Malaýziýanyň “PETRONAS” kompaniýasynyň Tehnologiýa uniwersitetiniň professorlarynyň onlaýn we gatnaşylyp geçirilýän okuwlarynyň dowam etdiriljekdigini habar berdi. Duşuşygyň soňunda myhmanlar uniwersitetiň ýolbaşçylaryna öz minnetdarlyklaryny bildirdiler. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Halkara ýaryşyň ýeňijisi
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň “Garaşsyz baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda ýurdumyzyň beýleki ugurlary bilen bir hatarda sport ulgamyny ösdürmäge, sagdyn bedenli, giň dünýägaraýyşly ýaşlary kemala gelmegi ugrunda Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda uly tutumly işler amala aşyrylýar. Ýurdumyzyň her bir künjeginde köpugurly sport toplumlarynyň gurulmagy, ulanylmaga berilmegi Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň türkmen ýaşlary hakyndaky atalyk aladalaryndan aýdyň nyşandyr. Diňe bir öz ýurdumyzyň çäginde halkara derejesinde sport ýaryşlarynyň geçirilmegi bilen çäklenmän, sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanýan türgenleriň dünýä döwletlerinde geçirilýän ýaryşlara gatnaşmaklaryna giň mümkinçilikleriň döredilmegi hem Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň türkmen ýaşlary hakyndaky atalyk aladalarynyň aýdyň miweleridir. 2026-njy ýylyň awgust aýynyň 16-24-i aralygynda Hindistan Respublikasynyň Mumbaý şäherinde sportuň küşt görnüşi boýunça 20 ýaşa çenli gyzlaryň arasynda Aziýa çempionaty geçirildi. Bu abraýly ýaryş Aziýanyň 10 döwletinden jemi 190 ýaş grossmeýstrlerini özünde jemläp örän çekeleşikli geçdi. Ýaryşyň netijesi boýunça Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň 2-nji ýyl talyby Şöhradowa Lala ýurdumyzyň adyndan wekilçilik edip, 1 altyn hem-de 1 kümüş medallary gazanyp türkmen baýdagymyzy al-asmana galdyrmagy başardy. Bu üstünlikler ýurdymyzda sportuň täze belentliklere çykmagy üçin öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini aýdyň beýan edýär. Her bir ugurdaky yhlas siňdirilip amala aşyrylýan işleriň ýakasynda durup, olara ruhy ganat berýän Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, ähli tutumly işleri rowaçlyklara beslensin. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Balkan welaýatynda öňdebaryjy pedagogik işgärleriniň maslahaty işjeň geçirildi
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda milli ykdysadyýetiň ähli ugurlarynda uly ösüşler, guwandyryjy we buýsandyryjy üstünlikler gazanylýar. Milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmakda, sanly bilimi has-da ösdürmekde, ýurdumyzyň nurana geljegi bolan ýaşlarymyzyň ruhy ahlak, medeni, aň bilim hem beden taýdan sazlaşykly ösüşini yzygiderli kämilleşdirmekde ägirt uly işler amala aşyrylýar. Balkan welaýatynyň Balkanabat şäheriniň 25-nji orta mekdebinde öňdebaryjy pedagogik işgärleriniň maslahaty 2026-njy ýylyň 23-nji awgustynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan-bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar bilen geçirildi. Maslahatda öz kärine ussat, tejribeli, okuw-terbiýeçilik işlerini ylmy-usuly esasda täzeçe guraýan, döredijilikli işleýän bilim işgärleriniň çykyşlary guraldy. Maslahatda çykyş eden öňdebaryjy bilim işgärleri bilim edaralarynyň pedagogik işgärleriniň özüni kämilleşdirmegi, öz bilimini yzygider artdyrmagy, hünär derejesini we ussatlygyny ýokarlandyrmagy, täze usullary özleşdirmegi, öňdebaryjy tejribäni öwrenmegi we ulanmagy babatda alnyp barylýan işleri dogrusynda çykyş etdiler. Maslahatyň geçýän ýerinde döredijilikli we ýokary netijeli işleýän pedagogik işgärleriň mugallymçylyk iş tejribeleri boýunça hem-de Milli Liderimiziň «Älem içre at gezer», «Döwlet guşy» romanlarynyň, «Türkmen medeniýeti», «Ile döwlet geler bolsa... », «Arşyň nepisligi», «Gadamy batly bedew», «Parahatçylyk sazy, dostluk, doganlyk sazy», «Türkmenistan», «Mertler Watany beýgeldýär», «Mert ýigitler gaýrat üçin dogulýar», «Sport dostluga, saglyga we gözellige tarap ýoldur», «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi», «Türkmenistan Durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmegiň ýolunda», «Enä tagzym — mukaddeslige tagzym», «Atda wepa-da bar, sapa-da», «Türkmen alabaýy», «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi», «Garaşsyzlyk — bagtymyz», «Ömrümiň manysy», «Ömrümiň manysynyň dowamaty», «Hakyda göwheri», hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň «Ýaşlar — Watanyň daýanjy», «Änew — müňýyllyklardan gözbaş alýan medeniýet», «Magtymguly — dünýäniň akyldary» atly kitaplarynyň many-mazmunyny açyp görkezýän we giňden wagyz edýän, şeýle-de döredijilikli işleýän ýolbaşçylaryň, pedagogik işgärleriň iş tejribesi boýunça sergileri döwrebap guraldy. Maslahata ýerine ýetiriji häkimiýetiň wekilleri, hormatly dynç alyşdaky ussat mugallymlar, hormatly il ýaşululary gatnaşdylar. Balkan welaýatynyň mekdebe çenli bilim terbiýe we mekdepden daşary edaralary bölüminiň hünärmeni Gunça Temimowa
Öňdebaryjy bilim işgärleriniň awgust maslahaty geçirildi
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe täze 2026-2027-nji okuw ýyly bosagamyzda dur. “Garaşsyz,baky Bitarap Türkmenistan-bedew batly at-myradyň mekany” atly şygary bilen geçirilýän öňdebaryjy bilim işgärleriniň awgust maslahaty Ahal welaýatynda hem ýokary derejede, guramaçylykly geçirildi. Maslahata Ahal welaýatynyň öňdebaryjy bilim işgärleri bilen bir hatarda mekdebe çenli çagalar edaralarynyň müdirleri, terbiýeçi-usulyýetçileri, öz işine ussat terbiýeçiler we mugallymlar gatnaşdylar. Maslahatda bilim ulgamynda amala aşyrylýan düýpli özgertmeleri durmuşa geçirmekde, bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, pedagogik işgärleriň öňdebaryjy iş tejribelerini öwrenmekde, ýaýratmakda hem-de bilim işine ornaşdyrmakda, ýaş nesle döwrebap bilim-terbiýe bermekde öňde durýan wezipeleri durmuşa geçirmekde ýüze çykýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy, 2025-2026-njy okuw ýylynyň jemleri jemlendi hem-de täze 2026-2027-nji okuw ýylynda öňde durýan wezipeler kesgitlenildi. Maslahatyň dowamynda welaýatyň öňdebaryjy bilim işgärlerine Ahal welaýat Baş bilim müdirliginiň, Ahal welaýatynyň jemgyýetçilik guramalarynyň hormat hatlary we ýadygärlik sowgatlary gowşuryldy. Merdana halkymyz hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda uly ruhubelentlik hem-de ýagşy umyt-arzuwlar bilen, täze 2026-2027-nji okuw ýylyny garşy alýar. Bedew bady bilen ösüşleriň belentliklerine tarap ynamly gadam urýan berkarar Watanymyz ylym-bilim ulgamynda günsaýyn ösüşlere we özgerişlere beslenýär. Döwrebap ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly, maksada okgunly, sagdyn ýaşlaryň sazlaşykly ösüşini üpjün etmek, olary watansöýüjilik ruhunda terbiýelemek biziň, bilim işgärleriniň baş maksadymyz bolup durýar. Mähriban, döwletli diýarymyzy bagtly çagalygyň, iň arzyly islegleriň wysal bolýan ýurduna öwürýän Gahryman Arkadagymyzyň, ata kesbini ynamly dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-halkymyz üçin bähbitli işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Ahal welaýat Baş bilim müdirligi
Täze okuw ýylyna badalga berildi
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Hormatly Prezidentimiziň bilim ulgamynda amala aşyrýan düýpli özgertmelerini maksadalaýyk durmuşa geçirmekde, bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, pedagogik we beýleki işgärleriniň öňdebaryjy iş tejribesini öwrenmekde, ýaýratmakda hem-de bilim işine ornaşdyrmakda, ýaş nesle döwrebap bilim-terbiýe bermekde öňde durýan wezipeleri durmuşa geçirmekde ýüze çykýan meseleleri ara alyp maslahatlaşmak, 2025-2026-njy okuw ýylynyň jemini jemlemek hem-de täze 2026-2027-nji okuw ýylynda öňde durýan wezipeleri kesgitlemek maksady bilen, 2026-njy ýylyň 17-19-njy awgusty aralygynda, pedagogik işgärleriň etrap (şäher) maslahatlary 20-nji awgustda, Lebap welaýatyň öňdebaryjy pedagogik işgärleriniň maslahaty 22-nji awgustda “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” diýen şygar bilen guramaçylykly, ýokary derejede geçirildi. Usuly-amaly okuwlarda baý tejribeli, öz işine ussat, okuw-terbiýeçilik işlerini täzeçil guraýan, döredijilikli işleýän etrap bilim bölümleriniň hünämenleriniň, bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, mugallymlaryň, terbiýeçileriň çykyşlary täsirli çykyşlary diňlendi. Okuwyň dowamynda ösüp gelýän ýaş nesle ata-babalarmyzyň öwüt-ündewleri esasynda bilim-terbiýe bermegi has-da kämilleşdirmegiň, bilim özgertmelerini işjeňleşdirmegiň milli bilim ulgamynyň esasy wezipeleridigi, “Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyny” durmuşa geçirmekde mekdebe çenli çagalar edaralarynyň pedagogik işgärleriniň öňünde durýan wezipeleri barada çykyşlar diňlenildi. Çärjew etrabynyň 3-nji çagalar bakja-bagynyň terbiýeçisi Zülfiýa Hemraýewanyň “Mekdebe çenli çagalar edaralarynda sapakdan daşary geçirilýän okuw-terbiýeçilik işlerini guramagyň ýollary”, Türkmenabat şäheriniň 48-nji çagalar bakja-bagynyň terbiýeçisi Nasiba Tagaýewanyň “Innowasion tehnologiýalaryň üsti bilen çagalaryň döredijilik ukyplaryny ösdürmek”, Lebap welaýat Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumynyň aýdym-saz ýolbaşçysy Aýna Sapardurdyýewanyň “Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumlarynyň pedagogik işgärleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmagyň we mugallymçylyk ussatlygyny kämilleşdirmegiň häzirki zaman usullary” atly çykyşlary has-da täsirli boldy. Şeýle-de, mekdebe çenli çagalar edaralarynyň pedagogik işgärleri bilen geçirilen usuly-amaly okuwlarda çaga terbiýesiniň, sapaklaryň täsirliligini artdyrmak üçin çagalar bilen işjeň oýunlary guramagyň derwaýyslygy nygtaldy. Lebap Baş bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim, terbiýe bölüminiň baş hünärmeni Gunça Seýitniýazowa
BILIM IŞGÄRLERINIŇ MASLAHATY: ÝETILEN SEPGITLER-TÄZE MAKSATLAR
Şu gün Garaşsyz ýurdumyzyň bilim ulgamynda örän ähmiýetli waka-bilim işgärleriniň awgust maslahatlary geçirildi. Ýurdumyzyň welaýatlarynda, paýtagtymyz Aşgabatda we Arkadag şäherinde bolşy ýaly, Mary welaýatynda hem bu maslahat guramaçylykly häsiýete eýe boldy. Mary welaýat Baş bilim müdirliginiň guramagynda geçen bilim işgärleriniň 2026—2027-nji okuw ýylynyň awgust maslahatlaryna bilim edaralaryň ýolbaşçylary, hünärmenleri, sebitiň öňdebaryjy bilim işgärleri, halypa we ýaş pedagoglar, jemgyýetçilik guramalaryň wekilleri, döwlet we halkara derejesinde geçirilen bäsleşikleriň ýeňijileri gatnaşdylar. Şanly Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk toýunyň baýram edilýän ýylynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan-bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar bilen geçen bu maslahatda geçen okuw ýylynda gazanylan üstünlikler, okuw-terbiýeçilik işlerini kämilleşdirmekde toplanan tejribeler, hünäri kämilleşdirmekde ýetilen sepgitler, bilim edaralaryny döwrebaplaşdyrmak ugrunda amala aşyrylan işler, mekdep okuwçylarynyň umumybilim maksatnamalaryny özleşdirmekleri, körpeleriň irki ösüşi we mekdebe taýýarlygy babatdaky meýilnamalaýyn çemeleşmeler şeýle-de täze okuw ýylynda öňde durýan wezipeler hakynda hasabatlar hem buýsançly çykyşlar diňlendi. Çuňňur watansöýüji, bilimli, ylymly nesilleriň kemala getirilýän, täze çagalar baglarynyň, orta mekdepleriň ulanylmaga berilýän, ähli bilim edaralarynyň innowasion tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylýan döwründe bilimiň mazmunyny we hilini ýokarlandyrmakda halkara tejribeleri öwrenmek, Alym Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň eserlerini gollanma edinip hünärleri kämilleşdirmek, öňdebaryjy iş tejribeleri öwrenmek, umumylaşdyrmak we ýaýratmak, halypa-şägirtlik gatnaşyklaryny ösdürmek babatda bellenilenler bu maslahatdan gelip çykýan täze wezipeleri hem öňde goýýar. «Türkmenistanda on iki ýyllyk umumy orta bilime geçmegiň Konsepsiýasyna», «Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň Konsepsiýasyna», «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasyna», «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyna» laýyklykda guralýan usulyýet-pedagogik we okuw-terbiýeçilik işlerini mundan beýläk hem netijeli guramagyň nazary we amaly esaslaryndan ugur almak bellenildi. Hormatly Prezidentimiziň «Bilim asyrlaryň dowamynda kemala gelen milli buýsanjymyzyň gözbaşydyr, abraý-mertebämiziň dünýä dolan belentligidir, abadançylygymyzyň we beýik ösüşlerimiziň sarsmaz binýadydyr. Bilim arkaly biz ajaýyp geljegimizi gurýarys, belent maksatlarymyzy amala aşyrýarys, ylymly-bilimli hem-de Watana wepaly nesilleri terbiýeleýäris» diýen parasatly sözlerinden ruhlanyp welaýat derejesinde geçirilen bilim işgärleriniň awgust maslahatyna gatnaşyjylar mundan beýläk hem yhlasly we netijeli zähmet çekmek ugrunda döwlet tarapyndan döredilýän mümkinçilikler üçin Gahryman Arkadagymyza hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyza egsilmez alkyşlaryny joşgunly beýan etdiler. Bilim işgärleriniň awgust maslahaty täze usuly-pedagogik teklipleriň öňe sürülmegi, netijeli çözgütleriň kabul edilmegi bilen guramaçylyk talaplaryna laýyklykda üstünlikli jemlendi. Bu maslahatdan gelip çykýan wezipeler geljekde täze okuw ýylynyň her bir pursadynda öz ornuny tapyp, Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň bilim kuwwatyny ösdürmäge goşant bolar. Ogulgerek ANNAGELDIÝEWA, Mary welaýat Baş bilim müdirliginiň başlygynyň orunbasary.
Arkadag şäherinde öňdebaryjy pedagogik işgärleriň awgust maslahaty geçirildi
Şu gün ýurdumyzyň ähli sebitlerinde bolşy ýaly, Arkadag şäheriniň iňlis dili dersine ýöriteleşdirilen 4-nji orta mekdebinde öňdebaryjy pedagogik işgärleriň awgust maslahaty ýokary guramaçylyk derejesinde geçirildi. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» şygary astynda geçirilen bu maslahat «akylly» şäheriň bilim ulgamynda alnyp barylýan giň gerimli işleriň, gazanylýan üstünlikleriň özboluşly beýanyna öwrülmek bilen täze okuw ýylynda öňde goýulýan wezipeleri kesgitlemekde netijeli meýdança öwrüldi. Şeýle hem maslahatyň çäginde geçirilen aýdym-sazly dabaradyr- sergi oňa gatnaşanlarda ýakymly täsirleri galdyrdy. Häzirki wagtda Arkadag şäheri ähli ulgamlaryň ösüşi bilen bir hatarda bilim-terbiýeçilik işleriniň hem innowasion esaslarda guralýan mekanydyr. Şäheriň çagalar baglarynda we orta mekdeplerinde ýaş nesliň döwrebap bilim almagy, milli ruhda terbiýelenmegi, sanly tehnologiýalardan netijeli peýdalanmagy üçin giň mümkinçilikler döredildi. Bu ýerde bilim bilen terbiýäniň sazlaşygy, mugallymyň hünär ussatlygy bilen täzeçil pikirlenişi aýratyn ähmiýete eýe bolýar. Maslahatyň dowamynda edilen çykyşlarda şular dogrusynda giňişleýin pikir alşyldy. Maslahatda aýratyn üns ýaş we tejribeli mugallymlaryň özara tejribe alyşmagyna, usuly birleşmeleriň işini kämilleşdirmäge, halypa-şägirtlik gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga gönükdirilýär. Çünki häzirki döwrüň mugallymy diňe bir öz dersini gowy bilýän hünärmen bolmak bilen çäklenmän, täze tehnologiýalardan baş çykarýan, okuwçynyň döredijilik ukybyny ýüze çykarmaga ukyply, milli we dünýä tejribesini utgaşdyryp bilýän pedagog bolmalydyr. Ýurdumyzda mugallymlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça milli tejribe bilen bir hatarda halkara hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerinden peýdalanylmagy hem bu ugurdaky işleriň giň gerimlidigini görkezýär. Şeýle hem ýaş nesli watansöýüjilik, ýokary ahlak, milli däp-dessurlara we ruhy gymmatlyklara ygrarlylyk ruhunda terbiýelemek, kämil şahsyýeti kemala getirmegiň möhüm şerti hökmünde halk döredijiliginiň, milli mirasyň, edebi-çeper eserleriň terbiýeçilik mümkinçiliklerinden peýdalanmak bilen döwrebap bilim usullaryny utgaşdyrmak maslahatyň möhüm meseleleriniň birine öwrüldi. Maslahatda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň professory N.Suhanowyň onlaýn esasdaky çykyşy has-da täsirli boldy. Professor çykyşynyň dowamynda ýaş nesilleri terbiýelemekde taryhda uly yz galdyran atabeglik mekdepleriniň ýol-ýörelgelerini häzirki zaman bilim ulgamyna ornaşdyrmagyň ähmiýeti, halallyk, watansöýüjilik, ynsanperwerlik, lebzihalallyk ýaly iň gowy duýgularyň kemala getirilmeginde türkmençilik däplerini dowam etmegiň, ösdürmegiň wajyplygyna ünsi çekdi. Bilim ulgamyndaky her bir özgertmäniň özeninde mugallymyň döredijilikli zähmeti bar. Şonuň üçin Arkadag şäheriniň pedagoglarynyň täze okuw ýylyna täze maksatlar, täze gözlegler we belent jogapkärçilik bilen gadam basmagy ýurdumyzyň bilim ulgamynyň ösüşine goşulýan mynasyp goşant bolar. Güljahan Ýalkapowa Arkadag şäheriniň bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim, terbiýe bölüminiň baş hünärmeni
Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn.Bhd» kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi
2026-njy ýylyň 21-nji awgustynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginde ähmiýetli duşuşyk geçirildi. Duşuşyga Türkmenistanyň Bilim ministri J.Gurbangeldiýew, Malaýziýanyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Mohd Suhaými Bin Ahmad Tajuddin hem-de “Petronas Çarigali (Türkmenistan)” kompaniýasynyň baş direktory Ismadi Bin Ismailiň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet gatnaşdy. Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň bilim ulgamynda Malaýziýa bilen alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we ony geljekde ösdürmegiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem nebitgaz pudagy üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamakda özara hyzmatdaşlygyň ähmiýetine aýratyn üns berildi. Malaýziýanyň «Petronas» kompaniýasynyň Türkmenistandaky köpýyllyk netijeli işi iki ýurduň arasyndaky uzakmöhletleýin we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň aýdyň mysaly bolup durýar. Kompaniýanyň goldawy bilen türkmenistanly ýaşlara Malaýziýanyň abraýly ýokary okuw mekdeplerinde bilim almak üçin talyp hakly ýerler yzygiderli hödürlenýär. Ýaşlaryň «PETRONAS» Tehnologiýa uniwersitetinde bilim almagy üçin döredilýän mümkinçilikler hünärmenleri taýýarlamakda möhüm ähmiýete eýedir. Şeýle-de, Türkmenistanyň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu abraýly ýokary okuw mekdebiniň hormatly doktorydygy guwanç bilen ýatlanyp geçildi. Şu günki güne çenli Türkmenistan bilen Malaýziýanyň arasynda bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlyk boýunça 20-ä golaý resminama gol çekildi. Şeýle hem şu ýylyň iýun aýynda Malaýziýanyň Premýer-ministriniň Türkmenistana amala aşyran saparynyň çäklerinde geçirilen «Türkmenistan-Malaýziýa: nebitgaz pudagynda özarabähbitli hyzmatdaşlyga 30 ýyl» atly halkara ylmy-amaly maslahatynyň we sergisiniň dowamynda Türkmenistanyň üç sany ýokary okuw mekdebi bilen Malaýziýanyň Tenaga milli uniwersitetiniň arasynda talyp alyş-çalyşygy we akademiki mobillik maksatnamalary boýunça üç sany ylalaşyga gol çekilendigi bellenildi. Mundan başga-da, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen «Petronas» kompaniýasynyň hem-de onuň Tehnologiýa uniwersitetiniň arasyndaky Ähtnamanyň netijeleri barada hem aýdyldy. Hereket edýän hyzmatdaşlygyň çäklerinde türkmen ýokary okuw mekdebiniň mugallymlary we talyplary «PETRONAS» Tehnologiýa uniwersitetinde hünär bilimlerini ýokarlandyryş okuwlaryna yzygiderli gatnaşýarlar. Duşuşygyň esasy wakalarynyň biri «Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn.Bhd» kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama» gol çekmek dabarasy boldy. Bu şanly waka Malaýziýanyň “Petronas” kompaniýasynyň Türkmenistan bilen nebit-gaz pudagyndaky hyzmatdaşlygynyň 30 ýyllygyna gabat geldi. Ähtnama gol çekilmegi bilim we hünär taýýarlygy babatda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge, täze bilelikdäki başlangyçlaryň we taslamalaryň durmuşa geçirilmegine, ýaşlaryň bilim we hünär derejesini ýokarlandyrmak üçin goşmaça mümkinçilikleriň döredilmegine möhüm şert döreder. Taraplar, duşuşygyň ahyrynda Türkmenistanyň we Malaýziýanyň arasynda bilim ulgamynda hyzmatdaşlygyň mundan beýläk hem ösdüriljekdigine, Ähtnamada göz öňünde tutulan wezipeleriň ýakyn geljekde iş ýüzünde amala aşyryljakdygyna ynam bildirdiler. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Aşgabatda “ Kids Eхpo-ähli zat çagalar üçin” atly halkara uniwersal sergi-ýarmarkasy öz işine başlady
Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistan döwletimizde ýaş neslimiziň hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösüşini kemala getirmek döwletimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Bagtyýar neslimiz döwletimiz tarapyndan aýratyn alada, söýgi bilen gurşalýar. Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzda ýörite maksatnamalar esasynda çagalaryň beden taýdan sagdyn, bilimli-ylymly, giň dünýägaraýyşly, Watanymyza wepaly şahsyýetler bolup ýetişmekleri üçin giň gerimli işler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Täze 2025-2026-njy okuw ýylynyň öňüsyrasynda 2026-njy ýylyň awgust aýynyň 19-da gözel paýtagtymyz Aşgabat şäherinde «Kids Ekspo: ähli zat çagalar üçin» halkara sergi-ýarmarkasy öz işini başlady we özboluşly baýramçylyk çäresine öwrüldi. Bu halkara sergi-ýarmarkanyň çäklerinde dürli ýaşdaky çagalar üçin niýetlenen bäsleşikler, gyzykly çäreler guralyp, çagalar egin-eşikleriniň görkezilişi, multfilmleriň görkezilişi, çagalara hem-de ýetginjeklere niýetlenen sessiýalar, ene-atalar üçin duşuşyklar meýilleşdirildi. Türkmenistanyň Söwda-senagat palatasy tarapyndan gurnalan bu ajaýyp sergi çagalar üçin niýetlenip öndürilýän iň gowy zatlary bir ýere jemledi. Bu sergi çagalar hyzmatlary pudagynda işleýän kompaniýalaryň innowasiýa önümlerini we hyzmatlaryny hödürleýär. Çärä dürli ýurtlardaky çagalar harytlary we hyzmatlary bilen meşgullanýan kompaniýalar gatnaşýar. KIDS EXPO öňdebaryjy dünýä we içerki öndürijileriň çagalarüçin niýetläp taýýarlanan dürli harytlaryny we hyzmatlaryny giň köpçülige hödürleýär. Sergä gelýänleroýunjaklardan we egin-eşiklerden başlap, okuw esbaplaryna çenli çagalaryň önümleriniň iň täzelerini görüp bilerler. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhammedow sergi gatnaşyjylaryna iberen gutlagynda şeýle diýdi: “Bu giň möçberli sergi we ýarmarka ýöriteleşdirilen kompaniýalara, bilim merkezlerine we halkara guramalaryna çagalar üçin öz hyzmatlaryny we önümlerini, iň soňky ösüşleri we geljegi uly ösüş meýillerini görkezmäge mümkinçilik berer”. «Kids Ekspo: ähli zat çagalar üçin» sergisi işläp başlan ilkinji gününden, ene-atalar we çagalar üçin dürli çäreleri, hyzmatlary we çeşmeleri öwrenmäge mümkinçilik berýän şatlyk, okuw we oýun meýdançasyna öwrüldi. Sergi çagalar harytlary pudagynyň köp tematiki ugurlaryny öz içine alýar. Sergi ajaýyp tomaşalar, ýaryşlar, robotlaryň sergisi we başga-da köp gyzykly wakalar bilen myhmanlary begendirer. Pursatdan peýdalanyp, biziň gelejegimiz bolan, ösüp gelýän ýaş nesil barada edýän atalyk aladasy üçin hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza, milli Liderimiz Gahryman Arkadagymyza uzak ömür, jan-saglyk, il-ýurt bähbitli işleriniň hemişe rowaçlyklara beslenmegini tüýs ýüregimizden arzuw edýäris! M.Pirliýewa Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Mekdebe çenli bilim bölüminiň başlygynyň wezipesini ýerine ýetiriji
Aşgabat şäherinde bilim işgärleriniň awgust maslahaty geçirildi
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz täze özgertmeleriň we ösüşleriň aýdyň ýolunda bedew bady bilen öňe barýar. Dünýä ýüzünde uly at-abraýa eýe bolan ýurdymyzda durnukly ykdysady, syýasy, durmuş-medeni hem ylmy ösüşleri üpjün edýän düýpli özgertmeler amala aşyrylýar. Hormatly Prezidentimiziň öňe süren bilim özgertmeleri bilimiň binýadynyň berk bolmagyny, milli bilim ulgamyny hemme taraplaýyn kämilleşdirmegi, ýaşlaryň sazlaşykly ösüşini üpjün etmegi, halk hojalygynyň ähli pudaklary üçin kämil hünärmenleri taýýarlamagy göz öňünde tutýar. Täze 2026–2027-nji okuw ýylynyň öňüsyrasynda, awgust aýynyň 17–19-y aralygynda Aşgabat şäherinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar bilen mekdebe çenli çagalar edaralarynyň bilim işgärleriniň gatnaşmagynda usuly-amaly okuwlar geçirildi. Usuly-amaly okuwlarda Hormatly Prezidentimiziň Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň bilim işgärleriniň öňünde goýan wezipelerini durmuşa geçirmek, milli bilim ulgamyny kämil derejede ösdürmek, ylymly, bilimli, giň gözýetimli, maksada okgunly ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek, häzirki zaman usullary we öňdebaryjy innowasiýa tehnologiýalary okuw işine ornaşdyrmak babatda durmuşa geçirilmeli işler hem-de 2026-2027-nji okuw ýylyndaöňde durýan wezipeler ara alyp maslahatlaşyldy. Şeýle-de usuly-amaly okuwlarda ýurdumyzyň bilim edaralarynyň ýolbaşçylary ,,Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna, ,,Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyna” we ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasyna, bilim ulgamyna degişli kabul edilen beýleki Konsepsiýalara, Türkmenistanda umumybilim edaralarynyň döwlet bilim standartyna, Mekdebe çenli döwlet bilim standartyna, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň bilim işini dolandyrmaklyga degişli kadalaşdyryjy iş resminamalaryna laýyklykda, okuw-terbiýeçilik işlerini döwrebap guramak boýunça alnyp barylýan işler ara alyp maslahatlaşyldy, döredijilikli we ýokary netijeli işleýän pedagogik işgärleriň mugallymçylyk iş tejribelerinden çykyşlar we döredijilik sergisi guraldy. Maýagözel Sazakowa, Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim, terbiýe we mekdepden daşary edaralar bölüminiň müdiri
Balkan welaýatynda bilim işgärleriniň usuly-amaly okuwlary dowam edýär
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň bilim ulgamynda amala aşyrýan düýpli özgertmelerini maksadalaýyk durmuşa geçirmek, bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, pedagogik işgärleriniň öňdebaryjy iş tejribelerini öwrenmek, ýaýratmak hem-de bilim işine ornaşdyrmak, ýaş nesle döwrebap bilim-terbiýe bermek babatynda öňde durýan wezipeleri amal etmekde ýüze çykýan meseleleri ara alyp maslahatlaşmak maksady bilen, 2026-njy ýylyň awgust aýynyň 17-sinden Balkan welaýatynda bilim işgärleriniň usuly-amaly okuwlary guramaçylykly dowam edilýär. Usuly-amaly okuwlarda bilim işgärleri ýurdumyzyň bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeler, «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy:Türkmenistany 2022-2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasyndan» we «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyndan» gelip çykýan wezipeleri üstünlikli amal etmegiň ýollary, Türkmen halkynyň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň nusgalyk kitaplarynyň mekdebe çenli çagalar edaralarynyň okuw-terbiýeçilik işini döwrebap guramakdaky orny, sagdyn nesli kemala getirmekdäki ähmiýeti barada täsirli çykyş etdiler. Şeýle hem, tejribe alyşmak döwründe bilim edaralarynda ýolbaşçylygyň, okuw-terbiýeçilik işine gözegçiligiň ýola goýluşy, häzirki zaman mugallymçylyk, usulyýet täzeliklerini okuw işine ornaşdyrmak, öňdebaryjy iş usullaryny öwrenmek hem-de ýaýratmak, dünýä bilim ulgamynyň täzelikleri bilen tanyşdyrmak, hünär derejelerini artdyrmak, 2026-2027-nji okuw ýylynda mekdebe çenli çagalar edaralarynda körpeler bilen alnyp barylýan okuw-terbiýeçilik işleriniň hilini we netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylmaly işler dogrusynda giňişleýin durlup geçildi. Usuly-amaly okuwlarynyň dowamynda döredijilikli we ýokary netijeli işleýän bilim işgärleriniň iş tejribelerini, Türkmen halkynyň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň ýiti zehinlerinden dörän eserleriniň many-mazmunyny açyp görkezýän we giňden wagyz edýän sergileri döwrebap guraldy. Gunça Temimowa, Balkan welaýat Baş bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim, terbiýe we mekdepden daşary edaralary bölüminiň hünärmeni
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti Helsinki şäherinde geçirilýän halkara taslama gatnaşýar
Awgust aýynyň 17-sinden 22-sine aralygynda Finlýandiýanyň paýtagty Helsinki şäherinde Ýewropa Bileleşigi tarapyndan guralýan «Digital Connectivity in Central Asia» (C4CA) sebitleýin taslamasynyň çäklerinde okuw sapary geçirilýär. Bu çäre sanly özgertmeler, döwrebap aragatnaşyk tehnologiýalary we sanly infrastrukturany ösdürmek ulgamynda tejribe alyşmaga, hünär başarnyklaryny kämilleşdirmäge hem-de halkara hyzmatdaşlygy berkitmäge gönükdirilendir. Taslama Laurea Amaly Ylymlar Uniwersitetiniň binýadynda Finlýandiýanyň HAUS Döwlet Dolandyryş Instituty bilen bilelikde durmuşa geçirilýär. Bu saparda Türkmenistanyň adyndan 2026-njy ýylyň iýun aýynda gol çekilen Özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama esasynda Finlýandiýanyň HAUS Döwlet Dolandyryş Instituty hem-de Laurea Amaly Ylymlar Uniwersiteti bilen işjeň we yzygiderli hyzmatdaşlygy alyp barýan Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti wekilçilik edýär. Saparyň çäklerinde Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň prorektory N.Şihlyýew bilen taslamanyň ýolbaşçylarynyň arasynda baý mazmunly duşuşyklar geçirildi. Taraplar geljegi uly bolan hyzmatdaşlyk ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar, özara hyzmatdaşlygyň ilkinji derejeli ugurlaryny kesgitlediler we hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga hem-de akademik we ylmy mümkinçilikleri ösdürmäge gönükdirilen bilelikdäki başlangyçlary durmuşa geçirmegiň mümkinçiliklerine seretdiler. Bilim we ylmy-barlag işleri ulgamynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmek, şol sanda bilelikdäki bilim we ylmy taslamalaryny ösdürmek, hünär tejribesini hem-de bilimiň gazananlaryny alyş-çalyş etmek, şeýle hem ýokary okuw mekdepleriniň wekilleriniň arasynda özara hyzmatdaşlygy alyp barmak üçin goşmaça mümkinçilikleri döretmek meselelerine aýratyn üns berildi. Duşuşyklaryň dowamynda taraplar özara bähbitlere we bar bolan ylmy-bilim mümkinçiliklerini ulanmaga esaslanan durnukly hem-de uzak möhletleýin hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge gyzyklanma bildirýändiklerini nygtadylar. Duşuşygyň möhüm netijesi hökmünde taslamanyň bir bölegini Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň binýadynda durmuşa geçirmek barada ylalaşyga gelindi. Bu ylalaşyk uniwersitetiň taslamany durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşmagy üçin goşmaça mümkinçilikleri açýar, şeýle hem bilim we ylmy-barlag ulgamlarynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmek we täze bilelikdäki başlangyçlary amala aşyrmak üçin şertleri döredýär. «Digital Connectivity in Central Asia» taslamasy has giň gerimli C4CA sebitleýin taslamasynyň düzüm bölekleriniň biri bolup, öňdebaryjy sanly aragatnaşyk ulgamynda ýokary okuw mekdepleriniň arasynda durnukly hyzmatdaşlygy şekillendirmäge gönükdirilendir. Akademik we amaly tejribe alyşmaga, bilelikdäki ylym-bilim başlangyçlaryny ösdürmäge, sanly başarnyklary kämilleşdirmäge, şeýle hem bilim we ylmy işlerde innowasion tehnologiýalary ulanmagyň döwrebap çemeleşmelerini öwrenmäge aýratyn üns berilýär. Iş saparynyň dowamynda gatnaşyjylar Finlýandiýanyň sanly ösüşi, elektron infrastrukturasy, döwrebap aragatnaşyk tehnologiýalary bilen sanly çözgütleri ýokary bilim ulgamyna we döwlet dolandyryşyna ornaşdyrmak babatyndaky tejribesi bilen tanyşdylar. Bu çäräniň halkara formatynyň hünär duşuşyklary, täze hyzmatdaşlyk aragatnaşyklaryny ýola goýmak we Mekezi Aziýa ýurtlarynyň bilim edaralary bilen Ýewropaly hyzmatdaşlaryň arasynda bilelikdäki başlangyçlary durmuşa geçirmegiň geljekki mümkinçiliklerini maslahatlaşmak üçin goşmaça şertleri döredýändigini bellemek zerurdy. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň bu çärä gatnaşmagy, ýokary okuw mekdebiniň halkara hyzmatdaşlyk işiniň göwrümini mundan beýläk-de ösdürmek üçin uly ähmiýete eýedir. Ol akademik we institusional hyzmatdaşlygy giňeltmäge, sanly özgertmeler ulgamynda öňdebaryjy tejribeleri alyşmaga, uniwersitetiň döwrebap maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary babatyndaky mümkinçiliklerini ýokarlandyrmaga, şeýle hem bilelikdäki bilim, ylmy-barlag we innowasion taslamalary durmuşa geçirmek üçin täze mümkinçilikleri emele getirmäge ýardam edýär. Mundan başga-da, uniwersitetiň bu taslama gatnaşmagy döwrebap tehnologik çözgütleri ornaşdyrmak arkaly sanly başarnyklary ösdürmäge we ýokary bilimiň hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilen halkara başlangyçlaryň işjeň gatnaşyjysy hökmünde ýokary okuw mekdebiniň eýeleýän ornuny berkitýär. Saparyň çäklerinde alnan tejribe ylym-bilim derejesini mundan beýläk-de kämilleşdirmekde, şeýle hem uniwersitetiň halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmekde ulanylyp bilner. Şunlukda, Finlýandiýada amala aşyrylýan okuw sapary bilim edaralarynyň we hyzmatdaş guramalaryň wekilleriniň arasynda bilim we tejribe alyşmak üçin möhüm meýdança bolup hyzmat edýär. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň bu çärä gatnaşmagy uniwersitetiň halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge we sanly özgermeleriň sebitleýin hem-de halkara tapgyrlaryna işjeň goşulmaga bolan gyzyklanmasyny tassyklaýar. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti
Täze okuw ýylyna täze güýç bilen
Her ýylyň altyn güýzüniň ilkinji gününe ýaş nesil we mugallymlar aýratyn ähmiýetli sene hökmünde sabyrsyzlyk bilen garaşýar. Çünki şol günde «ilkinji jaňyň» kakylmagy bilen, ýurdumyzyň umumy, orta hünär, ýokary okuw mekdeplerinde täze okuw ýylyna girişilýär. Şanly sene mynasybetli Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary, hormatly Prezidentimiziň aýratyn üns-aladalary netijesinde bilim edaralarynyň täze gurlan binalarynyň açylyp ulanmaga berilmegi mugallymlary has-da önjeýli işlemäge, ýaşlary yhlasly okamaga höweslendirýär. Şeýle wakalar bilimler baýramçylygyna taryhy öwüşgin, ýaş nesle egsilmez buýsanç bagyşlaýar. Gahryman Arkadagymyz «Ömrümiň manysynyň dowamaty» atly kitabynda: «Türkmen ýaşlary Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň geljegidir. Ýaşlaryň ruhy we beden taýdan sagdynlygy, hünärli, kämil şahsyýet bolmagy, döredijilik ukyby we pikirlenmek başarnygy jemgyýetimiziň kämilleşmegine hem-de döwletimiziň ösüşine uly itergi berýän güýçdür» diýip, ýurdumyzyň beýik geljegini gurujylara belent ynam bildirýär. Arkadagly Gahryman Serdarymyz «Ýaşlar — Watanyň daýanjy» atly kitabynda esasy bilimiň, iň wajyp terbiýäniň watançylykdadygyny, beýik ösüşlere ýetmek üçin ilki Watany söýmegi öwrenmelidigini aýratyn nygtaýar. Mälim bolşy ýaly, Watanymyzyň şypaly künjeklerindäki, şol sanda Gökderäniň goýnundaky çagalar sagaldyş-dynç alyş merkezlerinde körpe nesliň tomus başdan geçirmeleri gyzykly, many-mazmunly, döredijilikli häsiýetde sagdyn durmuş ýörelgeleri esasynda ýatdan çykmajak täsirlere baý boldy. Şu günler bolsa täze okuw ýylyna taýýarlygyň ýakymly aladalary dowam edýär. Ýurdumyzyň welaýatlarynyň, Aşgabat we Arkadag şäherleriniň söwda nokatlarynda mekdep bazarlary harytlaryň giň görnüşlerini hödürleýär. Mekdep okuwçylary hem-de talyplar okuw lybaslaryny, esbaplaryny tükelleýärler. «Mekdep bazaryna hoş geldiňiz!», «Täze okuw ýyly başlanýar» ýaly haşamly ýazgylar söwda nokatlaryna gelen alyjylaryň göwnüni göterýär, bilim-terbiýä beslenjek günleriň has-da golaýlaşandygyny buşlaýar. Orta we ýokary hünär okuw mekdeplerine giriş synaglary hem guramaçylykly häsiýeti bilen tapawutlanýar. Zehinli, mynasyp ýaşlaryň müňlerçesi talyp bolmak bagtyna eýe bolýarlar. Ak mekdepleriň gunduz ýaly arassa okuw otaglaryny, gül-pürçük howlularyny, ýalpyldap öwşün atýan sport meýdançalaryny göreniňde, tomusky abatlaýyş, abadanlaşdyryş işleriniň öz wagtynda, ýokary derejede geçirilendigini duýmak bolýar. Bu hem mugallymdyr okuwçylaryň göwnüni açýar, okuwa höwesini artdyrýar. Täze okuw ýylyna taýýarlygyň çäklerinde mugallymlar okuw maksatnamalaryna laýyklykda meýilnamalaryny, sapaklaryň maddy-üpjünçilik binýatlaryny has-da döwrebaplaşdyrdylar. Bilim işgärleriniň awgust maslahaty hem özara tejribe alyşmakda, okatmagyň täze usullaryny özleşdirmekde ähmiýetli çärä öwrülýär. Her bir umumybilim edarasy mugallymlary bilen maksadyna ýetýär, ýetişdiren okuwçylary bilen abraý gazanýar. Paýtagtymyzyň 14-nji orta mekdebi hem ençeme ýyllyk baýry tejribesi, ýokary bilimli mugallymlary, ajaýyp üstünlikleri bilen adygandyr. Hususan-da, okuwçylarymyz «Altyn asyryň altyn zehinleri» atly döwlet ders bäsleşiginde, grek-rim göreşinden içerki we halkara ýaryşlarda baýrakly orunlara mynasyp bolýarlar. Türgenlerimize mekdebimizde halkara derejeli sport ussady Seýdylla Täzäýew tälimçilik edýär. Okuwçylaryň döredijilik başarnyklaryny ýüze çykarmak, olarda başlangyç hünär endiklerini kemala getirmek maksady bilen, aýdym-saz, keşdeçilik, nakgaşlyk, taslamalaşdyryş, programmirleme ýaly ugurlardan gurnaklar hereket edýär. Bilim bagtyň şamçyragyna deňelýär. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň altyn güýzi hem milli bilim ulgamynda durmuşa geçirilýän özgertmeler, gazanylýan ösüşler, gapylaryny giňden açjak täze bilim ojaklary bilen bagtly geljege badalga bolar. Selbi KLYÇDURDYÝEWA, Aşgabat şäherindäki 14-nji orta mekdebiň müdiriniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji.
Lebap welaýatynyň bilim işgärleri awgust usuly-amaly okuwlarynda tejribe alyşýarlar
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiziň bilim ulgamynda durmuşa geçirilýän düýpli özgertmeler milli we dünýä tejribesine esaslanýar. Munuň özi mekdebe çenli çagalar edaralaryndan başlap, bilimiň ähli basgançaklarynda ýaş nesle bilim-terbiýe berlişiniň hiliniň gowulandyrylmagyna we netijeliginiň ýokarlandyrylmagyna oňyn täsirini ýetirýär. Mekdebe çenli bilim çaganyň şahsy ösüşiniň möhüm döwri hasaplanylýar. Ýaş nesliň döwrebap bilim-terbiýe almagy üçin ähli amatlyklary bolan, dünýä ülňülerine laýyk gelýän mekdebe çenli çagalar edaralarynyň sany artyp, olar interaktiw-multimedia tehnologiýalary, okuw-usuly gollanmalar, kitaplar, okuw-görkezme esbaplar we döwrebap enjamlar bilen üpjün edilýär. Bu bolsa çagalara irki ýaşdan başlap berilýän bilim-terbiýäniň binýadynyň berk bolmagyna, olaryň hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösüşiniň gazanylmagyna mümkinçilik berýär. Pedagogik işgärleriň öňdebaryjy iş tejribelerini öwrenmek, ýaýratmak hem-de bilim işine ornaşdyrmak, ýaş nesle döwrebap bilim-terbiýe bermek babatda öňde durýan wezipeleri durmuşa geçirmek, okatmagyň öňdebaryjy usullaryny giňden ornaşdyrmak boýunça ýüze çykýan meseleleri ara alyp maslahatlaşmak maksady bilen, her ýylyň awgust aýynda welaýatymyzyň pedagogik işgärleriniň maslahatlary, usuly-amaly okuwlary guramaçylykly geçirilýär. Bu ýyl hem usuly-amaly okuwlarda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzyň bilim ulgamyna öňdebaryjy innowasiýalary giňden ornaşdyrmak hem-de sagdyn bedenli, ruhubelent, bilimli nesli kemala getirmek babatda alyp barýan döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek, mugallymlary, terbiýeçileri okatmagyň usulýetinde gazanylan täzelikler bilen tanyşdyrmak, okuw-terbiýeçilik işlerini döwrebap guramak, bilimiň berlişiniň hilini ýokarlandyrmak boýunça ýüze çykýan möhüm meselelere barada pikir alşyldy. 2026-2027-nji okuw ýylynda bilim işgärleriniň öňünde mähriban Watanymyzyň geljegi bolan ösüp gelýän ýaş nesillerine döwrebap bilim we terbiýe bermekde jogapkärli wezipeler durýar. Olaryň iň esasylarynyň biri hem iş ussatlygyny kämilleşdirip, netijeli usullary sapaklara we sapakdan daşary okuw çärelerine ornaşdyryp, çaganyň irki ýaşdan başlap beden, akyl we ruhy-ahlak taýdan sazlaşykly ösüşini gazanmakdan, multimedia tehnologiýalaryndan peýdalanmak arkaly döredijilik mümkinçiliklerini ösdürmekden, mekdebe taýýarlamakdan, olaryň tebigy zehinini açmakdan ybaratdyr. Ýaşlaryň döwrebap bilim almaklary, bilim işgärleriniň netijeli zähmet çekmekleri üçin ähli şertleri döredýän, ýaşaýyş-durmuş derejämizi has-da ýokarlandyrmak barada yzygiderli alada edýän, bagtly, asuda ýaşamagymyz üçin giň mümkinçilikleri döredýän türkmen halkynyň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, belent başlary aman bolsun, Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan döwletli we tutumly işleri rowaçlyklara beslensin! Gunça Seýitniýazowa, Lebap welaýat Baş bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim, terbiýe bölüminiň baş hünärmeni
Daşoguz welaýatynda bilim işgärleriniň awgust usuly-amaly okuwlary başlandy
Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň ýurdumyzyň bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak babatynda alyp barýan giň gerimli özgertmeleri Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýän şu günki günlerimizde ýurdumyzyň bilimişgärleriniň awgust usuly-amaly okuwlarynyň geçirilmegine badalga berildi. Okuwlarda baý tejribeli, öz kärine ussat, okuw-terbiýeçilik işlerini ylmy-usuly esasda täzeçil guraýan, döredijilikli işleýän mekdebe çenli çagalar edaralarynyň müdirleriniň, terbiýeçi-usulyýetçileriniň, terbiýeçileriniň, saz-ýolbaşçylarynyň, daşary ýurt dili mugallymlarynyň, şepagat uýalarynyň täsirli çykyşlary, döwrebap ýasalan görkezme esbaplaryň sergileri guraldy. Bu okuwlarda «Bilim hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna, “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022–2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasyna” we “Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyna” laýyklykda, bilim işini döwrebap guramak boýunça alnyp barylmaly netijeli işler barada işjeň pikir alyşmalar guralýar. Döwletimiziň geljegi hemmetaraplaýyn ösen, giň dünýägaraýyşly nesillerimize baglydyr. Olaryň bilesigeliji, hyjuwly, watansöýüji we ynsanperwer ýaşlar bolup ýetişmegi Watanymyzyň geljegi üçin örän ähmiýetlidir. Şu nukdaýnazardan, okuwlarda sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden işjeň peýdalanmak arkaly ýaş nesle berilýän bilim-terbiýäniň hilini ýokarlandyrmakda, körpeleri bilimleriň ýönekeýje ummanyna aralaşdyrmakda, sowatlylyk we medeniýetlilik boýunça başlangyçlary terbiýelemekde, saglygyny goramakda, arassaçylyk endiklerini kemala getirmekde we mekdebe taýýarlamakda ata-babalarymyzyň, ene-mamalarymyzyň ýol-ýörelgeleri esasyndamillilik, arassa ahlaklylykruhunda terbiýelemekde öňde durýan möhüm wezipelere üns çekilýär. Ýaş nesillerimiziň eşretli durmuşda ýaşamaklary, döwrebap bilim-terbiýe almaklary üçin ähli şertleri döreýän Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, alyp barýan tutumly işleri rowaçlyklara beslensin! Gunça Gurbanowa, Daşoguz welaýat Baş bilim müdirliginiň baş hünärmeni
Arkadag şäherinde bilim işgärleriniň awgust usuly-amaly okuwlary guramaçylykly geçirilýär
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli syýasatynyň netijesinde, Arkadag şäherimiziň mekdebe çenli çagalar edaralarynyň terbiýeçileriniň, mugallymlarynyň hünär ussatlygyny kämilleşdirmäge giň mümkinçilikler we ähli şertler döredilen. Bilim-terbiýeçilik işleriniň kämil bolmagy üçin iş tejribeleri öwrenmek we ýaýratmak esasy işleriň biri bolup durýar. Arkadag şäheriniň iş meýilnamalaryny döwrebap ýerine ýetirýän çagalar bakja- baglaryndaky döredijilikli, okuw-terbiýeçilik işlerinde ýokary netijeleri gazanýan bilim işgärleri arman-ýadaman zähmet çekýärler. Her bir işiň kämil hem döwrebap bolmagynda Gahryman Arkadagymyzyň bilim berlişini kämilleşdirmek boýunça alyp barýan işleri esasynda, ýurdumyz dünýäniň bilim giňişliginde özüniň mynasyp ornuna eýe bolýar. Hormatly Prezidentimiziň ösüp gelýän ýaş neslimize mekdebe çenli çagalar edaralarynda dünýä ülňülerine laýyklykda bilim bermek, olary milli ýörelgeler hem-de umumadamzat gymmatlyklary esasynda terbiýelemek barada görkezmelerinden ugur alyp, Arkadag şäherimiziň bilim-terbiýeçilik edaralarynda alnyp barylýan işler öz maksadyna eýe bolýar. Ynha bu gün bolsa 2026-njy ýylyň 17-nji awgustynda, 2026-2027-nji täze okuw ýylynyň öňüsyrasynda, Arkadag şäherinde hem pedagogik işgärleriniň usuly-amaly okuwlarynyň guramaçylykly geçirilmegine badalga berildi we ähli mekdebe çenli çagalar edaralarynyň bilim işgärleri işjeň gatnaşýarlar. Bu günki usuly-amaly okuwlaryna mekdebe çenli çagalar edaralarynyň ýolbaşçylary, terbiýeçi-usulyýetçileri, daşary ýurt dilleri mugallymlary, aýdym-saz ýolbaşçylary, terbiýeçiler täzeçilligi öz içine alýan çykyşlary, döwrebap, dünýä ülňülerine laýyk gelýän işjeň oýunlaryny we körpeleriň şadyýan aýdymlarydyr-tanslaryny taýýarlap gelipdirler. Okuwlar ýörite meýilnamalar esasynda çagalar bakja-baglarynyň ýaş aýratynlyklaryna görä toparlarynyň terbiýeçileriniň gatnaşmagynda guramaçylykly geçirilýar. Bularyň ählisi, birek-birek bilen tejribe paýlaşmak üçin örän möhüm çäräniň biri boldy. Güljahan Ýalkapowa, Arkadag şäheriniň bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim, terbiýe bölüminiň baş hünärmeni
USULYÝETLER USULY TEJRIBELERINI PAÝLAŞÝARLAR
Şu gün «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar bilen ýurdumyzyň ähli bilim-terbiýeçilik edaralarynda okuw-usulyýetiň, hünärleri kämilleşdirmegiň, tejribeleri artdyrmagyň, täze wezipeleri ara alyp maslahatlaşmagyň möhüm wakalary, ýagny bilim işgärleriň awgust usuly-amaly okuwlary öz işine başlady. Garaşsyz Watanymyzyň ähli ýerlerinde bolşy ýaly, Mary welaýatynyň mekdebe çenli çagalar edaralarynda hem bu okuwlar usuly guramaçylyk taýdan ýokary derejede badalga aldy. Mary welaýatynyň Mary şäheriniň 12-nji çagalar bakja-bagynda terbiýeçi-usulyýetçileriň usuly-amaly okuwlaryna hem işjeňlik mahsus boldy. Bölekleýin okuwlaryň birinji gününde terbiýeçi-usulyýetçiler okuw maksatnamalary boýunça okatmagyň täzeçe usullaryny, köpugurly esbaplardan peýdalanmagyň ýollaryny we pedagogik işgärlere usuly kömek bermegiň ugurlaryny öz içine alýan sergi bilen tanyşdylar. Görkezme toplumlaryň içinde sanly bilim serişdeleri, okuw-usuly gollanmalar, pedagogik edebiýatlar, halkara çeşmeler we milli taslamalarymyz bar. Usuly okuwyň ilkinji gününiň gün tertibine laýyklykda öňdebaryjy terbiýeçi-usulyýetçiler Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan hödürlenilen temalar boýunça çykyş etdiler. Çykyşlarda döwlet Maksatnamalarynyň wezipelerini ýerine ýetirmek we hünärleri kämilleşdirmek, Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Serdarymyzyň eserlerini usulyýet işinde peýdalanmak barada maglumatlar paýlaşyldy. Okuwlaryň nazary tapgyryndan soň amaly bölüm boýunça iş resminamalary ýöretmek, dürli oýunlary guramak, pedagogik diologlar guraldy we diňlenilen temalar maksadalaýyk berkidildi. Usuly-amaly okuwlary geçirmek boýunça usuly maslahatlara laýyklykda terbiýeçilik usulyýetini kämilleşdirmek bilen bagly teklipler öňe sürüldi. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda milli bilim ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagy, hünärleriň kämilleşdirilmegi babatda ähli mümkinçilikleri we şertleri döredip berýän Alym Arkadagymyza hem-de Arkadagly Serdarymyza egsilmez alkyşlar aýdýarys! Bahar Agalyýewa, Mary welaýat Baş bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim, terbiýe we mekdepden daşary edaralary bölüminiň baş hünärmeni
Ahal welaýatynda pedagogik işgärleriň usuly-amaly okuwlary başlandy
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň bilim ulgamynda amala aşyrýan düýpli özgertmelerini maksadalaýyk durmuşa geçirmek, bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, pedagogik we beýleki işgärleriniň öňdebaryjy iş tejribelerini öwrenmek, ýaýratmak hem-de bilim işine ornaşdyrmak, ýaş nesle döwrebap bilim-terbiýe bermekde öňde durýan wezipeleri durmuşa geçirmek babatyndaky meseleleri ara alyp maslahatlaşmak, 2025–2026-njy okuw ýylynyň jemini jemlemek hem-de täze 2026–2027-nji okuw ýylynda öňde durýan wezipeleri kesgitlemek maksady bilen, 2026-njy ýylyň 17–19-njy awgusty aralygynda Ahal welaýatynyň mekdebe çenli çagalar edaralarynyň pedagogik işgärleriniň usuly-amaly okuwlary başlandy. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” diýen şygary bilen geçirilýän bu usuly-amaly okuwlarda Ahal welaýatynyň mekdebe çenli çagalar edaralarynyň ýolbaşçylary, terbiýeçi-usulyýetçileri, terbiýeçileri we mugallymlary gün tertibindäki temalar boýunça çykyş edip, okuw maksatnamalarynyň usuly aýratynlyklary, interaktiw usullardan peýdalanyp nusgalyk sapaklaryň taslamalaryny çagalar baglarynyň işine giňişleýin ornaşdyrmak barada okuw maglumatlary bererler. Ahal welaýatynyň mekdebe çenli çagalar edaralarynyň ýolbaşçylary “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022–2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasyndan” we “Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyndan” gelip çykýan wezipeleri amal etmegiň ýollary” diýen tema laýyklykda başlanyp, ösüp gelýän körpe nesle sazlaşykly bilim we terbiýe bermekde netijeli usullary, innowasion tehnologiýalary çagalar baglarynyň işine ornaşdyrmak barada özara pikir alşylar. Ýurdumyzda bilim özgertmeleriniň üstünlikli durmuşa geçirilýän döwründe ýaş nesillerimizi milli däp-dessurlarymyzyň mysalynda terbiýelemek, şeýle-de olara irki ýaşdan başlap, dünýä ülňülerine laýyklykda bilim bermek, çagalary mekdebe taýýarlykly barmaklaryny üpjün etmek, bilim-terbiýeçilik işgärleriniň döredijilik we hünär ussatlyklaryny kämilleşdirmek maksady bilen Ahal welaýatynyň mekdebe çenli çagalar edaralarynyň işini has-da kämilleşdireris. Ogulgerek Babaýewa, Ahal welaýatynyň Baş Bilim müdirliginiň mekdebe çenli bilim-terbiýe we mekdepden daşary edaralar bölüminiňn baş hünärmeni
BILIM IŞGÄRLERINIŇ AWGUST MASLAHATY GEÇIRILDI
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda milli ykdysadyýetiň ähli ugurlarynda uly ösüşler, guwandyryjy we buýsandyryjy üstünlikler gazanylýar. Milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmakda, sanly bilimi has-da ösdürmekde, ýurdumyzyň nurana geljegi bolan ýaşlarymyzyň ruhy ahlak, medeni, aň bilim hem beden taýdan sazlaşykly ösüşini yzygiderli kämilleşdirmekde ägirt uly işler amala aşyrylýar. Balkanabat şäherindäki ýöriteleşdirilen 15-nji orta mekdebinde taryh, jemgyýeti öwreniş, hukuk, Türkmenistanyň medeni mirasy, dünýä medeniýeti dersleri boýunça awgust usuly-amaly okuwlar guraldy. Usuly-amaly okuwa Balkanabat şäherinde ýerleşýän orta mekdepleriň 36-syndan taryh mugallymlarynyň 130-sy gatnaşdy. Üç günlük usuly-amaly okuwda mugallymlar özlerine berkidilen temalar boýunça täsirli çykyş etdiler. Usuly-amaly okuwyň dowamynda tejribeli mugallymlar ýaş mugallymlara halypa maslahatlaryny berdiler. Şeýle hem, usuly-amaly okuwlarda 2026—2027-nji okuw ýylynda ýerine ýetirilmeli wezipeler kesgitlenildi. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ajaýyp kitaplary taryh mugallymlary üçin hem baş gollanmadyr. Bu ajaýyp kitaplarda beýan edilýän taryhy maglumatlary, rowaýatlary taryh mugallymlary sapaklarynda giňden peýdalanýarlar. Bu kitaplarda türkmen halkynyň baý geçmiş taryhy dogrusynda gymmatly maglumatlar beýan edilýär. «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyny» amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleri durmuşa geçirmekde taryh mugallymlary tarapyndan alnyp barylýan işler barada pikir alşyldy. Halypa mugallymlar ýaş nesliň bilim bilen birlikde terbiýesini, başarnyklaryny ösdürmek baradaky tejribelerini paýlaşdylar. Bilim işgäriniň öz hünär taýýarlygyny ýokarlandyryp, ýerine ýetirýän wezipesini, okadýan dersiniň okadylyş usulyýetini kämilleşdirmäge jogapkärli çemeleşmelidigi baradaky çykyşlar bolsa, okuwa gatnaşanlarda ýakymly täsir galdyrdy. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ylym-bilimiň ösüşi ýokary derejä eýe bolýar, ýaşlaryň bilim öwrenmekleri üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. Häzirki wagtda sanly bilim ulgamyna aýratyn üns berilýär. Şeýle beýik özgertmelere gönükdirilen «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasy» möhüm ähmiýete eýedir. Munuň özi bilim ulgamyny kämilleşdirmek bilen bir hatarda, okatmagyň täze usullarynyň ýola goýulmagyna uly ýardam edýär. Sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň maksadyny, wezipelerini we esasy ugurlaryny kämilleşdirmek we durmuşa ornaşdyrmak her bir mugallymyň borjudyr. 2026—2027-nji okuw ýyly düşümli bolsun! Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, belent başlary aman bolsun, eziz Watanymyzyň mundan beýläkde gülläp ösmeginiň, halkymyzyň bagtyýar we eşretli durmuşda ýaşamagynyň bähbitlerine alyp barýan ähli işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Hemra TÄÇGYLYJOW, Balkanabat şäheriniň 17-nji orta mekdebiniň taryh mugallymy, taryh, jemgyýeti öwreniş, hukuk, Türkmenistanyň medeni mirasy, dünýä medeniýeti dersleri boýunça şäher usuly-amaly okuwlaryna jogapkär.
Образование – стратегический двигатель модернизации Туркменистана
В современную эпоху динамичных изменений главным ресурсом государства становятся не просто материальные активы, а человеческий капитал. В этом отношении решения и программные документы Халк Маслахаты (Народного Совета Туркменистана) четко определяют образование как главный двигатель социально-экономического и культурного прогресса Туркменистана. Как отмечено в программных документах прошедших Халк Маслахаты образование рассматривается не просто как изолированная социальная сфера, а как стратегическая отрасль, формирующая экономику будущего. Качественное образование - это база для индустриализации, цифровизации и диверсификации страны. А инвестиции в обучение молодежи - самые надежные и долгосрочные государственные инвестиции. Реальным же подтверждением этого на практике является повсеместное внедрение в стране современных электронных систем, интерактивных платформ, углубленное изучение точных наук, инженерии и IT. Немаловажным является и то, что подготовка специалистов, свободно владеющих несколькими иностранными языками, открывает путь к международной интеграции. Строительство «умных» школ, детских садов и вузов, оснащенных по последнему слову техники, например, в городе Аркадаг также яркий пример вышесказанному. Следует отметить, что вопросы совершенствования образования неотрывны от национальных ценностей. И поэтому, образование рассматривается не просто как навыки, а целостное воспитание гармонично развитой личности. В связи с этим в документах Халк Маслахаты акцентируется внимание на сочетании передовых мировых методик с богатством национального культурно-духовного наследия, на формировании у подрастающего поколения патриотизма, трудолюбия, высоких морально-этических ориентиров и уважении к истории страны. Взгляд на молодёжь как на драйвер науки и инноваций – верный ориентир в плане преемственности поколений. Для них, молодых, сегодня в Туркменистане создаются все условия для научно-исследовательской деятельности, осуществляется поддержка молодёжных стартапов, рационализаторских идей и академических инициатив. В вузах и учебных заведениях страны осуществляется подготовка кадров нового формата для высокотехнологичных отраслей промышленности и управления. И не случайно в документах Халк Маслахаты особо подчёркивается, что «наше главное богатство - это эрудированная, высокообразованная, физически и духовно здоровая молодежь, а модернизация системы образования, внедрение передовых технологий и мировых стандартов - наш стратегический приоритет». Необходимо также отметить и то, что в основополагающих материалах Халк Маслахаты важнейшие направления совершенствования системы образования очерчены в концепции её развития, которая предусматривает в ближайшей перспективе: – переход от традиционной передачи знаний к формированию критического мышления, профессиональных компетенций и инновационного потенциала у молодёжи; – масштабное внедрение цифровых технологий в учебный процесс, создание электронных библиотек, дистанционных образовательных платформ и развитие IT-образования; – связь теоретического обучения с практическими потребностями национально-хозяйственного комплекса (энергетики, промышленности, АПК и цифрового сектора); – поощрение многоязычия (изучение национального наследия наряду с активным освоением иностранных языков) для успешной интеграции Туркменистана в мировое научное и экономическое пространство; – строительство современных учебных заведений, научно-исследовательских центров и лабораторий, отвечающих международным стандартам. Ежедневно и постоянно происходящие повсеместно в реальной жизни изменения по этим направлениям только лишь подтверждают правильность избранного пути. А стратегический вектор, заданный в документах Халк Маслахаты, превращает систему образования в надежный мост в будущее. Опора на знания, инновации и патриотизм гарантирует Туркменистану стабильное развитие и высокий уровень конкурентоспособности на мировой арене. Гульнар Аннаева, старший преподаватель Туркменского национального института мировых языков имени Д.Азади
Türkmenistanyň etnograflary «Uly Altaý: türki miras 2026» ekspedisiýasyna goşuldylar
10-njy awgustda Altaý ülkesinde «Uly Altaý: türki mirasy – 2026» atly halkara etnografik ekspedisiýa badalga aldy. Taslama Altaý döwlet uniwersiteti (ADU) tarapyndan Altaý we türkologiýa ylmy-bilim merkeziniň çäginde durmuşa geçirilýär. Şu ýylky ekspedisiýanyň aýratynlygy gatnaşyjylaryň geografiýasynyň ep-esli giňeldilmegidir. Alymlar toparynyň düzümine Gyrgyzystandan, Täjigistandan, Özbegistandan alymlar, ilkinji gezek bolsa Türkmenistanyň etnograflary hem goşuldy. Türkmenistanyň wekiliýetine Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh we arheologiýa institutynyň doktoranty Aýna Baýmyradowa hem-de Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň mugallymy Toýly Hommyýew wekilçilik edýär. Türkmenistanyň hünärmenleri türkmen halkynyň etnografiýasyny, taryhyny we däp-dessurlaryny öwrenmek boýunça işjeň ylmy işler alyp barýarlar we Altaý halklarynyň milli medeniýeti bilen etnomedeni meňzeşlikleri ýüze çykarmagy maksat edinýärler. Ekspedisiýanyň ugry Altaý ülkesiniň we Altaý Respublikasynyň çäklerini öz içine alýar. Alymlar sebitleriň ýerli etniki toparlarynyň – kumandinleriň, çelkanlaryň, tubalarlaryň, altaýlylaryň we telengitleriň däp bolan durmuş-medeni aýratynlyklaryny hem-de halk döredijiligini öwrenýärler. Ylmy-barlag topary ýola düşmezinden öň ADU-nyň rektory Sergeý Boçarow alymlar bilen duşuşyp, taslamanyň ylmy we medeni gatnaşyklary pugtalandyrmakdaky ähmiýetini nygtady: – Meýdan barlaglary türki halklarynyň taryhynyň we medeniýetiniň obýektiw keşbini döretmegiň esasy bolup durýar. Arheologlaryň we etnograflaryň toplaýan maglumatlary halklaryň janly medeniýetini öwrenmäge, Altaý we Merkezi Aziýa halklarynyň däp-dessurlaryndaky umumy aýratynlyklary ýüze çykarmaga mümkinçilik berýär. Şonuň üçin siziň işiňiz örän möhüm wezipäni ýerine ýetirýär – dostlugy we halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga hyzmat edýär. Alymlaryň wezipesi halklary birleşdirmekdir, sebäbi biziň gözbaşlarymyz umumydyr – diýip, Sergeý Boçarow aýtdy. Ekspedisiýanyň ýolbaşçysy, ADU-nyň Taryh we halkara gatnaşyklary institutynyň direktory Iwan Nazarowyň aýtmagyna görä, Altaý türki halklarynyň taryhynda aýratyn orun eýeleýär. Altaýyň we Merkezi Aziýanyň häzirki türki dilli halklarynyň köpüsi Altaýy özleriniň taryhy watany hökmünde kabul edýär. – Etnografiýa ylmy hojalykda, ýaşaýyş jaýlarynda, egin-eşiklerde, iýmitde, jemgyýetçilik gatnaşyklarynda, garyndaşlyk adalgalarynda we ynançlarda saklanyp galan medeni hadysalaryň üsti bilen bu baglanyşyklary yzarlamaga mümkinçilik berýär. Hut şu ýagdaý hem dürli ýurtlaryň alymlary üçin ekspedisiýa taslamamyzy özüne çekiji edýär – diýip, Iwan Nazarow belledi. Meýdan işleriniň başlanmagy ýerli halklaryň halkara güni bilen gabat geldi. Ugruň ilkinji nokady Biýsk şäherindäki kumandinler jemgyýeti boldy. Jemgyýetiň ýolbaşçylary we ýaşululary ekspedisiýa gatnaşyjylary üçin oda tagzym etmek däbini ýerine ýetirdiler, etno-merkeze gezelenç guradylar we alymlara milli tagamlary hödürlediler. Soňra ekspedisiýanyň ugry Altaý Respublikasynyň Turoçak etrabynyň üstünden geçer. Bu ýerde Russiýa Federasiýasynyň Demirgazygynyň, Sibiriň we Uzak Gündogarynyň ýerli az sanly halklarynyň wekilleri ýaşaýarlar. Ust-Kan we Ust-Koksa etraplarynda etnograflar günorta altaýlylaryň milli medeniýetiniň elementlerini ýazga geçirmäge aýratyn üns bererler. On günlük meýdan barlaglarynyň dowamynda guramaçylar Altaý halklarynyň milli medeniýetiniň durnuklylygyny görkezýän özboluşly maglumatlar toplumyny ýygnamagy meýilleşdirýärler. Toplanan maglumatlar Merkezi Aziýanyň beýleki halklary bilen etnomedeni gatnaşyklary ýüze çykarmak üçin esas bolup, birnäçe ylmy neşirlerde öz beýanyny tapar. Taslama Russiýanyň Geografik jemgyýetiniň Altaý ülkesindäki bölüminiň goldawy bilen amala aşyrylýar. Bu bolsa diňe bir gözlegleriň gerimini giňeltmäge däl, eýsem, bilim ugruny güýçlendirmäge hem mümkinçilik berýär. Hususan-da, düşürilen foto we wideo materiallaryň esasynda göçme fotosergi taýýarlanar. Ol 2026-njy ýylyň güýzünde sebitdäki ýokary okuw mekdeplerinde, muzeýlerde we jemgyýetçilik meýdançalarynda görkezilip başlanar. Swetlana Çirsowa
AKADEMIKI MÜMKINÇILIKLER WE HALKARA TEJRIBE
Geljekde daşary ýurtda okamak, täze medeniýetleri öwrenmek we halkara derejede tejribe toplamak isleýän ýaşlar üçin Germaniýa özüne çekiji ýerleriň biri bolup durýar. Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň halkara gatnaşyklary institutynyň talyby hökmünde, men hem meşhur Nemes akademik alyş-çalyş gullugynyň (DAAD) granty bilen Germaniýada bir aýlyk tomus çuňlaşdyrylan “Hochschulsommerkurse” nemes dili okuw maksatnamasynda okamak mümkinçiligine eýe boldum. Bu halkara maksatnamasynyň düýp maksady dünýäniň çar tarapyndan gelen talyplaryň nemes dili başarnyklaryny gysga wagtyň içinde düýpli ýokarlandyrmakdan, olary Germaniýanyň baý medeniýeti, döwrebap bilim ulgamy bilen ýakyndan tanyşdyrmakdan ybaratdyr. Çuňlaşdyrylan amalyýetinde talyplara diňe bir adaty grammatika we sözlük sapaklary okadylman, mundan başga-da akademiki ýazuw, erkin gürleşik tejribesi, dogry aýdylyş we diňleýiş boýunça ýöriteleşdirilen sapaklara gatnaşýarlar. Sapaklar doly nemes dili gurşawynda we tejribeli mugallymlaryň ýolbaşçylygynda geçirilýändigi üçin dil öwreniş amaly örän çalt, tebigy we netijeli bolup geçýär. Sapaklaryň çäginde talyplar diňe bir dili däl, eýsem Germaniýanyň jemgyýetçilik durmuşyny, syýasy gurluşyny we ykdysady üstünliklerini düşündirýän ýurt öwreniş temasyny hem giňişleýin özleşdirýärler. Mundan başga-da, talyplar sapaklardan daşary Germaniýanyň ajaýyp şäherlerine gezim edýärler, sebitiň taryhy ýerlerini, muzeýlerini we medeni merkezlerini görýärler, nemes halkynyň gündelik durmuşy bilen ýakyndan tanyşýarlar. Dünýäniň takmynam 150 ýurdundan gelen, dürli garaýyşly we maksatly talyplar bilen bir gurşawda bolmak täze halkara dostluklaryň gözbaşyny tutýar, halkara gatnaşyklary berkidýär we talyplaryň dünýägaraýşyny giňeldýär. Bu maksatnama diňe bir dil amalyýeti bolman, eýsem geljekki akademik we hünär ýolumyz üçin hem möhüm ädimdir. Ýaş nesilleriň bilimini has hem ýokarlandyrmak ugrunda amala aşyrylýan halkara başlangyçlary ýaşlaryň ylmy derejede özleşdirilýändiginiň hem-de ýurdumyzyň ýokary bilim ulgamynyň dünýä derejesindäki abraýynyň aýdyň subutnamasydyr. Mähri GUZYÇYÝEWA, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň Halkara ykdysady gatnaşyklary fakultetiniň 4-nji ýyl talyby
Türkmen hünärmenleri Germaniýanyň Klaustal tehnologiýa uniwersitetinde halkara ylmy-barlag tejribeligini geçýärler
2026-njy ýylyň 25-nji iýulyndan 16-njy awgustyna çenli Germaniýanyň Klaustal Tehniki uniwersitetinde emeli aňyň senagatda ulanylmagy, metan zyňyndylaryny azaltmak we täzelenýän energiýa çeşmelerini energiýa ulgamlaryna integrirlemek boýunça halkara ylmy-barlag tejribeliginiň okuwlary geçirilýär. Tejribelik Germaniýanyň Halkara hyzmatdaşlyk boýunça jemgyýetiniň (GIZ) tarapyndan Ýewropa Bileleşigi bilen bilelikde durmuşa geçirilýän «Ýewropa Bileleşigi Türkmenistanyň ýaşyl ösüşi üçin: 2024–2029-njy ýyllar üçin syýasy dialog we howanyň üýtgemegi boýunça hereketler» atly taslamanyň çäklerinde guralýar. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymy halkara ylmy-barlag tejribelige Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň, Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň we «Türkmengaz» döwlet konserniniň Ylmy-barlag tebigy gaz institutynyň wekilleri bilen gatnaşýar. Gatnaşyjylar emeli aňyň binýatlyk ýörelgelerini, maglumatlary işlemek we kadalaşdyrmak usullaryny, çykaryşlary hem-de önümçilik proseslerindäki näsazlyklary kesgitlemegi, şeýle hem neýron torlarynyň mümkinçiliklerini öwrenýärler. Amaly sapaklarda bu tehnologiýalaryň senagat önümçiligine ornaşdyrylmagynyň usullaryna aýratyn üns berilýär. Klaustal Tehniki uniwersitetiniň barlaghanalarynda türkmen hünärmenleri guýularyň bitewiligini gözegçilikde saklamak, çuňňur we gyýa ugrukdyrylan guýulary burawlamak ýaly ugurlar boýunça ylmy-barlag işlerine gatnaşýarlar. Şeýle hem emeli aň algoritmleriniň kömegi bilen fotoelektrik desgalarynyň işleýşini modelirlemek we onuň netijelerini çaklamak boýunça işler geçirilýär. Tejribeligiň ýene bir möhüm ugry metan zyňyndylaryny ýüze çykarmak we azaltmak tehnologiýalary bilen baglydyr. Bu ugurda öwrenilýän çemeleşmeler nebit-gaz pudagynda önümçilik amallarynyň ekologiýa taýdan has netijeli guralmagyna hem-de energiýa serişdeleriniň ýitgisiniň azaldylmagyna gönükdirilendir. Maksatnamanyň çäklerinde türkmen wekiliýetiniň Germaniýadaky iri önümçilik desgalaryna baryp görmegi hem meýilleşdirilýär. Şolaryň hatarynda kükürtli gazy gaýtadan işleýän senagat zawody, şeýle hem gün we ýel energiýasy ýaly täzelenýän çeşmelerden peýdalanýan elektrik stansiýalary bar. Bu saparlaryň dowamynda gatnaşyjylar önümçilikde häzirki zaman tehnologiýalarynyň we täzelenýän energiýa ulgamlarynyň ulanylyşyny ýerinde öwrenmäge mümkinçilik alarlar. Klaustal Tehniki uniwersitetinde geçirilýän ylmy-barlag tejribeligi Türkmenistanyň hünärmenleriniň emeli aň, maşyn arkaly öwreniş, metan zyňyndylaryny azaltmak we täzelenýän energiýa çeşmeleri boýunça amaly bilimlerini giňeltmäge şert döredýär. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
ÝÖRITE SAZÇYLYK WE SUNGAT MEKDEPLERI ÜÇIN «HORY ÖWRENIŞ» ATLY OKUW GOLLANMASY NEŞIR EDILDI
Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan we häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda üstünlikli amala aşyrylýan medeniýet we sungat bilen baglanyşykly işler hem öňdäki hatarda durýar. Öz gözbaşyny gadymy döwürlerden alyp gaýdýan türkmen medeniýeti, sungaty häzirki wagtda uly ösüşleri başdan geçirýär. Milli medeniýetimiziň we sungatymyzyň galkynmagy ýaş nesli döwrebap terbiýelemekde uly ähmiýete eýe bolup, geçmişde yz goýan taryhymyzyň şan‑şöhratly sahypalaryna buýsanç döredýär. Jemgyýetçilik durmuşynda hor sungatynyň tutýan orny örän ýokarydyr. Sebäbi onuň beýan ediji serişdeleri diňleýjä estetiki taýdan täsir edýär. Türkmen hor sazy saz sungatynyň iň täsirli ulgamlarynyň biridir. Ol hor medeniýetiniň däp‑dessurlaryny miras almak bilen, dünýä sazynyň iň kämil nusgalaryny tebigy taýdan özüne siňdirýär. Ýaňy-ýakynda ýörite sazçylyk we sungat mekdepleri üçin «Hory öwreniş» atly okuw gollanmasy (awtory: B.Berdiýew – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) neşir edildi. Hory öwreniş dersi «hor dirižýorlygy» we «saz mugallymçylygy» hünärleriniň talyplaryna degişli (hora dirižýorlyk etmek, hor klasy, hor edebiýaty, okatmagyň usulyýeti we ş.m.) dersleri özleşdirmek bilen baglanyşykly meseleleriň esasy mazmunyny düşündirip geçýär. Bu okuw gollanmasynyň esasy maksady – hor sungaty barada giňişleýin düşünje bermek bilen, horuň gelip çykyşy (taryhy maglumatlar), onuň görnüşleri, düzümi, ýerine ýetirijilik usullary, ansambl meseleleri, wokal‑hor aýratynlyklary, olara degişli dürli adalgalar (terminler) bilen tanyşdyrmakdyr. Okuw gollanmasy hor sungatynyň taryhy we ösüşi bilen gyzyklanýanlara, ýörite sazçylyk we sungat mekdepleriniň talyplaryna hem-de şu ugurdan okadýan mugallymlara goldaw berer. Çünki onda hor sungatynyň taryhy, horşynaslygyň esasy meseleleri, horuň esasy owazlanyş elementleri, hor eserini derňemek, çagalar hory bilen işlemegiň aýratynlyklary, hor ýolbaşçysynyň guramaçylyk işleri we professional taýynlygy, hor bilen owaz maşklaryny geçirmek üçin niýetlenen gönükmeler, ýörite sungat (sazçylyk) mekdepleriniň hor toparlarynyň repertuaryna hödürlenýän a’kapella eserleri bilen baglanyşykly gymmatly maglumatlar ýeleşdirilipdir. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
ÝOKARY OKUW MEKDEPLERI ÜÇIN TÄZE OKUW KITABY NEŞIR EDILDI
Ýurdumyzda «Il saglygy – ýurt baýlygy» diýen pähimden ugur alnyp, ynsan saglygyna döwletimiziň iň gymmatly baýlygy hökmünde garalýar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe halkymyzyň baş saglygyny gorajak, kärine ussat, başarjaň ýokary bilimli lukmanlary taýýarlamak Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň işgärleriniň öňünde hem wajyp wezipeleriň hatarynda durýar. Ýaňy-ýakynda ýurdumyzyň lukmançylyk ýokary okuw mekdepleri üçin «Andrologiýa» okuw kitaby (awtory: M.Çaryýew – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) çap edildi. Bu okuw kitaby lukmançylyk ýokary okuw mekdebiniň talyplary üçin andrologiýa dersi boýunça okuw maksatnamasyna laýyklykda taýýarlanyldy. Okuw kitabynda andrologiýa dersiniň umumy meseleleri – erkek jyns ulgamynyň anatomiýasy we fiziologiýasy, andrologik keselleriň alamatlary, olary anyklamak üçin ulanylýan barlag usullary hem-de ýöriteleşdirilen soraglar – halk arasynda köp duş gelýän andrologik keseller, olaryň sebäpleri, patogenezi, kliniki geçişi, anyklanylyşy we bejerilişi beýan edilýär. Bu okuw kitaby Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň talyplary üçin niýetlenip, ol saglygy goraýyş ulgamynyň dürli ugurlarynda işleýän lukmanlar üçin hem ygtybarly gollanma bolup biler. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
«YKDYSATÇYLAR ÜÇIN IŇLIS DILI» TÄZE OKUW KITABY NEŞIR EDILDI
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistanda halkymyzyň mynasyp geljegini üpjün etmäge gönükdirilen giň gerimli maksatnamalar üstünlikli durmuşa geçirilýär. Bu özgertmeleriň çäklerinde bilim we terbiýe ulgamyny ösdürmäge, onuň hilini ýokarlandyrmaga, ýaş nesle häzirki zaman talaplaryna laýyk gelýän bilimleri bermäge we amaly başarnyklary kemala getirmäge aýratyn üns berilýär. Okuwyň amaly ugra gönükdirilmegini güýçlendirmek we okuwçylaryň alan bilimlerini durmuşda hem-de hünär işinde ulanmak başarnygyny ösdürmek möhüm ugurlaryň biri hasaplanylýar. «Ykdysatçylar üçin iňlis dili» («English for Economists») okuw kitaby (awtorlary: A.Sätgeldiýewa, G.Hallyýew – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) çap edildi. Okuw kitaby, ilkinji nobatda, Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň ykdysadyýet fakultetleriniň talyplary, şeýle hem iňlis dilinde işewürlik we ykdysadyýetiň esaslary bilen gyzyklanýanlar üçin niýetlenendir. Okuw kitaby dürli ykdysady temalara bagyşlanan 13 bölümden ybarat. Her bölüm ýöriteleşdirilen söz baýlygyny öwrenmäge we berkitmäge gönükdirilen türgenleşikleri öz içine alýar. Tekstler talyplara okuw materialyna düşünişini barlamaga we täze öwrenilen sözleri amaly taýdan ulanmaga mümkinçilik berýän dürli ýumuşlar bilen utgaşdyrylýar. Mundan başga-da, neşirde tankydy pikirlenmäni we kommunikatiw başarnyklary ösdürmäge gönükdirilen okatmagyň häzirki zaman usullary, şol sanda ýagdaýlary modelirlemek, keşpler boýunça oýunlar we amaly ýagdaýlaryň seljermesi ulanylýar. Talyplaryň özbaşdak işlemegine hem aýratyn üns berilýär. Bu bolsa olara özlerini gyzyklandyrýan temalary has çuňňur öwrenmäge mümkinçilik berýär. Okuw kitaby ykdysady bilimleri giňeltmäge we geljekki hünär işinde zerur bolan professional dil başarnyklaryny ösdürmäge gönükdirilendir. Şeýlelikde, bu okuw kitaby ýörite maksatlar üçin iňlis dilini (ESP — English for Specific Purposes) öwrenmekde hem-de talyplary ykdysadyýet ulgamyndaky geljekki hünär işine taýýarlamakda peýdaly okuw serişdesi bolar. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
Syýasy söhbetdeşlik geçirildi
2026-njy ýylyň awgust aýynyň 9-na Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň mugallymlarynyň gatnaşmaklarynda syýasy söhbetdeşlik geçirildi. Söhbetdeşligiň dowamynda golaýda Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň başlygy Gahryman Arkadagymyzyň başlyklyk etmeginde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Prezidiumynyň mejlisi we onuň dowamynda Gahryman Arkadagymyzyň beren tabşyryklary barada birnäçe çykyşlar diňlenildi. Söhbetdeşligiň ahyrynda oňa gatnaşyjylar okamaga, döretmäge, ýaş nesli ýokary derejeli hünärmenler edip ýetişdirmäge döredilýän ähli mümkinçilikler üçin Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň başlygy Gahryman Arkadagymyza, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini aýtdylar. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
“IWISE Global Final London 2026” halkara bäsleşiginde Türkmenistanyň mekdep okuwçylary uly üstünlik gazandylar
2026-njy ýylyň 2-7-nji awgusty aralygynda Beýik Britaniýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň Birleşen Patyşalygynyň London şäherinde “IWISE Global Final London 2026” atly abraýly halkara bäsleşigi geçirildi. Dünýäniň 25 döwletinden okuwçylaryň gatnaşmagynda geçen bu bäsleşikde mekdep okuwçylarymyz üstünlikli çykyş etdiler. Bu halkara bäsleşigine ýurdumyzyň mekdeplerinden saýlanan jemi 10 okuwçy gatnaşdy. Okuwçylarymyza Myrat Sähetgulyýew (Arkadag şäheriniň 1-nji ýöriteleşdirilen okuw-terbiýeçilik toplumynyň informatika mugallymy) we Goçmyrat Baýramow (Aşgabat şäheriniň dil derslerini çuňlaşdyryp öwredýän ýöriteleşdirilen 97-nji orta mekdebiniň taryh mugallymy) ýolbaşçylyk etdiler. Ýaryşda okuwçylarymyz çyzygy yzarlaýan robot (Line follower robot), labirintden çykalga tapýan robot (Maze solving robot), kiçi göreşiji robot (Mini-sumo robot) ýaly ugurlary boýunça öz başarnyklaryny görkezdiler. Halkara bäsleşigiň netijeleri boýunça mekdep okuwçylarymyz 6 altyn we 4 kümüş medal gazanmagy başardylar. Bu ýaryşda Resulberdi Orazberdiýew, Salyh Kakalyýew, Resul Geldiýew (Aşgabat şäheriniň dil dersleri çuňlaşdyryp öwredilýän ýöriteleşdirilen 97-nji orta mekdebiniň okuwçylary), Selim Begmuradow (Aşgabat şäheriniň 7-nji orta mekdebiniň okuwçysy) hem-de Nurmyrat Kulow (Aşgabat şäheriniň dil dersleri çuňlaşdyryp öwredýän ýöriteleşdirilen 87-nji orta mekdebiniň okuwçysy), şeýle hem Mälikmyrat Annamuradow (Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Berdimuhamet Annaýew adyndaky 1-nji ýöriteleşdirilen harby mekdebiniň okuwçysy) altyn medala mynasyp boldular. Mundan başga-da Salyh Altyýew (Aşgabat şäheriniň dil dersleri çuňlaşdyryp öwredilýän ýöriteleşdirilen 97-nji orta mekdebiniň okuwçysy), Rozymyrat Ýagşymyradow (Aşgabat şäheriniň daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen 13-nji orta mekdebiniň okuwçysy), Ebubekir Berdiýew (Arkadag şäheriniň ýöriteleşdirilen 3-nji orta mekdebiniň okuwçysy) we Umyt Atamyradow (Arkadag şäheriniň ýöriteleşdirilen 2-nji orta mekdebiniň okuwçysy) kümüş medala eýe boldular. Okuwçylarymyzyň bäşisiniň bu ýaryşda aýratyn tapawutlanyp, “Iň gowy gatnaşyjy” (Best of the best) diýlip yglan edilmegi we ýörite pul baýraklarynyň gowşurylmagy aýratyn bellenmäge mynasypdyr. Mekdep okuwçylarymyzyň bu halkara üstünlikleri ýaş nesliň döwrebap ylym-bilim almagy üçin ýurdumyzda döredilýän giň mümkinçiliklerden gözbaş alýar. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Gökderede ýangyn-amaly sporty boýunça nobatdaky bäsleşik geçirildi
7-nji awgustda Gökdere jülgesinde ýerleşýän «Çynar» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezinde ýangyn-amaly sporty boýunça bäsleşik geçirildi. Bäsleşige bu ajaýyp künjekde dynç alýan ýetginjeklerden ybarat ýaş ýangyn söndürijileriň 14 topary gatnaşdy. Bu barada “Ýaş tebigatçy” jemgyýetçilik guramasynyň resmi saýtynda (https://tebigatchy.co.tm/tm/news/regular-competitions-in-fire-applied-sports-held-in-gokdere-jqw4) habar berildi. 10–14 ýaşly ýetginjek oglanlar ýangyna garşy göreşmek ukyplaryny 5 tapgyrdan ybarat bolan bäsleşikde görkezdiler. Olar agaç päsgelçiliklerden ylgap geçmek, ýangyn suw pürküji guraly suw geçirijä birikdirip hem-de aýryp ylgawyny dowam etdirmek, pökgüleri nyşananyň içine düşürmek, ýangyn söndürijini dogry ulanmak, emeli ýangyna garşy göreşmegiň dogry düzgünini ýerine ýetirip, ýangyny söndürmek boýunça bäsleşip, ýokary taýýarlyklaryny görkezdiler. Bu çäre Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Döwlet ýangyn howpsuzlygy gullugynyň, «Ýaş tebigatçy» jemgyýetçilik guramasynyň, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň, Ýangyna garşy meýletinçiler jemgyýetiniň, Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň hem-de Ýangyn-amaly sport federasiýasynyň bilelikde guramagynda geçirildi. Eminler toparynyň gelen netijelerine görä, çekeleşikli geçen ýaryşda 1-nji orna «Ýaşlyk» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkeziniň, 2-nji orna «Altyn damja» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkeziniň, 3-nji orna bolsa «Nesil» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkeziniň höwesek toparlary mynasyp boldular. Mundan başga-da, bäsleşigiň dowamynda aýratyn tapawutlanan türgenler we tälimçiler hem ýörite baýraklar boýunça sylaglandylar. Şeýlelikde, Muhammetmyrat Nyýazow adyndaky çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezinden Hudaýberdiýew Allanur «Iň ýaş türgen», «Altyn Ýyldyz» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezinden Begjanow Ahmet «Iň çalasyn türgen» diýlip yglan edildi. «Çynar» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkeziniň terbiýeçisi Pirliýew Kemalnazar bolsa, «Iň gowy tälimçi» diýen ada eýe boldy. Bäsleşigiň ýeňijilerine we aýratyn tapawutlanan gatnaşyjylara guramaçylar tarapyndan Hormat hatlary hem-de ýadygärlik sowgatlar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.
TALYPLYK - ÝAŞLYGYŇ ARZYLY MENZILI
Akyldarlaryň aýdan bir sözi bar: «Arzuwlaryň nirede bolsa sen hem şol ýerde bolarsyň». Edilen arzuwlaram biziň Watanymyzda bolsa oňa ýetesi zat ýok. Çünki Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan Watanymyz arzuwlaryň hasyl bolýan ülkesi. Häzirki ajaýyp döwrümizde innowasion tehnologiýalaryň ösüşi durmuş hakykatyna öwrüldi. Bu günki ýaşlar iň ösen tehnologiýalary, sanly ulgamy ussatlyk bilen özleşdirýärler. Ähli ugurlar bilen bir hatarda, sanly ulgamyň hem ösdürilmegi ýaşlary buýsanja besleýär. Heniz mekdep ýyllarynda okan wagtym tehniki hünär boýunça ýokary bilim alyp, Watanymyzyň ösüşine goşant goşjak ýaşlaryň biri bolup ýetişmegi arzuw edýärdim. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň giriş synaglaryndan üstünlikli geçip, talyp adyna mynasyp boldum we öz öňümde goýan beýik maksadyma ýetdim. 2025-nji ýylda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň döredilen güni mynasybetli bu guramanyň Merkezi Geňeşi tarapyndan yglan edilen "Türkmenistanyň Ýaşlar baýragynyň eýesi" hormatly adyna mynasyp boldum. Nesip bolsa, geljekde hem döredijilik ukyplarymy kämilleşdirip, öwredilýän ylymlary we bilimleri düýpli özleşdirip, saýlap alan hünärimiň eýesi bolup, Watanyma, halkyma tüýs ýürekden hyzmat etjekdigime ynandyrýaryn. Biz ýaşlara bilim almak üçin şeýle ajaýyp mümkinçilikleri döredip berýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, umumyadamzat ähmiýetli işleri rowaç bolsun! Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň Änew şäheriniň ýaşaýjysy Merdanowa Gülşirin, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň 1-nji ýyl talyby
TALYP BOLMAK – HER BIR ÝAŞ ÝIGIDIŇ ARZUWY
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ata Watanymyzyň her bir güni uly ösüşlere beslenýär. Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň alyp barýan geljegi nazarlaýan oňyn başlangyçlary esasynda ýurdumyzda ýaş nesil hakda edilýän aladalar, amala aşyrylýan özgertmeler halkymyzy, şol sanda biz ýaşlary hem täze üstünliklere ruhlandyrýar. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde 2026-2027-nji okuw ýyly üçin giriş synaglaryndan üstünlikli geçip, talyp adyna mynasyp bolmak maňada miýesser etdi we öz öňümde goýan beýik maksadyma ýetdim. Men 2025-nji ýylda ABŞ-nyň Kaliforniýa ştatynyň Los Anjeles şäherinde geçirilen Halkara derejesinde XCEL International Round boýunça atly bäsleşigine gatnaşyp, I derejeli Diplom bilen sylaglandym. Nesip bolsa, geljekde hem döredijilik ukyplarymy kämilleşdirip, öwredilýän ylymlary we bilimleri düýpli özleşdirip, saýlap alan hünärimiň eýesi bolup, Watanyma, halkyma tüýs ýürekden hyzmat etjekdigime ynandyrýaryn. Döwletimiziň bilim ulgamyny dünýä derejesine çykarmak, ýurdumyzyň nebitgaz pudagynyň kämilligini gazanmak ugrundaky asylly işlere goşant goşmak üçin ýokary derejeli hünärmen bolup ýetişmek ugrynda zähmet çekerin. Biz ýaşlara ajaýyp mümkinçilikleri döredip berýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza hem-de Hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden sagbolsun aýdýarys. Goý, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň janlary sag, röwşen ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli alyp barýan dünýä nusgalyk işleri uly rowaçlyklara beslensin! Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy Döwletgeldiýew Döwletgeldi, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň 1-nji ýyl talyby
TALYPLYK BUÝSANJY - KÖŇÜL BUÝSANJY
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda eziz Diýarymyzyň her bir güni uly şatlykly pursatlara beslenýär. 2026-njy “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany” ýurdumyzyň ençeme bagtyýar ýaşlary bilen bir hatarda maňa hem Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyby bolmak bagty miýesser etdi. Şeýle ajaýyp döwürde, ýagny Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda giriş synaglaryny üstünlikli tabşyryp ýurdumyzyň abraýly ýokary okuw mekdepleriniň biri bolan Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyby bolandygyma begenjimiň çägi ýok. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde okap, saýlap alan ugrum boýunça döwrebap hünärmen bolup, ýurdumyzyň nebitgaz pudagyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işlere özümiň mynasyp goşandymy goşjakdygyma Gahryman Arkadagymyzy, Arkadagly Gahryman Serdarymyzy tüýs ýürekden ynandyrýaryn. Men 2014-2026 ýyllar aralygynda Aşgabat şäheriniň 6-njy orta mekdebinde bilim aldym. Mekdepde okan döwrümde 2024-nji ýylda FISO iňlis dili dersi boýunça geçirilen olimpiadasynda I orny eýeläp altyn medala, 2024-nji ýylda Halkara TeenEagle bäsleşiginiň TeenEagle Online English Language Competititon ugrunda geçirilen bäsleşikde II orny eýeläp bürünç medala, 2025-njy ýylda Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti tarapyndan iňlis dili dersi boýunça geçirilen olimpiadada II orny eýeläp kümüş medala eýe boldum. Ýeri gelende aýtsak, Gahryman Arkadagymyzyň howandarlygynda, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary bilen biz talyp ýaşlara ýurdumyzda iň döwrebap bilimleri almagymyz, ýurdumyzy we halkymyzy beýik gelejegimize tarap ynamly alyp gitjek hünärmenler bolup ýetişmegimiz üçin ähli şertler döredilýär. Muny men ýaňy okuwa gadam basan ýokary okuw mekdebim bolan, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mysalynda hem aýdyp bilerin. Bu ýerde döwrebap bilimleri almak üçin ähli şertler döredilipdir. Biz - ýaşlaryň ýokary tehnologiýalar bilen üpjün edilen bilim ojaklarynda ylym-bilim öwrenip, ýokary derejeli hünärmenler bolup ýetişmegimiz üçin giň mümkinçilikleri döredip berýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak bolmagyny, alyp barýan il bähbitli, ýurt ähmiýetli tutýan tutumly işleriniň elmydama rowaçlyklara beslenmegini arzuw edýärin. Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy Aşyrowa Nurana, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň 1-nji ýyl talyby
ÝOKARY OKUW MEKDEPLERI ÜÇIN «AGRONOMÇYLYKDA INNOWASION TEHNOLOGIÝALAR» OKUW KITABY ÇAP EDILDI
Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda döwletimiziň we jemgyýetimiziň ösüş ugurlaryny kämilleşdirmek, ykdysadyýetiň düzümlerini üýtgedip gurmak, işi guramagyň hem-de ýöretmegiň täze, has netijeli usullaryny ornaşdyrmak babatda düýpli özgertmeler durmuşa geçirilýär. Sözüň doly manysynda, ýurdumyz täze eýýamyň Galkynyşyny başdan geçirýär. Oba hojalygynda ylmyň gazananlaryny, täze tehnologiýalary, öňdebaryjy tejribäni, ýerli toprak-howa şertlerine uýgunlaşan ekinleriň täze sortlaryny döretmek we önümçilige ornaşdyrmak, tohumçylyk işlerini ylmy esasda talabalaýyk alyp barmak, oba hojalyk ekinleriniň bol hasylyny ösdürip ýetişdirýän kärendeçileri, babadaýhanlary mineral dökünler, himiki serişdeler, mehanizmleşdirilen hyzmatlar bilen öz wagtynda ýeterlik derejede üpjün etmek, geçirilmeli agrotehniki çäreleriň ýokary hilli berjaý edilmegi arkaly oba hojalyk ekinleriniň hasylynyň möçberi has-da artdyrylýar. Ýaňy-ýakynda ýokary okuw mekdepleri üçin «Agronomçylykda innowasion tehnologiýalar» okuw kitaby (awtorlary: Ç.Mämmedow, H.Işankulyýew, B.Hallyýew, B.Orazgeldiýew – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) çap edildi we oba hojalyk ugurly ýokary okuw mekdepleriniň kitap gorlarynyň üstüni ýetirdi. Okuw kitabynda oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmegiň innowasion tehnologiýalary, ylmyň gazananlary, önümçilige ornaşdyrylan häzirki zaman tehnologiýalar, suw we iýmit düzgüni barada ylmy-önümçilik taýdan ähmiýetli maglumatlar, daşky gurşawy gorap saklamak ýaly meselelere üns berilýär. Bu okuw kitabynyň bölümlerinde ýurdumyzda öňe sürülýän esasy ekinler bolan bugdaýyň, gowaçanyň, gant şugundyrynyň, şalynyň, şeýle hem ýeralmanyň, dänelik we ot-iýmlik mekgejöweniň, ýorunjanyň, aralyk ekinleriň ösdürilip ýetişdirilişi, topragy gurplandyrmakdaky ähmiýeti, ulanylýan döwrebap tehnikalar, tehnologiýalar barada beýan edilýär. Okuw kitaby Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň we institutynyň talyplary üçin niýetlenip, ondan ýöriteleşdirilen orta hünär okuw mekdepleriniň degişli hünärleriniň talyplary, ylmy işgärler, hünärmenler, mülkdarlar, daýhanlar, kärendeçiler hem-de bu ugur bilen gyzyklanýan beýleki okyjylar köpçüligi hem peýdalanyp bilerler. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
«MATEMATIKA BOÝUNÇA MAGLUMAT KITAPÇASY» ATLY OKUW GOLLANMASY ÇAP EDILDI
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda bilim ulgamynda uly işler amala aşyrylýar. Matematika dersi boýunça täze okuw maksatnamalarynyň we okuw kitaplarynyň umumybilim berýän orta mekdepleriň ygtyýaryna berilmegi bu dersi okatmak boýunça täze okuw serişdeleriniň işlenip taýýarlanylmagyny talap edýär. «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasyna» laýyklykda tebigy we takyk ylmy ugurly dersler boýunça elektron okuw kitaplaryny, okuw‑görkezme esbaplaryny, maglumat kitapçalaryny taýýarlamak wajyp meseleleriň biri bolup durýar. «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasy» boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň biri-de umumybilim maksatnamalary boýunça okuw-usuly edebiýatlar, okuw-görkezme esbaplary, goşmaça edebiýatlar bilen üpjünçiligi yzygiderli berkitmek we kämilleşdirmek bolup durýar. Şu nukdaýnazardan hem umumybilim berýän orta mekdepler üçin «Matematika boýunça maglumat kitapçasy» atly okuw gollanmasy (awtory: A.Amanow) taýýarlanyldy we ýaňy-ýakynda Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan çap edildi. Okuw gollanmasy on bäş bölümden ybarat bolup, onuň birinji bölüminde 5-nji synpyň, ikinji bölüminde 6-njy synpyň, üçünji we dördünji bölümlerinde 7-nji synpyň, bäşinji we altynjy bölümlerinde 8-nji synpyň, ýedinji we sekizinji bölümlerinde 9-njy synpyň, dokuzynjy we onunjy bölümlerinde 10-njy synpyň, on birinji we on ikinji bölümlerinde 11-nji synpyň, on üçünji we on dördünji bölümlerinde 12-nji synpyň matematika dersi boýunça okuw maksatnamalaryndaky temalara degişli gysgaça maglumatlar ýerleşdirilipdir. Okuw gollanmasynyň on bäşinji bölüminde umumybilim berýän mekdepleriň matematika okuw kitaplarynda ulanylýan halkara adalgalarynyň we belgileriň gelip çykyşyna degişli maglumatlar getirilýär. Bu okuw gollanmasynda okuw kitaplaryndaky maglumatlardan başga-da, çap edilen dürli kitaplardaky maglumatlar peýdalanylypdyr. Maglumat kitapçasy umumybilim berýän orta mekdepleriň okuwçylary, orta hünär we ýokary okuw mekdepleriniň giriş synaglaryna taýýarlanýanlar, ýokary okuw mekdepleriniň talyplary we matematika bilen gyzyklanýanlar üçin niýetlenendir. Okamaga, öwrenmäge, bilim almaga şeýle uly mümkinçilikleri döredip berýän hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň we türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
Yhlasa – myrat
«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda biz ýaşlar hakynda edilýän alada, arzuwlarymyzyň hasyl bolmagyna getirýär. Eziz Diýarymda Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk toýunyň bellenilýän ýylynda talyp bolmak bagty maňa-da miýesser etdi. Sungat ojagy bolan Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň bagtyýar talyby bolmak meniň çagalyk döwrümden bäri iň uly arzuwumdy. Men Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen 16-njy orta mekdebini üstünlikli tamamladym. Ata-babalarymyzyň döreden “Yhlasa – myrat”, “Yhlas et, myrada ýet” diýen ýaly pähimli sözlerinden ugur alyp Ahal welaýatynyň N. Saryýew adyndaky çagalar sungat mekdebinde çeperçilik hünäri boýunça okuwy tamamladym. Şol döwürde men Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi tarapyndan geçirilen “Bagtyýar ýaşlar gözelligiň waspçysy” atly surat bäsleşiginde III orna mynasyp boldum. Ondan soňky ýyllarda Ahal welaýatynyň mekdep okuwçylarynyň arasynda geçirilen “Altyn asyryň altyn zehinleri” bäsleşigiň çäklerinde taslama ylmy döredijilik bäsleşiginde taryh dersinden I orny eýeledim. Meniň bu gazanan üstünliklerim sungat ugrundan ýokary bilim almaga bolan höwesimi has-da beýgeltdi. Sungata ykbalyny baglan biz ýaşlar milli gymmatlyklarymyzy, taryhymyzy Watanymyzyň şu günki ösüşlerini döredýän sungat eserlerimizde wasp edip, dünýä ýüzüne ýaýmakda özümiziň goşandymyzy goşjakdygymy ynandyrýarys. Şu pursatdan peýdalanyp, biz ýaşlaryň döwrebap bilim almagymyz ugrunda döredip berýän ähli mümkinçilikleri üçin Milli Liderimiz Gahryman Arkadagymyza, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza köp sag bolsun aýdýaryn. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag bolsun, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli tutýan ähli tutumly işleri rowaçlyklara beslensin! Nurana Kullaýewa, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň amaly-haşam sungaty fakultetiniň halyçylyk sungaty hünäriniň 1-nji ýyl talyby.
Bagtyýar talyp men!
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan uly ösüşlere eýe bolýar. Ýurdumyzyň bilim we ylym ulgamynda ýaşlaryň dünýägaraýşyny giňeltmek, döredijilik bilen meşgullanmak ugrunda ähli şertler döredilýär. 2026-njy «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk toýunyň bellenilýän ýylynda meniň durmuşymda iň bir şowly ýatdan çykmajak wakalaryň biri boldy. Bu ýyl maňa Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň şekillendiriş sungaty fakultetiniň stanok grafikasy hünäriniň 1-nji ýyl talyby bolmak bagty miýesser etdi. Meniň muňa begenjimiň çägi ýok. Sungata ykbalyny baglan döredijilik adamsy, isle ol ýazyjy-şahyr, isle suratkeş bolsun, olaryň sungat eserlerinde mukaddes Watanymyzyň bedew batly ösüşleri şöhlelendirilýär. Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň sungata goýýan belent sarpasy Watanymyzyň gözelligini dünýä ýaýmak baradaky arzuwlaryma itergi berdi. Men Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäheriniň 9-njy orta mekdebini üstünlikli tamamladym. Şeýle-de, Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäheriniň çagalar çeperçilik mekdebinde nakgaşçylyk hünäri boýunça ilkinji sungat bilimini aldym. Okan ýyllarymda “Garaşsyzlyk – türkmen halkynyň buýsanjy”, “Nowruz geldi ülkäme”, “Garaşsyz Diýara Täze ýyl geldi”, “Gülleýär – gül açýar, Bitarap Watan”, “Alabaýlaryň çeper waspy”, “Türkmeniň şamçyragy – Magtymguly Pyragy”, “Baharda Watanymyzyň waspy” atly surat çekmek bäsleşiklerinde üstünlik gazanyp, baýrakly orunlara mynasyp boldum. Halkara derejesinde 2023-nji ýylda geçirilen “Amyderýa – dostlugyň derýasy” atly surat bäsleşiginde III orna mynasyp boldum. 2024-nji ýylda geçirilen “Türkmenistan we türki dünýäsi ýaş suratkeşleriň gözi bilen” atly bäsleşige işjeň gatnaşandygym üçin hormat haty bilen sylaglandym. Saýlap alan hünärimde yhlasymy gaýgyrman, okap, bilim alyp, ýurdumyzyň ösüşlerini mynasyp çeper beýan etmek boýunça ukyp-başarnygymy gaýgyrman, söýen kärimi ele aljakdygyma ynandyrýaryn. Goý, geçmişimize jan, geljegimize şan beren Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, tutýan tutumly işleri elmydama rowaçlyklara beslensin! Madina Kalandarowa, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň şekillendiriş sungaty fakultetiniň stanok grafikasy hünäriniň 1-nji ýyl talyby.
«VII – X SYNPLARDA FIZIKADAN SAPAK ÝAZGYLARYNY TAÝÝARLAMAK BOÝUNÇA USULY GOLLANMA» ÇAP EDILDI
Bilim işgärleriniň, aýratyn hem, mekdep mugallymlarynyň öňünde Berkarar döwletiň täze eýýamynyň galkynyşy döwrüniň nesillerine dünýä ülňülerine laýyklykda bilim we terbiýe bermek wajyp wezipe edilip goýuldy. Bu wezipäni ýerine ýetirmek üçin umumy orta bilim berýän mekdeplerde fizika dersini öwretmek arkaly okuwçylary ösen tehnikanyň häzirki zaman önümçiliginde ulanylyşy, fizikanyň kanunlarynyň durmuşa ornaşdyrylyşy bilen tanyşdyrmak, bu babatda okuwçylaryň geljekde zerur bolan amaly endikleri doly ele almaklary möhüm hasaplanylýar. Ýaňy-ýakynda umumybilim berýän orta mekdepleriň mugallymlary üçin «VII – X synplarda fizikadan sapak ýazgylaryny taýýarlamak boýunça usuly gollanma» atly okuw gollanmasy (awtorlary: M.Ýarbazow, M.Amanow, G.Gurbanow, O.Mämmetgulyýewa – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) çap edildi. Umumy orta bilim berýän mekdeplerde okuw-terbiýeçilik işiniň netijeliligi mugallymyň ussatlyk bilen sapagy döredijilikli guraýşyna gönüden-göni baglydyr. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2020-nji ýylyň 4-nji dekabryndaky çykaran 2006-njy Karary bilen tassyklanan «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy» kabul edildi. Konsepsiýanyň esasy maksady sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, tebigy we takyk ylmy ugurly dersleri okatmagyň mazmunyny baýlaşdyrmakdan, hilini has-da ýokarlandyrmakdan, usulyýetini döwrebaplaşdyrmakdan, bu ugurda jemgyýetiň bähbitlerini goramaga taýýar, bilimli, döredijilikli, häzirki zaman ylmy-inženerçilik pikirli şahsyýetleri kemala getirmekden hem-de ösdürmekden ybaratdyr. 2022-nji ýylda «Umumy bilim berýän edaralarda okuw sapaklarynyň tertibiniň düzülişine, mugallymlaryň sapak ýazgylaryna, ýyllyk senenamalaýyn okuw çyzgydyna bildirilýän talaplar barada usuly gözükdiriji» tassyklanyldy. Şol gözükdirijiniň esasynda taýýarlanan bu usuly gollanma girişden, dört bapdan we mazmundan ybarat bolup, onda 2021-nji ýylda tassyklanan fizika dersi üçin okuw maksatnamasynda VII – X synplarda geçilmeli temalaryň ählisine degişli sapak ýazgylary talabalaýyk şekilde berilýär. Sapak ýazgylary okuw kitabynda ýerleşiş yzygiderliliginde berildi. Ondan başga-da, bu sapak ýazgylaryny taýýarlamak üçin zerur bolan gönükmeleriň çözülişi hem görkezildi. Bu okuw gollanmasy fizika sapagynda geçilýän temalaryň okuwçylara has düşnükli we özüne çekiji bolmagyna, mugallymyň sapagy döredijilikli guramagyna we geçirmegine ýardam berer. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
Türkmenistanyň fransuz dili boýunça mugallymlary Nissada hünär ýokarlandyryş okuwyny geçýärler
19-njy iýuldan 1-nji awgust aralygynda Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň fransuz dili mugallymlary Fransiýanyň tebigy taýdan gözel Nissa şäherinde ýerleşýän «Frankofoniýa» dil bilimi merkezinde hünär ýokarlandyryş okuwyny geçýärler. Mugallymlar üçin bu çäre Türkmenistandaky Fransuz institutynyň goldamagynda Fransiýanyň Ýewropa we daşary işler ministrliginiň «Fonds Équipe France» maksatnamasynyň çäklerinde guraldy. Mugallymçylyk hünär ýokarlandyryş okuwy ýa-da ony «Frankofoniýa» dil merkeziniň wekilleriniň atlandyryşlary ýaly, «Tomusky uniwersitet» dünýäniň onlarça ýurtlaryndan fransuz dili mugallymlaryny bir ýere jemledi. Türkmen wekiliýetiniň düzümine Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň ikisinden fransuz dili mugallymlarynyň dördüsi –Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinden bir mugallym hem-de Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutyndan üç mugallym girdiler. Iki hepdäniň dowamynda çärä gatnaşyjylar daşary ýurt dili hökmünde fransuz dilini okatmagyň usulyýeti boýunça nazary okuwlary we amaly okuw maslahatlaryny utgaşdyrýan işjeň maksatnamany geçýärler. Bu okuwlar döwrebap mugallymçylyk çemeleşmelerini hem-de okatmagyň innowasion usullaryny özleşdirmäge, hünär başarnyklaryny kämilleşdirmäge we giňeltmäge mümkinçilik berýär. Şeýle hem maksatnama açyk asmanyň astynda umumy okuwlar – mazmunly medeni-bilim gezelençleri girizilip, olaryň barşynda mugallymlar täze bilimleri özleşdirýärler hem-de hünär başarnyklaryny kämilleşdirýärler, dil we medeni gurşawa doly aralaşmak arkaly Fransiýanyň milli däpleri, medeni mirasy hem-de taryhy bilen tanyşýarlar. Mundan başga-da okuwlar dürli ýurtlaryň mugallymlary bilen tejribe alyşmaga, hünär we medeniýetara gatnaşyklaryny ösdürmäge ýardam edýär. Türkmen mugallymlarynyň hünär ýokarlandyryş okuwlaryna gatnaşmaklary öňdebaryjy mugallymçylyk tejribesini almaga ajaýyp mümkinçilik berýär. Ol bolsa geljekde talyplara fransuz dili we medeniýeti barada häzirki zaman we hakyky düşünje bermäge, fransuz dilini okatmagyň hem-de Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinde geljekki hünärmenleri taýýarlamagyň hilini baýlaşdyrmaga şert döreder. Türkmen mugallymlary üçin Nissadaky hünär ýokarlandyryş okuwy ilkinji gezek 2025-nji ýylyň tomsunda guraldy, şonda Türkmenistanyň fransuz dili mugallymlarynyň dördüsi şunuň ýaly okuw geçdiler. Türkmenistanda fransuz diliniň okadylyşynyň 30 ýyllygynda üstünlikli işe girizilen taslama ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ösüşinde nobatdaky möhüm ädim boldy. Amala aşyrylýan taslama iki ýurduň ynsanperwer gatnaşyklaryny berkitmäge, Türkmenistanda fransuz diliniň okadylyşyny kämilleşdirmäge we wagyz etmäge özara ymtylýandyklaryny görkezýär. Şeýle hem ýurdumyzda medeni alyşmalara hem-de Fransiýa we dünýäniň beýleki ýurtlary bilen ylym, bilim, dostlukly we açyk dialogy hemişe ösdürmäge neneňsi ähmiýet berilýändigini ýüze çykarýar. Anastasiýa Kasýanowa
Ýokary okuw mekdepleri üçin täze okuw kitaplary neşir edildi
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň mugallymlary ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary üçin niýetlenen täze okuw kitaplarynyň awtorlary boldular. Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan makullanan neşirler Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň goldaw bermeginde çapa taýýarlanyp, uniwersitetiniň çaphanasynda neşir edildi. «Daşary ykdysady iş» atly täze okuw kitaby uniwersitetiň mugallymlary Röwşen Muhammedow, Kerimberdi Nurnyýazow hem-de ýokary okuw mekdebiniň mugallym-öwrenijisi Rahat Myradow tarapyndan taýýarlanyldy. Okuw kitabynyň esasy maksady daşarky ykdysady amallaryň tehnologiýasy, maksady we görnüşleri, şeýle hem olary amala aşyrmagyň usullary barada düşnükli hem-de giňişleýin maglumat bermekden ybaratdyr. Okuw kitaby girişden we 14 bapdan ybarat bolup, onda dünýä hojalygy we onuň emele gelmegine täsir edýän ýagdaýlar, häzirki zaman dünýä bazarynyň aýratynlyklary, halkara maýa hereketiniň ösüş ugurlary, Türkmenistanyň daşary ykdysady gatnaşyklary we halkara gatnaşyklary, ýurdumyzyň dünýä ykdysadyýetindäki orny, halkara ykdysady gatnaşyklarynda ulag üpjünçiligi, erkin ykdysady zolaklar we beýleki möhüm meseleler giňişleýin beýan edilýär. Neşir, ilkinji nobatda, ykdysady ugurlar boýunça bilim alýan talyplar üçin niýetlenendir. Şeýle-de ol degişli dersi okadýan mugallymlar, pudak hünärmenleri hem-de Türkmenistanyň daşary ykdysady gatnaşyklary bilen gyzyklanýan okyjylar üçin hem peýdaly gollanma bolar. Ýokary okuw mekdepleriniň talyplary üçin taýýarlanan ýene bir täze okuw kitaby «Matanyň gurluşy we bezelişi» diýlip atlandyrylýar. Onuň awtorlary S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň uly mugallymlary Aýnagül Allaberdiýewa we Arzygül Kakalyýewadyr. Okuw kitaby 10 tematik bapdan ybarat bolup, onda matalaryň gurluşy we bezegi, matalaryň görnüşleri hem-de häsiýetleri, dokma gurluşynyň aýratynlyklary, tehnologik görkezijiler, matalary timarlamagyň usullary barada giňişleýin maglumat berilýär. Şeýle hem neşirde dokma senagatynda öndürilýän matalaryň taýýarlanylyş aýratynlyklary, olaryň gurluşyna, önümçilik şertlerine we ulanylyşyna baglylykda ýüze çykýan üýtgeşmeler beýan edilýär. Täze okuw kitaby mata önümçiligi hünäri boýunça bilim alýan talyplar üçin gymmatly okuw gollanmasy bolup hyzmat eder. Şeýle hem ol ýurdumyzyň dokma senagatynda zähmet çekýän hünärmenler üçin hem peýdaly neşir bolar. Anastasiýa Kasýanowa
В вузах Туркменистана стартовали вступительные экзамены: 20 новых специальностей
Сегодня, 29 июля, в высших и средних профессиональных учебных заведениях Туркменистана начались вступительные экзамены. В этом году студентами высших учебных заведений страны станут более 18 тысяч человек, что на 1239 мест больше, чем в прошлом году. Ещё около 11 тысяч абитуриентов поступят в средние специальные учебные заведения. Экзаменационная кампания продлится до 24 августа. Новые направления и акцент на искусственный интеллект С учетом потребностей рынка труда и цифровизации экономики в вузах открыто 20 новых направлений подготовки: — Искусственный интеллект и робототехника: в Международном университете промышленников и предпринимателей открыты направления «Искусственный интеллект и экспертные системы», а также «Мехатроника и робототехника». В политехническом средне-специальном учебном заведении также появилась специальность по искусственному интеллекту и анализу данных. — Педагогика и языки: в Туркменском государственном педагогическом институте имени Сеитназара Сеиди добавлены специальности по арабскому языку, дефектологии и психологии, а в Туркменском национальном институте мировых языков имени Довлетмаммета Азади — по языку урду. — Энергетика и агропромышленный комплекс: в Аграрном университете внедрено управление водными ресурсами с помощью информационных технологий, а в Международном университете нефти и газа имени Ягшыгельди Какаева — информационная безопасность и экономика нефтегазового сектора. — Дипломатия: в Институте международных отношений Министерства иностранных дел Туркменистана открылась магистратура по направлению «Мир и нейтралитет». Важным нововведением этого года стало проведение вступительных экзаменов в формате компьютерного тестирования на государственном языке. Впервые в тестовом формате эту систему запустили в Туркменском сельскохозяйственном университете имени С.А. Ниязова и Международном университете промышленников и предпринимателей. Для обеспечения прозрачности процесс экзаменов находится под контролем специально созданной Государственной комиссии. ORIENT
ÝURDUMYZYŇ ÝOKARY WE ORTA HÜNÄR OKUW MEKDEPLERINDE GIRIŞ SYNAGLARY BAŞLANDY
Hormatly Prezidentimiz 10-njy iýulda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde 2026-njy ýylda ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegiň meýilnamalaryny, ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek boýunça döwlet toparynyň düzümini, 2026-2027-nji okuw ýylynda Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň okuwlaryna kabul etmegiň meýilnamalaryny tassyklamak hakynda Buýruklara gol çekdi. Bu hoş habar hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň okuwa girmäge isleg bildirýän ähli ýaşlara uly üstünlikleri arzuw etmegi ýurdumyzyň bilim ojaklarynda hünär öwrenmegi maksat edinýän dalaşgärleriň, olaryň ata-eneleriniň, mugallymlarynyň kalbyny joşdurdy. Täze okuw ýylynda açylýan täze hünärlerdir taýýarlygyň ugurlary talyp bolmak arzuwyny kalbynda besleýän ýaşlaryň yhlasynyň ýerine düşmegine, täzeçil ösüş ýolundan öňe gitmeklerine giň mümkinçilikleri döredýär. Hormatly Prezidentimiz Hökümet mejlisinde ýokary okuw mekdeplerine zehinli, mynasyp ýaşlary kabul etmegiň, giriş synaglaryny guramaçylykly we adalatly geçirip, jemgyýetçilik gözegçiligini ýola goýmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyzyň Buýrugyna laýyklykda, 2026-njy ýylda Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek boýunça döwlet toparynyň düzümi tassyklanyldy. Bu topara 2026-njy ýylda Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmäge guramaçylyk-usulyýet taýdan ýolbaşçylyk etmek we onuň bellenen tertipde geçirilmegini guramak tabşyryldy. Welaýatlaryň, Aşgabat we Arkadag şäherleriniň häkimlikleri Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek boýunça iş toparlarynyň talabalaýyk işlemegi üçin zerur şertleri döretmäge borçly edildi. Şeýle-de giňişleýin Hökümet mejlisinde 2026-njy ýylda Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerine welaýatlar, Aşgabat we Arkadag şäherleri boýunça okuwa kabul etmegiň meýilnamasy, 2026-njy ýylda Türkmenistanyň orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegiň meýilnamasy tassyklanyldy. Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegi 2026-njy ýylyň 13-nji iýuly — 24-nji awgusty aralygynda guramak, okuwa kabul etmek boýunça giriş synaglaryny ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň ýerleşýän ýerinde geçirmek bellenildi. Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine, şeýle hem mugallymçylyk, lukmançylyk we medeniýet ugurly orta hünär okuw mekdeplerine girmäge isleg bildirýän dalaşgärlerden resminamalary kabul etmek 2026-njy ýylyň 13 – 26-njy iýuly aralygynda amala aşyryldy. Şu gün, 2026-njy ýylyň 29-njy iýulynda bolsa ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde, şeýle hem mugallymçylyk, lukmançylyk we medeniýet ugurly orta hünär okuw mekdeplerinde giriş synaglaryna badalga berildi. Ir säherden Döwlet senamyzyň ýaňlanmagy bilen, talyplyga dalaşgär ýaşlaryň durmuşynda tolgundyryjy pursatlar başlady. Jogapkärli möwsümiň degişli talaplaryna laýyklykda, giriş synaglarynyň ýokary guramaçylykly we adalatly geçirilmegi üçin bilim ojagynda ähli zerur şertler döredildi. Giriş synaglary tassyklanan tertibe laýyklykda, tapgyrlaýyn dowam eder. Geçen ýyl ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine kabul edilenler 17 müňe golaýlan bolsa, şu ýylda bu görkeziji 18 müňden geçer, ýagny 1239 dalaşgär köp kabul ediler. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 – 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» ýokary hünär bilimi edaralarynyň halkara reýtingine goşulmagy üçin guramaçylyk işlerini alyp barmak barada bellenen çäreleri ýerine ýetirmek maksady bilen, şeýle hem «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026 – 2052-nji ýyllar üçin Strategiýasyny» durmuşa geçirmegiň çäklerinde, ýurdumyzyň barha ösýän ykdysady kuwwatyny, dürli ugurlar boýunça hünärmenleriň zerurlygyny nazara alyp, 2026-2027-nji okuw ýylynda ýokary okuw mekdeplerinde täze hünärleriň we taýýarlygyň ugurlarynyň jemi 20-si açyldy: Hünärmen maksatnamasy boýunça jemi 10 hünär: Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde – nebit, gaz känleriniň maşynlary we enjamlary; metrologiýa, standartlaşdyrmak we sertifikatlaşdyrmak (nebitgaz pudagynda), S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde – oba hojalyk ekinleriniň genetikasy, seleksiýasy we tohumçylygy; IT-tehnologiýalary peýdalanmak bilen suw gorlarynyň dolandyrylyşy, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynda – pedagogika bilimi (arap dili we edebiýaty, türkmen dili we edebiýaty); maglumat ulgamlary we tehnologiýalary; ekologiýa; psihologiýa; ýöriteleşdirilen bilim (defektologiýa, psihologiýa), Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynda – awtomatlaşdyrylan ulgamlaryň maglumat howpsuzlygy hünärleri täze açylýar; Bakalawr maksatnamasy boýunça 4 taýýarlygyň ugry: Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynda – pedagogika bilimi (bedenterbiýe), Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetinde – emeli aň we ekspert ulgamlary; mehatronika we robot tehnikasy, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda pedagogika bilimi (urdu dili, türkmen dili we edebiýaty) taýýarlygyň ugurlaryna ilkinji dalaşgärler okuwa kabul ediler; Magistr maksatnamasy boýunça 6 taýýarlygyň ugry: Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde – kompýuter ulgamynyň programma üpjünçiligi; maglumat howpsuzlygy (nebitgaz pudagynda); nebitgaz pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde – ösümlikleri goramak we biotehnologiýa, Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda – ýangyç-energetika toplumynyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda parahatçylyk we bitaraplyk taýýarlygyň ugurlary açylýar. Täze hünärlerdir taýýarlygyň ugurlary açylanda hormatly Prezidentimiziň, Gahryman Arkadagymyzyň sanly ösüş, emeli aňy düýpli we netijeli öwrenmek barada beren tabşyryklaryndan, IT, blokçeýn-tehnologiýalar, emeli aň ulgamynda okuw maksatnamalaryny işläp taýýarlamak, ýaşlary, hünärmenleri bu ugurda başarnyklaryny ösdürmäge höweslendirmek barada beren maslahatlaryndan ugur alyndy. Täze okuw ýylyndan «Geljegiň hünärleriniň atlasyna» girizilen hünärler boýunça hünärmenleri taýýarlamaga-da girişildi. Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegiň meýilnamasy düzülende oba hojalyk pudagyny zerur bolan hünärmenler bilen üpjün etmek, şeýle hem halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň çäklerinde, sebit ýurtlarynyň dillerini bilýän hünärmenleri taýýarlamak, umumybilim edaralarynyň mugallymçylyk hünärmenlerine bolan zerurlyklaryny kanagatlandyrmak, milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny döwrebap başarnykly ykdysatçy hünärmenler bilen üpjün etmek boýunça möhüm wezipeler göz öňünde tutulyp, täzeçillikler girizildi. Olaryň hatarynda parahatçylyk we bitaraplyk taýýarlygyň ugrunyň açylmagy syýasy-diplomatik taýdan uly ähmiýetli parahatçylyk hem-de bitaraplyk ugurlary boýunça ylym-bilimi ösdürmek, halkara gatnaşyklarda ýurdumyzyň bähbitlerine mynasyp wekilçilik edip biljek ýokary bilimli diplomatik işgärleri taýýarlamak maksadyndan gözbaş alýar. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde täze hünärleriň açylmagy hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzyň nebitgaz pudagyny döwrebaplaşdyrmak, şeýle hem milli standartlaşdyrmak ulgamyny kämilleşdirmek boýunça durmuşa geçirýän syýasatyna laýyklykda, bu pudaklaryň ösüşleri bilen bagly täze hünärmenlere döreýän islegler bilen baglanyşyklydyr. Şu ýyl ilkinji gezek S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde, Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetinde okuw dersleri boýunça giriş synaglaryny döwlet dilinde test görnüşinde geçirmek bellenildi. Ýurdumyzyň orta hünär okuw mekdeplerine bolsa ýaşlarymyzyň 11 müňe golaýyny talyplyga kabul etmek meýilleşdirildi. Orta hünär okuw mekdepleri boýunça täze hünärleriň 2-si: S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň Baýramaly agrosenagat orta hünär okuw mekdebinde kärhana enjamlaryny abatlamak we tehniki hyzmat etmek (senagat pudagynda); Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň Politehniki orta hünär okuw mekdebinde emeli aň we maglumatlary seljermek hünärleri täze açyldy. Döwrebap hünär bilimi geljekki hünärmenleriň kämillik ýoludyr. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda talyp bolmagy ýüregine düwen ähli ýaşlara uly üstünlikler ýar bolsun! Ýurdumyzyň ýokary we orta hünär bilimi ulgamyna demografik görkezijilere, zähmet bazarynyň ösüşine, iş berijileriň isleglerine, ykdysadyýetiň meýilnamalaşdyrylyşyna görä meýilleşdirmegiň we dolandyrmagyň kämil gurallary ornaşdyrylýar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň bilim edaralarynyň abraýy has-da ýokarlanyp, ýokary hünär bilimi ulgamynyň halkara derejede bäsdeşlige ukyplylygy üpjün edilýär. Ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň ulgamlaýyn ösüşini we dolandyrylyşyny kämilleşdirmek boýunça giň gerimli özgertmeleriň başynda duran Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza berk jan saglyk, uzak ömür, döwletli işlerinde geljekde hem uly rowaçlyklar arzuw edýäris!
Täze okuw kitaplary neşir edildi
Türkmenistanda ýurduň ugurdaş ýokary okuw mekdepleriniň talyplary üçin niýetlenen «Ýer gurluşygynda statistika» atly täze okuw kitaby neşir edildi. Okuw kitabynyň awtorlary S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň mugallymlary Maral Nazarowa, Maýa Myradowa we Şöhrat Wekilowdyr. Täze neşir Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan hödürlenilip, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň «Ylym» neşirýaty tarapyndan çapa taýýarlanyldy hem-de S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň çaphanasynda neşir edildi. Okuw kitaby giriş bölüminden we «Statistika ylmynyň predmeti we usullary», «Ýer we onuň peýdalanylyşynyň statistikasy», «Ekin meýdanlarynyň statistikasy», «Hasylyň we hasyllygyň statistikasy», «Maldarçylygyň statistikasy», «Oba hojalyk önümlerini ýerlemegiň we sarp etmegiň statistikasy» ýaly 10 sany tematik bölümden ybaratdyr. Kitabyň awtorlary okuw dersiniň mazmunyny giňişleýin beýan edýärler. Neşirde oba hojalyk maglumatlarynyň esasynda ýer gurluşygynda bolup geçýän hadysalaryň ykdysady-statistik seljermesi jikme-jik açylyp görkezilýär. Şeýle hem statistika ylmynyň umumy ýörelgeleri, usullary we nazary esaslary giňişleýin düşündirilýär. Okuw kitaby Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň okuw maksatnamalaryna, şeýle hem statistika ulgamyna bildirilýän häzirki zaman talaplaryna laýyklykda taýýarlanyldy. Täze neşir oba hojalyk hünärleri boýunça bilim alýan talyplar, agrar ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary, şeýle-de ýurdumyzyň agro-senagat toplumynda zähmet çekýän hünärmenler üçin gymmatly gollanma bolar. Ozal S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň mugallymlarynyň ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleri üçin niýetlenen üç sany täze okuw kitabynyň awtorlary bolandyklary barada habar berlipdi. Anastasiýa Kasýanowa
ÝOKARY OKUW MEKDEPLERI ÜÇIN «SUNGATY ÖWRENIŞ» OKUW KITABY NEŞIR EDILDI
Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň we türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary, hemişelik aladalary bilen ýurdumyzyň ähli pudaklarynda işleri ylma esaslanyp, dünýä ölçeglerine laýyklykda alyp barmaklyga uly üns berilýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda ýurdumyzyň bilim ulgamyndaky özgertmeler bularyň aýdyň subutnamasydyr. Ýaňy-ýakynda ýokary okuw mekdepleri üçin «Sungaty öwreniş» okuw kitaby (awtorlary: A.Baýlyýewa, A.Kadyrowa – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) neşir edildi. Sungaty öwreniş ylmy nazary seljermeleriň we döredijilik geriminiň (artefaktlaryň) giňligi hem-de dürli görnüşliligi bilen tapawutlanýar. Ol hünärmenleriň çuňňur nazary taýýarlygyny, sungatyň taryhy we nazaryýeti boýunça bilimleri özleşdirmeklerini, takyk derse laýyklykda özbaşdak ylmy barlaglary geçirmek endiklerini artdyrmaklaryny talap edýär. «Sungaty öwreniş» okuw kitabynyň baş maksady hünärmenlerde çeperçilik eserleriniň wezipesi dogrusynda bitewi garaýşy kemala getirmekdir. Munuň esasynda: şekillendiriş sungatynyň wezipesiniň dürli taraplary bilen tanyşdyrmak; çeperçilik eserlerini öwrenmekde toplumlaýyn çemeleşmäniň derwaýyslygy barada düşünje bermek; alan bilimi esasynda sungaty öwreniş seljermesini peýdalanmagy öwretmek; umumy ylmy garaýyşlardan sungatyň takyk görnüşleriniň meselelerini ýüze çykarmak ýaly wezipeleler öňde goýulýar. Okuw kitaby girişden, «Sungatyň nazaryýeti», «Şekillendiriş sungatynyň görnüşleri we žanrlary», «Şekillendiriş sungatynyň täsirli çeper serişdeleri», «Sungat we jemgyýet» atly jemi 4 sany bölümden we peýdalanylan edebiýatlaryň sanawyndan ybarat. Her bir bölümde adalgalar meselesine, ol ýa-da beýleki bir nazary garaýyşlaryň peýdalanylyşynyň däplerine, ony köptaraplaýyn ulanmak mümkinçiliklerine aýratyn üns berilýär. Netijede, okuw kitaby hünärmenleriň sungaty öwrenişiň mazmunyny we esasy tapgyrlarynyň kemala gelşini, çeper eseriň hem-de onuň düzüm bölekleriniň peýdalanylyş düzgünlerini, sungatyň ösüşiniň nazary kanunalaýyklyklaryny bilmeklerine ýardam berer. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň taryhy ähmiýeti barada syýasy tegelek stol gepleşigi
2026-njy ýylyň 23-nji iýulynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň taryhy ähmiýeti, Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzda ýetilen sepgitler hem-de ata Watanymyzyň ýangyç-energetika pudagynda gazanylan üstünlikleri wagyz etmek maksady bilen syýasy gepleşik ýazgy edildi. Gepleşige Türkmenistanyň Mejlisiniň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, nebit-gaz toplumynyň hünärmeni hem-de Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymy gatnaşdylar. Gatnaşyjylar öz çykyşlarynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda iň ýokary wekilçilikli edara bolmak bilen, döwlet derejesindäki binýatlayjy kararlaryň kabul edilýän mekanydygyny, ýangyç-energetika toplumynyň bolsa Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň «altyn sütüni» bolup durýandygyny belläp geçdiler. Bilşimiz ýaly, «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip yglan edilen 2026-njy ýylda hem her ýylda däp bolşy ýaly, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisi mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk toýunyň öňisyrasynda, has takygy 23-nji sentýabrynda geçirilmegi meýilleşdirilýär. Ähli halk bu şanly dabarany, ählumumy mejlisi ýokary guramaçylykly geçirmek boýunça taýýarlyk işlerine agzybirlikde işjeň gatnaşýarlar. Türkmenistanyň Halk Maslahatynda kabul edilýän kararlar ýangyç-energetika pudagynyň diňe bir ykdysady binýadyny berkitmän, eýsem ýurdumyzyň halkara giňişligindäki abraýyny, energetika durnuklylygyny hem-de milli eýeçiligi täze belentliklere göterýär. Pudaga dünýä derejesindäki innowasiýalaryň girizilmegi we milli bähbitlere esaslanýan energetika syýasaty geljekki nesiller üçin uly binýat döredýär. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Galmyk döwlet uniwersitetinde geçirilen Olimpiadanyň netijeleri yglan edildi
Russiýa Federasiýasynyň B.B.Gorodowikow adyndaky Galmyk döwlet uniwersiteti tarapyndan “Rus dili we ülkäni öwreniş” dersinden onlaýn görnüşinde halkara olimpiada geçirildi. Olimpiada Hytaý Halk Respublikasynyň, Mongoliýanyň, Wýetnamyň, Taýland Patyşalygynyň, Türkiýe Respublikasynyň, Eýran Yslam Respublikasynyň, Yragyň, Siriýanyň, Gazagystanyň, Afrikanyň ýokary okuw mekdeplerinden we Türkmenistan boýunça “Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti bilen B.B.Gorodowikow adyndaky Galmyk döwlet uniwersitetiniň arasynda özara hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnamanyň” çäklerinde Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinden, jemi 200-den gowrak talyp ýaşlar gatnaşdylar. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň rus dili we edebiýaty kafedrasynyň mugallymy Jennet Şamyýewanyň ýolbaşçylygynda Olimpiada gatnaşan rus dili we edebiýaty hünäriniň 5-nji ýyl talyby Oguldursun Akmuhammedowa ýeňiji diýlip yglan edildi, rus dili we edebiýaty hem-de taryh hünärleriniň beýleki talyplary baýrakly II orna mynasyp boldular. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti
Täze sepgitleri nazarlap
Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň bilim ulgamyny dünýäniň ösen döwletleriniň derejesine ýetirmäge gönükdirilen özgertmeler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe bilim ulgamynda durmuşa geçirilýän düýpli özgertmeler milli we oňyn dünýä tejribesini özünde jemlemek bilen mekdebe çenli çagalar edaralaryndan başlap, bilim edaralarynyň ähli basgançaklarynda bilim berlişiniň derejesini düýpli ýokarlandyrmaga ýardam edýär. Döwlet syýasatynyň ileri tutulýan möhüm ugurlarynyň biri hökmünde ýurdumyzyň geljegi bolan ýaş nesliň irki ýaşdan başlap beden taýdan sagdyn, ruhy taýdan kämil ösüp kemala gelmegi, döwrebap bilim we terbiýe almagy üçin ähli şertler döredilýär. Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň:« Ýaş nesillerimiziň bilimleriň we ylymlaryň esaslaryny, akyl we fiziki zähmet endiklerini özleşdirmekleri, olarda ýokary ahlak sypatlaryny, sagdyn durmuş ýörelgelerini terbiýelemek üçin mugallymlarymyz hemişe döredijilik gözleginde bolmalydyr» diýen sözlerinden ugur alyp, 2026-njy ýylyň iýul aýynyň 23-i 24-i Aşgabat şäherindäki 127-nji ýöriteleşdirilen çagalar bagynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi bilen ylalaşylyp, Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan her okuw ýylynda yglan edilýän we geçirilýän «Körpe nesliň saglygy – ýurdumyzyň baýlygy», «Bereketli türkmen saçagy» atly bäsleşikleriň jemleýji döwlet derejesindäki tapgyry geçirildi. Mekdebe çenli çagalar edaralarynyň şepagat uýalarynyň (doganlarynyň) gatnaşmaklarynda geçirilýän “Körpe nesliň saglygy – ýurdumyzyň baýlygy” we aşpezleriň arasynda geçirilýän «Bereketli türkmen saçagy» atly bäsleşikler “Saglyk” döwlet maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleri durmuşa ornaşdyrmakda, çagalaryň jan-saglygyny goramakda, bedenini berkitmekde, arassaçylyk kadalarynyň talaplaryny doly berjaý etmekde, çagalaryň ýeke-täk talaplara laýyklykda iýmitlemeklerini üpjün etmekde tapawutlanyp, yhlasly işleýän şepagat uýalaryny we aşpezleri höweslendirmek we olaryň göreldeli çekýän zähmetini ýüze çykarmak hem öňdebaryjy iş tejribelerini ýaýratmak maksady bilen geçirilýär. Bäsleşigiň jemleýji döwlet tapgyryna deslapky tapgyrlarda ýeňiji bolan şepagat uýalary we aşpezler gatnaşdylar. Bäsleşik iki tapgyrda geçirilip, onuň birinji tapgyrynyň dowamynda gatnaşyjylar wideosidi ýazgynyň üsti bilen alyp barýan işleri barada gürrüň berdiler, syýasy we hünär taýýarlygyna degişli soraglara jogap berdiler. Bäsleşigiň ikinji tapgyrynda bolsa şepagat uýalary bir günlik tagamnamany düzdiler, aşpezler bolsa şol tagamnama esasynda çagalara naharlar , içgiler we işdäaçar taýýarladylar. Mekdebe çenli çagalar edaralarynyň şepagat uýalarynyň gatnaşmaklarynda geçirilen “Körpe nesliň saglygy – ýurdumyzyň baýlygy” bäsleşiginiň jemleýji tapgyrynda baş baýraga Aşgabat şäheriniň 142-nji çagalar bakja-bagynyň şepagat uýasy Sapargül Amannepesowa, aşpezleriň arasynda geçirilen «Bereketli türkmen saçagy» atly bäsleşiginiň jemleýji tapgyrynda baş baýraga Lebap welaýatynyň Farap etrabynyň 15-nji çagalar bakja-bagynyň aşpezi Sahabat Nabijanowa mynasyp boldular. Bäsleşikleriň ýeňijileri we bäsleşige işjeň gatnaşan şepagat uýalary we aşpezleri Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň hormat hatlary hem-de Türkmenistanyň Bilim işgärleriniň Kärdeşler arkalaşygynyň Milli merkeziniň gymmat bahaly sowgatlary bilen sylaglandy. Pursatdan peýdalanyp, bilim ulgamyny ösdürmäge, kämilleşdirmäge giň mümkinçilikleri döredip berýän, biziň gelejegimiz bolan ýaş nesliň hemmetaraplaýyn kämil şahsyýetler bolup ýetişmekleri ugrunda gije-gündiz alada edýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza çaksiz sagbolsun aýdarys. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň hem-de Mähriban Arkadagymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, belent başlary aman bolsun, il bähbitli, ýurt ähmiýetli alyp barýan tutumly işleri rowaçlyklara beslensin! Maral Pirliýewa Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Mekdebe çenli bilim bölüminiň başlygynyň w.w.ý.ý.
DÖWLET GARAŞSYZLYGYMYZYŇ ŞANLY 35 ÝYLLYGYNA BAGYŞLANAN YLMY-USULY MAKALALARYŇ ÝYGYNDYSY ÇAPDAN ÇYKARYLDY
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň «Ylym» neşirýaty tarapyndan «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary. Ýlmy-usuly makalalar ýygyndysy» atly uly göwrümli kitap çapdan çykaryldy. Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygyna bagyşlanyp çap edilen bu ýygyndyda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myratdyň mekany» şygary astynda geçirilýän 2026-njy ýylyň 24-25-nji martynda Türkmenistanyň Bilim ministrligi, Türkmenistanyň Milli bilim instituty, Lebap welaýat Baş bilim müdirligi tarapyndan Türkmenabat şäherinde geçirilen «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary» atly usuly-amaly maslahata gatnaşan usulyýetçi alymlaryň, mugallymçylyk ugurly ýokary we orta hünär mekdepleriniň, hem-de umumybilim berýän orta mekdepleriň öňdebaryjy, täzelikçi mugallymlarynyň hödürlän ylmy-usuly, usuly-amaly makalalary ýerleşdirildi. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe milli bilim ulgamyny toplumlaýyn ösdürmek, ony hil we mazmun taýdan täze derejä çykarmak döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Häzirki döwürde Gahryman Arkadagymyzyň döwletli başlangyçlaryny üstünlikli dowam etdirýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmakda giň gerimli işler alnyp barylýar. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 – 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» kesgitlenen düýpli wezipelerden ugur alyp, milli bilim ulgamy yzygiderli döwrebaplaşdyrylýar, mekdebe çenli, orta, başlangyç hünär, orta hünär, ýokary hünär bilimi edaralaryndaky okuwlaryň ýokary hili üpjün edilýär. Milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmagyň çäginde bu ulgamyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmäge uly üns berilýär. Döwlet we Milli maksatnamalara laýyklykda, bu maksatlar üçin goýulýan maýa goýumlaryň möçberi her ýyl artdyrylyp, ýurdumyzyň çar künjünde bilim maksatly binalaryň gurluşygy üstünlikli amala aşyrylýar. Olar döwrebap tehnologiýalar, okuw-tehniki enjamlar bilen yzygiderli üpjün edilýär. Munuň özi okuw sapaklaryny innowasion usullardan peýdalanyp guramaga doly mümkinçilik berýär. Netijede, ösüp gelýän ýaş nesle berilýän bilimiň hili has-da ýokarlanýar. Okatmagyň täzeçe, ýokary netijeli usullaryny we maglumat tehnologiýalaryny özleşdirýän mugallymlaryň hünär derejesi ýokarlandyrylýar, şeýle hem daşary ýurtlaryň bilim edaralary bilen gatnaşyklar ösdürilýär. Bularyň hemmesi ýaşlarymyzyň döwlet we halkara derejelerde geçirilýän zehin bäsleşiklerinde baýrakly orunlara mynasyp bolmagyna giň ýol açýar. Belli bolşy ýaly, Türkmenistanyň Prezidentiniň 2020-nji ýylyň 4-nji dekabrynda çykaran Karary bilen «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy» tassyklandy. Bu Konsepsiýanyň esasy maksady sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, tebigy we takyk ylmy ugurly dersleri okatmagyň mazmunyny baýlaşdyrmak we usulyýetini döwrebaplaşdyrmak arkaly bilim we terbiýe bermegiň hilini has-da ýokarlandyrmakdan we halkara ülňülere laýyk getirmekden ybarat bolup durýar. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2024-nji ýylyň 25-nji maýynda gol çeken Karary bilen tassyklanan «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasy» hem-de «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyny amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasy» milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmagy täze hil derejesine çykarýan möhüm resminamalardyr. Täze bilim Konsepsiýasynda halkara bilim maksatnamalarynyň görkezijilerini milli bilim ulgamyna ornaşdyrmak boýunça işleri alyp barmakda, olaryň esasynda yzygiderli seljermeleri geçirmekde anyk maksatlar hem-de wezipeler kesgitlenendir. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary» atly usuly-amaly maslahata gatnaşan usulyýetçi alymlaryň, mugallymçylyk ugurly ýokary okuw hem-de umumybilim berýän orta mekdepleriň öňdebaryjy, täzelikçi mugallymlarynyň hödürlän ylmy-usuly, usuly-amaly makalalary ýygyndyda aşakdaky bölümler boýunça ýerleşdirildi: I bölüm. «Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň nusgalyk kitaplarynyň ösüp gelýän ýaş nesle tebigy ylymlar ugruna degişli okuw dersleri boýunça ýokary hilli bilim we mynasyp edep-terbiýe bermekdäki omy we ähmiýeti». II bölüm. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe biologiýa dersini okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary». III bölüm. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe himiýa dersini okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary». IV bölüm. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe tebigaty öwreniş, ekologiýa, geografiýa derslerini okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary». Bu ýygyndyda ýerleşdirilen makalalarda «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022–2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda», «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasynda», «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasynda» kesgitlenen maksatlardan we wezipelerden gelip çykýan derwaýys wezipeleri çözmek we olaryň çözülişiniň ýollary boýunça alnyp barylýan ylmy-usuly we usuly-amaly, okuw-terbiýeçilik işleri, bu möhüm ugurda toplanylan mugallymçylyk tejribeleri dogrusynda gymmatly maglumatlar, usuly maslahatlar beýan edilen. Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň gymmatly tabşyryklaryna laýyklykda, ösüp gelýän nesle bilim bermek we terbiýelemek bilen bir hatarda, okuwçylaryň we talyplaryň arasynda has zehinli ýaşlary ýüze çykarmak, olary döwlet we halkara derejelerinde geçirilýän zehin bäsleşiklerine taýýarlamagyň wajyp meseleleri, olary çözmegiň ýokary netijeli ýollary baradaky maglumatlar hem bu ýygyndyda ýerleşdirilen makalalarda öz aýdyň beýanyny tapýar. Häzirki zaman bilim ulgamynda pedagogika ylmy tarapyndan işlenip taýýarlanylan okatmagyň innowasion usullaryny, häzirki döwrüň bilim maksatnamalaryny hem-de okuw materiallaryny peýdalanmagyň möhümdigi, şunda daşary ýurtlaryň abraýly ylym-bilim merkezleriniň öňdebaryjy tejribesini öwrenmek, olar bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek babatynda durmuşa geçirilýän giň gerimli işler, bu möhüm ugurda milli bilim ulgamynda toplanylan baý mugallymçylyk tejribesi baradaky gymmatly maglumatlar hem ady agzalan makalalar ýygyndyda ýerleşdirilen. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň «Ýaşlar – Watanyň daýanjy» atly kitabynda: «Terbiýe we tejribe – ynsan ykbalynyň goşa ganaty. Alan terbiýämiz ykbalymyza, alnymyza täsir edýär. Amal edýän her işimiz tejribämize öwrülýär. Tejribe bolsa diňe özüň gazanylýan, ýöne il-gün bilen paýlaşylýan hazynadyr» diýip, örän jaýdar belleýär. Bu pähimli sözler häzirki we geljekki mugallymlar üçin baş ýörelgedir. Şu gymmatly ýörelgeden ugur alyp, ylmy-usuly makalalar ýygyndysynda tebigy ylmy ugra degişli dersleri okatmagyň mysalynda gündelik alnyp barylýan okuw-terbiýeçilik işlerinde nesil terbiýesiniň derwaýys meseleleri, olary çözmek boýunça milli bilim ulgamynda toplanylan baý mugallymçylyk iş tejribeler baradaky maglumatlar, usuly maslahatlar hem öz beýanyny tapypdyr. Pedagogik işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak, mugallymçylyk ussatlygyny kämilleşdirmek, aýratyn hem bilim ulgamyna sanly serişdeleriň giň gerim bilen ornaşdyrylýan şertlerinde mugallymlaryň sanly başarnyklaryny ösdürmegiň netijeli usullary, bu möhüm ugurda ýurdumyzda durmuşa geçirilýän işler (bilim platformalarynyň, elektron kitaphanalaryň, döwlet we halkara derejelerinde geçirilýän zehin bäsleşiklerine (olimpiadalara) taýýarlyk görmäge degişli maslahatlaryň, sanly okuw kitaplarynyň we ş.m. döredilişi, olary peýdalanmagyň usullary) baradaky zerur usuly maslahatlar hem täze çapdan çykan ylmy-usuly makalalar ýygyndysynda beýan edilen. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow halkymyza peşgeş beren «Hakyda göwheri» atly nusgalyk kitabynda şeýle ýazýar: «Men hemişe öwrenýän, bilmäge jandan höwesek adamlara sarpa goýýaryn. Özümem hemişe öwrenmegi, dyngysyz okamagy berk durmuş ýörelgesi hökmünde öňden ykrar etdim. Öwrenmek, bilmek durmuşyň bütin dowamynda saňa örän gerek. Sen näçe okumyş, erjel hem bolsaň, her bir ugruň hem öz tapylgysyz ussatlarynyň bardygyny unutma! Olara hut şonuň üçin hem sarpa goýmagy başar. Sebäbi her bir işde ussatlyga ýetmek, uçursyz uly zehiniň we yhlasyň, ukybyň miwesidir» diýip ýazýar. Gahryman Arkadagymyzyň bu pähimli sözlerini we gymmatly sargytlaryny durmuşda özüne ýol-ýörelge edinen her bir bilim işgäri, kalby hyjuwdan doly buýsançly ýaşlar söhbeti edilýän ylmy-usuly makalalar ýygyndysyndan köp sanly gymmatly usuly maslahatlary tapyp bilerler. Eziz Watanymyzyň mukaddes döwlet Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly toýuna bagyşlanyp neşir edilen «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary. Ylmy-usuly makalalar ýygyndysy» atly bu kitap bilim ulgamynda zähmet çekýän usulyýetçi alymlar, pedagoglar, hünärmenler, mugallymçylyk ugurly ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň talyplary, magistrler, aspirantlar üçin niýetlenen. Mundan başga-da, bu ýygyndy tebigy ylmy ugra degişli okuw derslerini okatmagyň dürli meseleleri bilen gyzyklanýanlar üçin hem peýdaly bolup biler. Sapargeldi DURDYÝEW, Türkmenistanyň Milli bilim institutynyň Bilim Işgärleriniň hünärini kämilleşdiriş bölüminiň müdiri, biologiýa ylymlarynyň doktory, dosent.
Студент из Туркменистана прошел обучение в Летней школе журналистики ОБСЕ–2026
Студент 1-го курса факультета международной журналистики Института международных отношений МИД Туркменистана Юсуп Оразов принял участие в Летней школе журналистики ОБСЕ–2026. Образовательный интенсив проходил с 28 июня по 12 июля в Таджикистане. Проект организован Программным офисом ОБСЕ в Душанбе при поддержке Представительства ЕС в Таджикистане для молодых специалистов и будущих журналистов стран Центральной Азии. Для участия в программе были отобраны всего 20 студентов из ведущих вузов региона. Программа обучения была сосредоточена на стандартах профессиональной этики, развитии медиаграмотности и методах борьбы с дезинформацией. В рамках практической части участники посетили государственный телеканал Safina, где ознакомились с работой студий, спецификой прямого эфира и процессом создания новостных выпусков. По итогам прохождения курса Юсупу Оразову вручен официальный международный сертификат. Проект стал площадкой для обмена опытом и установления профессиональных связей среди молодых медиаспециалистов Центральной Азии. ORIENT
Мост Ашхабад – Кент – Флоренция: студенты МУГНиР завершают академическую стажировку в Италии
В одном из крупнейших центров мировой культуры и науки — итальянской Флоренции — подходит к завершению второй этап летней учебно-практической программы Международного университета гуманитарных наук и развития (МУГНиР). Инновационный образовательный проект реализован в рамках Меморандума о взаимопонимании между МУГНиР и ведущим Кентским государственным университетом (Kent State University, США). Эта стажировка стала одним из ключевых событий академического сезона, объединив интенсивные научные исследования с прикладной практикой на международных площадках. Второй этап программы был выстроен на пересечении высокой учебной нагрузки и погружения в уникальную историко-культурную среду региона. Будущие дипломаты, экономисты и гуманитарии не только прошли курс профильных дисциплин под руководством международных лекторов, но и отработали навыки исследовательского анализа в живом диалоге с зарубежными коллегами. Как отметили организаторы, студенты МУГНиР продемонстрировали высокий уровень академической базы, целеустремленность и свободное владение иностранными языками, что подтвердило конкурентоспособность туркменской высшей школы на мировом уровне. Приобретенный методический багаж, опыт работы в интернациональных командах и сформированные профессиональные контакты станут для молодых ученых надежным фундаментом при подготовке их дипломных и научно-исследовательских работ в Ашхабаде.
Türkmenistan Ankarada adam maýasyny strategik meýilnamalaşdyrmak we durnukly ösüş boýunça çemeleşmelerini hödürledi
Türkmenistan 2026-njy ýylyň 22–24-nji iýulynda Ankara şäherinde geçirilen BMGÖM-niň Ösüş strategiýasy we maliýeleşdiriş platformasynyň çäklerindäki syýasaty işläp taýýarlamak boýunça sebit maslahatynda adam maýasynyň ösdürilmegine we onuň ykdysady özgertmelerdäki ornuna bolan garaýyşlaryny hödürledi. Çäre döwlet edaralarynyň wekillerini, BMGÖM-niň ýolbaşçylaryny, Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň bilermenlerini strategik meýilnamalaşdyrmak, ösüşi maliýeleşdirmek, maglumatlary netijeli peýdalanmak we döwlet syýasatynyň durmuşa geçirilişini kämilleşdirmek boýunça tejribe alyşmak üçin bir ýere jemledi. Türkmenistanyň hödürlän çemeleşmesiniň merkezinde adam maýasy ykdysady ösüşiň esasy hereketlendiriji güýçleriniň biri hökmünde çykyş edýär. Bilime goýulýan maýa goýumlary adam maýasynyň hilini ölçemek mümkin bolanda we hünärmenleri taýýarlamak ykdysadyýetiň häzirki hem-de geljekki zerurlyklary bilen gönüden-göni baglanyşdyrylanda has ýokary ykdysady netijeliligi üpjün edýär. Soňky ýyllarda Türkmenistanda ýokary bilime elýeterlilik giňeldildi, bilim standartlary we maksatnamalary täzelendi, ýokary okuw mekdepleriniň işiniň netijelerini yzygiderli seljermäge mümkinçilik berýän sanly baha beriş we reýting ulgamy ornaşdyryldy. Bu tejribe möhüm ýörelgäni görkezýär: netijeler ölçenilýän we aýdyň bolanda, maglumatlar hili ýokarlandyrmagyň we dolandyryşy kämilleşdirmegiň amaly guralyna öwrülýär. Indiki ädim bu çemeleşmäni zähmet bazary we ykdysady ösüş bilen gönüden-göni baglanyşdyrmakdan ybaratdyr. Türkmenistan BMGÖM bilen bilelikde bilimiň we başarnyklaryň hilini, demografik meýilleri hem-de geljekde taýýarlanjak hünärmenleriň sanyny zähmet bazarynyň islegi, öndürijilik we ykdysady ösüşiň geljegi bilen utgaşdyrýan adam maýasyny strategik meýilnamalaşdyrmak çemeleşmesini ösdürýär. Şeýle hem Türkmenistanyň işläp taýýarlan demografik-ykdysady modeli we ssenariý prognozlaşdyrmak üçin programma üpjünçiligi hödürlenildi. Olar bilim, iş üpjünçiligi, başarnyklary ösdürmek we öndürijilik boýunça dürli çözgütleriň zähmet serişdelerine hem-de ykdysady ösüşe ýetirip biljek täsirini bahalandyrmaga mümkinçilik berýär. Esasy maksat üznüksiz ulgamy döretmekdir: adam maýasyna baha bermek → ykdysadyýetiň geljekki zerurlyklaryny çaklamak → bilim we hünär taýýarlygyny uýgunlaşdyrmak → iş üpjünçiliginiň we öndürijiligiň netijelerini seljermek → döwlet syýasatyny degişli derejede kämilleşdirmek. Türkmenistanyň demografik mümkinçiliklerini nazara almak bilen, esasy wezipe adam mümkinçiliklerini ýokary öndürijilige, innowasiýalara, tehnologik ösüşe we ýokary goşulan gymmaty döredýän ykdysady işjeňlige öwürmekden ybaratdyr. Adam maýasy diňe şu günki ykdysadyýetiň zerurlyklaryna jogap bermän, eýsem geljegiň ykdysadyýetini kemala getirýän esasy güýçleriň birine öwrülmelidir. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Türkmenistanyň mekdep okuwçylary Şanhaýda geçirilen halkara dostluk lagerinde ýurdumyzyň baý medeni mirasyny üstünlikli tanyşdyrdylar
Şu ýylyň 12–22-nji iýuly aralygynda Hytaý Halk Respublikasynyň Şanhaý şäherinde geçirilen 20-nji Şanhaý halkara ýaşlar interaktiw dostluk lagerine (20th Shanghai International Youth Interactive Friendship Camp) Türkmenistanyň wekiliýetiniň düzümindäki mekdep okuwçylary üstünlikli gatnaşdylar. Dünýäniň 17 döwletinden 107 sany mekdep okuwçysyny bir ýere jemlän bu halkara çäre ýaşlaryň arasynda dostluk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga, medeni alyşmalary giňeltmäge we halklaryň özara düşünişmegini ösdürmäge gönükdirildi. Lageriň maksatnamasynyň çäklerinde geçirilen “Mini-Expo” medeniýet sergisinde türkmen okuwçylary ýurdumyzyň baý milli-medeni mirasyny mynasyp derejede tanyşdyrdylar. Türkmenistanyň milli diwarlygynda gadymy taryhy-medeni gymmatlyklar, milli däp-dessurlar, milli lybaslar, dünýä meşhur türkmen halylary we beýleki milli gymmatlyklar görkezildi. Bu sergi daşary ýurtly gatnaşyjylarda uly gyzyklanma döretdi. On günlük lageriň dowamynda türkmen okuwçylary Şanhaý şäheriniň taryhy we döwrebap künjeklerine baryp gördüler, adaty hytaý lukmançylygynyň esaslary boýunça amaly sapaklara hem-de Suçžou şäherinde ýüpek ýelpawaçlaryny taýýarlamak boýunça ussatlyk sapaklaryna gatnaşdylar. Halkara lager ýaşlaryň bilim, medeniýet we döredijilik ugurlarynda tejribe alyşmagyna, dürli halklaryň medeniýetlerine hormat goýmak duýgusyny berkitmäge we täze dostluk gatnaşyklaryny ýola goýmaga giň mümkinçilik döretdi. Türkmenistanyň ýaş wekilleriniň bu abraýly halkara çärä gatnaşmagy ýurdumyzyň ýaşlar syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini hem-de türkmen ýaşlarynyň halkara giňişligindäki işjeň ornunyň barha pugtalandyrylýandygyny görkezýär. Şeýle hem bu çäre Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasynda bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty ulgamlarynda strategik hyzmatdaşlygyň yzygiderli ösdürilýändiginiň hem-de iki dostlukly ýurduň arasyndaky gatnaşyklary has-da pugtalandyrmaga hyzmat edýändiginiň aýdyň beýany boldy. Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýaşlaryň halkara hyzmatdaşlyga işjeň gatnaşmagy üçin döredilýän giň mümkinçilikleriň netijesinde türkmen okuwçylary dünýäniň dürli ýurtlarynda geçirilýän halkara çärelere mynasyp gatnaşyp, ýurdumyzyň abraýynyň has-da belende galmagyna goşant goşýarlar.
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplarynyň Florensiýa şäherinde guralýan tomusky tejribe-okuw saparynyň ikinji tapgyry dowam edýär
Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda häzirki wagtda Türkmenistanyň bilim ulgamyny ösdürmek, kämil hünärmenleri taýýarlamak maksady bilen halkara hyzmatdaşlygy giňeltmek, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleri bilen daşary ýurt döwletleriniň bilim edaralarynyň hyzmatdaşlygyny ýola goýmak ugrunda uly işler alnyp barylýar. Bu babatda aýdanlarymyzy bolsa ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň daşary ýurtlaryň ýokary okuw mekdepleri bilen halkara hyzmatdaşlygy netijesinde gazanýan oňyn netijeleri aýdyňlygy bilen subut edýär. Ýaňy ýakynda “Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026-2052-nji ýyllar üçin Strategiýasynda” bilim ulgamyny kämil derejede ösdürmek, ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamak ugrunda kesgitlenen wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, ýokary hünär bilimine degişli öňdebaryjy usullary we özara hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplary hem Italiýa Respublikasynyň Florensiýa şäherine ugradyldy. Bu tomusky tejribe-okuw sapary Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Kent döwlet uniwersitetiniň Italiýanyň Florensiýa şäherindäki şahamçasy tarapyndan gelen çakylyk haty esasynda guraldy. Häzirki wagtda bu tejribe-okuw saparynyň ikinji tapgyry dowam edýär. Mälim bolşy ýaly, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti bilen Kent döwlet uniwersitetiniň arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama ABŞ-nyň Ogaýo ştatynyň Kent şäherinde gol çekilipdi. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplarynyň Italiýadaky bu tomusky tejribe-okuw sapaklary, türkmen ýaşlarynyň dünýä ylmy we bilimi bilen aýakdaş barýandygynyň aýdyň subutnamasydyr. Ýokary okuw mekdepleriň arasyndaky şeýle netijeli hyzmatdaşlyk, ýurdumyz üçin halkara derejede bäsleşige ukyply, giň gözýetimli we öz işiniň ussasy bolan hünärmenleri taýýarlamakda möhüm ädim bolup durýar. Bularyň ählisi bolsa, Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly GahrymanSerdarymyzyň ylym-bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ugrunda alyp barýan beýik işleriniň oňyn netijesidir. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti
Türkmenistanyň Bilim ministrliginde türk wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi
Türkmenistanyň bilim ministri Jumamyrat Gurbangeldiýew bilen Türk aeronawtika birleşigi uniwersitetiniň rektory, professor, doktor Rahmi Eriň arasynda duşuşyk geçirildi. Duşuşyga iki ýurduň bilim we awiasiýa ulgamlarynyň wekilleri gatnaşdylar. Duşuşykda Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň aýratyn ünsi netijesinde ýurdumyzyň bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeler barada bellenildi. Taraplar Türkmenistan bilen Türkiýe Respublikasynyň arasynda bilim we ylym ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy, şeýle hem awiasiýa pudagy üçin hünärmenleri taýýarlamak boýunça mümkinçilikler barada pikir alyşdylar. Professor Rahmi Er uniwersitetiň işi we uçarmanlary taýýarlamak boýunça alnyp barylýan hyzmatdaşlyk barada maglumat berdi. Gepleşikleriň dowamynda raýat awiasiýasy, uçuş howpsuzlygy, awiasiýa tehnologiýalary, logistika, emeli aň we kiberhowpsuzlyk ugurlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek, talyplaryň hem-de professor-mugallymlaryň alyş-çalşyny ýola goýmak we bilelikdäki okuw maksatnamalaryny taýýarlamak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşygyň ahyrynda taraplar bilim edaralarynyň arasynda göni gatnaşyklary ösdürmäge we özara bähbitli taslamalary durmuşa geçirmäge taýýardyklaryny beýan etdiler. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde tegelek stoluň başynda syýasy söhbetdeşlik geçirildi
2026-njy ýylyň 20-nji iýulynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti «Altyn Asyr» Türkmenistan teleýaýlymy bilen bilelikde «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026–2052-nji ýyllar üçin Strategiýasyny» durmuşa geçirmek boýunça 2026-njy ýylda ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasynyň ýerine ýetirilişine bagyşlanan gepleşigiň ýazgysyny geçirdi. Gepleşikde Strategiýanyň esasy ugurlary, onuň ýokary hünär bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmakdaky ähmiýeti, şeýle hem öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmegi ugrunda alnyp barylýan işler giňişleýin beýan edildi. Şeýle-de, bu resminamanyň milli bilim ulgamyny täze ösüş tapgyryna çykarmakda möhüm orun eýeleýändigi nygtaldy. Gepleşige gatnaşan professor-mugallymlar ýurdumyzda halkara ülňülere laýyk gelýän, innowasiýalara esaslanýan döwrebap bilim ulgamyny kämilleşdirmek, sanly tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak, ylmy-barlag işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak hem-de ýaşlaryň tehnologik başarnyklaryny we hünär taýýarlygyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada täsirli çykyş etdiler. Çykyş edenler Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Prezidiumynyň nobatdaky Mejlisi barada buýsançly belläp, Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk şanly senesi bilen Gahryman Arkadagymyzy, Arkadagly Gahryman Serdarymyzy, bütin türkmen halkyny tüýs ýürekden gutladylar we ýagşy arzuwlaryny beýan etdiler. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Hytaý Halk Respublikasynyň Şanhaý şäherinde geçirilen «67th International Mathematical Olympiad, IMO-2026» atly 67-nji Halkara matematika olimpiadasyndaky türkmen ýaşlarynyň üstünlikleri
Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan bilim özgertmeleriniň möhüm talaplary hökmünde ýurdumyzyň umumybilim berýän mekdeplerinde okuw derslerini ýokary derejede öwretmek, okuwçylaryň tebigy zehin-başarnyklaryny ösdürmek, giň dünýägaraýyşly öňdebaryjy ýaşlary kemala getirmek, olaryň ylym we döredijilik bilen işjeň meşgullanmaklary üçin höweslendirmek hem-de hünärlere ugrukdyrmak babatynda toplumlaýyn işler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Bu ugurda dürli bäsleşikler geçirilýär, ýaşlaryň halkara ders bäsleşiklerine gatnaşmaklary üçin giň mümkinçilikler döredilýär. 2026-njy ýylyň iýul aýynyň 10–21-i aralygynda Hytaý Halk Respublikasynyň Şanhaý şäherinde «67th International Mathematical Olympiad, IMO-2026» atly 67-nji Halkara matematika olimpiadasy geçirildi. Halkara bäsleşigine jemi 119 döwletden 685, ýurdumyzdan 6 zehinli okuwçy gatnaşdy. Halkara matematika olimpiadasynyň jemi boýunça, Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň 40-njy orta mekdebiniň 12-nji synp okuwçysy Agaperman Berdimyradow kümüş, Aşgabat şäheriniň matematika we iňlis dili okuw dersleri çuňlaşdyryp öwredilýän ýöriteleşdirilen 49-njy orta mekdebiniň 12-nji synp okuwçysy Begenç Akmyradow, Aşgabat şäheriniň iňlis dili, himiýa we biologiýa okuw derslerini çuňlaşdyryp öwredýän 86-njy ýöriteleşdirilen orta mekdebiniň 12-nji synp okuwçysy Mälikşa Meýlismyradow we şol mekdebiň 10-njy synp okuwçysy Hemra Gurbanow bürünç medallary gazanmagy başardylar. Mekdep okuwçylarynyň bu abraýly halkara bäsleşiginde baýrakly orunlara eýe bolmaklary Hormatly Prezidentimiziň hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlary we yzygiderli aladalary bilen hemmetaraplaýyn bilimli, intellektual we ruhy taýdan ösen, watansöýüji ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek, olaryň halkara bilim bäsleşiklerine işjeň gatnaşmaklaryny üpjün etmek ugrundaky toplumlaýyn işleriň «Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda netijeli amala aşyrylyp, Döwlet Baştutanymyzyň geljekde-de eziz Watanymyzyň baýdagyny al-asmanda parladyp, Türkmenistanyň abraýyny belende galdyrjakdyklary barada bildiren belent ynamyna ýaşlaryň okamak, öwrenmek, kämillige ymtylmak arkaly ýurdumyzyň dünýädäki abraý-mertebesiniň belende galdyrýandyklarynyň nobatdaky ykrar edilmesidir. Mekdep okuwçylarynyň 67-nji Halkara matematika olimpiadasyna gatnaşmaga döreden ajaýyp şertleri hem-de mümkinçilikleri üçin Arkadagly Gahryman Serdarymyza ähli bilim işgärleriniň adyndan tüýs ýürekden hoşallygymyzy bildirýäris. Hormatly Prezidentimiziň janynyň sag, belent başynyň aman, tutumly işleriniň rowaç bolmagyny arzuw edýäris. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymlary we talyplary Malaýziýanyň Petronas kompaniýasynyň Tehnologik uniwersitetinde önümçilik tejribeligini hem-de hünär derejesini ýokarlandyryş okuwlaryny geçýärler
Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamalaryň täze taryhy eýýamda üstünliklidurmuşa geçirilmegi tutuş milli ykdysadyýetimiziň, şol sanda onuň her bir pudagynyň ösmegini, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň yzygiderli ýokarlanmagyny üpjün edýär. Şunda Watanymyzyň bilim kuwwatyny şertlendirýän we onuň bu babatdaky ösüşini üpjün edýän ylym-bilim ulgamynyň kämilleşdirilmegi hem-de ösüşi möhüm ähmiýete eýedir. Ýurdumyzyň gazylyp alynýan ýerasty baýlyklaryň dürli görnüşlerine we gorlaryna eýe bolmagy himiýa, gazhimiýa, nebitgaz senagatynyň we beýleki pudaklaryň ösüşine uly itergi berýär. Şonuň netijesinde ýurdumyzda ýangyç-energetika, senagat-önümçilik toplumlary yzygiderli gurulýar, giň möçberli maksatnamalar üstünlikli durmuşa geçirilýär. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen ýurdumyzyň nebitgaz pudagynda zähmet çekýän “Petronas Çarigali (Türkmenistan) Sdn Bhd” kompaniýasy we Malaýziýanyň Petronas kompaniýasynyň Tehnologik uniwersitetiniň arasynda birnäçe ýyllaryň dowamynda ylym-bilim ulgamynda özara bähbitli we dostlukly hyzmatdaşlyk dowam edýär. 2024-nji ýylda bu hyzmatdaşlygy dowam etdirmek we onuň gerimini has-da giňeltmek maksady bilen, özara düşünişmek hakynda täze Ähtnama baglaşyldy. Baglaşylan Ähtnamanyň çäginde geçen ýyllardaky ýaly şu ýylyň 14-nji iýulynda uniwersitetiň talyplar topary we mugallymlary okuw-önümçilik tejribeligini hem-de hünär derejesini ýokarlandyryş okuwlaryny geçmek üçin Malaýziýanyň Petronas kompaniýasynyň Tehnologik uniwersitetine okuw saparyna ugradyldy. 2 hepdelik dowam edýän okuw-önümçilik tejribeligi hem-de 1 hepdelik hünär derejesini ýokarlandyryş okuwlary üçin Malaýziýanyň Petronas kompaniýasynyň Tehnologik uniwersitetiniň Ýörite okuw merkezi tarapyndan degişli meýilnama taýýarlanyldy. Meýilnama laýyklykda uniwersitetiň talyplary we mugallymlary degişli ugurlar boýunça täze tehnologiýalary özleşdirmek, sanly tehnologiýalary we emeli aňy önümçilige ornaşdyrmak barada sapaklary geçerler. Şeýle hem Malaýziýanyň Petronas kompaniýasynyň Tehnologik uniwersitetinde okuwlaryň gurnalyşy, okuw tejribehanalary, okuw merkezleri, ylmy-barlag işleriniň alnyp barlyşy we kompaniýanyň önümçilik desgalary bilen ýakyndan tanyşarlar. Malaýziýanyň Petronas kompaniýasynyň Tehnologik uniwersitetinde geçirilýän okuw-önümçilik tejribeliginiň talyplar üçin uly ähmiýeti bolup, olaryň nazaryýetde alan bilimlerini amaly endikler bilen baýlaşdyrmaklaryna hem-de mugallymlar üçin hünär derejesini ýokarlandyryş okuwlarynyň öňdebaryjy dünýä tejribesini okuw işlerine yzygiderli ornaşdyrmaklaryna ýardam eder. Bilim-terbiýeçilik edaralarynyň işini kämilleşdirmek, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak babatdaky taýsyz tagallalary, ýaş nesil hakynda edýän yzygiderli aladalary, döredip berýän mümkinçilikleri, şertleri üçin hormatly Prezidentimize hem-de Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden sagbolsunlar aýdýarys. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli alyp barýan beýik işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
«OBA HOJALYK ÖNÜMLERINI SAKLAMAK WE GAÝTADAN IŞLEMEK» ATLY OKUW KITABY NEŞIR EDILDI
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň uly mugallymy Leýla Ergeşowanyň, Hojadurdy Nurgeldiýewiň hem-de Amannepes Amannepesowyň Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan hödürlenen «Oba hojalyk önümlerini saklamak we gaýtadan işlemek» atly ýokary okuw mekdepleri üçin okuw kitaby Türkmen döwlet neşirýat gullugynda taýýarlanyp, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň çaphanasynda çap edildi. Kitabyň mazmuny girişden, «Et önümlerini gaýtadan işlemek», «Guş önümlerini gaýtadan işlemek», «Süýt önümlerini gaýtadan işlemek», «Ösümlik ýagy», «Miweleri, gök önümleri saklamak we gaýtadan işlemek», «Dänäni gaýtadan işlemek» atly 6 bapdan we adalgalar sözlüginden ybarat. Okuw kitaby «Oba hojalyk önümlerini saklamak we gaýtadan işlemek» dersi boýunça umumy okuwlaryň temalaryny öz içine alýar. Ol oba hojalyk önümlerini saklamak we gaýtadan işlemek, özleşdirmek, bu ugurdaky täze tehnologiýalar, gerekli hasaplamalary geçirmek, oba hojalyk önümlerini gaýtadan işleýän kärhanalaryň ykdysady tarapyny seljermek, öndürilýän önümleriň hiliniň talaba laýyklygy, adam üçin howpsuzlygy barada giňişleýin düşünje berýär. Kitapda nygtalyşy ýaly, Türkmenistanyň azyk senagaty pudagynyň ösüşiniň ýokary görkezijileri, ilki bilen, öňdebaryjy tehnologiýalary özleşdirmek we ýerli çig mallary ulanmak esasynda öndürilýän önümleriň görnüşleriniň artdyrylmagynyň hasabyna gazanylýar. Türkmenistanyň azyk senagaty pudagynda şu günki gün azyk önümleriniň ýüzlerçe görnüşleri öndürilip, olar öz hili boýunça dünýä ülňülerine laýyk gelýär. Bu okuw kitabyndan degişli ugurda bilim alýan talyplar, mugallymlar hem-de oba hojalyk önümlerini saklamak, gaýtadan işlemek boýunça hünärmenler peýdalanyp bilerler.
«MALDARÇYLYKDA WE WETERINARIÝADA ZÄHMETI GORAMAK» ATLY OKUW KITABY NEŞIR EDILDI
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň Weterinar lukmançylygy fakultetiniň Epizootologiýa we parazitologiýa kafedrasynyň müdiri, dosent, weterinariýa ylymlarynyň doktory Töre Garlyýewiň Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan hödürlenen «Maldarçylykda we weterinariýada zähmeti goramak» atly ýokary okuw mekdepleri üçin okuw kitaby okyjylar köpçüligine gowuşdy. Kitap Türkmen döwlet neşirýat gullugynda taýýarlanyp, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň çaphanasynda çap edildi. Täze okuw kitabynda maldarçylykda we weterinariýada ýerine ýetirilýän işleriň aýratynlyklaryna baglylykda (weterinariýa-sanitariýa çärelerini geçirmegiň düzgünleri, mallary daňmagyň, ýykmagyň, patologo-anatomik işleri ýerine ýetirmegiň kadalary, maglumatlary ýygnamagyň düzgünleri, köpçülikleýin we şahsy gorag geýimleriniň üpjünçiligi, ot-iýmler taýýarlanylanda, tehnikalar bilen işlenilende iş howpsuzlygyny berjaý etmegiň, maldarçylyk fermalarynda we toplumlarynda ýangyna garşy göreş çärelerini geçirmegiň, önümçilikde garaşylmadyk ýagdaý ýüze çykanda heläkçilik çekene ilkinji medisina kömegini bermegiň) düzgünleri we beýlekiler 9 sany bölümde ylmy esasda giňişleýin beýan edilýär. Has takygy, bu bölümlerde zähmeti goramagyň nazary esaslary, maldarçylykda işgärleriň zähmeti we dynç alyşlary, maldarçylykda önümçilik sanitariýasy we zähmet gigiýenasy, maldarçylykda, guşçulykda iş howpsuzlygy, weterinariýa-sanitariýa çäreleriniň geçirilişi, iri baldakly otlar, senaž, silos, himiki konserwantlar ulanylanda howpsuzlyk çäreleri, ýangyn ätiýaçlygynyň esasy, oba hojalygynda zähmeti goramak boýunça işleriň guralyşy, jebir çekenlere lukmana çenli kömek hakynda giňişleýin maglumat berilýär. Kitapda nygtalyşy ýaly, zähmeti goramak — iş prosesiniň dowamynda işgärleriň işe ukyplylygyny we saglygyny saklamagyň ulgamy. Ol hukuk, sosial-ykdysady, guramaçylyk, tehniki, sanitariýa-gigiýenik, bejeriş-profilaktiki, reabilitasion we beýleki çäreleri öz içine alýar. Kitap ýokary okuw mekdepleriniň weterinariýa, atçylyk, zootehniýa hünärleriniň talyplary üçin niýetlenip, ondan maldarçylyk pudagynda işleýän hünärmenler hem peýdalanyp bilerler.
«GURLUŞYK WE MELIORATIW MAŞYNLARYNYŇ ULANYLYŞY» ATLY OKUW KITABY OKYJYLARYNA GOWUŞDY
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň mugallymlary Arazgeldi Mollaýewiň, Aýyt Annaýewiň hem-de Rejep Berdinyýazowyň, Kadyr Myradowyň Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan hödürlenen «Gurluşyk we melioratiw maşynlarynyň ulanylyşy» atly ýokary okuw mekdepleri üçin okuw kitaby neşir edildi. Kitap Türkmen döwlet neşirýat gullugynda taýýarlanyp, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň çaphanasynda çap edildi. Kitap girişden hem-de «Maşynlaryň ygtybarlylygy we onuň esasy görkezijileri», «Maşynlaryň tehniki hyzmaty», «Maşynlaryň iş düzgünleri we öndürijilikleri», «Maşynlaryň ulanylyşynyň guramaçylyk esaslary», «Maşynlaryň tehniki hyzmatyny guramak» atly 5 bölümden ybarat. Täze okuw kitabynda melioratiw we gurluşyk maşynlarynyň ygtybarlylygy, olaryň bozulmalarynyň görnüşleri, sebäpleri baradaky maglumatlar berilýär. Şeýle-de ulanylyş döwründäki ygtybarlylygyny artdyrmagyň ýollaryna, maşynlaryň tehniki hyzmatynyň meýilnamaly-ätiýaçlyk ulgamyna, işleýiş düzgünlerine, öndürijilikli işlemegine, ulanylyşynyň guramaçylyk hem tehnologik esaslaryna, tehnologik proseslerine degişli maglumatlar berilýär. Kitapda bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň suw hojalyk gurluşyklarynda, melioratiw işleriniň toplumlarynda dünýäniň iň abraýly kompaniýalarynyň ekskowatorlary, buldozerleri, skreperleri we başga köp görnüşli maşynlary işleýärler. Ol maşynlar kuwwatlylygy, öndürijilikliligi, işe gaýymlygy, ygtybarlylygy, howpsuzlygy, dolandyryşa uýgunlyklary, rahatlyklary we beýleki ulanylyşa amatly häsiýetleri we ukyplary bilen tapawutlanýarlar. Melioratiw gurluşyk edaralarynyň gitdigiçe çylşyrymlandyrylýan kuwwatly täze gurluşly maşynlar bilen yzygiderli üpjün edilmegi, şeýle-de olaryň guratlygynyň we amatly işledilmegini üpjün etmegiň zerurlygy tehniki hyzmatlar boýunça işleri artdyrýar. Bularyň hemmesi maşynlar parkynyň ulanylyş-bejeriş gullugynyň hemme bölümleriniň gurluşyna täsir edýän talaplary barha güýçlendirýär, maşynlaryň tehniki hyzmatynyň guramaçylyk düzgünleriniň, tehniki üpjünçiliginiň, tehnologiýasynyň düýpgöter tehniki hem-de bu mesele bilen iş salyşýan hünärmenleriň taýýarlanyş derejesini ýokarlandyrmagy talap edýär. Okuw kitaby ýokary okuw mekdepleriniň Melioratiw işlerini mehanizmleşdirmek hünäriniň talyplary üçin niýetlenilýär.
Türkmen ýaşlarynyň üstünlikleri
Hormatly Prezidentimiziň hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň baştutanlygynda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýaş nesliň ylymly, giň dünýägaraýyşly hem-de bäsdeşlige ukyply şahsyýetler bolup kemala gelmegi ugrunda durmuşa geçirilýän özgertmeler halkara derejede mynasyp netijelerini berýär. Ýurdumyzda ýaşlaryň tebigy zehinini ýüze çykarmak, olary ylmy gözleglere höweslendirmek hem-de halkara ders bäsleşiklerine yzygiderli taýýarlamak boýunça amala aşyrylýan işler dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edilýän üstünlikler bilen şöhlelenýär. Soňky on ýylyň dowamynda Türkmenistanyň milli ýygyndy toparynyň agzalary Halkara himiýa olimpiadalarynda jemi 33 medala — 1 altyn, 12 kümüş we 20 bürünç medala mynasyp boldular. Bu guwandyryjy netijeler hormatly Prezidentimiz tarapyndan ýaş nesliň döwrebap bilim almagy, zehin-başarnyklaryny açyp görkezmegi hem-de halkara derejede üstünlik gazanmagy üçin döredilýän giň mümkinçilikleriň aýdyň netijesidir. Ýurdumyzda halkara ders olimpiadalarynyň ýeňijilerini döwlet derejesinde sarpalamak, olary medallar hem-de pul sowgatlary bilen sylaglamak asylly däbe öwrüldi. Şeýle ýokary derejeli üns-alada ýaşlary täze üstünliklere ruhlandyrýar, olaryň ylma we döredijilige bolan höwesini has-da artdyrýar. Şeýle üstünlikleriň nobatdaky subutnamasy 2026-njy ýylyň 10–19-njy iýuly aralygynda Özbegistan Respublikasynyň Daşkent şäherinde geçirilen 58-nji Halkara himiýa olimpiadasynyň jemlerinde aýdyň ýüze çykdy. Dünýäniň 92 döwletinden 363 zehinli okuwçyny jemlän abraýly halkara bäsleşikde gatnaşyjylar himiýa boýunça nazary taýýarlyklaryny hem-de barlaghana tejribelerini ýerine ýetirmek ukyplaryny görkezdiler. Şeýle ýokary derejeli ylmy bäsleşikde Türkmenistanyň ýaşlarynyň üstünlikli çykyş etmegi milli bilim ulgamynyň halkara ölçeglere laýyklykda yzygiderli kämilleşdirilýändiginiň aýdyň güwäsidir. Türkmenistanyň adyndan bu olimpiada Aşgabat şäherindäki Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky ýöriteleşdirilen umumybilim berýän mekdep-internatynyň topary gatnaşdy. Bäsleşigiň jemleri boýunça mekdep-internatyň 11-nji synp okuwçysy Ilmämmedow Pälwan kümüş medala, 12-nji synp okuwçylary Döwletow Diýar, Orunowa Aýlar hem-de Jumaýew Rüstem bolsa bürünç medallara mynasyp boldular. Netijede, türkmen okuwçylary 1 kümüş we 3 bürünç medal gazanyp, ýurdumyzyň halkara himiýa olimpiadalaryndaky üstünlikleriniň üstüni nobatdaky gezek ýetirdiler. Gazanylan bu üstünlikler ýaş nesilleriň döwrebap bilim almagy, ylmy döredijilik bilen meşgullanmagy hem-de halkara bäsleşiklerinde ukyp-başarnyklaryny görkezmegi üçin döredilýän giň mümkinçilikleriň netijeli häsiýete eýedigini görkezýär. Munuň özi Hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň ýaşlaryň intellektual kuwwatyny ösdürmäge gönükdirilen döwlet syýasatynyň halkara derejesinde öz miwesini berýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Türkmenistanyň ýaşlarynyň halkara olimpiadalarda gazanýan üstünlikleri eziz Watanymyzyň bilim ulgamynyň abraýyny has-da belende göterýär, ýurdumyzda kemala gelýän täze nesliň ylmy kuwwatynyň, döredijilik mümkinçiliginiň hem-de watansöýüjilik ruhunyň barha pugtalanýandygyny tassyklaýar. Şeýle ýeňişler geljekde-de ýaşlary täze üstünliklere ruhlandyryp, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň halkara bilim giňişligindäki abraýynyň has-da artmagyna hyzmat eder. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
TÜRKMENISTANYŇ WE GRUZIÝANYŇ BILIM MINISTRLERINIŇ DUŞUŞYGY GEÇIRILDI
Türkmenistanyň Prezidentiniň Gruziýa amala aşyran döwlet saparynyň çäklerinde Türkmenistanyň bilim ministri J.Gurbangeldiýew bilen Gruziýanyň bilim, ylym we ýaşlar ministri Giwi Mikanadzeniň arasynda duşuşyk geçirildi. Duşuşygyň dowamynda taraplar bilim, ylym we ýaşlar syýasaty ulgamlarynda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň geljekki ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Iki ýurduň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda göni gatnaşyklary ösdürmäge, talyplaryň we mugallymlaryň akademik hereketliligini giňeltmäge, bilelikdäki ylmy barlaglary, maslahatlary, hünär kämilleşdiriş okuwlaryny we bilim maksatnamalaryny guramaga aýratyn üns berildi. Lukmançylyk, energetika, nebitgaz pudagy, binagärlik we gurluşyk, ulag, sanly tehnologiýalar, emeli aň, STEAM-bilim hem-de kiberhowpsuzlyk hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Resmi saparyň çäklerinde bilim ulgamynda şu aşakdaky ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi: — Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen Gruziýanyň Bilim, ylym we ýaşlar ministrliginiň arasynda bilim babatda hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama. — Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasy bilen Wano Saradžişwili adyndaky Tbilisi döwlet konserwatoriýasynyň arasynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; — Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti (Türkmenistan) bilen «Iwane Jawahişwili adyndaky Tbilisi döwlet uniwersiteti» jemgyýetçilik hukugynyň ýuridik şahsynyň (Gruziýa) arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama; — Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti (Türkmenistan) bilen Gruzin tehniki uniwersitetiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; — Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty bilen Gruzin tehniki uniwersitetiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; — Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary instituty (Türkmenistan) bilen Batumi döwlet deňiz akademiýasynyň (Gruziýa) arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Gol çekilen resminamalar hyzmatdaşlygyň şertnama-hukuk binýadyny berkitmäge, ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmäge, akademik alyşmalary giňeltmäge, şeýle hem bilelikdäki bilim we ylmy taslamalary durmuşa geçirmäge gönükdirilendir. Duşuşygyň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklaryň türkmen-gruzin hyzmatdaşlygynyň mundan beýläk-de ösdürilmegine täze itergi berjekdigine ynam bildirildi. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň talyplary rus dili boýunça halkara olimpiadada baýrakly orunlary eýelediler
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň talyplary Russiýa Federasiýasynyň B.B.Gorodowikow adyndaky Galmyk döwlet uniwersiteti tarapyndan «Rus dili we ülkäni öwreniş» dersinden onlaýn görnüşinde halkara olimpiadada üstünlikli çykyş etdiler. Uniwersitetiň rus dili we edebiýaty fakultetiniň 5-nji ýyl talyby Oguldursun Akmuhammedowa hormatly 1-nji orny eýeläp, olimpiadanyň ýeňijileriniň hataryna girdi. Şeýle hem şol fakultetiň talyplary halkara bäsleşiginde 2-nji orunlara mynasyp boldular. Olimpiadanyň dowamynda türkmen talyplary rus dili, taryh we edebiýat boýunça çuňňur bilimlerini, şeýle hem öz hünär ugurlaryndaky ýokary taýýarlyk derejesini görkezdiler. Olar rus dili we edebiýaty fakultetiniň mugallymy Jennet Şamyýewanyň ýolbaşçylygynda taýýarlanyp, onuň bäsleşige taýýarlyk işine goşan uly goşandy üstünlikli netijelerde öz beýanyny tapdy. Türkmen talyplarynyň bu halkara olimpiadasyna gatnaşmagy «Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti bilen B.B.Gorodowikow adyndaky Galmyk döwlet uniwersitetiniň arasynda baglaşylan özara hyzmatdaşlyk hakynda Ähtnamanyň» çäklerinde amala aşyryldy. Şu ýyl geçirilen olimpiada Hytaýdan, Mongoliýadan, Wýetnamdan, Taýlanddan, Türkiýeden, Eýrandan, Yrakdan, Siriýadan, Afrika ýurtlaryndan, Gazagystandan we Türkmenistandan 200-den gowrak zehinli talyp gatnaşdy.
Tomus dynç alyşy – manyly we täsirli
Arkadagly Serdarymyzyň saýasynda ýurdumyzyň geljegi bolan çagalaryň tomusky dynç alyş möwsümini şadyýan, sagdyn we manyly geçirmekleri üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Şu günler Bereket etrap bilim bolumine degişli orta mekdeplerin çagalary üçin hem tomus dync alyş günleri ýatda galyjy pursatlara baý bolýar. Bereket etrabynyn tebigi dersleri çuňlaşdyryp owredyan yoritelesdirilen orta mekdebinde çagalar üçin niýetlenip geçirilen ýörite çäre munuň aýdyň subutnamasyna öwrüldi. Çäräniň çäklerinde çagalar ilki bilen kitaphana gezelenç edip, özlerini gyzyklandyrýan täze kitaplar, ertekiler we şahyrlaryň döredijiligi bilen tanyşdylar. Kitap okamaga bolan höwesi artdyrmak maksady bilen guralan bu gezelenç çagalarda uly täsir galdyrdy. Mundan başga-da, çärä gatnaşan gyzjagazlar mährem ene-mamalarymyzyň ýanyna baryp, olaryň milli el işlerini edip oturyşlaryny synladylar. Enelerimiz gyzlara keşde çekmegiň, jorap örmegiň we asylly milli gymmatlyklarymyzyň inçe syrlaryny öwretdiler. Bu bolsa nesilleriň arasyndaky kämil arabaglanyşygy, milli däp-dessurlarymyza bolan hormaty has-da berkitdi. Şol bir wagtyň özünde, oglanjyklar we gyzjagazlar üçin şadyýan sport ýaryşlary hem guraldy. Bäsleşikde çagalar özleriniň çalasynlygyny, eýjeligini we sagdynlygyny görkezip, biri-birinden gyzykly oýunlarda bäsleşdiler. Şeýle manyly we şadyýan çäreleri gurap beren guramaçylara, şeýle hem çagalaryň bagtyýar durmuşda ýaşamagy, okamagy, dynç almagy üçin ähli şertleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Serdarymyza çagalaryň hem-de ene-atalaryň adyndan köp sagbolsun aýdýarys! Balkan welaýat Bereket etrap bilim müdirligi
Türkmenistanda 13-nji iýuldan ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek möwsümi başlanar
Şu gün alty aýyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen giňişleýin Hökümet mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, 2026-njy ýylda Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek boýunça döwlet toparynyň düzümi tassyklanyldy. Bu barada «Watan» habarlar gepleşiginde habar berildi. Bellenilişi ýaly, döwlet toparyna 2026-njy ýylda Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmäge guramaçylyk-usulyýet taýdan ýolbaşçylyk etmek we onuň bellenen tertipde geçirilmegini guramak tabşyryldy. Welaýatlaryň, Aşgabat we Arkadag şäherleriniň häkimlikleri Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek boýunça iş toparlarynyň talabalaýyk işlemegi üçin zerur şertleri döretmäge borçly edildi. Şeýle-de döwlet Baştutanynyň gol çeken Buýrugyna laýyklykda: 2026-njy ýylda Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerine welaýatlar, Aşgabat we Arkadag şäherleri boýunça okuwa kabul etmegiň meýilnamasy; 2026-njy ýylda Türkmenistanyň orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegiň meýilnamasy tassyklanyldy. Türkmenistanyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegi 2026-njy ýylyň 13-nji iýuly — 24-nji awgusty aralygynda guramak, okuwa kabul etmek boýunça giriş synaglaryny ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň ýerleşýän ýerinde geçirmek bellenildi.
Duşuşyk geçirildi
2026-njy ýylyň iýul aýynyň 10-yna Şweýsariýa Konfederasiýasynyň Azerbaýjan Respublikasyndaky ilçihanasynyň orunbasary we sebitleýin hyzmatdaşlyk edarasynyň ýolbaşçysynyň orunbasarynyň hem-de Şweýsariýa Konfederasiýasynyň Azerbaýjan Respublikasyndaky ilçihanasynyň syýasy geňeşçisiniň gatnaşmaklarynda Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda duşuşyk geçirildi. Myhmanlar ilki bilen institutyň täze goşmaça okuw binasynyň eýwanynda duşuşyk mynasybetli ýaýbaňlandyrylan ylmy we taslama işleriň sergisi bilen tanyşdylar. Soňra bolsa mejlisler otagynda iki taraplaýyn söhbetdeşlikler geçirildi. Söhbetdeşligiň dowamynda Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň uzak ýyllaryň dowamynda Ýewropa Bileleşigi, şol sanda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy bilen birnäçe halkara taslamalaryň bilelikde ýerine ýetirilýändigi barada bellenilip geçildi. Maslahatyň dowamyndaky çykyşlarda, geljekde hem halkara taslamalary bilelikde ýerine ýetirmeklik ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşygyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzda ylym-bilimi kämilleşdirmekde, halkara bilermenler bilen tejribe alyşmakda, halkara taslamalary bilelikde ýerine ýetirmekde, ýaşlary ýokary derejeli hünärmenler edip ýetişdirmekde bimöçber tagallalary edýän Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyplary Birleşen Arap Emirlikleriniň Khalifa uniwersitetinde okuw-önümçilik tejribeligini geçýärler
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň parasatly başlangyçlary esasynda ýurdumyzyň bilim ulgamy dünýäniň öňdebaryjy bilim giňişligine işjeň goşulyşýar. Häzirki döwürde bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek, sanly bilim tehnologiýalaryny giňden ornaşdyrmak hem-de milli bilimiň hilini dünýä standartlaryna laýyk getirmek boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar. Soňky ýyllarda daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw mekdepleri, ylmy-barlag merkezleri we iri kompaniýalary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu ugurda durmuşa geçirilýän halkara bilim maksatnamalary ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary we talyp ýaşlary üçin täze bilim, ylmy gözleg hem-de hünär taýdan ösüş mümkinçiliklerini döredýär. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyplary iýul aýynyň 1-10-ny aralygynda Birleşen Arap Emirlikleriň Abu-Dabi şäherinde ýerleşýän Khalifa uniwersiteti tarapyndan guralýan “Daşary ýurtly talyplar üçin tomusky energetika lageri” atly okuw maksatnamasyna laýyklykda, okuw-önümçilik tejribeligini geçýärler. Okuw-önümçilik tejribeliginiň esasy maksady, ADNOC kompaniýasynyň alyp barýan önümçilik işleri bilen tanyşmak, Khalifa uniwersitetiniň okuw we ylmy işleri boýunça tejribesini öwrenmek. Okuw-önümçilik tejribeliginiň dowamynda talyplar Khalifa uniwersitetiniň häzirki zaman nebit-gaz tehnologiýalary, emeli aňyň energetika pudagyna ornaşdyrylyşy, tejribehanalarynda alnyp barylýan ylmy-barlag işleri hem-de öňdebaryjy önümçilik usullary, okuw merkezleri, muzeýleri bilen içgin tanyşýarlar we nazary bilimlerini halkara tejribesi bilen baýlaşdyrýarlar. Bu tejribelik iki ýokary okuw mekdebiniň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmäge hem-de ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaga möhüm goşant goşýar. Talyp ýaşlarymyz ADNOC kompaniýasynyň önümçilik desgalaryna, Aerokosmos barlaghanasyna, 3D çap etmek we tehniki hyzmatlaryň barlaghanasyna baryp görerler. Şeýle hem talyplar “Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri”, “Guýulary burawlamak” boýunça hem-de “Nebitiň we gazyň inženerligi”, “Gatlak flýuidleriň häsiýetleri” atly gysga möhletli okuwlara gatnaşarlar. Döwrebap bilim ulgamyny ösdürmek, ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamak ugrunda alyp barýan giň gerimli işleri, ýaş nesliň bilim almagy we kämil şahsyýet bolup ýetişmegi üçin döredýän mümkinçilikleri hem-de amatly şertleri üçin Hormatly Prezidentimize we Gahryman Arkadagymyza çuňňur hoşallygymyzy we tüýs ýürekden alkyşlarymyzy bildirýäris. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli alyp barýan beýik işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
HYYweÖU-niň talyplarynyň Florensiýa şäherindäki tejribe-okuw sapaklary
Türkmenistanyň bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek, talyplaryň dünýä derejesindäki bilim ojaklarynda tejribe toplamaklaryna giň mümkinçilikleri açýar. Munuň aýdyň mysallarynyň biri hökmünde, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti bilen ABŞ-nyň Kent döwlet uniwersitetiniň arasynda gol çekilen özara düşünişmek hakynda Ähtnama esasynda amala aşyrylýan maksatnamalary görkezmek bolar. Şu şertnama laýyklykda, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplary Kent döwlet uniwersitetiniň Italiýanyň taryhy we medeni merkezi bolan Florensiýa şäherindäki şahamçasynda tomusky tejribe-okuw sapaklaryny geçýärler. Bu sapaklar talyplara diňe bir nazary bilimlerini çuňlaşdyrmaga däl, eýsem halkara gurşawda öz ugurlary boýunça amaly ukyplaryny kämilleşdirmäge hem uly ýol açýar. Florensiýa şäheri özüniň baý taryhy, medeniýeti we sungaty bilen dünýäniň iň esasy bilim we medeni merkezleriniň biri hasaplanýar. Şeýle ajaýyp gurşawda guralan tomusky okuwlar talyplara dünýäniň dürli künjeklerinden gelen deň-duşlary bilen tejribe alyşmaga, daşary ýurt dillerini kämilleşdirmäge we şahsy dünýägaraşlaryny giňeltmäge mümkinçilik berýär. Okuw maksatnamasynyň çäklerinde talyplar öz hünärlerine degişli döwrebap çemeleşmeleri öwrenip, halkara derejeli professor-mugallymlaryň leksiýalaryna gatnaşýarlar. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplarynyň Italiýadaky bu tomusky tejribe-okuw sapaklary, türkmen ýaşlarynyň dünýä ylmy we bilimi bilen aýakdaş barýandygynyň aýdyň subutnamasydyr. Ýokary okuw mekdepleriň arasyndaky şeýle netijeli hyzmatdaşlyk, ýurdumyz üçin halkara derejede bäsleşige ukyply, giň gözýetimli we öz işiniň ussasy bolan hünärmenleri taýýarlamakda möhüm ädim bolup durýar. Bularyň ählisi bolsa, Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ylym-bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ugrunda alyp barýan beýik işleriniň oňyn netijesidir. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti
ÇAGALARYŇ GYZYKLY DYNÇ ALYŞ MÖWSÜMI
Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyz: “Her bir halkyň ykdysady ösüşleri, ylymda, bilimde, medeniýetde gazanan üstünlikleri bilen onuň dünýä jemgyýetçiliginde tutýan orny kesgitlenýär. Şeýle ösüşlere ýetmekde kitabyň orny uludyr. Ähli ösüşleriň, ylmyň gazananlarynyň gözbaşy adam paýhasynyň şamçyragy bolan kitapdan başlanýar. Kitap ynsanyň köňül nagşydyr, ol durmuşy açyp gökezýän ajaýyp aýnadyr. Özünde ähli durmuş gymmatlyklaryny jemleýän kitap halkyň ruhy baýlygy, aň hazynasy” – diýip belleýär. Kitaplar we kitaphanalar her bir türkmeniň diňe bir ruhy we maddy dünýäsini açyp görkezýän aýna bolman, eýsem, olaryň häzirki wagtda iň uly ylmy merkezlere, adamlaryň köp sanlysynyň gelip, kitaplar dünýäsiniň çuňluklaryna, täsinlikler älemine syýahat edýän merkezlerine öwrülendigini belläp geçmek möhümdir. Kitap halkyň ruhy medeniýetiniň göwher maýasydyr. Halkyň, milletiň ruhy kämilligi, bilim derejesiniň ösmegi kitapsyz we kitaphanasyz göz öňüne getirmek mümkin däldir. Kitaplar adamzat akylynyň, pähim-paýhasynyň jemlenen dürdäneleri bolsa, kitaphanalar şol dürdäneleriň mukaddes köşkleridir. Kitap okaýan adam mydama ruhubelent, dana sözli, halkyna, Watanyna, daş-töweregi gurşap alan tutuş tebigata uly söýgi bilen garap bilýär. Jemgyýetde adamlaryň kitaba bolan isleglerini kanagatlandyrýan, olaryň özbaşdak okaýşyny we yzygiderli bilim almaklaryny guraýan edara kitaphanalardyr. Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýaşlarymyza kitap okamaga ähli mümkinçilikler döredildi. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallary netijesinde ýurdumyzyň ähli bilim ojaklarynda häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edilen ýagty, döwrebap kitaphanalarymyz işe girizildi. Ýurt baştutanymyzyň ylym-bilim hakyndaky aladalary bilen ylmyň dürli ugurlary boýunça täze kitaplar yzygiderli neşir edilip durulýar. Ýurdumyzda bilim ulgamyny täze okuw kitaplary bilen üpjün etmek meselelerine aýratyn üns beriýär. Gahryman Arkadagymyz ýaşlarymyza uly ynam bildirip, şeýle wesýet edýär: ”Watanymyzyň röwşen geljegi üçin okamak, öwrenmek, zähmet çekmek bagtyýar ýaşlarymyzyň öňünde goýan baş maksadyna öwrülmelidir”. Biz mugallymlar, kitaphanaçylar ýaşlarymyzyň bagtyýar durmuşymyzyň eýeleri bolup, gymmatly wagtlaryny ylym-bilime, kitap okamaga sarp edip, Watanymyza hyzmat etjek adamlar bolup ýetişjekdiklerine berk ynanýarys. Kitap – zamananyň ýüzi. Kitap – terbiýeçi. Kitaby köp okasaň – paýhasly, sowatly, bilimli bolup bolýar. Şonuň üçin hem maslahatçymyz, ýakyn hemramyz, arassa pikirleriň, tämiz duýgularyň ýollaryny arçaýan, bilimleriň çeşmesi bolan kitaba berilýän üns hem bizi döredijilikli zähmet çekmäge ruhlandyrýar. Balkan welaýatynyň owadan künjekleriniň birinde dag etegini etekläp oturan "Dürdäne" çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezinde çagalar üçin çäre guramak örän ajaýyp pikir! Özümde kitaba bolan söýgüni dynç alyş, oýun we sagdyn durmuş bilen utgaşdyrmak maksady bilen uly mümkinçiliklerden peýdalanyp, 2025-2026-njy okuw ýylynyň tomusky dynç alyş möwsüminde Gyzylarbat etrap bilim bölüminiň meýilnamasy esasynda “Dürdäne” çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezinde çagalaryň arasynda ”Geliň erteki diňläliň“ – ady bilen çäre geçirildi. Çagalary kitap okamaga we onuň bilen dostlaşyp, dünýägaraýyşlaryny giňeltmäge, kitaphananyň iň işjeň okyjylary bolmaklyga çagyrylyp geçirilen söhbetdeşlikde dürli ýazyjylaryň çagalara niýetläp ýazan we täze çap edilen birnäçe gyzykly, owadan suratlar bilen bezelen kitaplary tanyşdyryldy. Çagalar bilen sorag-jogap alşyp, özara söhbetdeşlik geçirildi we has işjeň gatnaşyp, özbaşdak okan kitaplarynyň many-mazmunyny gürrüň bermek, bir-birleri bilen sorag-jogap alyşmak boýunça geçirilen bäsleşik söhbetdeşligiň täsirini has hem artdyrdy. Etrap bilim bölüminiň meýilnamasy esasynda guralan bu çäre, çagalaryň her birinde uly täsir galdyrdy. ”Kitap biziň dostumyzdyr” diýip, ata-babalarymyz örän dogry belläp geçipdir. Şu ýerde ýazyň hem güýzüň şahyry G.Ezizowyň goşgusyndan bir bendi mysal getirmek isleýärin: Kitaphanalara gatnaň ýadaman, Agras, kämil bory üçin pikiriň. Dünýäde hemme zat bal bile ýag däl, Siz goja dünýäniň boýun ýetiriň. “Dürdäne” çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezinde dynç alýan çagalara türkmen halkynyň söwer ogly Gurbannazar şahyryň bize miras goýup giden bu dürdäne sözlerinden ugur alyp, kitaphanalar bilen aragatnaşyklaryny has hem pugtalandyryp, işjeň okyjylar bolup, dünýägaraýyşlaryny giňeldip, Watanymyza, halkymyza, Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza, öz mähriban ene-atalaryna mynasyp ýaşlar bolup ýetişmekleri üçin, turuwbaşdan köp kitap okamak barada maslahat berildi. Il-ýurdumyzy ösüşiň täze belentliklerine, bagtyýarlygyň täze giňişliklerine tarap alyp barýan Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, tutýan tutumly işleri elmydama rowaç bolsun! Aýnabat Alaşowa, Balkan welaýatynyň Gyzylarbat etrabynyň G.Kulyýew adyndaky 20-nji orta mekdebiniň kitaphanaçysy.
«Ylmy barlaglar we innowasiýalar» ylmy-köpçülikleýin elektron žurnalynyň ikinji sany çykdy
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde «Ylmy barlaglar we innowasiýalar» ylmy-köpçülikleýin elektron žurnalynyň ikinji sany çykdy. Žurnalyň täze sanynda halkymyzyň taryhyna, türkmen we daşary ýurt dillerine hem-de edebiýatyna, filologiýanyň, tebigy we takyk ylymlaryň möhüm meselelerine, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda okatmagyň usulyýetini döwrebap kämilleşdirmäge bagyşlanan ylmy-nazary, ylmy-amaly hem-de ylmy-usuly makalalar ýerleşdirildi. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde «Ylmy barlaglar we innowasiýalar» ylmy-köpçülikleýin elektron žurnaly Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ylmy-barlag işlerini işjeňleşdirmek we önümçilige ornaşdyrmak, häzirki zaman ylmynyň ýeten sepgitlerini we ylmy barlaglaryň netijelerini jemgyýetçilige ýetirmek, internet ulgamy arkaly giňden wagyz etmek hem-de elektron görnüşinde ýaýbaňlandyrmak maksady bilen döredildi. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 – 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasyna», «Türkmenistanda ylmyň we tehnologiýalaryň ileri tutulýan ugurlaryna», «Türkmenistanda ylym ulgamyny ösdürmegiň 2024 — 2052-nji ýyllar üçin Strategiýasyna», «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin Strategiýasyna» laýyklykda, ýurdumyzyň ylmy-tehniki kuwwatyny pugtalandyrmak, ýokary okuw mekdeplerinde professor-mugallymlaryň, aspirantlaryň, dalaşgärleriň, magistrleriň, talyplaryň netijeli ylmy-barlag işlerini alyp barmaklary üçin giň mümkinçilikler we şertler döredilýär. Ylmy-barlag işleriniň netijelerini neşir arkaly ýaýbaňlandyrmak, ýaş alymlaryň täze neslini kemala getirmek, ýaşlaryň ylym bilen meşgullanmaklaryna höwes döretmek hem-de olara goldaw bermek işlerine hem döwlet derejesinde uly ähmiýet berilýär. «Ylmy barlaglar we innowasiýalar» ylmy-köpçülikleýin elektron žurnalynda türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman, Alym Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tabşyryklaryndan ugur alyp, ýurdumyzda ynsanperwer ylymlaryny ösdürmek bilen baglanyşykly, şol sanda milli medeni mirasymyzy, şöhratly taryhymyzy, türkmen we daşary ýurt dillerini hem-de edebiýatyny öwrenmäge, filologiýanyň möhüm meselelerine, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda okatmagyň usulyýetini döwrebap kämilleşdirmäge bagyşlanan ylmy-nazary, ylmy-amaly hem-de ylmy-usuly makalalar ýerleşdirilýär. Pedagogikanyň, psihologiýanyň, jemgyýeti öwreniş we hukuk ylymlarynyň gazanan üstünlikleri, okatmagyň we terbiýelemegiň döwrebap usulyýeti barada taýýarlanylan makalalar hem elektron žurnalyň mazmunyny baýlaşdyrýar. Şeýle hem, elektron žurnalda ýurdumyzda ylmy we tehnologiýalary ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda, tebigy we takyk ugurly ylymlarda, sanly tehnologiýalary peýdalanmagyň netijeliligini ýokarlandyrmaga, nanotehnologiýalary, biotehnologiýalary, himiki tehnologiýalary, maglumat ulgamlaryny ösdürmäge, ýerli tebigy çig mal baýlyklaryndan ekologiýa taýdan arassa önümleri we täze materiallary öndürmäge degişli ylmy barlaglar arkaly alnan netijeler beýan edilýär. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň «Ylmy barlaglar we innowasiýalar» atly ylmy-köpçülikleýin elektron žurnalynyň döredilmegi ýaşlary täze ylmy açyşlara, oýlap tapyşlara höweslendirdi. Elektron žurnalyň türkmen, iňlis we rus dillerinde çärýekde bir, ýylda dört gezek neşiri goýberilýär. Ylmy-köpçülikleýin elektron žurnalynyň ikinji sanyny şu ýerden ýükläp bilersiňiz ( https://tdu.edu.tm/download/20260704/6a4922d075392377.pdf )
Türkmen-Italýan ylym-bilim gatnaşyklary täze tapgyra gadam basýar
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetinde wajyp halkara duşuşyklarynyň biri geçirildi. Italiýa Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Martin Bruk uniwersitete iş saparyny amala aşyryp, ýokary okuw mekdebiniň rektory we ýolbaşçy düzümi bilen netijeli duşuşyk geçirdi. Duşuşygyň esasy maksady – iki ýurduň ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky ylmy-bilim hyzmatdaşlygyny has-da giňeltmek, häzirki zaman bilim tejribelerini paýlaşmak we geljegi uly bolan bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmegiň täze mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy. Gepleşikleriň dowamynda taraplar iki ýurduň uniwersitetleriniň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmagyň we akademiki alyş-çalyş maksatnamalaryny işjeňleşdirmegiň wajypdygyny nygtadylar. Esasanam, ynsanperwer ylymlary, halkara gatnaşyklary, diplomatik ugurlar we dünýä ykdysadyýeti ýaly ugurlarda italýan ýokary okuw mekdepleri bilen tejribe alyşmak meselelerine aýratyn üns berildi. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan bilen Italiýanyň arasyndaky syýasy-diplomatik we medeni gatnaşyklar köpasyrlyk taryha hem-de özara ynanyşmaga esaslanýar. Medeniýet we ylym ulgamy bolsa halklary has-da golaýlaşdyrýan iň ygtybarly köpridir. Duşuşygyň çäginde taraplar ýokary okuw mekdebinde italýan medeniýetini, taryhyny we dilini öwrenmäge bolan gyzyklanmany goldamak, okuw maksatnamalaryny baýlaşdyrmak barada hem pikir alyşdylar. Bu geçirilen duşuşyk diňe bir uniwersitet derejesinde däl, eýsem, umumylykda Türkmenistan bilen Italiýa Respublikasynyň arasyndaky medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň täze mazmun bilen baýlaşmagyna we bilim diplomatiýasynyň has-da dabaralanmagyna uly goşant goşar. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti
Студенты языкового вуза Туркменистана проходят стажировку в России
С 29 июня по 5 июля группа студентов Туркменского национального института мировых языков имени Довлетмаммета Азади проходит интенсивную программу речевой практики по русскому языку в Москве. Участниками данной стажировки стали 18 студентов факультета русского языка и литературы, успешно прошедшие двухэтапный конкурсный отбор. При формировании состава делегации учитывались результаты комплексного тестирования по дисциплинам филологического цикла, уровень владения русской речью, мотивация к изучению языка, академическая успеваемость и общественная активность. Учебная поездка организована в соответствии с Меморандумом о сотрудничестве между Туркменским национальным институтом мировых языков имени Довлетмаммета Азади и Набережночелнинским государственным педагогическим университетом. Программа речевой практики подготовлена Набережночелнинским государственным педагогическим университетом при поддержке Министерства просвещения Российской Федерации и Фонда гуманитарных проектов «Моя история» в рамках образовательного проекта «Учусь великому!». Практика включает 72 академических часа интенсивной подготовки. В ходе стажировки студенты принимают участие в лекционных и практических занятиях, посвящённых современному русскому языку, русской литературе, культуре речи, истории русского слова, литературному краеведению и особенностям русской языковой картины мира. Занятия проводят Константин Калинин и Галина Фролова, кандидаты филологических наук, преподаватели кафедры русской и татарской филологии Набережночелнинского университета. Важной составляющей программы является культурно-просветительский блок. Для участников предусмотрены экскурсии по историческому центру Москвы, посещение Государственного музея М.А. Булгакова, исторического парка «Россия – Моя история», а также знакомство с театральным искусством. Такой формат позволяет объединить академическую подготовку с непосредственным погружением в языковую и культурную среду, способствуя развитию коммуникативных компетенций студентов. По завершении обучения участники пройдут итоговую аттестацию, примут участие в круглом столе, посвящённом результатам образовательной программы, после чего им будут торжественно вручены сертификаты установленного образца. Участие туркменских студентов в образовательной программе во многом будет способствовать совершенствованию языковой подготовки студентов, расширению межвузовского взаимодействия, внедрению современных образовательных подходов, созданию дополнительных возможностей для профессионального роста будущих специалистов и повышению качества языкового образования в соответствии с современными международными стандартами.
Туркменские студенты-лингвисты проходят летнюю языковую практику в вузах Кореи и Германии
Студенты Туркменского национального института мировых языков имени Довлетмаммета Азади совершенствуют профессиональные навыки в рамках летней языковой практики, которая проходит на базе ведущих вузов Кореи и Германии. С 29 июня по 6 июля стажировку в Корее проходит группа из 6 лучших студентов факультета восточных языков и литературы, показавших высокие результаты в изучении корейского языка. Учебная поездка организована в рамках Меморандума о взаимопонимании в сфере научного и образовательного сотрудничества между Туркменским национальным институтом мировых языков имени Довлетмаммета Азади и Канвонским национальным университетом (KNU). На базе партнерского университета Кореи, расположенного в городе Чхунчхон, студенты института осваивают углубленные дисциплины по развитию речи. Образовательная программа для студентов предусматривает расширение теоретических знаний и практических профессиональных навыков, а также знакомство с древней и богатейшей культурой Востока, национальными ценностями и традициями корейского народа. В рамках сотрудничества туркменского языкового института с ведущими вузами зарубежных стран аналогичную стажировку в Германии проходят 15 наиболее активных и талантливых студентов факультета европейских языков и литературы. Данная стажировка организована на основе Соглашения об академическом и культурном сотрудничестве между Туркменским национальным институтом мировых языков имени Довлетмаммета Азади и факультетом педагогических наук – Философия III Университета имени Мартина Лютера в Галле-Виттенберге. Основная цель учебно-практической программы заключается в развитии у студентов практических навыков владения немецким языком и педагогических компетенций. Интенсивная речевая практика включает 72 часа академических занятий, в ходе которых студенты знакомятся с современными лингвистическими подходами и передовым опытом в системе образования. Полученные в ходе практики знания и практические навыки будут способствовать совершенствованию профессиональной подготовки будущих педагогов иностранных языков, развитию их коммуникативной культуры. Участие студентов ТНИМЯ им.Азади в международных программах языковой практики является очередным подтверждением последовательной и плодотворной работы вуза по расширению академического обмена, повышению качества языкового образования и укреплению сотрудничества с ведущими зарубежными образовательными центрами. Широкие научно-образовательные возможности туркменского и зарубежных вузов-партнеров позволяют налаживать эффективное взаимодействие в области проведения совместных научных исследований и образовательных мероприятий, повышения квалификации педагогов, совместной подготовки учебных программ и электронных пособий, а также развития академической мобильности студентов. Анастасия Касьянова
Студенты аграрного университета Туркменистана проходят стажировку в Ташкенте
В период с 22 июня по 4 июля студенты факультета механизации сельского хозяйства Туркменского сельскохозяйственного университета имени С.А. Ниязова проходят учебно-производственную практику в Ташкентском институте инженеров ирригации и механизации сельского хозяйства Республики Узбекистан. Главная цель стажировки – закрепление теоретических знаний на практике, совершенствование профессиональных навыков, обмен опытом, дальнейшее укрепление научно-образовательных связей между партнерскими вузами. В рамках двухнедельной практики для учащихся подготовлена насыщенная программа учебных и практических мероприятий, направленных на углубление знаний и расширение навыков в области аграрных и водохозяйственных инновационных технологий, а также приоритетных направлениях современной аграрной науки. Для студентов из Туркменистана ведущие профессора и преподаватели узбекского университета проводят тематические лекции. В ходе занятий особое внимание уделяется таким актуальным темам, как влияние глобального изменения климата на мелиоративное состояние сельхозугодий, расчет режимов орошения культур по специальным методикам ФАО, водосберегающие технологии, геоинформационные системы (ГИС) и инновационные методы дистанционного зондирования земли. Студенты участвуют в прикладных научных исследованиях в современных лабораториях института. Они самостоятельно выполняют лабораторные работы по проверке эффективности современных систем GPS, устанавливаемых на сельскохозяйственную технику, измерению теплопроводности защитных материалов и определению физико-механических свойств различных типов почв. В целях интеграции теоретических знаний и практической подготовки для студентов предусмотрены учебные экскурсии на ведущие предприятия агропромышленного и водохозяйственного секторов Узбекистана. В ходе поездок студенты детально знакомятся с опытом работы проектного института «UzGIP», компании «AGROMAX TEXNIC», «Школы водников», а также Республиканского центра испытаний и сертификации сельскохозяйственной техники и технологий. Помимо учебы и практики, программа визита включает культурные мероприятия - посещение достопримечательностей, культурных центров и музеев Ташкента. Напомним, что в период с 16 мая по 1 июня студенты Ташкентского института инженеров ирригации и механизации сельского хозяйства прошли аналогичную стажировку в Туркменском сельскохозяйственном университете имени С.А. Ниязова. Для узбекской делегации был организован теплый прием на высоком уровне и большая программа культурных и образовательных мероприятий. Взаимные стажировки студентов проходят ежегодно в рамках Соглашения о сотрудничестве между двумя вузами дружественных стран, подписанного в апреле 2018 года. Данные мероприятия, проводимые по программе академического обмена, во многом способствуют успешному развитию гуманитарных и дружественных туркмено-узбекских отношений, плодотворному обмену ценным опытом в области сельского хозяйства и аграрного образования и повышению качества подготовки будущих специалистов для АПК. Анастасия Касьянова
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti THE Sustainability Impact Ratings 2026 dünýä reýtingine girizildi
2026-njy ýylyň 24-nji iýunynda Beýik Britaniýanyň Times Higher Education (THE) agentligi tarapyndan ýokary okuw mekdepleriniň Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Durnukly ösüş maksatlarynyň (SDG) 17-sine goşýan goşandyny bahalandyrýan THE Sustainability Impact Ratings 2026 dünýä reýtinginiň netijeleri yglan edildi. 2026-njy ýylda bu reýting ilkinji gezek THE Sustainability Impact Ratings ady bilen neşir edildi. Ozal ol THE Impact Rankings ady bilen çap edilýärdi we 2019-njy ýyldan bäri ýokary okuw mekdepleriniň durnukly ösüş ulgamyndaky işini bahalandyrýan iň abraýly halkara reýtingleriň biri hasaplanýar. 2026-njy ýylyň reýtingine dünýäniň 116 ýurdundan we sebitinden 1 646-a golaý ýokary okuw mekdebi gatnaşdy. Jemleýji reýtinge girizilmek üçin uniwersitetler BMG-niň Durnukly ösüş maksatlarynyň azyndan dördüsi boýunça maglumat hödürlemeli bolup, olaryň arasynda SDG 17 – «Durnukly ösüş üçin hyzmatdaşlyk» hökmany görkeziji bolup durýar. Türkmenistanyň ýokary bilim ulgamynyň taryhynda ilkinji gezek üç sany ýokary okuw mekdebi THE Sustainability Impact Ratings reýtinginiň sanawyna girizildi. Bu bolsa milli ýokary bilim ulgamynyň halkara derejesinde ykrar edilýändiginiň hem-de ýurtda durnukly ösüş ýörelgelerini durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işleriň netijeliliginiň aýdyň subutnamasydyr. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti 2022-nji ýyldan bäri, ýagny yzly-yzyna bäşinji ýyl, bu abraýly halkara reýtinge üstünlikli gatnaşyp, bilim, ylym, innowasiýa we halkara hyzmatdaşlygy ugurlarynda gazanan ýokary derejesini nobatdaky gezek tassyklady. 2026-njy ýylyň netijeleri boýunça uniwersitet aşakdaky görkezijilere eýe boldy: SDG 4 – «Hilli bilim»: dünýäde 401–600-nji orun (Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda iň ýokary netije); SDG 7 – «Elýeterli we arassa energiýa»: 601–800-nji orun; SDG 9 – «Senagat, innowasiýalar we infrastruktura»: 601–800-nji orun; SDG 17 – «Durnukly ösüş üçin hyzmatdaşlyk»: we dünýä reýtingine girizildi. Geçen ýyl bilen deňeşdirilende uniwersitet SDG 4, SDG 7 we SDG 9 ugurlary boýunça öz görkezijilerini gowulandyrdy. Bu bolsa bilim işiniň, ylmy-barlaglaryň, halkara hyzmatdaşlygynyň, innowasion infrastrukturasynyň hem-de durnukly ösüş ýörelgeleriniň yzygiderli ösdürilýändigini görkezýär. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň THE Sustainability Impact Ratings 2026 reýtingine gatnaşmagy uniwersitetiň alyp barýan işiniň durnukly ösüş babatda häzirki zaman halkara talaplaryna laýyk gelýändigini tassyklaýar hem-de onuň BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge goşýan goşandynyň halkara derejesinde ykrar edilýändiginiň nyşany bolup durýar. Gazanylan netijeler uniwersitetiň halkara abraýynyň mundan beýläk-de ýokarlanmagyna, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine hem-de Türkmenistanyň ýokary bilim ulgamynyň dünýä bilim giňişligindäki bäsdeşlige ukyplylygynyň artmagyna ýardam eder. Yym-bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak babatdaky taýsyz tagallalary, ýaş nesil hakynda edýän yzygiderli aladalary, döredip berýän mümkinçilikleri, şertleri üçin hormatly Prezidentimize hem-de Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden sagbolsunlarymyzy aýdýarys. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli alyp barýan beýik işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
“BILIM” ŽURNALYNYŇ TÄZE SANY ÇAPDAN ÇYKDY
Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň “Bilim” ylmy-usuly žurnalynyň täze sany çapdan çykdy. Žurnalyň şu gezekki ýagny 2026-njy ýylyň 3-nji sany “Ýurdumyzyň bilim syýasaty” atly rubrika bilen açylýar. “Şanly seneleriň didaktiki mazmuny pedagogik işi guramakda gollanmadyr” atly makalada döwürleýin metbugata mahsus bolan ruhda üstümizdäki ýylyň maý-iýun aýlarynda döwlet derejesinde geçirilýän jemgyýetçilik çäreleriniň, toý-baýramlaryň giň many-mazmunyny beýan etmek hem-de şeýle çäreleriň ýaş nesli terbiýelemekdäki täsirini wagyz etmek maksadyndan ugur alynýar. Paýtagtymyzda we ýurdumyzyň ähli künjeklerinde ýokary baýramçylyk ruhunda dabaralaryň guralýandygy hem-de olaryň bilim işgärleriniň işiniň guramaçylyk mazmuny üçin uly ähmiýetiniň bardygy nygtalýar. Şol rubrikada “Halkara olimpiadasynda gazanylan uly ýeňiş” atly makala ýerleşdirilip, onda şu ýylyň 24-nji aprelinde Türkmenistanyň Bilim ministrliginde 2026-njy ýylyň 15 – 23-nji apreli aralygynda Russiýa Federasiýasynyň M.W.Lomonosow adyndaky Moskwa döwlet uniwersitetiniň guramagynda geçirilen 60-njy Halkara Mendeleýew himýa olimpiadasynda ýeňiş gazanan mekdep okuwçylarymyzy sylaglamak dabarasynyň bolandygy barada gyzykly maglumatlar, ýürek sözleri berilýär. Ýurdumyzyň bilim ulgamyny ösdürmekde halkara gatnaşyklarynyň ähmiýetine döwlt derejesinde uly üns berilýändigi mälimdir. Şunuň bilen baglanyşyklylykda neşir edilen “Pedagogik işgärleri taýýarlamakda halkara hyzmatdaşlygy: Russiýanyň we Türkmenistanyň bilelikdäki tejribesi” atly makala Tatarystanyň Naberežnyýe Çelny döwlet uniwersitetiniň Türkmenistanyň bilim edaralary bilen hyzmatdaşlygynyň tejribesine bagyşlanýar. Onda, hyzmatdaşlygyň 2009-njy ýyldan bäri geçen döwründe, şu okuw mekdebinde türkmen ýaşlarynyň ençemesiniň bilim alandygy bellenilýär. Halkara tejribesiniň, netijeli usulyýetleriň mazmuny beýan edilýär. Makalanyň ýazary agzalan döwürde şol uniwersitetde türkmen ýaşlarynyň 1000-den gowragynyň ýokary bilim alandygyny, 700-den gowrak türkmenpedagogynyň gatnaşmagynda hünäri ýokarlandyrmagyň üç basgançakly maksatnamasynyň, bilelikdäki okuw-usuly gollanmalaryň işlenip taýýarlanylandygyny, 1-nji synp okuwçylary üçin rus dili dersi boýunça wideosapaklaryň 70-siniň taýýarlanylandygyny, geljekde Naberežnyýe Çelny döwlet uniwersitetiniň Türkmenistanda bölümçesini açmaklygyň göz öňünde tutulýandygyny belleýär. Syýasy sahypalardan soňra, žurnalyň sahypalarynda ylmy makalalara giň orun berilýär. “Ylmy makalalar” atly rubrikada bilim ministiriniň “Seljuklarda bilim-terbiýe işiniň guralyşy” atly makalasy ýerleşdirilip, ol şu rubrikada berlen makalalaryň 13-sine bijebaşylyk edýär. Makalada Gahryman Arkadagymyzyň hem-de hormatly Prezidentimiziň öňe sürýän bilim we terbiýe hakdaky taglymatlary, üstünlikli amala aşyrylýan bilim özgertmeleri hem-de ýaş nesillere berilýän bilimiň türkmen halkynyň gadymyýetinden gözbaş alýandygy, pedagogik mekdebiniň üznüksizdigi, bitewüdigi, millidigi, döwrebapdygy, bilim işiniň dowamat-dowam bolmagynda aýratyn hyzmatynyň bardygy nygtalýar. Makalada Seljuklar döwründe bilim işiniň guralyşy takyk ylmy maglumatlar esasynda beýan edilip, şol tejribäniň şu günki günde bilim işinde eýeleýän ähmiýetli orny, onuň geçmişi, şu güni hem-de geljegi baglanyşdyrýandygy, atygsaýan ýaş kalby eziz ýurduna, mähriban halkyna söýgüden we wepalylyk duýgusyndan doly, maksady aýdyň Watan perzentlerini terbiýelemekdäki ähmiýeti nygtalýar. Ylmy makalalar rubrikasynda ýerleşdirilen “Mekdep okuwçylaryna berilýän bilimiň hilini bahalandyrmakda barlagnamalaryň orny we ähmiýeti” atly makalada okaýanlara berilýän bilimiň bahalandyrylmagy, geçirilýän barlagnamalara gatnaşyjylaryň görkezýän netijeleriniň deňeşdirmeleri, okuwçylaryň özbaşdak işläp bilmek endiklerini ösdürmegiň netijeli usullary baradaky (döwrebap işleýän mugallymlar üçin gyzykly boljak) maglumatlara giň orun berilýär. “Gahryman Arkadagymyzyň eserleriniň diliniň çeperçilik aýratynlygy” atly ylmy makalada türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň eserlerinde nusgawy edebi dil däpleriniň ýokary derejededigi buýsanç bilen bellenilýär. Onuň häzirki zaman türkmen diliniň leksik baýlygy bilen sazlaşýandygyny ýazar aýratyn hasaba alýar. Eserlerde metaforalaryň we epitetleriň ussatlyk bilen ulanylmagynyň Gahryman Arkadagymyzyň awtorlyk filosofiýasynyň örän çuňlugyny ýene-de bir gezek aýan edýändigine makalanyň ýazary okyjylaryň ünsüni çekýär. “Mahmyt Kaşgarlynyň “Diwany lugat at-türk” eserinde çagalar barada maglumat” atly makalada türki halklaryň gadymy gymmatly ýazuwly çeşmesine, sözlükdäki çagalar bilen baglanyşykly leksika üns berlipdir. “Mahmyt Kaşgarlynyň “Diwany lugat at-türk” eseriniň ähmiýetini düşündirmek ideýasy işiň içinden eriş-argaç bolup geçýär. Ylmy leksik düşündirişler makalanyň başyndan ahyryna çenli üznüksiz alnyp barlypdyr. Makalada XI asyrda ýazylan bu eseriň türki halklaryň taryhyny, medeniýetini, däp-dessurlaryny, ynançlaryny we jemgyýetçilik gurluşyny öwrenmekde ygtybarly çeşmedigi hem aýdylýar. “Gahryman Arkadagymyzyň eserlerinde syýasy-ahlak filosofiýasynyň beýany” atly makalada milli ahlak filosofiýasynyň türkmenleriň köp asyrlyk taryhy ösüşiniň täsirinde kemala gelendigi, onuň milli ruhy däp-dessurlaryň binýadyna esaslanýandygy bellenilýär. Bu filosofiýada “Döwlet adam üçündir!” diýen ýörelgä salgylanylýar, onda adalatlylygyň, watanperwerligiň, päk ýürekliligiň etiki nusgasy özüniň giňişleýin beýanyny tapýar. Ýene-de şol rubrikada ýerleşdirilen “Ylym adam maýasyny toplamagyň esasy şertidir” atly ylmy makalada jemgyýetde adam maýasyny toplamagyň esaslary görkezilýär. Ylmy mümkinçilikleriň yzygiderli ösdürilmegi hünärmenleriň ussatlygyk derejesini kesgitlemekde uly ähmiýete eýedir. Agzalan makalada ýokary tizlik bilen üýtgeýän dünýäde üstünlik gazanmak üçin, adam maýasynyň toplanylmagy, zerur bolan pikirleniş başarnygynyň kemala getirilmegi dogrusyndaky gymmatly pikirler beýan edilýär. “Mekdebe çenli terbiýe” atly rubrikada berlen makalalarda çagalarda kitap okamaga söýgini ösdürmegiň usullary dogrusynda makalanyň ýazarynyň hünärmen hökmünde sagdyn pikiraýtmalary bar. Şol rubrikadaky “Mekdebe çenli ýaşly çagalara zähmet endiklerini öwretmek ahlak terbiýesini kemala getirmegiň esasydyr” diýlip atlandyrylan makalada zähmet endiklerini öwretmek bilen ahlak terbiýesini kemala getirmegiň psihologik sazlaşygyna üns çekilýär, zähmetiň çaganyň akylynyň, duýgularynyň ösmegine, gyzklanmalarynyň artmagyna, gylyk-häsiýetiniň kemala gelmegine täsir edýändigi babtdaky pedagogik pikirlere giň orun berilýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň umumybilim edaralarynda bilimiň hili we mazmuny babatda düýpli özgertmeler geçirilýär. “Umumybilim berýän mekdep” atly rubrikada şol döwrebap özgertmeleri beýan edýän makalalar ýerleşdirilendir. Şular bilen baglanyşyklylykda, halk pedagogikasynda türkmen milli oýunlarynyň terbiýeçilik ähmiýeti, standart däl meseleleri çözmegiň aýratynlyklary, iňlis dilini öwretmekde interaktiw tagtadan peýdalanmak, halkara iňlis güni baradaky maglumatlara-da giň orun berilýär. “Ýokary bilim” atly rubrikada Magtymgulynyň döredijiligi – terbiýe mekdebi, ýokary okuw mekdeplerinde türkmen we iňlis dillerindäki atlaryň köplüginiň degşirme usuly arkaly öwredilişi, okuw sapaklarynda halk tanslaryny öwretmegiň usulyýeti, okuw sapaklarynda talyplaryň tankydy pikirlenmesini ösdürmekde emeli aňyň ähmiýeti, ýokary bilimde fizikany iňlis dilinde öwretmegiň usulyýeti baradaky ýerleşdirilen makalalarda bilim ulgamyny kämilleşdirmegiň häzirki zaman talaplaryndan ugur alynýar. Umuman aýdylanda, žurnalyň täze çapdan çykan 2026-njy ýylyň 3-nji sanynda sanynda ýurdumyzda üstünlikli amala aşyrylýan bilim syýasatynyň talaplarynda innowasion esasly, dünýä tejribesine esaslandyrylyp ösdürilýän milli bilim ulgamyny, onuň ösüp gelýän ýaş nesli giň dünýägaraýyşly, innowasion tehnologiýalary başarnykly dolandyrmaga ukyply, häzirki zaman özgerdişli senagat toplumlaryndan baş çykarmaga taýýar hünärmenleriň täze neslini kemala getirmekdäki ähmiýetli orny baradaky agramly makalalara giň orun berilýär. Şonuň ýaly-da, žurnalyň täze sanynyň sahypalarynda bilim işgärleriniň tutanýerli zähmeti öz beýanyny tapýar. “Bilim” žurnaly
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyplary Hytaýyň nebit uniwersitetinde okuw-önümçilik tejribeligini geçýärler
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň parasatly başlangyçlary netijesinde ýurdumyzyň bilim ulgamy dünýäniň ösen döwletleriniň bilim giňişligine işjeň goşulyşýar. Ýurdumyzda ylym-bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak, sanly bilim tehnologiýalaryny ornaşdyrmak we milli bilimiň dünýä ülňülerine laýyklygyny üpjün etmek ugrunda giň gerimli işler amala aşyrylýar. Soňky ýyllarda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek, daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw mekdepleri, ylmy merkezleri we kompaniýalary bilen özara bähbitli gatnaşyklary giňeltmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu babatda halkara bilim maksatnamalary uniwersitetiň professor-mugallymlary hem-de talyp ýaşlary üçin uly mümkinçilikleri döredýär. Türkmenistan döwletimiziň ykdysadyýetiniň esasy ugurlarynyň biri bolan nebitgaz pudagy halkara hyzmatdaşlygynyň esasyndaösen derejelere ýetdi. Ýurdumyzda hereket edýän önümçiliklerde ornaşdyrylan az galyndyly, energiýany tygşytlaýan tehnologiýalaryň esasynda halkara standartlara laýyk gelýän önümler öndürilýär. Ýurdumyzyň gazylyp alynýan ýerasty baýlyklaryň dürli görnüşlerine we gorlaryna eýe bolmagy himiýa, gazhimiýa, nebit senagatynyň we beýleki pudaklaryň ösüşine uly itergi berýär. Şonuň netijesinde ýurdumyzda ýangyç-energetika, senagat-önümçilik toplumlary yzygiderli gurulýar, giň möçberli maksatnamalar üstünlikli durmuşa geçirilýär. 2023-nji ýylda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen Hytaýyň nebit uniwersitetiniň (Pekin şäheri) arasynda ylym-bilim ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça özara düşünişmek hakynda Ähtnama baglaşyldy. 2026-njy ýylyň 16-njy aprelinde Hytaýyň Bilim ministrliginiň Hytaý-daşary ýurt dilleri alyş-çalyş we hyzmatdaşlyk merkeziniň, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň we Hytaýyň nebit uniwersitetiniň arasynda energetika ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmak maksady bilen, bilelikdäki Türkmen-Hytaý energetika okuw merkezini döretmek barada Ylalaşyga gol çekildi. Ylalaşygyň çäklerinde Türkmenistanyň nebitgaz toplumy üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak, Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasynyň tejribesi bilen tanyşmak we ugurdaş ýokary okuw mekdepleriň tejribesini öwrenmek maksady bilen, häzirki wagtda, ýagny şu ýylyň 29-njy iýuny 20-nji iýuly aralygynda mugallymyň ýolbaşçylygynda uniwersitetiň talyp ýaşlary Pekin şäherinde ýerleşýän Hytaýyň nebit uniwersitetinde okuw-önümçilik tejribeligini geçýärler. Üç hepdelik dowam edýän tomusky okuw-önümçilik tejribeligi üçin Hytaýyň nebit uniwersiteti tarapyndan ýörite meýilnama taýýarlanyldy. Meýilnama laýyklykda uniwersitetiň talyplary Hytaýyň nebit uniwersiteti, onuň okuw tejribehanalary, okuw merkezleri, muzeýleri, bilen tanyşýarlar. Talyp ýaşlarymyz tejribeligiň dowamynda Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasyna (CNPC) we onuň önümçilik desgalaryna, Hytaýyň geologiýa muzeýine, Hytaýyň ylym we tehnika muzeýine, Beýik Hytaý diwaryna baryp görerler. Şeýle hem talyplar “Hytaý diliniň esaslary”, “Hytaý medeniýeti” boýunça hem-de “Ýaşyl energiýa, uglerod zyňyndylaryny azaltmak”, “Nebitiň we gazyň gelejegi”, “Ýüpek ýoly boýunça energetika hyzmatdaşlygyň gelejegi” atly gysga möhletli okuwlara gatnaşarlar. Okuw-önümçilik tejribeliginiň dowamynda talyplar okuw prosesine sanly tehnologiýalaryň giňden ornaşdyrylyşy, emeli aňyň bilim ulgamyndaky mümkinçilikleri, interaktiw okatmagyň usullary, ylmy-barlag işleriniň alnyp barlyşy, Hytaýyň nebit uniwersitetinde bilim alýan, hytaý talyplary we türkmen ýaşlary bilen ýakyndan tanyşýarlar hem-de tejribe alyşýarlar. Hytaýyň nebit uniwersiteti bilen baglaşylan Ähtnamanyň we Ylalaşygyň çäklerinde geçirilýän bu okuw-önümçilik tejribeliginiň talyp ýaşlaryň nazaryýetde alan bilimlerini önümçilikde pugtalandyrmaga, dünýäniň öňdebaryjy ylmy-bilim tejribelerini öwrenmäge, innowasion tehnologiýalary milli bilim ulgamyna ornaşdyrmaga hem-de halkara hyzmatdaşlygyny has-da giňeltmäge giň mümkinçilikleri döredýär. Netijede, bu okuw-önümçilik tejribeligi Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen daşary ýurtlaryň ugurdaş ýokary okuw mekdepleriniň, kompaniýalarynyň arasynda özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine, ylym- bilim ulgamynda täze başlangyçlaryň ýola goýulmagyna, şeýle hem ýurdumyzyň bilim ulgamynyň halkara giňişligindäki abraýynyň has-da ýokarlanmagyna öz mynasyp goşandyny goşar. Bilim-terbiýeçilik edaralarynyň işini kämilleşdirmek, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak babatdaky taýsyz tagallalary, ýaş nesil hakynda edýän yzygiderli aladalary, döredip berýän mümkinçilikleri, şertleri üçin hormatly Prezidentimize hem-de Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden sagbolsunlar aýdýarys. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli alyp barýan beýik işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
KOREÝ DILI HÜNÄRINIŇ TALYPLARY KOREÝA RESPUBLIKASYNDA OKUW TEJRIBELIGINI GEÇÝÄRLER
Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty Aziýa sebitiniň öňdebaryjy ylym-bilim ojaklary bilen özara bähbitli gatnaşyklary yzygiderli giňeldýär. Häzirki wagtda dünýä dillerini çuňňur özleşdirýän ýaş hünärmenleriň amaly bilimlerini ýokary derejä çykarmak we olaryň dünýägaraýşyny baýlaşdyrmak maksady bilen, halkara derejeli täze başlangyçlar durmuşa ornaşdyrylýar. Şu nukdaýnazardan, «Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty bilen Kangwon milli uniwersitetiniň arasynda ylym we bilim babatda hyzmatdaşlyk etmek barada Özara düşünişmek hakynda Ähtnamanyň» çäklerinde institutyň talyplary gündogar ýurduna ugradyldy. Resminamalara laýyklykda, 2026-njy ýylyň 29-njy iýunyndan 6-njy iýuly aralygynda Koreýa Respublikasynyň Çhunçhon şäherinde ýerleşýän Kangwon milli uniwersitetinde institutyň Gündogar dilleri we edebiýaty fakultetiniň koreý dili hünärinde bilim alýan, okuwda we jemgyýetçilik işlerinde uly üstünlikleri gazanan 6 sany talyp okuw tejribeligini geçýärler. Talyplaryň koreý dilini, medeniýetini öwrenmek we amaly endikleri kemala getirmek isleglerini özünde jemleýän maksatnamanyň çäklerinde institutyň talyplary çuňlaşdyrylan sözleýiş derslerini yzygiderli özleşdirýärler. Koreý we türkmen taraplarynyň bilim ulgamyndaky şeýle mümkinçilikleri geljekde iki ýokary okuw mekdebiniň arasynda sanly bilim mümkinçiliklerini birleşdirmäge, bilelikde halkara maslahatlary guramaga, professor-mugallymlaryň hünär tejribelerini kämilleşdirmäge we gündogarşynaslyk ylmyny täze derejä götermäge amatly binýat bolup hyzmat edýär. Munuň bilen birlikde, taraplaryň döwrebap bilim platformalarynda alyp barýan hyzmatdaşlygy talyplara diňe bir hünär amalyýetini däl, eýsem gündogaryň gadymy we baý medeniýeti, milli gymmatlyklary, asylly däp-dessurlary bilen içgin tanyşmaga-da giň ýol açýar. Şeýle innowasion tejribe alşylmagy geljekde bilelikdäki okuw maksatnamalaryny we elektron gollanmalary düzmekde, sanly maglumat ulgamlaryny özara utgaşdyrmakda hem-de iki ýurduň ýaş alymlarynyň arasynda ylmy we döredijilikli köprüleri gurmakda täze, taryhy sepgitleriň başlangyjy bolup durýar. Şeýle ýokary derejede guralýan halkara hyzmatdaşlyk talyplarymyzyň hünär taýdan kämilleşmegine uly itergi bermek bilen bir hatarda, Türkmenistan bilen Koreýa Respublikasynyň arasyndaky ylmy-ynsanperwer we dostlukly gatnaşyklaryň has-da durnukly ösmegine saldamly goşant goşýar. Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň wekiliýeti Urumçy şäherinde iş saparynda boldy
Ýakynda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň rektory O.Öwezsähedow, gündogar dilleri kafedrasynyň mugallymlary N.Hezziýewa we A.Allagulyýew türkmen wekiliýetiniň düzüminde Hytaý Halk Respublikasynyň Urumçy şäherinde geçirilen “Önümçilik, okuw, ylym we tejribe ugrunda hyzmatdaşlyk boýunça Merkezi Aziýa-Hytaý” maslahatyna gatnaşmak üçin iş saparynda boldular. Iş saparynyň dowamynda “Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň (Türkmenistan), Bilim ministrliginiň Halkara dil bilimi we hyzmatdaşlyk merkeziniň (Hytaý Halk Respublikasy) we Sinszýan mugallymçylyk uniwersitetiniň (Hytaý Halk Respublikasy) arasynda hytaý dilini okatmak çygryndaky hyzmatdaşlyk hakynda Çarçuwaly Ylalaşyga”, şeýle hem Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň we Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň rektorlarynyň gatnaşmagynda hytaý tarapy bilen üçtaraplaýyn Çarçuwaly ylalaşyklara gol çekildi. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti tarapyndan gol çekilen Ylalaşygyň çäklerinde bilelikdäki ylmy-barlag we bilim işlerini amala aşyrmaga gönükdirilen akademiki we ylmy hyzmatdaşlygy ýola goýmak we ösdürmek, medeni gatnaşyklary giňeltmek we şonuň bilen bitewi bilim, medeni we maglumat giňişligini kemala getirmek maksat edilýär. Bu ugurda öňde durýan wezipeleriň hatarynda bilim işini usulyýet taýdan üpjün etmek, mugallymlary we alymlary alyşmak, okuw gollanmalaryny bilelikdeişläp taýýarlamak, özara bähbitli ugurlar boýunça mugallymlaryň hünärini we bilim derejesini ýokarlandyrmak bilen bagly maksatnamalaryny durmuşa geçirmek, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň hytaý dili mugallymlary üçin taýýarlyk hem-de hünäri ýokarlandyryş okuwlaryny guramak, özara bähbitli ugurlarda bilelikdäki ylmy barlaglary ýola goýup, akademiki çäreleri bilelikde geçirmek we ylmy, usuly makalalary neşir etmek ýaly işleri durmuşa geçirmek meýilleşdirilýär. Bu Ylalaşyklara gol çekilmegi Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasynda öňden gelýän oňyn hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň nobatdaky beýany boldy. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň mugallymlary ERASMUS+ maksatnamasynyň çäginde geçirilen maslahata gatnaşdylar
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň ekologiýa kafedrasynyň müdiri Ş.Aşyrmyradowa we şol kafedranyň mugallymy E.Perdäýew 22 – 26-njy iýun aralygynda Gyrgyz Respublikasynyň Bişkek şäherinde geçirilen «Merkezi Aziýada howa durnuklylygy we howpsuzlygy üçin suw pudagynda ýokary bilimi pugtalandyrmak» (HWCA) atly taslamanyň jemleýji maslahatyna gatnaşdylar. Maslahat Almaty şäherindäki Gazak-Nemes uniwersitetiniň guramagynda Ýewropa Komissiýasynyň Brýussel şäherindäki Bilim, okatmagyň audiowizual serişdeleri we medeniýet baradaky ýerine ýetiriji agentliginiň (EACEA) ERASMUS+ maksatnamasynyň çäginde geçirildi. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda syýasy söhbetdeşlik geçirildi
2026-njy ýylyň iýun aýynyň 29-na Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda syýasy söhbetdeşlik geçirildi. Söhbetdeşligiň dowamynda «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026-2052-nji ýyllar üçin Strategiýasyny» amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň 2026-njy ýyl üçin meýilnamasynyň ýerine ýetirilişi barada birnäçe çykyşlar diňlenildi. Söhbetdeşlik dolulygyna «Altyn asyr - Türkmenistan» teleýaýlymy tarapyndan ýazgy edildi. Söhbetdeşligiň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzda ylym-bilimi kämilleşdirmekde, halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmekde, ýaşlary ýokary derejeli hünärmenler edip ýetişdirmekde bimöçber tagallalary edýän Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş instituty
Täze taryhy döwürde ýokary hünär bilimini ösdürmekde türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň strategik ugurlary
Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň hoşniýetli we ynsanperwer syýasaty Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan üstünlikli durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzda dünýä döwletleri hem-de halklary bilen müňýyllyklardan gözbaşyny alýan parahatsöýüjilikli özara ynanyşmak häsiýetine eýe bolan dost-doganlyk gatnaşyklary täze taryhy döwürde hil taýdan ýokary derejä çykarylýar. 2026-njy – «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Gahryman Arkadagymyzyň Hytaý Halk Respublikasyna bolan saparynyň dowamynda gazanylan ylalaşyklaryň hem-de ýurdumyzda Türkmenistan bilen Hytaýyň gaz pudagyndaky hyzmatdaşlygynyň 20 ýyllygynyň dabarasyna bagyşlanyp geçirilen ýokary derejedäki çärelerde öňe sürlen pikirleriň netijesinde iki döwletiň arasynda dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklary täze sepgitlere gadam basdy. Gahryman Arkadagymyz “Ömrümiziň manysynyň dowamaty” atly kitabynda: “Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasyndaky gatnaşyklar hemmetaraplaýyn strategik häsiýeti, uzak möhletleýinligi, iki ýurduň we sebitiň halklarynyň bähbitlerine gönükdirilenligi bilen tapawutlanýar” diýip belläp geçýär. Bu bolsa gözbaşyny taryhyň jümmüşinden alyp gaýdýan türkmen-hytaý gatnaşyklaryny häzirki zaman jemgyýetinde tutýan wajyp ornuny kesgitleýär. Ýurdumyzda ylym, bilim, önümçilik baglanyşygyny we olaryň bitewüligini berkitmekde we hünäriniň ussady bolan hünärmenleri taýýarlamakda halkara hyzmatdaşlygyna uly ähmiýet berilýär. Ýaş hünärmenleri döwrebap derejede taýýarlamaklygy kämilleşdirmek bilen baglanyşykly öňdebaryjy halkara tejribesini öwrenmek maksady bilen, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň hünärmenlerinden düzülen wekiliýetler daşary ýurtlarda iş saparynda bolýarlar. 2026-njy «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň 25-26-njy iýunynda ýurdumyzyň mugallymçylyk ugurly ýokary okuw mekdepleriniň 3-siniň, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň we Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň ýolbaşçylary we hünärmenleri “Önümçilik, okuw, ylym we tejribe ugrunda hyzmatdaşlyk boýunça Merkezi Aziýa – Hytaý” maslahatyna gatnaşmak üçin Hytaý Halk Respublikasynyň Urumçi şäherinde iş saparynda boldular. Hytaýyň Halkara Sergiler merkezinde “Sanly aň-bilimiň mümkinçiliklerini giňeldýär, Ýüpek ýoly – geljegi baglanyşdyrýar” şygary astynda geçirilen forumyň açylyş dabarasynda çykyş eden ýokary okuw mekdeplerimiziň wekilleri bilim, ylym, önümçilik bitewüligini gazanmakda ýurdumyzda toplanan oňyn tejribeleri öz daşary ýurtly kärdeşleri bilen paýlaşdylar. Umumy mejlisiň dowamynda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň we Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň Hytaý Halk Respublikasynyň Bilim ministrliginiň Halkara dil bilimi we hyzmatdaşlyk merkezi hem-de Sinszýan mugallymçylyk uniwersiteti bilen hyzmatdaşlyk etmek hakynda üçtaraplaýyn Çarçuwaly ylalaşyga gol çekmek dabarasynyň geçirilmegi bu forumyň işine has-da uly ähmiýet berdi. Forumyň işi 26-njy iýunynda ylmy maslahatlar görnüşinde dowam etdirildi. Bilimiň, ylmyň we önümçiligiň dürli ugurlaryna bagyşlanan bäş sany ylmy maslahat Urumçi şäheriniň iri bilim ojaklarynda alnyp baryldy. Hususan-da Hytaý-Merkezi Aziýa sebitini öwreniş ylmyna, şeýle hem, hytaý dilini okatmagyň usulyýetine bagyşlanan halkara ylmy maslahat Sinszýan mugallymçylyk uniwersitetinde geçirildi. Maslahatyň umumy mejlisinde we bölümlerinde çykyş eden türkmen hünärmenleri ýurdumyzda milli mirasy we ählumumy taryhy öwrenmekde döredilýän oňyn şertler we daşary ýurt dillerini okatmagyň usulyýetiniň kämilleşdirilişi hem-de bu ugurlar boýunça milli bilim ulgamynda ýetilen sepgitler barada çykyş etdiler. Maslahatyň dowamynda daşary ýurtly hünärmenler bilen toplanan tejribeler alşyldy we halkara hyzmatdaşlygynyň anyk ýollary maslahatlaşyldy. Halkara ylmy forumyň işi ýurdumyzda bilim ulgamyny kämilleşdirmekde halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin ähli şertleriň döredilýändigine we hünäriniň ussady bolan ýaş mugallymlary taýýarlamakda hil taýdan täze derejä çykylýandygynyň aýdyň subutnamasy boldy. Gelejegiň ussat mugallymlaryny taýýarlamakda ýola goýlan hyzmatdaşlygyň bilelikde alnyp baryljak ýol kartasyny ara alyp maslahatlaşmakda türkmen-hytaý wekilýetiniň ikitaraplaýyn duşuşygy aýratyn ähmiýetli boldy. Taraplaryň ileri tutýan ugurlaryň, olaryň döwrebaplygy we türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň bilim, ylym we ynsanperwer ugurlarynyň Gahryman Arkadagymyzyň döwletli başlangyçlaryna esaslanýan, hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy netijesinde ösüşlere beslenýän dostlukly ýoly rowaçlandyrjak netijeleriniň boljakdygyna uly ynam bildirdiler. Çünki, häzirki zaman şertlerinde durmuşyň beýleki ugurlary bilen bir hatarda bilim ulgamynda türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň yzygiderli ösdürilmegi “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022-2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda”, «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026-2052-nji ýyllar üçin Strategiýasynda» kesgitlenen wezipeleri amala aşyrmak bilen milli ykdysadyýetimiziň pudaklary üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda mynasyp orna eýe bolup durýar. Ýokary okuw mekdepleriniň wekiliýeti ýokary hünär bilimini ösdürmek bilen öndebaryjy tejribeleri öwrenmekde, milli bilim ulgamynda gazanylan üstünlikleri paýlaşmakda, ýurdumyzda bilimiň hil we mazmun taýdan has-da kämilleşdirmegi ugrunda edýän tagallalary üçin türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş we hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty
Erasmus+ maksatnamasynyň çäklerinde halkara tejribe alyşmakda ylmy hyzmatdaşlyk ösdürilýär
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň parasatly başlangyçlary netijesinde ýurdumyzyň bilim ulgamy dünýäniň ösen döwletleriniň bilim giňişligine işjeň goşulyşýar. Ýurdumyzda ylym-bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak, sanly bilim tehnologiýalaryny ornaşdyrmak we milli bilimiň dünýä ülňülerine laýyklygyny üpjün etmek ugrunda giň gerimli işler amala aşyrylýar. Soňky ýyllarda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek, daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw mekdepleri we ylmy merkezleri bilen özara bähbitli gatnaşyklary giňeltmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu babatda halkara bilim maksatnamalary türkmen ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary hem-de talyplary üçin uly mümkinçilikleri döredýär. Şunuň bilen baglylykda, 2026-njy ýylyň iýun aýynyň 20-30-y aralygynda Bolgariýa Respublikasynyň Ruse şäherindäki Angel Knçew adyndaky Ruse uniwersitetinde Ýewropa Bileleşiginiň Erasmus+ maksatnamasynyň çäklerinde ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlarynyň arasynda okatmagyň netijeli usullaryny we innowasion iş tejribelerini ösdürmek, özara tejribe alyşmak hem-de ylmy hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak maksady bilen halkara çäreler geçirilýär. Bolgariýanyň demirgazygynda, Dunay derýasynyň kenarynda ýerleşýän Angel Knçew adyndaky Ruse uniwersiteti ýurduň öňdebaryjy köpugurly ýokary okuw mekdepleriniň biri bolup, 1945-nji ýylda döredilen hem-de döwletiň paýtagty – Sofiýadan daşarda açylan ilkinji ýokary tehniki okuw mekdebi hökmünde tanalýar. Häzirki wagtda uniwersitet Ruse, Razgrad, Silistra we Widin sebitlerinde bilim hem-de ylmy işleriň iri merkezleriniň biri bolup, onuň düzüminde sekiz fakultet, birnäçe ylmy-barlag merkezleri we sebit şahamçalary hereket edýär. Uniwersitet inženerçilik, maglumat tehnologiýalary, tebigy ylymlar, ykdysadyýet, hukuk, saglygy goraýyş hem-de pedagogika ýaly ugurlar boýunça ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlaýar. Şeýle hem uniwersitet Erasmus+ maksatnamasy boýunça 200-den gowrak hyzmatdaşlyk şertnamalaryny amala aşyryp, Ýewropanyň, Aziýanyň we Amerikanyň onlarça döwletleriniň ýokary okuw mekdepleri bilen netijeli hyzmatdaşlygy alyp barýar. Uniwersitetiň halkara derejesindäki işjeňligi onuň Ýewropa Bilim we Ylmy Gözlegler Giňişligine üstünlikli goşulyşandygyny görkezýär. Bu halkara çärelere Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň mugallymlary – Gadam Akmyradow, Aýna Nurmyradowa we Oguljan Akmyradowa iş saparynda bolup, halkara okuw maslahatyna gatnaşýarlar. Saparyň esasy maksady – ýokary bilim ulgamynda häzirki zaman pedagogiki çemeleşmeleri öwrenmek, okatmagyň innowasion usullary boýunça tejribe alyşmak, sanly bilim tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça öňdebaryjy tejribeleri öwrenmek hem-de halkara ylmy hyzmatdaşlygy giňeltmekden ybarat. Iş saparynyň ilkinji gününde dünýäniň on döwletinden, ýagny Albaniýa, Alžir, Müsür, Fransiýa, Iordaniýa, Çernogoriýa, Marokko, Tunis, Türkmenistan we Türkiýe ýaly döwletleriň ýokary okuw mekdepleriniň on üçüsinden wekilleriň gatnaşmagynda açylyş dabarasy geçirildi. Çärä gatnaşyjylar öz ýokary okuw mekdepleriniň bilim, ylym we innowasiýa ugurlarynda gazanan üstünlikleri, halkara hyzmatdaşlyk tejribeleri hem-de häzirki wagtda durmuşa geçirilýän taslamalar barada ýörite taýýarlanan prezentasiýalar bilen çykyş etdiler. Duşuşyklaryň dowamynda okuw prosesine sanly tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak, emeli aňyň bilim ulgamyndaky mümkinçilikleri, garyşyk we sanly okuw modelleri, interaktiw okatmagyň usullary, ylmy-barlag işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak hem-de ýokary okuw mekdepleriniň halkara bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmak bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşylýar. Iş saparynyň çäklerinde guralýan “CompSysTech'26” (“International Conference on Computer Systems and Technologies”) atly kompýuter ulgamlary we tehnologiýalary boýunça halkara ylmy maslahat bolsa, dürli ýurtlardan gelen alymlary, gözlegçileri hem-de professor-mugallymlary bir ýere jemledi. Maslahatda emeli aň, maglumat ulgamlary, programma üpjünçiligi, sanly transformasiýa, kiberhowpsuzlyk, bulut tehnologiýalary, maglumat-kommunikasiýa ulgamlary hem-de kompýuter ulgamlarynyň kämilleşdirilmegi bilen bagly ylmy barlaglaryň netijeleri giňişleýin ara alnyp maslahatlaşylýar. Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň wekilleri hem maslahatyň işine işjeň gatnaşyp, ýokary bilim ulgamynda sanly tehnologiýalary ulanmak, innowasion pedagogiki çemeleşmeler, ylmy-barlag işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak hem-de häzirki zaman bilim gurşawyny döretmek boýunça öz tejribelerini paýlaşýarlar. Şeýle hem daşary ýurtly alymlar bilen geljekde bilelikdäki ylmy taslamalary amala aşyrmak, akademiki alyş-çalyş maksatnamalaryny giňeltmek hem-de ylmy hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça pikir alyşýarlar. Ýewropa Bileleşiginiň Erasmus+ maksatnamasynyň çäklerinde geçirilýän bu halkara çäreler professor-mugallymlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmaga, dünýäniň öňdebaryjy ylmy-bilim tejribelerini öwrenmäge, innowasion tehnologiýalary milli bilim ulgamyna ornaşdyrmaga hem-de halkara hyzmatdaşlygyny has-da pugtalandyrmaga giň mümkinçilikleri döredýär. Netijede, bu iş sapary Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty bilen daşary ýurtlaryň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine, ylmy we bilim ugurlarynda täze başlangyçlaryň ýola goýulmagyna, şeýle hem ýurdumyzyň bilim ulgamynyň halkara giňişligindäki abraýynyň has-da ýokarlanmagyna öz mynasyp goşandyny goşar. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Aşgabatda «Hytaýyň Ilçisiniň stipendiýasy» sylagyny gowşuryş dabarasy geçirildi
Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Ilçihanasynda hytaý dilini, medeniýetini we hytaý halkynyň däp-dessurlaryny öwrenmäge uly gyzyklanma bildirýän Türkmenistanyň okuwçylaryna we talyplaryna «Hytaýyň Ilçisiniň stipendiýasy» sylagyny gowşurmak dabarasy geçirildi. Bu başlangyç türkmen-hytaý hyzmatdaşlygyny bilim, ylym, medeniýet we ýaşlar alyşmalary ulgamlarynda mundan beýläk-de berkitmäge möhüm goşant bolup durýar. Sylag zehinli ýaşlary goldamaga, daşary ýurt dillerini öwrenmäge bolan gyzyklanmany höweslendirmäge, şeýle hem iki dostlukly ýurduň arasyndaky ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilendir. Türkmenistanyň we Hytaý Halk Respublikasynyň Baştutanlarynyň öňdengörüjilikli syýasaty, özara ynanyşmagy hem-de hemişelik ünsi netijesinde iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar yzygiderli berkidilýär we has-da durnukly, okgunly häsiýete eýe bolýar. Dostluk, deňhukuklylyk, özara hormat goýmak we bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan türkmen-hytaý hyzmatdaşlygy häzirki wagtda bilim, ylym, medeniýet, ýaşlar alyşmalary we ynsanperwer gatnaşyklar ýaly köp ugurlar boýunça üstünlikli ösdürilýär. Dabaranyň dowamynda Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Ji Şumin sylaga mynasyp bolanlary gutlap, Türkmenistan bilen Hytaýyň arasynda bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň yzygiderli ösdürilýändigini belledi. Şeýle hem hytaý dilini öwrenmegiň ýaşlar üçin bilim almak, akademiki alyşmalara gatnaşmak, dünýägaraýşyny giňeltmek we halklaryň arasynda özara düşünişmegi pugtalandyrmak babatda täze mümkinçilikleri açýandygy nygtaldy. Türkmenistanyň Bilim ministrligi Hytaý Halk Respublikasy bilen bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge aýratyn ähmiýet berýär. Bilim iki döwletiň arasyndaky ynsanperwer dialogyň möhüm ugurlarynyň biri bolup, ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamak, ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky gatnaşyklary giňeltmek, tejribe alyşmak we bilelikdäki bilim başlangyçlaryny durmuşa geçirmek üçin berk binýat bolup hyzmat edýär. Türkmen ýaşlarynyň hytaý dilini öwrenmäge we Hytaý Halk Respublikasynyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim almaga bildirýän gyzyklanmasynyň barha artmagy aýratyn ähmiýete eýedir. Bu ýagdaý Hytaýyň bilim ulgamyna bolan ynamyň ýokarydygyny, şeýle hem bilimiň iki ýurduň arasyndaky dostlugyň möhüm köprüsi hökmünde ornunyň barha artýandygyny görkezýär. «Hytaýyň Ilçisiniň stipendiýasy» sylagynyň gowşurylmagy Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky ynsanperwer hyzmatdaşlygyň okgunly ösdürilýändiginiň aýdyň beýany boldy. Şeýle başlangyçlar medeniýetara dialogy pugtalandyrmaga, ýaşlar üçin bilim mümkinçiliklerini giňeltmäge we Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge ýardam berýär. Türkmenistanyň Bilim ministrligi iki ýurduň arasyndaky bilim hyzmatdaşlygynyň geljekde-de yzygiderli berkidiljekdigine, ýaş nesil üçin täze mümkinçilikleri açjakdygyna, özara düşünişmegi çuňlaşdyrjakdygyna hem-de Türkmenistanyň we Hytaýyň halklarynyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge hyzmat etjekdigine ynam bildirýär.
Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň wekilleri CDIO 2026 halkara maslahatyna gatnaşýar
Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň wekilleri Beýik Britaniýanyň Liwerpul şäherindäki Liwerpul uniwersitetinde 2026-njy ýylyň 22–25-nji iýuny aralygynda geçirilýän CDIO 2026 22-nji halkara maslahatyna gatnaşýarlar. Türkmen wekiliýetiniň düzümine Kiberfiziki ulgamlar kafedrasynyň uly mugallymy Yslam Orazow hem-de «Oguz han» ylmy tehnologiýalar merkeziniň direktory Ahal Akgaýew girýärler. Maslahatyň esasy temasy «Talyplaryň hünär taýdan ösüşini kämilleşdirmek: bahalandyrmada we pikir-berişde innowasiýa» bolup, ol inženerçilik biliminde täzeçil bahalandyrma usullaryny, netijeli pikir-beriş ulgamyny we talyplaryň hünär başarnyklaryny ösdürmek meselelerine bagyşlanýar. CDIO 2026 halkara maslahatyna dünýäniň 27 ýurdundan 71 ýokary okuw mekdebiniň 157 wekili gatnaşdy. Maslahat inženerçilik biliminde öňdebaryjy tejribeleri alyşmak, innowasion okuw usullaryny ara alyp maslahatlaşmak we halkara akademik hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin möhüm meýdança boldy. Halkara çärede Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň wekilleri çykyş edip, uniwersitetde alnyp barylýan ylmy işler, kiberfiziki ulgamlar we häzirki zaman tehnologiýalary boýunça tejribelerini hödürlediler. Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti 2023-nji ýylyň martynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda ilkinji bolup CDIO guramasynyň doly hukukly agzasy boldy. Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti
HYYweÖU Finlýandiýa bilen hyzmatdaşlygy ösdürýär
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetinde halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek ugrunda nobatdaky möhüm waka bolup geçdi. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti bilen Finlýandiýanyň HAUS Döwlet Dolandyryş Instituty hem-de Laurea Amaly Ylymlar Uniwersitetiniň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekmek dabarasy göni wideoaragatnaşyk arkaly geçirildi. Bu resminama ýokary bilim, ylmy-barlag işleri, sanly bilim tehnologiýalary, akademiki alyş-çalyş maksatnamalary hem-de mugallymlaryň we talyplaryň hünär taýýarlygyny kämilleşdirmek ugurlarynda hyzmatdaşlygy giňeltmäge gönükdirilendir. Şeýle hem taraplaryň arasynda bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek, halkara tejribäni alyşmak we innowasion başlangyçlary goldamak üçin täze mümkinçilikler açylar. Soňky ýyllarda hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda we Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan giň gerimli özgertmeleriniň netijesinde Türkmenistanda bilim ulgamynyň halkara abraýy barha ýokarlanýar. Ýokary okuw mekdepleriniň dünýäniň öňdebaryjy bilim merkezleri bilen ýola goýýan hyzmatdaşlygy munuň aýdyň subutnamasydyr. Gol çekişlik dabarasy Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň halkara hyzmatdaşlygyny täze derejä çykarmaga, bilim we ylym ulgamynda özara bähbitli gatnaşyklary has-da pugtalandyrmaga möhüm goşant goşar. Gazanylýan bu oňyn netejiler ýurdumyzda kabul edilen «Türkmenistanda ýokary hünär bilimini ösdürmegiň 2026-2052-nji ýyllar üçin Strategiýasynyň» amala aşyrylmagynyňň aýdyn subutnamasydr. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti
Bilim ministrliginde Yrak Respublikasynyň wekili bilen duşuşyk geçirildi
2026-njy ýylyň 25-nji iýunynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginde Türkmenistanyň bilim ministri J.Gurbangeldiýewiň Yrak Respublikasynyň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Jassim Mohammed Al-Attar bilen duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň dowamynda Türkmenistan bilen Yrak Respublikasynyň arasynda bilim, ylym we medeni-ynsanperwer ugurlarda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Taraplar iki ýurduň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagynda bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň möhüm ähmiýete eýedigini bellediler. Şeýle hem ýokary okuw mekdepleriniň arasynda gatnaşyklary giňeltmek, tejribe alyşmak we bilelikdäki başlangyçlary durmuşa geçirmek boýunça mümkinçilikler barada pikir alyşyldy. Duşuşygyň ahyrynda taraplar özara bähbitli hyzmatdaşlygy dowam etdirmäge we bilim ulgamyndaky gatnaşyklary täze many-mazmun bilen baýlaşdyrmaga taýýardyklaryny tassykladylar. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
ÄHLI ÇAGALAR ÜÇIN DEŇ MÜMKINÇILIKLER
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda ýurdumyzyň bilim ulgamynda innowasion özgertmeler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Ýaş nesliň döwrebap bilim almagy, olaryň jemgyýetde mynasyp orun eýelemegi we ähli çagalar üçin deň mümkinçilikleriň döredilmegi döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Ýaňy-ýakynda Türkmenistanyň Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumlarynyň kör we çala görýän mekdep ýaşly çagalar bölümleriniň I synpy üçin ilkinji gezek “Informatikanyň esaslary” (awtorlary: L.Ruliýewa, J.Annamyradowa, O.Mämmetgulyýewa, H.Baýramowa, W.Çernikowa, S.Wolkowa) okuw kitaby Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan neşir edildi. Bu möhüm işe Aşgabat şäheriniň Saglygy dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumynyň kör we çala görýän çagalar bölüminiň tejribeli mugallymlary hem işjeň gatnaşdylar. Okuw kitaby çagalaryň görüş-kabul ediş aýratynlyklary nazara alnyp taýýarlanyldy. Onda iri şriftler, ýokary kontrastly bezegler, ýörite duýujy elementler hem-de uýgunlaşdyrylan şekiller ulanylyp, okuwçylaryň okamak, ýazmak we sanamak endiklerini netijeli özleşdirmegine giň mümkinçilik döredýär. Şeýle hem okuw kitabyny taýýarlamak işinde adaptasiýalaşdyrylan pedagogika ugrunyň hünärmenleri, dizaýnerler we maglumat elýeterliligi boýunça bilermenler bilen ýakyn hyzmatdaşlyk alnyp baryldy. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymlary Pekin şäherinde ýerleşýän Hytaýyň nebit uniwersitetinde hünär derejesini kämilleşdiriş okuwlaryny geçýärler
Ylym-bilim ulgamynda ýakyndan hyzmatdaşlyk etmek boýunça Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen Hytaýyň nebit uniwersitetiniň arasynda 2023-nji ýylda özara düşünişmek hakynda Ähtnama baglaşyldy. 2026-njy ýylyň 16-njy aprelinde Hytaýyň Bilim ministrliginiň Hytaý-daşary ýurt dilleri alyş-çalyş we hyzmatdaşlyk merkeziniň, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň we Hytaýyň nebit uniwersitetiniň arasynda energetika ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmak maksady bilen, bilelikdäki Türkmen-Hytaý energetika okuw merkezini döretmek barada Ylalaşyga gol çekildi. Ylalaşygyň çäklerinde Türkmenistanyň nebitgaz toplumy üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak, ugurdaş ýokary okuw mekdepleriň tejribesini öwrenmek maksady bilen, 2026-njy ýylyň 21-28-nji iýuny aralygynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymlary Pekin şäherinde ýerleşýän Hytaýyň nebit uniwersitetinde hünär derejesini kämilleşdiriş okuwlaryny geçýärler. 2026-njy ýylyň 22-nji iýunynda Hytaýyň nebit uniwersitetinde Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň professor-mugallymlary üçin hünär derejesini kämilleşdiriş okuwlarynyň resmi açylyş dabarasy geçirildi. Okuwlar Türkmen-Hytaý energetika okuw merkeziniň çäklerinde gurnalýar. Dabara Türkmenistanyň Hytaý Halk Respublikasyndaky Ilçihanasynyň wekilleri, Hytaýyň nebit uniwersitetiniň ýolbaşçylary we mugallymlary, şeýle hem Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymlary gatnaşdylar. Çykyşlarda iki ýurduň arasynda bilim, ylym we ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak ugurlarynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň üstünlikli ösdürilýändigi bellenilip geçildi. Şeýle hem türkmen-hytaý strategik gatnaşyklarynyň ýokary derejesi aýratyn nygtaldy. Geçirilen iş duşuşyklarynda degişli ugurlar boýunça bilimiň hilini has-da ýokarlandyrmak, nebit-gaz pudagyna degişli ýokary okuw mekdepleriň arasynda özara tejribe alyşmagy giňeltmek hem-de täze bilelikdäki bilim we ylym taslamalaryny durmuşa geçirmek bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşykdan soňra Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymlary we Ilçihananyň wekilleri Hytaýyň nebit uniwersitetinde bilim alýan Türkmenistanly talyplar bilen duşuşyk geçirdiler. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
“Türkmen-malaý hyzmatdaşlygy hakyky we jogapkärli ösüşiň kepili” atly syýasy söhbetdeşlik
2026-njy ýylyň iýun aýynyň 19-na Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow bilen ýurdumyza sapar bilen gelen dostlukly Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahimiň arasynda geçirilen ikitaraplaýyn gepleşikler iki ýurduň hyzmatdaşlygynyň ähmiýetini aýdyň aýan etdi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda, döwletlerimiziň arasyndaky bähbitli gatnaşyklaryň 30 ýyllygy bellenilýän günlerinde Premýer-ministr Anwar Ibahimiň Türkmenistana amala aşyrýan ilkinji saparyna iki döwletiň taryhynda möhüm waka hökmünde garalýandygyny belläp, bu saparyň türkmen-malaý gatnaşyklaryny mundan beýläk-de berkitmäge täze itergi berjekdigine berk ynam bildirdi. Nebitgaz pudagy türkmen-malaý gatnaşyklarynyň strategik ugry bolup durýar. Malaýziýanyň “PETRONAS” kompaniýasy ýurdumyzyň ýakyn hyzmatdaşlarynyň ilkinjileriniň birine öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz bu kompaniýanyň gatnaşmagynda ýakyn wagtda Hazar deňziniň türkmen böleginde uglewodorodlaryň täze ýataklaryny özleşdirmek, Hazaryň geljegi uly nebitgaz toplumlarynda gözlegleri geçirmek boýunça giň göwrümli işleriň başlanjakdygyny belledi. Hakykatdan hem Türkmenistanyň we Malaýziýanyň hyzmatdaşlygynyň ägirt uly kuwwatynyň dünýäniň ösüşine hyzmat etmek mümkinçilikleri bar. 2026-njy ýylyň 19-njy iýunynda paýtagtymyzda Söwda-senagat edarasynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahimiň gatnaşmagynda “Türkmenistan – Malaýziýa nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlyga 30 ýyl” atly halkara ylmy-amaly maslahat hem-de onuň çäklerinde türkmen-malaý hyzmatdaşlygyna bagyşlanan sergi guraldy. Döwlet Baştutanymyz maslahatda eden çykyşynda nebitgaz türkmen-malaý hyzmatdaşlygynda “PETRONAS” kompaniýasynyň uly ornuny belläp, bu düzüm ýurdumyzda işlän ýyllarynda Türkmenistanyň nebitgaz senagatyna 12 milliard amerikan dollaryna golaý möçberinde maýa goýumyny goýandygyny aýtdy. Garaşsyzlyk ýyllarynda biziň ýurdumyz Malaýziýanyň we beýleki ýurtlaryň belli kompaniýalary bilen hyzmatdaşlyk esasynda kuwwatly energetiki döwlete öwrüldi. Malaýziýanyň Premýer-ministri 30 ýylyň dowamynda “PETRONAS” kompaniýasynyň ýurdumyzyň nebitgaz pudagyny ösdürmäge goşan goşandy barada durup geçip: “Bu üstünlik iň esasy binýada - ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak işine esaslanýar. Tejribe alyşmak, hünärmenleri taýýarlamak iki döwlet üçin hem wajyp ähmiýete eýedir. Şu günki günde Türkmenistan we “PETRONAS” hakyky, ygtybarly hem-de uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygyň ajaýyp nusgasyny bütin dünýä äşgär edýärler” diýip hem-de Magtymguly şahyryň: “Köňüller, ýürekler bir bolup başlar; Tartsa ýygyn, erär topraklar, daşlar” diýen şahyrana setirleriň şu günki duşuşygyň düýp manysyny açyp görkezýändigini ak ýürekden nygtady. Çykyşlarda bellenilşi ýaly, şu maksat bilen deňizde 5 sany platforma guruldy we 40-a golaý gözleg, bahaberiş we ulanyş guýylary burawlandy. Şu işleriň netijesinde häzirki wagtda uglewodorod serişdeleriň uly gorlary açyldy. Şolaryň hatarynda “Magtymguly”, “Diýarbekir, “Garagol Deňiz” ýaly ýataklar özleşdirilýär. Ýakyn wagtda “Öwez” we “Maşrykow” ýataklaryny senagat taýdan özleşdirmek meýilleşdirilýär. Hazar deňizinde bilelikde işlenen döwürde 44 milliard kub metrden gowrak tebigy gazyň, 16 million tonna suwuk uglewodorodyň çykarylmagy “PETRONAS” kompaniýasy bilen türkmen hyzmatdaşlarynyň gazanan üstünlikleriniň biri boldy. Hormatly Prezidentimiz hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri bilelikde türkmen-malaý hyzmatdaşlygyna bagyşlanan sergä baryp, Türkmenistan bilen “PETRONAS” kompaniýasynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan pawilionynda giňişleýin açylyp görkezilen hyzmatdaşlygyň esasy netijeleri, öňdebaryjy tehnologiýalaryň önümçilige ornaşdyrylyşy, uglewodorod serişdelerini çuňňur gaýtadan işlemek ulgamynda bilelikde durmuşa geçirilýän uzak möhletleýin taslamalaryň önümçilige ornaşdyrylyşynyň barşy bilen tanyşdylar we kompaniýanyň Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumyny döwrebaplaşdyrmaga goşandyny ýokary bahaladylar. Şonda gazanylan tejribäniň senagat taýdan hyzmatdaşlygy has-da giňeltmek üçin berk binýat durýandygyny aýratyn bellediler. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Türkmenistanyň ýokary okuw mekdebiniň talyby halkara bäsleşikde ýeňiji boldy
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyby Kadyrberdi Artykow Gazagystan Respublikasynyň Astana şäherinde geçirilen «GDA döwletleriniň iň gowy talyby» atly ýaşlaryň halkara bäsleşiginde ýeňiji boldy. Bäsleşigiň guramaçylary hökmünde «Parasat» Gazagystan milli bilim we innowasiýalar merkezi «Жаңа Казахстан» Respublikan innowasion merkezi bilen bilelikde çykyş etdiler. Giň gerimli ylmy-döredijilik taslamasy Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna gatnaşyjy döwletleriň ýokary okuw mekdepleriniň ýüzlerçe zehinli talyplaryny birleşdirdi. Ýiti bäsdeşlik şertlerinde geçirilen ýaryşda ýurdumyzyň talyby halkara akademik giňişliginde Türkmenistanyň abraýyny artdyrdy. Emin agzalaryň pikiri boýunça ýurdumyzyň talyby ylym-bilimini, başarnyklaryny, maksada okgunlylygyny we döredijilik işjeňligini görkezdi. Mundan başga-da Kadyrberdiniň GDA döwletleriniň ýaşlar syýasatyna goşant goşmagy aýratyn bellenip geçildi. Emin agzalarynyň karary boýunça Kadyrberdi Artykow bäsleşigiň ýokary derejeli baýragy bolan I derejeli diploma eýe boldy. Şeýle-de ol «GDA döwletleriniň iň gowy talyby» diýen döşe dakylýan nyşan we ýörite şahadatnama bilen sylaglandy. Bu halkara derejedäki üstünlige Türkmenistanyň institutynyň ýaş hünärmeni we tejribeli halypa mugallymlarynyň bilelikdäki irginsiz çeken zähmeti esasynda ýetildi. «Жаңа Казахстан» Respublikan innowasion merkeziniň müdiri, bäsleşigiň guramaçy komitetiniň ýolbaşçysy B.N.Salimgereýew Kadyrberdi Artykowyň ylmy ýolbaşçysyna ýurdumyzyň bilim we ylym ulgamyna goşandy, halypalygy we irginsiz zähmeti üçin aýratyn hoşallyk bildirdi. Bu sözler ýene bir gezek halkara akademik jemgyýetiniň türkmen mugallymçylyk we ylmy mekdebine goýýan hormatyny tassyklady. Bu abraýly bäsleşik GDA döwletleriniň zehinli talyplaryny ýüze çykarmak we sylaglamak, olara goldaw bermek, olaryň arasynda tejribe paýlaşmak, olaryň ylymda, döredijilikde we jemgyýetçilik durmuşynda ösmegi üçin höwes döretmek maksady bilen ýylda geçirilýän täsirli ýaryş meýdanyna öwrüldi. Türkmenistan döwletimiziň talybynyň bu bäsleşikde ýeňiji bolmagy ýurdumyzyň professional taýýarlygyna, giň dünýägaraýyşyna, döredijilik başarnyklaryna we bäsleşige ukyplylygyna şaýatlyk edýän ýeňişleriň biri boldy. Anastasiýa Kasýanowa
Türkmenistanyň bilim ministriniň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet medeni gatnaşyklary pugtalandyrmak we kreatiw industriýalary ösdürmek boýunça halkara maslahata gatnaşdy
2026-njy ýylyň 18-nji iýunynda Sankt-Peterburg şäherinde medeni gatnaşyklary pugtalandyrmak we kreatiw hem-de döredijilik industriýalaryny ösdürmek boýunça halkara maslahat geçirildi. Maslahata Türkmenistanyň bilim ministri Jumamyrat Gurbangeldiýewiň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýeti gatnaşdy. Halkara maslahatyň dowamynda Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygy Mihail Mişustin, Belarus Respublikasynyň Premýer-ministri Aleksandr Turçin, Gazagystan Respublikasynyň Premýer-ministri Olžas Bektenow, Gyrgyz Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň Başlygy — Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentiniň Administrasiýasynyň ýolbaşçysy Adylbek Kasymaliýew, Täjigistan Respublikasynyň Premýer-ministri Kohir Rasulzoda, Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministri Abdulla Aripow, şeýle hem Türkmenistanyň bilim ministri Jumamyrat Gurbangeldiýew çykyş etdiler. Maslahat medeni gatnaşyklary pugtalandyrmak, umumy taryhy-medeni mirasy gorap saklamak, döwletara ynsanperwer dialogy ösdürmek, şeýle hem kreatiw we döredijilik industriýalaryny häzirki zaman halkara hyzmatdaşlygynyň möhüm ugry hökmünde ilerletmek meselelerine bagyşlandy. “Medeniýetleriň özara gatnaşygy: häzirki zaman dünýäsinde mirasy gorap saklamak we ählumumy dialog” atly umumy mejlisiň dowamynda gatnaşyjylar halkara hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýyny we geljekki mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar. Şunda umumy taryhy-medeni mirasy gorap saklamaga, ynsanperwer gatnaşyklary pugtalandyrmaga, döwletara dialogy ösdürmäge hem-de üýtgeýän halkara ýagdaýynda hyzmatdaşlygyň döwrebap gurallaryny kemala getirmäge aýratyn üns berildi. Maslahatyň maksatnamasynda “Medeniýetara dialog: däpler, häzirki zaman manylary we hyzmatdaşlygyň täze görnüşleri” atly panel ara alyp maslahatlaşmasy hem aýratyn orun eýeledi. Onuň dowamynda kinematografiýa, teatr sungaty, kitaphana we muzeý işi, aýdym-saz medeniýeti, şeýle hem döredijilik bilimi ulgamlarynda hyzmatdaşlygyň häzirki ugurlary we geljekki mümkinçilikleri boýunça pikir alşyldy. Bu ugurda umumy medeni mirasy gorap saklamak, hünär we institusional gatnaşyklary pugtalandyrmak, bilelikdäki taslamalary goldamak, medeni alyş-çalyşlary giňeltmek hem-de jemgyýetiň häzirki zaman talaplaryna laýyk gelýän hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini işläp taýýarlamak meselelerine aýratyn ähmiýet berildi. “Kreatiw industriýalar halkara hyzmatdaşlygyň gün tertibinde” atly panel ara alyp maslahatlaşmasynda bolsa bilermenler bitewi medeni we ykdysady giňişligi döretmek, ýokary eksport mümkinçiliklerine eýe bolan bilelikdäki taslamalary ösdürmek, kreatiw başlangyçlary goldamak hem-de üstünlikli tejribeleri döwletara derejede ýaýbaňlandyrmak boýunça tagallalary birleşdirmegiň ýollaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Şeýle hem häzirki sanly dünýäde kreatiw industriýalaryň halklaryň medeni koduny gorap saklamakdaky ähmiýeti, zehinleri, däpleri we tehnologiýalary birleşdirmek arkaly bäsdeşlige ukyply täze medeni önümleri döretmegiň zerurlygy nygtaldy. Türkmenistanyň bilim ministri Jumamyrat Gurbangeldiýew öz çykyşynda 2026-njy ýylda Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga, taryhy-medeni mirasy gorap saklamaga, döwletara dialogy ösdürmäge we hyzmatdaşlygyň döwrebap görnüşlerini ilerletmäge aýratyn ähmiýet berilýändigini belledi. Türkmenistana mahsus bolan “açyk gapylar” syýasatyna we hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesine daýanyp, ýurdumyzyň medeniýeti halklary birleşdirýän, ynamy, özara düşünişmegi we hormaty pugtalandyrýan “altyn köpri” hökmünde garaýandygy nygtaldy. Türkmen wekiliýetiniň bu halkara çärä gatnaşmagy ýurdumyzyň medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmäge, halklaryň arasyndaky dostlugy we özara düşünişmegi berkitmäge, şeýle hem GDA giňişliginde bilelikdäki başlangyçlary goldamaga yzygiderli ygrarlydygyny aýdyň görkezýär. Türkmenistanyň 2026-njy ýylda GDA-da başlyklyk etmegi bilen baglylykda, ynsanperwer dialogy ilerletmäge, ruhy-medeni mirasy gorap saklamaga, bilim, ylym, medeniýet we kreatiw industriýalary uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary hökmünde ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Türkmen tarapy özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge, medeni alyş-çalyşlary giňeltmäge, bilelikdäki taslamalary goldamaga, şeýle hem gatnaşyjy ýurtlaryň medeniýet we bilim edaralarynyň, döredijilik jemgyýetleriniň arasynda hünär gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga gyzyklanma bildirýändigini tassyklady. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
ÝOKARY OKUW MEKDEPLERI ÜÇIN ÇAP EDILENTÄZE OKUW KITAPLARY WE OKUW GOLLANMASY
Ýokary okuw mekdeplerinde geljegimizi gurujy ýaşlara – talyplara döwrebap hünär, kesp-kär öwretmekde ähli şertler döredilýär, döwlet ýolbaşçylarydyr professor-mugallymlar tarapyndan uly aladalar edilýär. Şeýle aladalaryň biri-de döwrebap okuw kitaplary bilen üpjünçilik meselesidir. Häzirki wagtda 2025-2026-njy okuw ýyly tamamlanyp, tomusky synag möwsümi gyzgalaňly dowam edýär. Synaglara taýýarlanmak üçin bolsa, gymmatly maglumatlary özünde jemleýän döwrebap okuw kitaplarynyň ähmiýetini hiç bir zat çalşyp bilmez. Şeýle ähmiýetli birnäçe okuw kitaplarydyr okuw gollanmasynyň çap edilip, talyplar üçin elýeterli edilmegi örän guwandyryjy derwaýys waka bolup durýar. Ýakynda çap edilen “Pudagyň tehnologik proseslerini awtomatlaşdyrmak. II kitap” okuw kitabynda (awtorlary: B.Mämmedow, P.Ýalkapow – A.: Ylym, 2026, 432 s.) önümçiligi we tehnologik prosesleri dolandyrmagyň esaslary, olaryň düzüm shemalary, tehnologik prosesleriň görnüşleri we aýratynlyklary görkezilýär. Dürli pudaklaryň, ýagny himiýa-dökün öndürýän, gurluşyk, nebit-gaz, azyk senagaty, ýylylyk üpjünçiligi pudaklarynyň awtomatlaşdyrylyşyna seredilýär. Kitapda pudaklaryň awtomatlaşdyrylyşynyň funksional shemalary görkezilýär we olaryň beýany getirilýär. Şeýle sanly ulgamlaryň önümçilikde we tehnologik prosesleri awtomatlaşdyrmakda ulanylyşy görkezilýär. Bu okuw kitaby tehniki ugurly ýokary okuw mekdepleriniň awtomatlaşdyrmak hünärleri boýunça okaýan talyplara niýetlenilendir, şeýle hem ondan şol ugurdan işleýän ähli işgärler hem peýdalanyp bilerler. “Binagärlikde materiallaryň öwrenilişi” okuw kitabynda (awtorlary: B.Mämmedow, Ý.Myradow, B.Guwanjow, B.Serdarow, A.Garajaýew – A.: Ylym, 2026, 232 s.) bolsa, ýurdumyzyň senagat pudagynyň kärhanalarynda öndürilýän gurluşyk materiallarynyň häsiýetleriniň öwrenilişi beýan edilýär hem-de olaryň taslama esasynda jaýlaryň we desgalaryň düzüminde ýerleşdirilişi bilen tanyşdyrylýar. Okuw kitaby ýerli çig mallaryň esasynda gurluşyk materiallarynyň önümçiligi we binagärlik çözgütleriniň talaplary baradaky maglumatlary hem öz içine alýar. Bu okuw kitaby ýokary okuw mekdepleriniň binagärlik ugry boýunça bilim alýan talyplary üçin niýetlenilendir. Ondan gurluşyk ugrundan bilim alýan talyplar we gurluşyk materiallaryny öndürýän kärhanalaryň hünärmenleri hem gollanma hökmünde peýdalanyp bilerler. “Pudakda hasaba alyş we seljerme” okuw kitabynda (awtorlary: O.Halmyradowa, O.Gödekowa, D.Mürrikow, M.Jumaýew – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026, 246 s.) buhgalterçilik hasaba alnyşynyň, hojalyk işiniň seljermesiniň nazaryýetine, oba hojalyk we senagat pudaklarynyň hojalyk amallarynyň hasaba alnyşyna hem-de seljermesine degişli temalara giňişleýin seredilýär. Okuw kitaby girişden, “Buhgalterçilik hasaba alnyşy” we “Ykdysady seljermäniň nazaryýeti” atly iki bölümden, her bölümde 8 bap ýerleşdirilip, jemi 16 bapdan, peýdalanylan edebiýatlaryň sanawyndan ybarat. “Tikin önümleriniň tehnologiýasy” okuw kitaby (awtorlary: G.Karaýewa, M.Hydyrowa, L.Bekbaýewa – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026, 308 s.) tikin önümçiliginde, hususy tikin kärhanalarynda, modeller öýünde taýýarlanylýan dürli görnüşdäki tikin önümlerini taýýarlamagyň toplumyny we tikin önümlerini öndürmekde tikiniň her bir tehnologiýasynyň ýerine ýetirilişiniň usullarynyň inçe ýollaryny, tikin önümleriniň täze görnüşlerini öndürmekligiň her bir tehnologiýasyny innowasion enjamlarda kämilleşdirmegiň ugurlary jikme-jik beýan edilýär. Okuw kitabynda şu ugur boýunça dünýäniň internet maglumatlary we tikinçilik pudagynda zähmet çekýän ýokary bilimli hünärmenleriň teklipleri nazarda tutulyp, tehnologiýany giňişleýin açyp görkezýän çyzgylary, suratlary, tablisalary, ýazgy maglumatlaryny öz içine alýar. Okuw kitaby ýokary okuw mekdepleriniň Tikinçilik önümçiliginiň tehnologiýasy hünäri boýunça bilim alýan talyplar üçin niýetlenen. Muňa garamazdan, ondan beýleki degişli orta hünär okuw mekdepleriniň talyplary, tikin önümçiligi senagatyna degişli kärhanalarda, dokma toplumlarynda, modeller öýünde zähmet çekýän hünärmenler hem peýdalanyp bilerler. “Zoogigiýena” okuw kitabynda (awtory: T.Garlyýew – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026, 328 s.) giriş, zoogigiýena dersi we onuň iş usullary, atlaryň, itleriň, gara mallaryň, dowarlaryň, düýeleriň, doňuzlaryň, guşlaryň saklanyşynyň gigýenasy, ýurdumyzda broýler önümçiligi, hind towukçylyk önümçiligi, ördekleriň, gazlaryň, sesarkalaryň, bedeneleriň, düýeguşlaryň, kepderileriň, towşanlaryň, sütükli ýyrtyjy haýwanlaryň saklanyşynyň gigiýenasy, emeli suw howdanlarynda (çukurlarda) balyklaryň ösdürilip ýetişdirilişiniň gigiýenasy, oba hojalyk mallary (guşlar) bir ýerden başga bir ýere ulaglarda ýa-da sürlüp äkidilende berjaý edilmeli weterinariýa-sanitariýa we gigiýenik talaplar, goşmaçalar, at barada nakyllar we atalar sözi, it barada nakyllar we peýdalanylan edebiýatlaryň sanawy ýerleşdirilipdir. “Arap dilinde işlik derejeleri” atly okuw gollanmasynyň (awtory: O.Öwezsähedow – A.: Ylym, 2026, 208 s.) çap edilmegi ýurdumyzda arap dilini öwrenmäge giň mümkinçilikleriň döredilýändiginiň, ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamaga uly ähmiýet berilýändiginiň özboluşly subutnamasydyr. Türkmen we arap dilleri diňe bir gelip çykyşy boýunça däl, eýsem, gurluşy we morfologik aýratynlyklary nukdaýnazaryndan hem dürli dil toparyna degişli. Arap dili öz gurluşy taýdan türkmen dilinden tapawutlanýan hem bolsa, sebitdäki giň ýaýran dillerden tapawutlylykda bu diller özboluşly umumylyklara eýedir. Şol umumylyklary ýüze çykarmak talyplara arap dilini öwrenmekde ýeňillikleri döredýär. Arap diliniň işlik derejelerini öwrenmek türkmen, türk, pars we beýleki gündogar dillerini öwrenýän hünärmenler üçin hem gyzyklydyr. Işlik hereket, zaman we şahs ýaly çylşyrymly düşünjeleri aňladýandygy sebäpli, onuň bir dilden beýleki dile geçmegi örän seýrek hadysadyr. Şol sebäpli arap dilindäki dürli derejedäki işlikleriň iş atlary (masdarlar) beýleki gündogar dillerine hem geçipdir. Iş atlarynyň yzyna kömekçi işlikleriň goşulmagy arkaly goşma işlikler ýasalypdyr. Arap dilinde sözleriň aglaba köplüginiň (iş ady, ortak işlik, kär-hünär aňladýan atlar we ş.m.) işliklerden ýasalýandygy, işlikleriň manysy netijesinde özboluşly many meýdançasynyň emele gelýändigi sebäpli, arap işlik derejelerini oňat bilmek bu dili öwrenmegiň möhüm şertleriniň biridigi äşgär görkezilýär. Okuw gollanmasy ýokary okuw mekdepleriniň arap dili mugallymlaryna, arap dili we edebiýaty hünäriniň talyplaryna hem-de arap dili bilen gyzyklanýan giň okyjylar köpçüligine niýetlenendir. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
Wagyz-nesihat duşuşygy geçirildi
2026-njy ýylyň iýun aýynyň 17-ne Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Mary welaýat Geňeşiniň bilelikde guramagynda «Maşgala mukaddesligi» atly wagyz-nesihat duşuşygy geçirildi. Duşuşyga Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Mary welaýat Geňeşiniň wekilleri, institutyň mugallymlary we talyp ýaşlary gatnaşdylar. Duşuşygyň dowamynda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Hormatly Prezidentimiziň «Biz ata-enelerimiziň we maşgalanyň mukaddesligini arşa göterýän halkdyrys!» diýen parasatly sözlerinden ugur alyp, ilatyň arasynda milli däplerimize we umumadamzat ýörelgelerine laýyklykda jemgyýetimiziň esasy gymmatlygy bolan maşgala mukaddesligini gorap saklamaga, sagdyn durmuş ýörelgelerini, nesil terbiýesini, ata-babalarymyzyň Watana, maşgala ojagyna wepalylyk, türkmeniň edim-gylymy, däp-dessury, ene topraga, türkmen diline, medeniýetine bolan uly söýgi, zähmetsöýerlik, päk zähmete ygrarlylyk ýaly ýörelgelerini wagyz etmek boýunça birnäçe çykyşlar diňlenidi. Duşuşygyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözleri beýan etdiler. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Syýasy söhbetdeşlik geçirildi
2026-nji ýylyň iýun aýynyň 18-ne Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda syýasy söhbetdeşlik geçirildi. Söhbetdeşlige institutyň mugallymlary gatnaşdylar. Söhbetdeşligiň dowamynda 2024-nji ýylyň dekabr aýynyň 18-19-na Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty bilen Malaýziýanyň Tenaga milli uniwersitetiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähitnama gol çekilendigi barada, Ähitnamanyň çäklerinde geçirilen maslahatlar, ýerine ýetirilen işler, geçirilen duşuşyklar we ýakyn günlerde Malaýziýanyň Premýer-ministriniň Türkmenistana iş saparyna gelmegi bilen baglanyşykly birnäçe çykyşlar diňlenildi. Söhbetdeşlik dolulygyna «Ýaşlyk» teleýaýlymy tarapyndan teleýazgy edildi. Söhbetdeşligiň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzda ylym-bilimi kämilleşdirmekde, halkara gatnaşyklary ýokarlandyrmakda, halkara bilermenler bilen tejribe alyşmakda, ýaşlary ýokary derejesinde hünärmenler edip ýetişdirmekde bimöçber tagallalary edýän Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Dabaraly çäre geçirildi
2026-njy ýylyň iýun aýynyň 18-ine Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygyryýet güni mynasybetli «Şygyryýet ummany Pyragy bilen, ösýär diýarymda türkmen medeniýeti» atly aýdym-sazly baýramçylyk çäresi geçirildi. Baýramçylyk mynasybetli türkmeniň milliligini ýaýbaňlandyrmak maksady bilen muzeý gymmatlyklarynyň, gadymy şaý-sepleriniň sergisi uly ruhubelentlikde gurnaldy. Dabaranyň dowamynda institutyň mugallymlarynyň hem-de talyp ýaşlarynyň gatnaşmaklarynda Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygyryýet güni mynasybetli ata-babalarymyzdan, ene-mamalarymyzdan gelýän medeni däp-dessurlarymyz, millilik barada birnäçe söhbetdeşlikler hem geçirildi. Dabaradyň dowamynda institutyň “Kuwwat” aýdym-saz toparynyň çeper höwesjeň talyp ýaşlarynyň ýerine ýetirmeginde Watanymyzy, türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzy, Arkadagly Gahryman Serdarymyzy wasp edýän birnäçe aýdymlara we tanslara tomaşa edildi. Dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar döredilýän ähli mümkinçilikler üçin Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Döwlet akkreditasiýasy hakynda şahadatnama berildi
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2024-nji ýylyň 2-nji fewralynda çykaran 849-njy karary bilen tassyklanan «Bilim işiniň döwlet akkreditasiýasy hakynda Düzgünnama», Türkmenistanyň Bilim ministriniň 2024-nji ýylyň 14-nji iýunyndaky 209 belgili buýrugy bilen tassyklanan «Bilim edaralarynyň hukuk ýagdaýyna (kysymyna we görnüşine), okaýanlaryň taýýarlanyşynyň mazmunynyň we hiliniň döwlet bilim standartlaryna laýyklygyna akkreditasiýa seljermesini geçirýän seljeriş toparynyň işiniň Tertibine» laýyklykda işlenilip taýýarlanylan hem-de bilim edaralaryny döwlet akkreditasiýasyndan geçirmegiň ýeke-täk usulyýet çemeleşmesinden ugur alyp, Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda Döwlet akkreditasiýasy geçirildi. Döwlet akkreditasiýasy hakyndaky şahadatnamanyň goşundysynda görkezilen “Awtomatlaşdyrylan ulgamlaryň maglumat howpsuzlygynyň toplumlaýyn üpjünçiligi” hünäriniň hünärmen maksatnamasy boýunça bilim işiniň Döwlet akkreditasiýasy hakynda 2026-njy ýylyň 4-nji iýunynda № 00003 belgili şahadatnamasy berildi. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Bilim edaralaryna halkara ölçeglere laýyk döwlet akkreditasiýasy hakynda şahadatnamalar gowşuryldy
Şu gün paýtagtymyzda ýurdumyzyň bilim ulgamynda ähmiýetli çäre geçirildi. Onda döwlet akkreditasiýasyndan üstünlikli geçen bilim edaralaryna şahadatnamalary gowşurmak dabarasy boldy. Bu waka milli bilim ulgamynda hili üpjün etmegiň halkara ölçeglere laýyk gelýän täze basgançaga çykandygynyň resmi beýanyna öwrüldi. Dabarada Türkmenistanyň bilim ministrliginiň ýolbaşçylary çykyş edip, ýygnananlary milli ylym-bilim ulgamyndaky sepgit bilen gutlady hem-de bu çäräniň Gahryman Arkadagymyzyň we Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda durmuşa geçirilýän guramaçylyk, hukuk we institusional özgertmeleriň bir bitewi ulgama birigen aýdyň netijesidigini aýratyn nygtadylar. Milli akkreditasiýa ulgamynyň kemala gelmegi soňky ýyllarda durmuşa geçirilen yzygiderli özgertmeleriň logiki dowamydyr. 2020-nji ýylda kabul edilen döwlet bilim standartlary esasynda, 2021–2024-nji ýyllar aralygynda müňden gowrak hünär we taýýarlyk ugurlary boýunça okuw maksatnamalary döwrebaplaşdyryldy. Ýurdumyzy 2022–2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna laýyklykda, milli akkreditasiýa ulgamyny döretmek wezipesi döwlet strategiýasynyň möhüm bölegine öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow tarapyndan 2024-nji ýylyň 2-nji fewralynda kabul edilen «Bilim işiniň döwlet akkreditasiýasy hakynda Düzgünnama» bolsa bu ugurda bitewi hukuk esasyny goýdy. Şondan soňra degişli ölçegler we meýilnamalar doly tassyklanyp, 2026-njy ýylda ulgam doly iş ýagdaýyna getirildi. Ilkinji ýyllyk meýilnama laýyklykda, bilimiň dürli basgançaklaryna wekilçilik edýän jemi 8 sany bilim edarasy akkreditasiýadan geçmek üçin ýüz tutdy. Bilermenler tarapyndan geçirilen giňişleýin, obýektiw we talapkär seljermeleriň netijesinde olaryň 6-sy şahadatnama almaga mynasyp boldy. Şahadatnama alan edaralaryň hatarynda Aşgabat şäheriniň daşary ýurt dillerini çuňlaşdyryp öwredýän ýöriteleşdirilen 74-nji «Bagtyýar nesiller» orta mekdebi, 29-njy orta mekdebi, Hydyr Derýaýew adyndaky mugallymçylyk mekdebi, Mary welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebi, Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty hem-de Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika instituty bar. Akkreditasiýanyň diňe ýokary bilim däl, eýsem umumy we orta hünär bilim edaralaryny hem gurşap almagy ýurtda bitewi hil medeniýetiniň döredilýändigini subut edýär. Milli bilim standartlarynyň Ýewropa ýokary bilim giňişliginiň logikasyna, UNESCO-nyň klassifikasiýalaryna hem-de Lissabon konwensiýasynyň ýörelgelerine laýyk getirilmegi, türkmen biliminiň dünýä derejesindäki hil ölçegleriniň ýokarlanmagyna şert döretdi. Milli bilimiň binýadynyň güýçlenmegi sanlarda hem aýdyň görünýär. 2020-nji ýylda halkara ylmy žurnallarda 963 makala çap edilen bolsa, 2025-nji ýylda bu görkeziji 13 müň 960-a ýetdi. Scopus we Web of Science bazalaryndaky makalalar 40 esse, ýokary okuw mekdepleriniň patentleri 21 esse artdy. Mundan başga-da, 2025-nji ýylda ýurdumyzyň 14 ýokary okuw mekdebi Times Higher Education, 12-si bolsa UI GreenMetric halkara reýtinglerine girdi. Döwlet akkreditasiýasy hakynda şahadatnama 5 ýyl möhlet bilen berlip, ol ahyrky nokat däl-de, hili yzygiderli ýokarlandyrmagyň täze borçnamasydyr. Önde Türkmenistanda ýokary hünär bilimi edaralaryny ösdürmegiň 2026–2052-nji ýyllar üçin Strategiýasynyň giň gerimli wezipeleri durýar. Bu strategiýa bilimi, ylmy we önümçiligi bitewi ekoulgam hökmünde ösdürmegi maksat edinýär. Ilkinji akkreditasiýa bolsa şol sepgitlere ýetmek üçin berk binýat boldy. Dabaranyň ahyrynda bilim ulgamynyň ösmegine we kämilleşmegine giň mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyza we Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirildi hem-de täze üstünlikler arzuw edildi.
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyby – «Ýylyň talyby» Döwlet bilim bäsleşiginiň ýeňijisi!
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwletimizde ylym-bilim ulgamy täze üstünliklere we taryhy wakalara baý bolýar. Gahryman Arkadagymyzyň we Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary netijesinde Türkmenistanda ýaş nesliň döwrebap bilim almagy, ylmy-gözleg işleri bilen meşgullanmagy we öz ukyplaryny görkezmegi üçin ähli şertler döredilýär. Türkmenistanyň Prezidentiniň bilim ulgamynda geçirýän özgertmelerini durmuşa geçirmekligi netijeli dowam etdirmek, zehinli ýaşlary ýüze çykarmak maksady bilen, ýurdumyzyň ähli ýokary okuw mekdepleriniň arasynda 2026-njy ýylyň 15-16-njy iýunynda Aşgabat şäherinde ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda «Ýylyň talyby» Döwlet bilim bäsleşiginiň jemleýji tapgyry geçirildi. Şu ýyl geçirilen bu abraýly bäsleşikde tapwutlanan ýaşlaryň arasynda Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň Halkara ykdysadyýeti we menejment fakultetiniň 4-nji ýyl talyby Daniýar Emirkulyýew iň ýokary netijäni görkezip, bäsleşigiň baş baýragyna – «Ýylyň talyby» diýen belent we abraýly ada mynasyp boldy. Bäsleşigiň esasy maksatlary Türkmenistanyň Prezidentiniň bilim ulgamynda geçirýän özgertmelerini durmuşa geçirmekligi netijeli dowam etdirmekden; Türkmenistanyň Prezidentiniň bilim ulgamyny kämilleşdirmek boyunça talaplaryndan ugur alyp, merdana halkymyza, Ata Watanymyza, Türkmenistanyň Prezidentine çyn ýürekden wepaly, iň täze tilsimatly enjamlarynda işlemäge ukyply, döwlet dilini we daşary ýurt dillerini bilýän, başarjaň, anyk maksatly ýokary okuw mekdepleriniň talyplaryny ýüze çykarmakdan we goldamakdan, olaryň alan bilimlerini durmuşda ulanyp bilmek endigini açyp görkezmekden; Türkmenistanyň ýaş nesliniň ruhubelentligini, Watana buýsanjyny, ata-babalarymyzyň şöhratly geçmiş taryhyna egsilmez söýgüsini açyp görkezmekden ybaratdyr. Däp bolşy ýaly, bäsleşige gatnyşyjylar ylmy-döredijilik we dersara bäsleşiklerinde, halkara ders olimpiadalarynda gazanan üstünlikleri, medeni-köpçülikleýin çärelere gatnaşygy, sport ýaryşlaryndaky ýeňişleri, köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çykyşlary üçin kesgitlenen utuklar ulgamy bilen bahalandyrylyp, her ýokary okuw mekdebinden iň ýokary netije gazanan talyp jemleýji tapgyra gatnaşmaga hukuk gazanýar. Jemleýji tapgyrda ýokary okuw mekdeplerine wekilçilik edýän talyplar Türkmenistanyň jemgyýetçilik durmuşyny öwreniş, häzirki zaman kompýuter tehnologiýalary, daşary ýurt (iňlis) dili dersleri boýunça taýýarlanan test sowallaryna jogap berdiler. Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talybyň «Ýylyň talyby» bäsleşiginde uly ýeňiş gazanmagy biziň ählimizi buýsandyrýar! Biz bu ýeňşiň talyp ýaşlarymyzyň geljekde has uly ylmy we döredijilik üstünliklerini gazanmagyna, ýurdumyzyň abraýyny halkara giňişliginde belentden belent götermegine itergi berjekdigine berk ynanýarys. Ýaşlara döwrebap ylym-bilim dünýäsini açyp berýän Gahryman Arkadagymyzyň we Hormatly Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak, tutumly işleri elmydama rowaç bolsun! Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti
RUS DILINDE OKADYLÝAN V SYNP ÜÇIN «ЛИТЕРАТУРА» OKUW KITABYNYŇ NOBATDAKY NEŞIRI ÇAP EDILDI
Türkmenistanda milli bilim we ylym ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmäge gönükdirilen giň gerimli özgertmeler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň we Milli Liderimiz Gahryman Arkadagymyzyň yzygiderli tagallalary netijesinde ýurdumyzda ýaşlara berilýän bilimiň mazmunyny kämilleşdirmäge, okuw maksatnamalaryny döwrebaplaşdyrmaga hem-de döwrüň talaplaryna laýyk gelýän täze okuw kitaplaryny we okuw-usuly gollanmalaryny taýýarlamaga aýratyn ähmiýet berilýär. Şol işleriň nobatdaky möhüm netijeleriniň biri hökmünde umumybilim berýän orta mekdepleriň rus dilinde okadylýan V synp okuwçylary üçin «Литература» okuw kitabynyň täzeden işlenilen we üsti ýetirilen nobatdaky neşiri çap edildi. Okuw kitabynyň täze neşiri (awtorlary: S.Saparowa, T.Hojamedowa, E.Gulmuradowa, L.Kasparowa – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) häzirki zaman biliminiň talaplaryny we okuwçylaryň ýaş aýratynlyklaryny nazara almak bilen taýýarlanyldy. Bu okuw dersi ozal başlangyç synplarda okadylan «Родная речь» dersiniň dowamy bolup, okuwçylary çeper edebiýatyň täsin dünýäsine alyp barýar. Onuň esasy maksady ýaş nesilde kitaba bolan söýgini kemala getirmekden, okamak medeniýetini ösdürmekden, döredijilikli pikirlenmegi höweslendirmekden we edebi eserleri seljermek endiklerini kämilleşdirmekden ybaratdyr. Okuw kitabynyň sahypalarynda halk döredijiliginiň we edebi mirasyň iň gowy nusgalary jemlenendir. Okuwçylar tapmaçalar, ýaňyltmaçlar, sanawaçlar, nakyllar we atalar sözleri ýaly folkloryň kiçi we dürli žanrlary bilen, şeýle hem «Şalgam we bal», «Garga we leňňeç» hem-de «Gözel Wasilisa» ýaly meşhur rus halk ertekileri bilen tanşarlar. Bu eserleriň öwrenilmegi okuwçylaryň dünýägaraýşyny giňeltmäge, çeper sözüň baýlygyny açyp görkezmäge hem-de edebiýatda şöhlelenýän ahlak gymmatlyklaryna has çuňňur düşünmäge ýardam berer. Okuw kitabynyň nobatdaky neşiriniň çap edilmegi ýurdumyzda bilim ulgamyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan giň gerimli işleriň nobatdaky netijesidir. Bu okuw kitaby okuwçylar üçin ýaş aýratynlyklaryna laýyklykda ygtybarly we gymmatly çeşme bolup hyzmat eder, ýaş nesli ruhy gymmatlyklaryň hem-de çeper döredijiligiň dünýäsine gönükdirer we bilimli, giň dünýägaraýyşly hem-de ýokary medeniýetli nesli terbiýelemäge ýardam eder. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi
Aşgabatda DARYA taslamasynyň we SCAFFOLD usulyýetiniň çäklerinde Ýewropa bilim gaznasynyň çäreleri geçirildi
2026-njy ýylyň 3–11-nji iýuny aralygynda Aşgabat şäherinde Ýewropa bilim gaznasynyň — European Training Foundation (ETF) — wekiliýetiniň iş saparynyň çäklerinde birnäçe çäreler geçirildi. Bu Çäreler Ýewropa Bileleşiginiň «Merkezi Aziýada ukyply ýaşlar üçin dialog we hereket» — DARYA sebitleýin taslamasynyň çäklerinde geçirildi. Taslama Ýewropanyň Global Gateway başlangyjynyň bir bölegi bolup, ykdysadyýetiň ileri tutulýan pudaklarynda başarnyklary ösdürmäge gönükdirilendir. Wekiliýetiň düzümine Ýewropa bilim gaznasynyň Türkmenistan boýunça ýurt utgaşdyryjysy Katarina Lukacowa, adam maýasynyň ösüşi boýunça uly hünärmen Kristina Hemşemeýer, taslamanyň menejeri Samuel Kawana, SCAFFOLD usulyýeti boýunça bilermen Natia Gorgadze, şeýle hem DARYA taslamasynyň milli fasilitatory Gülşirin Annadurdyýewa girdi. Saparyň maksatnamasy iki sany özbaşdak ugurdan ybarat boldy. DARYA taslamasyny işjeňleşdirmek Birinji ugur institusional hyzmatdaşlygy ösdürmäge, 2026-njy ýyl üçin iş meýilnamasyny ara alyp maslahatlaşmaga, şeýle hem başarnyklara bolan täze ýüze çykýan zerurlyklary öwrenmäge we kartalaşdyrmaga bagyşlandy. Bu ugurda energetika, ulag we sanly pudaklara aýratyn üns berildi. Saparyň esasy wezipeleriniň biri 2026-njy ýylyň 13–14-nji oktýabrynda Aşgabat şäherinde geçirilmegi meýilleşdirilýän DARYA ýokary derejeli toparynyň 5-nji mejlisine deslapky taýýarlyk görmekden ybarat boldy. Bu ýygnak Türkmenistanyň çäginde agzalan taslamanyň çäklerinde geçiriljek ýokary derejedäki ilkinji sebitleýin çäre bolar. Saparyň çäklerinde wekiliýet meýilnamalary utgaşdyrmak we maýa goýumlary goldamak maksady bilen Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde, Türkmenistanyň Bilim ministrliginde, Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginde, Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginde, Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň syýahatçylyk bölüminiň wekilleri bilen, Türkmenistanyň Energetika ministrliginde, şeýle hem ulag we aragatnaşyk ulgamlary boýunça degişli ministrliklerde, şol sanda gurluşyk we binagärlik, demir ýol ulaglary, awtomobil ulaglary we aragatnaşyk ugurlary boýunça iş duşuşyklaryny geçirdi. Zähmet bazarynyň amaly zerurlyklaryny ara alyp maslahatlaşmak maksady bilen Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi, şeýle hem energetika, ulag we sanlylaşdyrma ugurlarynda işleýän işewür düzümler bilen duşuşyklar geçirildi. Şeýle hem degişli pudaklar boýunça hünärmenleri taýýarlaýan ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine saparlar amala aşyryldy. SCAFFOLD usulyýeti boýunça okuwlar Saparyň ikinji ugry amaly häsiýete eýe bolup, mugallymlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmaga bagyşlandy. Okuw maslahatlary 2026-njy ýylyň 8–11-nji iýuny aralygynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň utgaşdyrmagynda Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň binýadynda geçirildi. Okuwlaryň dowamynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň wekilleri we ministrligiň garamagyndaky okuw mekdepleriniň mugallymlary SCAFFOLD usulyýetini özleşdirdiler. Bu usulyýet toparlaýyn we tejribä gönükdirilen okuw işini guramak, okuwçylara tapgyrlaýyn goldaw bermek we olaryň özbaşdaklygyny ösdürmek üçin häzirki zaman guraly hökmünde hödürlenildi. Iýun aýynda geçirilen okuwlar bu usulyýetiň ýurdumyzda üstünlikli ornaşdyrylmagynyň dowamydyr. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň ýolbaşçylygynda 2025-nji ýylyň noýabr aýynda iki sany giň gerimli okuw treningleriň netijesinde, 2026-njy ýylyň maý aýyna çenli türkemen tarapy innowasion SCAFFOLD usulyýeti boýunça DARYA taslamasynyň 70–80 sany sertifikatlaşdyrylan usuly tälimçileri ugrukdyrdy we 23 sany bilim edaralaryndan Skaffold boýunça okadylan pedagoglary synag görnüşinde bu tejribäni işjeňleşdirip başladylar. Häzirki okuw maslahatlary SCAFFOLD usulyýetiniň milli derejede durnukly ornaşdyrylmagyny üpjün etmäge gönükdirildi. Geçirilen sapar Global Gateway Çarçuwaly maksatnamasynyň çäklerinde Türkmenistanyň adam maýasyna gönükdiriljek geljekki halkara maýa goýumlary üçin berk binýat döretdi. Ýewropa bilim gaznasynyň, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň we Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň bilim hyzmatlaryny hödürleýän edaralary kartalaşdyrmak boýunça bilelikdäki işi, şeýle hem DARYA ýokary derejeli toparynyň oktýabr aýyndaky mejlisine görülýän taýýarlyk okuw çemeleşmelerini döwrebaplaşdyrmaga we türkmen ýaşlarynyň bilimden zähmet işine netijeli geçmegini üpjün etmäge ýardam eder. Şeýle hem bu işler ykdysadyýetiň iň zerur ugurlary boýunça hünärmenleri taýýarlamagyň hilini ýokarlandyrmaga hyzmat eder. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Maslahat duşuşygy geçirildi
2026-njy ýylyň iyun aýynyň 11-ne Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda Ylymlar güni mynasybetli Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Mary welaýat Geňeşi bilen bilelikde “Ylymly ýaşlar – Watanyň kuwwaty” atly aýdym-sazly maslahat duşuşygy geçirildi. Maslahat duşuşygyň dowamynda birnäçe täsirli çykyşlar diňlenildi. Şeýle-de ýürekleri buýsançdan doly institutyň “Kuwwat” aýdym-saz toparynyň çeper höwesjeň bagtyýar talyp ýaşlary aýdymdyr sazlary uly ruhubelentlik bilen ýerine ýetirdiler. Baý many-mazmuna eýe bolan bu duşuşyk maslahaty ýaşlaryň aň-düşünjeli, giň gözýetimli bolup ýetişmeklerine, öz saýlap alan hünärlerini içgin öwrenmeklerine oňyn täsirini ýetirdi. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň saýasynda, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ylym we bilim täze başgançaklar, açyşlar bilen ösüşlere beslenýär. Maslahatyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar maksada okgunly, ösen tehnologiýalardan baş çykarýan ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmekde giň mümkinçilikleri döredip berýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözleri aýtdylar. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň wekilleri Özbegistan Respublikasyna halkara okuw saparyna gatnaşýarlar
Özbegistan Respublikasynyň Nukus we Daşkent şäherlerinde Ýewropa Bileleşigi tarapyndan maliýeleşdirilýän we Germaniýanyň Halkara hyzmatdaşlyk boýunça jemgyýeti (GIZ) tarapyndan durmuşa geçirilýän «Türkmenistanyň ýaşyl ösüşi üçin Ýewropa Bileleşigi: 2024-2029-njy ýyllar üçin syýasy dialog we howanyň üýtgemegi boýunça hereketler» taslamasynyň hem-de «Green Central Asia» sebitara başlangyjynyň çäginde tanyşlyk we tejribe alyşmak sapary geçirilýär. 2026-njy ýylyň 8-14-nji iýuny aralygynda dowam edýän bu okuw saparyna Türkmenistanyň wekilleri, şol sanda Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň “Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri” ylmy-önümçilik merkeziniň hünärmenleri hem-de halkara taslamanyň wekilleri ýurdumyza wekilçilik edýärler. Saparyň esasy maksady sebitde suw, energiýa we ekologiýa durnuklylygyny üpjün etmek, alternatiw energiýa çeşmelerini we innowasion biosistemalary önümçilige ornaşdyrmak boýunça halkara tejribesini öwrenmekden ybaratdyr. Häzirki wagtda wekiller Garagalpagystan Respublikasynyň Nukus şäherinde bolup, Ylmy-barlag irrigasiýa we suw meseleleri institutynyň Garagalpagystan şahamçasynyň hem-de «Ýaş alymlar akademiýasynyň» hünärmenleri bilen duşuşdylar. Saparyň meýilnamasyna laýyklykda, innowasion ekologik ulgamlar, drenaž suwlaryny tebigy usulda arassalaýan bioplato ulgamlary we durnukly suwaryş üçin niýetlenen gün panelleri bilen iýmitlenýän suw nasos stansiýalaryň işjeňligi öwrenilýär. Şeýle hem Özbegistan Respublikasynyň Ylymlar akademiýasynyň binasynda biosenagatyň hem-de bioenergetikanyň esasy ugurlarynyň biri bolan hlorella mikrosuwotularyny ösdürip ýetişdirmegiň önümçilik şertleri we laboratoriýa işleri bilen ýakyndan tanyşlyk amala aşyrylar. Maksatnamanyň öňümizdäki günlerinde türkmen wekilleriniň Aralýaka sebitiniň Halkara innowasiýa merkeziniň ýolbaşçylary bilen duşuşmagyna, intensiw bagbançylyk boýunça synag meýdançalaryna aýlanmagyna we Daşkent şäherinde dowam etjek ylmy seminarlara gatnaşmagyna garaşylýar. Şol seminarlaryň çäginde topragyň şorlaşmagyny azaltmak, suw tygşytlaýjy tehnologiýalar, topragyň elektrik geçirijiligini çalt bahalandyrmak hem-de Syrderýa welaýatyndaky «Master fruit» fermer hojalygynda oba hojalygy bilen gün energiýasyny utgaşdyrýan döwrebap Agro-fotoelektrik ulgamlarynyň amaly ulanylyşy ylmy esasda öwreniler. Türkmenistanyň wekilleriniň aýratyn-da Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň “Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri” ylmy-önümçilik merkeziniň ylmy işgärleri şu günlerde dowam edýän bu halkara maksatnamasyna gatnaşmagy, Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzda alternatiw energetikany, «ýaşyl ykdysadyýeti» we ylmy-innowasion tehnologiýalary ösdürmek barada durmuşa geçirilýän döwlet syýasatyna uly goşant bolar. Bu sapar sebitdäki ylmy hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakda we ekologik durnuklylygy üpjün etmekde täze sepgitleri açar. Halkara maslahata gatnaşyjylar ylym-bilim ulgamynda döredilýän ähli mümkinçilikler üçin Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini beýan edýärler. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Türkmen talyplary «Huawei ICT Competition 2025–2026» bäsleşiginde 3-nji orna mynasyp boldylar
2026-njy ýylyň 2-5 nji iýunynda Hytaý Halk Respublikasynyň Şençžen şäherinde Huawei kompaniýasy tarapyndan gurnalan maglumat-kommunikasiýa tehnologiýa ugurlary boýunça bäsleşigiň final jemleýji tapgyry geçirildi. Bäsleşige Practical competition network tracking ugry boýunça Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Sanly ulgam we maglumat howpsuzlygy bölüminiň baş hünärmeni Şirmuhammet Wepaýew, Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň talyby Italmazow Arslan we Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyplary Haýytmuhammedow Yslam we Orazmämmedow Gurban gatnaşdylar. «Huawei ICT Competition 2025-2026 Global Final» bäsleşigine dünýäniň 100-den gowrak ýurdundan, 2 000-den gowrak ýokary okuw mekdebinden 1180000-den gowrak talyp we halypa mugallymlary gatnaşdylar. Bäsleşik birnäçe tapgyrlardan ybarat bolup, ilkinji tapgyry ýurt içinde, ikinji tapgyr sebitleýin we 3-nji bütindünýä tapgyry bolup, Şençžen şäherinde 40-dan gowrak ýurtlardan gelen 170 topary emele getiren 500 sany gatnaşyjylar saýlandy. Bäsleşigiň Practical competition network tracking ugrunyň esasy maksady korporatiw ulgamlary taslamak, sazlamak we olaryň howpsuzlygyny üpjün etmek ukyplaryny toplumlaýyn barlamakdan ybarat bolup we jemleýji tapgyry laboratoriýa şertlerinde sekiz sagatlyk amaly synagy öz içine alyp, onda 25 ýurtdan gelen gatnaşyjylar hakyky wagt rejesinde torda routing, optimizasiýa işlerini sazlamak we arhitektura näsazlyklaryny aradan aýyrmak boýunça çylşyrymly meseleleri çözmekden ybarat boldy. Netijede Türkmenistanyň talyplary bütindünýä «Huawei ICT Competition 2025-2026 Global Final» bäsleşiginde Practical competition network tracking ugry boýunça 3-nji orna mynasyp boldylar.
TÄZE ÜSTÜNLIKLERE RUHLANDYRÝAN BÄSLEŞIKLER
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýokary depginler bilen hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösýän ýurdumyzda milli bilim ulgamyny kämilleşdirmäge döwlet derejesinde aýratyn ähmiýet berilýär. Giň düşünjeli, çuň bilimli, watansöýüji ýaş nesli kemala getirmek babatdaky uzak geljegi nazarlaýan düýpli özgertmeler durmuşa geçirilýär. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda tehnologiýalaryň we sanly ykdysadyýetiň ösýän şertlerinde dünýäniň iň öňdebaryjy tejribeleri hem-de halkara hyzmatdaşlygynyň çäklerinde milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklary boýunça ýokary derejeli hünärmenleri, şol sanda işçi hünärmenleri taýýarlamak bilen baglanyşykly özgertmeler giň gerimde rowaçlanýar. Hünär-tehniki we orta hünär bilimi edaralarynda alnyp barylýan nazary we tejribe okuwlarynyň netijeliligini ýokarlandyrmaga, önümçilik bilen arabaglanyşygy pugtalandyrmaga, dünýäniň öňdebaryjy tejribelerini tapgyrlaýyn ornaşdyrmak uly üns berilýär. Ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmelerden baş çykaryp bilýän ýokary derejeli işçi hünärmenleri taýýarlamak, ýaş nesli häzirki zaman hünärlere ugrukdyrmak babatynda öňdebaryjy okuw-terbiýeçilik usullar giňden peýdalanylýar. Ýaşlary hünäre ugrukdyrmaga, olaryň saýlap aljak kärine bolan gyzyklanmasyny artdyrmaga, amaly başarnyklaryny kämilleşdirmäge hem-de zähmete bolan jogapkärçilikli garaýşyny ösdürmäge ýardam berýän dürli bäsleşikler geçirilýär. Bilime dünýä tejribeleriniň ornaşdyrylmagy bilen birlikde, hünär okuw mekdepleriniň talyplaryna hünär okuwlarynyň öwredilişini kämilleşdirmek, ýaşlaryň hünär taýýarlygynyň hilini, döredijilik ukyp-başarnyklaryny ýokarlandyrmak, häzirki zaman tehnologiýalaryndan baş çykarmaklaryny gazanmak, oýlap tapyşlara höweslendirmek hünär endiklerini we başarnyklaryny ýüze çykarmak maksady bilen, 2026-njy ýylyň 6-njy iýunynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň guramagynda S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde hem-de Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Söwda hünär-tehniki okuw mekdebinde ýurdumyzyň hünär-tehniki okuw mekdepleriniň we orta hünär okuw mekdepleriniň talyp ýaşlarynyň gatnaşmagynda geçirilen «Hünär ussatlygy» atly hünär bäsleşigi hem muňa doly şaýatlyk edýär. Bu bäsleşik dünýä derejesindäki ýaryşlary guramakda oňyn tejribe toplan Worldskills International halkara assosiasiýasynyň «Worldskills» hünär bäsleşiginiň standartlaryna laýyklykda guraldy. Her bir güni milli we halkara ähmiýetli wakalar bilen şöhratlandyrylýan «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda mukaddes Garaşyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygyna gabatlanyp geçirilen bu bäsleşige çärä talyp ýaşlary, mekdep uçurymlary, «Türkmenistanyň Ýaşlarynyň üstünlikleri» jemgyýetçilik guramasy hem-de ýurdumyzyň hususy kärhanalary, telekeçileri işjeň gatnaşdylar. Bäsleşige gatnaşyjylar ýurdumyzyň milli bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmelere, hünär-tehniki we orta hünär bilimi edaralarynda alnyp barylýan bilim işlerine bagyşlanan sergi bilen tanyş boldular. Bagtyýar ýaşlar öz aralarynda «Elektromontaž işleri», «Kafel (syrçaly ýuka plitka) düşemek işleri», «Kerpiç örmek işleri», «Santehnika işleri», «Aşpezçilik işleri», «Konditerçilik işleri», «Biçimçi-tikinçilik işleri» hünärleri boýunça ussatlyklaryny, başarnyklaryny we çalasynlyklaryny görkezip, «Hünär ussady» diýen ady almak ugrunda çekeleşikli bäsleşdiler. Bäsleşigiň aýratynlygyna laýyklykda, önümçilik edara-kärhanalarynyň wekillerinden düzülen emin agzalar topary bäsleşige gatnaşanlaryň bezeg daşlaryny ýonmakda, kerpiçleri örmekde, turbageçirijileri gurnamakda, elektrik üpjünçiligini ýola goýmakda, döwrebap egin-eşikleriň dizaýny ýerine ýetirmekde, tagamlary taýýarlamakda başarjaňlyklaryna we ussatlyklaryna baha berip, ýeňijileri saýladylar. Bäsleşigiň ýeňijilerine diplomlar hem-de sowgatlar dabaraly gowşuryldy. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda gurnalan bu bäsleşik Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň bilim özgertmeleriniň ajaýyp miweleridir. Belent Mertebeli Gahryman Prezidentimiziň hem-de Hormatly Gahryman Milli Liderimiziň nusgalyk beýik işleri bilen Garaşsyz, Bitarap ýurdumyzyň dünýäniň bilim giňişligindäki ornunyň barha pugtalandyrylýandygyna şaýatlyk eden üstünlikler Watana bolan beýik söýgä ygrarly, ynsanperwerligi, hoşniýetliligi ýörelge edinen ýaşlarymyzy täze üstünliklere ruhlandyrýar. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Türkmenistanyň Bilim ministrliginde ABŞ-nyň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi
2026-njy ýylyň 8-nji iýunynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginde Türkmenistanyň bilim ministriniň orunbasary Azat Ataýew bilen ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň orunbasary Sara Rodžersiň ýolbaşçylygyndaky Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň wekiliýetiniň arasynda duşuşyk geçirildi. Gepleşikleriň dowamynda taraplar bilim ulgamyndaky türkmen-amerikan hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de çuňlaşdyrmagyň ileri tutulýan ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky gatnaşyklary giňeltmäge, akademiki hereketliligi ösdürmäge, daşary ýurt dilleriniň okadylyşyny kämilleşdirmäge, şeýle hem ykdysadyýetiň häzirki zaman pudaklary üçin hünärmenleri taýýarlamakda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmaga aýratyn üns berildi. Duşuşykda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň 2023-nji ýylda gol çekilen Özara düşünişmek hakyndaky Ähtnamanyň we bilelikdäki Ýol kartasynyň çäklerinde ulgamlaýyn esasda ösdürilýändigi bellenildi. Bu mehanizmler aýry-aýry taslamalary bilimiň hilini ýokarlandyrmaga we ýaşlar üçin mümkinçilikleri giňeltmäge gönükdirilen yzygiderli hem-de uzak möhletleýin strategiýa öwürmäge şert döredýär. Türkmen tarapy myhmanlary ýurtda bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeler bilen tanyşdyrdy. Şunda giň gerimli sanlylaşdyrmaga, innowasion çözgütleri ornaşdyrmaga, ýokary okuw mekdepleriniň ylmy-barlag kuwwatyny pugtalandyrmaga, şeýle hem bilimlere esaslanýan ykdysadyýete geçişiň çäklerinde adam maýasyny strategik meýilnamalaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berilýändigi nygtaldy. Ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygyň çäklerinde bilelikdäki magistratura maksatnamalaryny, şol sanda MBA maksatnamasyny durmuşa geçirmek, iki diplomly bilim maksatnamalaryny ösdürmek, okuw meýilnamalaryny utgaşdyrmak we professor-mugallymlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak bilen bagly meselelere garaldy. Taraplar şeýle taslamalaryň iki ýurduň ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky göni gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam etjekdigini bellediler. Şeýle hem ýaşlaryň liderlik ukyplaryny ösdürmegiň we halklaryň arasyndaky özara düşünişmegi berkitmegiň netijeli guraly hökmünde hereket edýän alyş-çalyş maksatnamalaryna aýratyn üns berildi. Amerikan tarapy türkmenistanly gatnaşyjylar üçin orunlaryň sanyny artdyrmagyň mümkinçiliklerine garamagy hem-de ABŞ-nyň bilim we alyş-çalyş maksatnamalarynyň uçurymlary bilen alnyp barylýan işleri işjeňleşdirmegi teklip etdi. Bilimleri halkara derejede bahalandyrmak we maglumat tehnologiýalary babatda öňdebaryjy synag hem-de sertifikatlaşdyryş ölçeglerini ornaşdyrmak, şeýle hem ABŞ-nyň öňdebaryjy sanly bilim platformalaryna elýeterliligi giňeltmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Munuň özi Türkmenistanyň dünýäniň öňdebaryjy onlaýn bilim serişdelerini milli bilim ulgamyna üstünlikli ornaşdyrmak boýunça alyp barýan işleriniň üstüni ýetirer. Duşuşygyň ahyrynda taraplar hyzmatdaşlygyň bilelikdäki Ýol kartasyny döwrebaplaşdyrmagyň maksadalaýykdygy barada pikir alyşdylar. Täzelenjek strategik resminamada sanly bilim ekoulgamlary, emeli aň tehnologiýalary, ýokary okuw mekdepleriniň halkara akkreditasiýasy we täze bilelikdäki uniwersitet taslamalary ýaly ileri tutulýan ugurlaryň öz beýanyny tapmagyna garaşylýar. Duşuşyk işjeň we netijeli ýagdaýda geçip, taraplaryň ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga hem-de geljegiň talaplaryna laýyk gelýän ýokary hünärli işgärleri taýýarlamaga bolan özara gyzyklanmasyny tassyklady. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Ylmy-amaly maslahat geçirildi
2026-njy ýylyň iýun aýynyň 8-ne Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda Ylymlar güni mynasybetli professor-mugallymlaryň, talyplaryň, aspirantlaryň we önümçilikde işleýän hünärmenleriň gatnaşmagynda “Milli ylmyň sanlylaşdyrylmagy: ylym, bilim, önümçilik” atly ylmy-amaly maslahaty geçirildi. Maslahatyň dowamynda ýurdumyzyň nebit-gaz, oba hojalyk, gurluşyk, energetika, dokma, ykdysadyýet, maliýe, bank toplumlaryna, söwda, ulag, aragatnaşyk, himiýa, medeniýet, ylym, bilim, saglygy goraýyş, sport, syýahatçylyk ulgamlaryna ylmyň we tehnologiýalaryň täze gazananlarynyň yzygiderli ornaşdyrylmagynyň ähmiýeti we ylmy esaslary dogrusynda birnäçe çykyşlar diňlenildi. Şeýle-de institutymyzyň “Kuwwat” aýdym-saz toparynyň taýýarlan görkezme çykyşlaryna tomaşa edildi. Maslahatyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzyň ýaşlarynyň ylymly, bilimli, halka wepaly, giň gözýetimli, maksada okgunly, zähmetsöýer we öňdebaryjy nesiller bolup ýetişmeklerini, ýaş alymlaryň täze ylmy we inženerçilik pikirlerini, senagat-innowasiýa we maglumat-tehnologiki işläp taýýarlamalaryny milli ykdysadyýetimize giňden ornaşdyrmakda bimöçber tagallalary edýän Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini aýtdylar. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Aýdym-sazly baýramçylyk konserti geçirildi
2026-njy ýylyň iýun aýynyň 9-na Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda Ylymlar güni mynasybetli aýdym-sazly baýramçylyk konserti geçirildi. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimizde Hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli we parasatly baştutanlygynda ylmyň we tehnologiýalaryň ösüşine, halkymyzyň aň-bilim derejesiniň ýokarlandyrylmagyna, ylmyň, tehnikanyň we önümçiligiň bitewiliginiň üpjün edilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Ylymlar güni mynasybetli geçirilen baýramçylyk konsertinde institutyň “Kuwwat” aýdym-saz toparynyň taýýarlan görkezme çykyşlaryna tomaşa edildi. Baýramçylyk konsertinde ýaşlaryň täsin ukyp-başarnyklarynyň dürli ugurlaryny açyp görkezýän aýdym-sazlar bilen bir hatarda, milli saz medeniýetimiziň köpöwüşginliligini beýan edýän, türkmen halkynyň ruhy ýörelgelerini wasp edýän joşgunly çykyşlar ýerine ýetirildi. Aýdym-sazly konsertiň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ýaş nesil barada edýän hemişelik aladalary, olaryň bagtyýar durmuşy ugrunda döredilýän şertler üçin Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyş hem-de hoşallyk sözlerini aýtdylar. Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty
Ylymlar gününe bagyşlanyp ylmy-amaly maslahat geçirildi
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Türkmenistanyň Ylymlar güni mynasybetli geçirilen “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýokary hünärli inženerleri taýýarlamakda innowasion tehnologiýalaryň orny” atly ylmy-amaly maslahaty geçirildi. Maslahatyň umumy mejlisinde uniwersitetiň professory N.Suwhanow Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzda ylym-bilim ulgamyny ösdürmekde uly işleriň amala aşyrylýandygyny we bu ugurda ýokary derejeli inženerleri taýýarlamakda ähli mümkinçilikleriň döredilendigini aýratyn belläp geçdi. Soňra uniwersitetiň uly mugallymy G.Saparowa hünärmenleriň ynsanperwer taýýarlygynyň kämilleşmegi ugrunda alnyp barylýan işler barada çykyş etdi. Uniwersitetiň uly mugallymlary Ş.Geldiýewa hem-de B.Owganowa ýurdumyzyň ylym ulgamynda gazanylan üstünlikleri, ylymly nesiliň watanyň badyna bat, kuwwadyna kuwwat goşýandygy barada öz çykyşlarynda buýsanç bilen belläp geçdiler. Ylmy-amaly maslahat öz işini umumy mejlisden soňra 8 sany bölümçelerde dowam etdirdi. Çykyş edenler Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary bilen ylym-bilim ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň ýyl-ýyldan pugtalandyrylýandygyny, talyplaryň multimediýa tehnologiýalary, döwrebap kompýuterler bilen enjamlaşdyrylan okuw otaglarynda bilim alýandyklaryny we sanly bilim ulgamynyň okuw işlerine ornaşdyrmak barada işleriniň yzygiderli dowam etdirilýändigini aýratyn belläp geçdiler. Ylmy-amaly maslahat işjeň ýagdaýda geçip, çykyş edenler bilen diňleýjileriň arasynda sorag-jogaplar we gyzykly pikir alyşmalar boldy. Ylmy-amaly maslahata gatnaşyjylar dünýäniň parahatçylygyny pugtalandyrmak baradaky Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň beýik başlangyçlarynyň elmydama rowaç bolmagyny, janlarynyň sag, ömürleriniň uzak, bolmagyny arzuw etdiler. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
UMUMYBILIM BERÝÄN MEKDEPLER ÜÇIN TÄZE OKUW KITABY NEŞIR EDILDI
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzy hemmetaraplaýyn ösdürmek babatda amala aşyrylýan işleriň hatarynda bilim ulgamy esasy orunlaryň birini eýeleýär. Çünki ýaş nesle döwrebap bilimdir terbiýe bermek, olary kämillik ýolunda taplamak, milli pedagogikamyzyň çäginde bu babatda alnyp barylýan işleriň gerimini giňeltmek ugrunda türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň we Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda köp tagallalar edilýär. Ýaňy-ýakynda umumybilim berýän mekdepleriň XII synpy üçin «Algebra we analiziň başlangyçlary» okuw kitaby (awtorlary: G.Şadurdyýew, O.Annaorazow, J.Töräýew, Ý.Abaýew – A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2026) neşir edildi. Okuw kitaby dört bapdan, otuz üç paragrafdan, algebranyň esasy teoremasy barada düşünjeden ybarat bolup, olarda okuw maksatnamasyna laýyklykda degişli möhüm maglumatlar beýan edilipdir. «Asyl funksiýa we integral» atly I bapda asyl funksiýa, asyl funksiýanyň esasy häsiýeti, asyl funksiýany tapmagyň düzgünleri, egriçyzykly trapesiýanyň meýdany, kesgitli integral, integral barada düşünje, Nýuton-Leýbnisiň formulasy, meýdanlary we göwrümleri hasaplamakda integralyň ulanylyşy, integraly käbir amaly meseleleri çözmekde ulanmak (integralyň fizikada, himiýada, biologiýada, durmuş ykdysady meseleleri çözmekde ulanylyşy, üýtgeýän güýjüň işi), funksiýanyň differensialy barada düşünje (funksiýanyň differensialy, differensialyň geometrik manysy, differensialy hasaplamak), ýönekeý differensial deňleme barada düşünje ( mehaniki hereketiň deňlemesi, radioaktiw dargaýyş, Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine degişli meseleleriň differensial deňlemeleri ulanyp çözülişi we degişli taryhy maglumatlar ýerleşdirilipdir. «Kombinatorikanyň, ähtimallyklar nazaryýetiniň we matematiki statistikanyň elementleri» atly II bap kombinatorika we onuň esasy elementleri (çalşyrmalar, ýerleşdirmeler, utgaşdyrmalar, Paskalyň üçburçlugy, kombinatoriki meseleleriň çözülişi), Nýutonyň binomy, binomial koeffisiýentleriň häsiýetleri, ähtimallyklar nazaryýeti (ähtimallyklar nazaryýetiniň elementleri, ähtimallygyň nusgawy kesgitlemesi, ähtimallyklar nazaryýetiniň usullaryny ulanmak arkaly amaly meseleleriň çözülişi), statistika (statistika we onuň usullary, statistiki tablisalar), paýlanyş hatarlary, moda we mediana, orta baha bilen baglanyşykly maglumatlara orun berlipdir. «Deňlemeler we deňsizlikler» atly III bap deňlemelere degişli umumy maglumatlar, del kökler we köküň ýitmegi, deňlemeleriň deňgüýçlüligi barada teoremalar, deňlemeleri çözmek, deňlemeleri çözmegiň esasy usullary, deňlemeler sistemasy we ony çözmegiň esasy usullary, deňsizlikler, deňsizlikleri çözmek, irrasional deňsizlikler, modully deňsizlikler, iki üýtgeýän ululykly deňsizlikleriň we olaryň sistemalarynyň çözüwlerini koordinatalar tekizliginde şekillendirmek, tekstli meseleleri çözmek we matematiki modelirlemek, parametrli deňlemeler we deňsizlikler bilen baglanyşykly maglumatlar beýan edilýär. IV bap «Kompleks sanlar» diýlip atlandyrylýar. Bu bapda hakyky sanlar köplügini giňeltmek, kompleks sanlar barada düşünje, kompleks sanlaryň üstünde amallar, kompleks sanlaryň geometrik şekillendirilişi, polýar koordinatalar sistemasy we kompleks sanlaryň trigonometrik görnüşi, trigonometrik görnüşde berlen kompleks sanlary köpeltmek, bölmek we derejä götermek, kompleks sanlardan kök almak, algebraik deňlemeleriň kompleks kökleri bilen baglanyşykly maglumatlar ýerleşdirilipdir. Kitabyň ahyrynda berlen gönükmelerdir meseleleriň anyk dogry jogaplary görkezilipdir. Munuň özi diňe bir okuwçylaryň däl, eýsem, bu ugur bilen gyzyklanýan her bir adamyň öz bilimini barlamak üçin uly mümkinçilik döredýär. Türkmen jemgyýetindäki, şol sanda bilim ulgamyndaky uly özgertmeleriň başynda duran türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza we Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza berk jan saglyk, uzak ömür, işleriniň hemişe rowaç bolmagyny arzuw edýäris. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Okuw kitaplaryny taýýarlamak we neşir işleri bölümi