Türkmenistanyň
Bilim ministrligi
2026-njy ýylyň 23-nji iýulynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň taryhy ähmiýeti, Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzda ýetilen sepgitler hem-de ata Watanymyzyň ýangyç-energetika pudagynda gazanylan üstünlikleri wagyz etmek maksady bilen syýasy gepleşik ýazgy edildi. Gepleşige Türkmenistanyň Mejlisiniň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, nebit-gaz toplumynyň hünärmeni hem-de Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymy gatnaşdylar. Gatnaşyjylar öz çykyşlarynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda iň ýokary wekilçilikli edara bolmak bilen, döwlet derejesindäki binýatlayjy kararlaryň kabul edilýän mekanydygyny, ýangyç-energetika toplumynyň bolsa Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň «altyn sütüni» bolup durýandygyny belläp geçdiler. Bilşimiz ýaly, «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip yglan edilen 2026-njy ýylda hem her ýylda däp bolşy ýaly, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisi mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk toýunyň öňisyrasynda, has takygy 23-nji sentýabrynda geçirilmegi meýilleşdirilýär. Ähli halk bu şanly dabarany, ählumumy mejlisi ýokary guramaçylykly geçirmek boýunça taýýarlyk işlerine agzybirlikde işjeň gatnaşýarlar. Türkmenistanyň Halk Maslahatynda kabul edilýän kararlar ýangyç-energetika pudagynyň diňe bir ykdysady binýadyny berkitmän, eýsem ýurdumyzyň halkara giňişligindäki abraýyny, energetika durnuklylygyny hem-de milli eýeçiligi täze belentliklere göterýär. Pudaga dünýä derejesindäki innowasiýalaryň girizilmegi we milli bähbitlere esaslanýan energetika syýasaty geljekki nesiller üçin uly binýat döredýär. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Russiýa Federasiýasynyň B.B.Gorodowikow adyndaky Galmyk döwlet uniwersiteti tarapyndan “Rus dili we ülkäni öwreniş” dersinden onlaýn görnüşinde halkara olimpiada geçirildi. Olimpiada Hytaý Halk Respublikasynyň, Mongoliýanyň, Wýetnamyň, Taýland Patyşalygynyň, Türkiýe Respublikasynyň, Eýran Yslam Respublikasynyň, Yragyň, Siriýanyň, Gazagystanyň, Afrikanyň ýokary okuw mekdeplerinden we Türkmenistan boýunça “Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti bilen B.B.Gorodowikow adyndaky Galmyk döwlet uniwersitetiniň arasynda özara hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnamanyň” çäklerinde Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinden, jemi 200-den gowrak talyp ýaşlar gatnaşdylar. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň rus dili we edebiýaty kafedrasynyň mugallymy Jennet Şamyýewanyň ýolbaşçylygynda Olimpiada gatnaşan rus dili we edebiýaty hünäriniň 5-nji ýyl talyby Oguldursun Akmuhammedowa ýeňiji diýlip yglan edildi, rus dili we edebiýaty hem-de taryh hünärleriniň beýleki talyplary baýrakly II orna mynasyp boldular. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň «Ylym» neşirýaty tarapyndan «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary. Ýlmy-usuly makalalar ýygyndysy» atly uly göwrümli kitap çapdan çykaryldy. Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygyna bagyşlanyp çap edilen bu ýygyndyda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myratdyň mekany» şygary astynda geçirilýän 2026-njy ýylyň 24-25-nji martynda Türkmenistanyň Bilim ministrligi, Türkmenistanyň Milli bilim instituty, Lebap welaýat Baş bilim müdirligi tarapyndan Türkmenabat şäherinde geçirilen «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary» atly usuly-amaly maslahata gatnaşan usulyýetçi alymlaryň, mugallymçylyk ugurly ýokary we orta hünär mekdepleriniň, hem-de umumybilim berýän orta mekdepleriň öňdebaryjy, täzelikçi mugallymlarynyň hödürlän ylmy-usuly, usuly-amaly makalalary ýerleşdirildi. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe milli bilim ulgamyny toplumlaýyn ösdürmek, ony hil we mazmun taýdan täze derejä çykarmak döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Häzirki döwürde Gahryman Arkadagymyzyň döwletli başlangyçlaryny üstünlikli dowam etdirýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmakda giň gerimli işler alnyp barylýar. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 – 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» kesgitlenen düýpli wezipelerden ugur alyp, milli bilim ulgamy yzygiderli döwrebaplaşdyrylýar, mekdebe çenli, orta, başlangyç hünär, orta hünär, ýokary hünär bilimi edaralaryndaky okuwlaryň ýokary hili üpjün edilýär. Milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmagyň çäginde bu ulgamyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmäge uly üns berilýär. Döwlet we Milli maksatnamalara laýyklykda, bu maksatlar üçin goýulýan maýa goýumlaryň möçberi her ýyl artdyrylyp, ýurdumyzyň çar künjünde bilim maksatly binalaryň gurluşygy üstünlikli amala aşyrylýar. Olar döwrebap tehnologiýalar, okuw-tehniki enjamlar bilen yzygiderli üpjün edilýär. Munuň özi okuw sapaklaryny innowasion usullardan peýdalanyp guramaga doly mümkinçilik berýär. Netijede, ösüp gelýän ýaş nesle berilýän bilimiň hili has-da ýokarlanýar. Okatmagyň täzeçe, ýokary netijeli usullaryny we maglumat tehnologiýalaryny özleşdirýän mugallymlaryň hünär derejesi ýokarlandyrylýar, şeýle hem daşary ýurtlaryň bilim edaralary bilen gatnaşyklar ösdürilýär. Bularyň hemmesi ýaşlarymyzyň döwlet we halkara derejelerde geçirilýän zehin bäsleşiklerinde baýrakly orunlara mynasyp bolmagyna giň ýol açýar. Belli bolşy ýaly, Türkmenistanyň Prezidentiniň 2020-nji ýylyň 4-nji dekabrynda çykaran Karary bilen «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy» tassyklandy. Bu Konsepsiýanyň esasy maksady sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, tebigy we takyk ylmy ugurly dersleri okatmagyň mazmunyny baýlaşdyrmak we usulyýetini döwrebaplaşdyrmak arkaly bilim we terbiýe bermegiň hilini has-da ýokarlandyrmakdan we halkara ülňülere laýyk getirmekden ybarat bolup durýar. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2024-nji ýylyň 25-nji maýynda gol çeken Karary bilen tassyklanan «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasy» hem-de «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasyny amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasy» milli bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmagy täze hil derejesine çykarýan möhüm resminamalardyr. Täze bilim Konsepsiýasynda halkara bilim maksatnamalarynyň görkezijilerini milli bilim ulgamyna ornaşdyrmak boýunça işleri alyp barmakda, olaryň esasynda yzygiderli seljermeleri geçirmekde anyk maksatlar hem-de wezipeler kesgitlenendir. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary» atly usuly-amaly maslahata gatnaşan usulyýetçi alymlaryň, mugallymçylyk ugurly ýokary okuw hem-de umumybilim berýän orta mekdepleriň öňdebaryjy, täzelikçi mugallymlarynyň hödürlän ylmy-usuly, usuly-amaly makalalary ýygyndyda aşakdaky bölümler boýunça ýerleşdirildi: I bölüm. «Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň nusgalyk kitaplarynyň ösüp gelýän ýaş nesle tebigy ylymlar ugruna degişli okuw dersleri boýunça ýokary hilli bilim we mynasyp edep-terbiýe bermekdäki omy we ähmiýeti». II bölüm. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe biologiýa dersini okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary». III bölüm. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe himiýa dersini okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary». IV bölüm. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe tebigaty öwreniş, ekologiýa, geografiýa derslerini okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary». Bu ýygyndyda ýerleşdirilen makalalarda «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022–2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda», «Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasynda», «Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasynda» kesgitlenen maksatlardan we wezipelerden gelip çykýan derwaýys wezipeleri çözmek we olaryň çözülişiniň ýollary boýunça alnyp barylýan ylmy-usuly we usuly-amaly, okuw-terbiýeçilik işleri, bu möhüm ugurda toplanylan mugallymçylyk tejribeleri dogrusynda gymmatly maglumatlar, usuly maslahatlar beýan edilen. Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň gymmatly tabşyryklaryna laýyklykda, ösüp gelýän nesle bilim bermek we terbiýelemek bilen bir hatarda, okuwçylaryň we talyplaryň arasynda has zehinli ýaşlary ýüze çykarmak, olary döwlet we halkara derejelerinde geçirilýän zehin bäsleşiklerine taýýarlamagyň wajyp meseleleri, olary çözmegiň ýokary netijeli ýollary baradaky maglumatlar hem bu ýygyndyda ýerleşdirilen makalalarda öz aýdyň beýanyny tapýar. Häzirki zaman bilim ulgamynda pedagogika ylmy tarapyndan işlenip taýýarlanylan okatmagyň innowasion usullaryny, häzirki döwrüň bilim maksatnamalaryny hem-de okuw materiallaryny peýdalanmagyň möhümdigi, şunda daşary ýurtlaryň abraýly ylym-bilim merkezleriniň öňdebaryjy tejribesini öwrenmek, olar bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek babatynda durmuşa geçirilýän giň gerimli işler, bu möhüm ugurda milli bilim ulgamynda toplanylan baý mugallymçylyk tejribesi baradaky gymmatly maglumatlar hem ady agzalan makalalar ýygyndyda ýerleşdirilen. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň «Ýaşlar – Watanyň daýanjy» atly kitabynda: «Terbiýe we tejribe – ynsan ykbalynyň goşa ganaty. Alan terbiýämiz ykbalymyza, alnymyza täsir edýär. Amal edýän her işimiz tejribämize öwrülýär. Tejribe bolsa diňe özüň gazanylýan, ýöne il-gün bilen paýlaşylýan hazynadyr» diýip, örän jaýdar belleýär. Bu pähimli sözler häzirki we geljekki mugallymlar üçin baş ýörelgedir. Şu gymmatly ýörelgeden ugur alyp, ylmy-usuly makalalar ýygyndysynda tebigy ylmy ugra degişli dersleri okatmagyň mysalynda gündelik alnyp barylýan okuw-terbiýeçilik işlerinde nesil terbiýesiniň derwaýys meseleleri, olary çözmek boýunça milli bilim ulgamynda toplanylan baý mugallymçylyk iş tejribeler baradaky maglumatlar, usuly maslahatlar hem öz beýanyny tapypdyr. Pedagogik işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak, mugallymçylyk ussatlygyny kämilleşdirmek, aýratyn hem bilim ulgamyna sanly serişdeleriň giň gerim bilen ornaşdyrylýan şertlerinde mugallymlaryň sanly başarnyklaryny ösdürmegiň netijeli usullary, bu möhüm ugurda ýurdumyzda durmuşa geçirilýän işler (bilim platformalarynyň, elektron kitaphanalaryň, döwlet we halkara derejelerinde geçirilýän zehin bäsleşiklerine (olimpiadalara) taýýarlyk görmäge degişli maslahatlaryň, sanly okuw kitaplarynyň we ş.m. döredilişi, olary peýdalanmagyň usullary) baradaky zerur usuly maslahatlar hem täze çapdan çykan ylmy-usuly makalalar ýygyndysynda beýan edilen. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow halkymyza peşgeş beren «Hakyda göwheri» atly nusgalyk kitabynda şeýle ýazýar: «Men hemişe öwrenýän, bilmäge jandan höwesek adamlara sarpa goýýaryn. Özümem hemişe öwrenmegi, dyngysyz okamagy berk durmuş ýörelgesi hökmünde öňden ykrar etdim. Öwrenmek, bilmek durmuşyň bütin dowamynda saňa örän gerek. Sen näçe okumyş, erjel hem bolsaň, her bir ugruň hem öz tapylgysyz ussatlarynyň bardygyny unutma! Olara hut şonuň üçin hem sarpa goýmagy başar. Sebäbi her bir işde ussatlyga ýetmek, uçursyz uly zehiniň we yhlasyň, ukybyň miwesidir» diýip ýazýar. Gahryman Arkadagymyzyň bu pähimli sözlerini we gymmatly sargytlaryny durmuşda özüne ýol-ýörelge edinen her bir bilim işgäri, kalby hyjuwdan doly buýsançly ýaşlar söhbeti edilýän ylmy-usuly makalalar ýygyndysyndan köp sanly gymmatly usuly maslahatlary tapyp bilerler. Eziz Watanymyzyň mukaddes döwlet Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly toýuna bagyşlanyp neşir edilen «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe umumybilim maksatnamalary boýunça tebigy ugurly dersleri okatmagyň usulyýetiniň derwaýys wezipeleri we olary çözmegiň ýollary. Ylmy-usuly makalalar ýygyndysy» atly bu kitap bilim ulgamynda zähmet çekýän usulyýetçi alymlar, pedagoglar, hünärmenler, mugallymçylyk ugurly ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň talyplary, magistrler, aspirantlar üçin niýetlenen. Mundan başga-da, bu ýygyndy tebigy ylmy ugra degişli okuw derslerini okatmagyň dürli meseleleri bilen gyzyklanýanlar üçin hem peýdaly bolup biler. Sapargeldi DURDYÝEW, Türkmenistanyň Milli bilim institutynyň Bilim Işgärleriniň hünärini kämilleşdiriş bölüminiň müdiri, biologiýa ylymlarynyň doktory, dosent.
Студент 1-го курса факультета международной журналистики Института международных отношений МИД Туркменистана Юсуп Оразов принял участие в Летней школе журналистики ОБСЕ–2026. Образовательный интенсив проходил с 28 июня по 12 июля в Таджикистане. Проект организован Программным офисом ОБСЕ в Душанбе при поддержке Представительства ЕС в Таджикистане для молодых специалистов и будущих журналистов стран Центральной Азии. Для участия в программе были отобраны всего 20 студентов из ведущих вузов региона. Программа обучения была сосредоточена на стандартах профессиональной этики, развитии медиаграмотности и методах борьбы с дезинформацией. В рамках практической части участники посетили государственный телеканал Safina, где ознакомились с работой студий, спецификой прямого эфира и процессом создания новостных выпусков. По итогам прохождения курса Юсупу Оразову вручен официальный международный сертификат. Проект стал площадкой для обмена опытом и установления профессиональных связей среди молодых медиаспециалистов Центральной Азии. ORIENT
Ähli bilim edaralaryny we sanly hyzmatlary birleşdirýän ýeke-täk ekoulgam.
Portala giriň
Adamyň durmuşynda onuň geljegine düýpli täsir edýän pursatlar bolýar. Şolaryň biri hem mekdebi tamamlap, ömrüň täze menziline gadam goýulýan pursatdyr. Şonda dogry çözgütleri kabul etmek möhümdir. Ömrüň täze menzili, köplenç, geljekki hünäriňi saýlamak bilen bagly karara gelmekden başlanýar. Sebäbi hünär ynsana durmuşda ornuny tapmaga, maddy we ruhy zerurlyklaryny kanagatlandyrmaga mümkinçilik berýär. «Hünärli oglan hor bolmaz», «Ýigide müň dürli hünär hem az» diýen pähimleri döreden halkymyzda hünär, ukyp-başarnyk, zehin ynsan üçin uly baýlyga deňelýär. Gadymy halk rowaýatlarynda wagtyny we serişdelerini bilim almaga, hünär öwrenmäge, ukyp-başarnygyny artdyrmaga gönükdirip, maksadyna ýetýän, bagtyny tapýan gahrymanlaryň keşbi hem, häzirki döwürde aň-paýhasyň, yhlasdyr zähmetiň saýasynda üstünlik gazanýan adamlaryň göreldesi hem munuň hakykatdygyny äşgär edýär. Eger ömrüň möhüm menziliniň hünär öwrenmekden başlanýandygy bilen ylalaşsak, onda haýsy hünäri saýlamalydygy baradaky sowala jogap gözlemeli bolýarys. Ine, şu ýerde örän oýlanyşykly hereket edip, dogry ýoly saýlamaly. Bilim almak, hünär öwrenmek üçin ömrüň 4-5 ýyly sarp edilip, şol döwür durmuşyň geljekki 40 — 50 ýylyna täsirini ýetirýär. Çalt depginde özgerýän dünýäde hünär saýlamak ýeňil iş däl. Biz her gün emeli aňyň, sanly ulgamyň, innowasiýalaryň zähmet bazaryny özgerdýändigine şaýat bolýarys. Şol sebäpden-de, bu günki gün hünär saýlawynda azyndan 10 — 15 ýyl geljege nazar aýlamaga, öz ukyp-başarnyklaryňa dogry baha bermäge çalyşmaly. Ýurdumyzda döwrüň zerurlyklaryndan ugur alnyp, ýokary we orta hünär bilim ojaklarynda her ýyl täze hünärleriň onlarçasy açylýar, nusgawy hünärleriň okuw maksatnamalary zamananyň şertlerine laýyklykda döwrebaplaşdyrylýar. Ykdysadyýetiň sanlylaşdyrylmagy, innowasion senagatyň ösmegi, kuwwatly önümçilik klasterleriniň döredilmegi ozal geljegiň hünärleri hasaplanylan ugurlaryň bilim maksatnamalaryna haýal etmän ornaşdyrylmagyny talap edýär. Sanly ulgamyň giň gerime eýe bolmagy bilen, zähmet bazarynda tehnologik ugurly hünärmenlere islegiň ýokarlanýandygyny görýäris. Şoňa görä-de, emeli aň, uly maglumatlar gory (Big Data), zatlaryň interneti (IoT), bioinformatika we bioinženerçilik ýaly ata-enelerimiziň akylyna-huşuna gelmedik ugurlar hem bu gün döwlet hyzmatlaryny sanlylaşdyrmakda, kiberhowpsuzlygy üpjün etmekde, önümçilik işini awtomatlaşdyrmakda we robotlaşdyrmakda, maliýe ulgamynyň işini kämilleşdirmekde, oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygyny ýokarlandyrmakda uly ähmiýete eýe bolýar. Ekologiýa we «ýaşyl» ykdysadyýet bilen bagly hünärlere isleg hem barha ýokarlanýar. Ýurdumyzyň ýokary bilim ojaklarynda bu ugurlar bilen bagly hünärleriň sany ýylsaýyn artýar. Geljekde ähmiýeti ýokary boljak hünärler barada gürrüň açylanda, şu ýylyň başynda Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan çykarylan «Geljegiň hünärleriniň atlasy» barada hökman belläp geçmelidiris. Bu gözükdirijide gysga we orta möhletli geljekde, ýagny ýakyn 20 — 25 ýylyň dowamynda nähili täze hünärleriň dörejekdigi, haýsy hünärleriň zähmet bazarynda uly islegden peýdalanjakdygy, olaryň wezipeleri we ygtyýarlyklary bilen bagly maglumatlar berilýär. Ykdysadyýetiň dürli pudaklaryna degişli hünärleriň ýüzlerçesi barada içgin düşünje berýän bu gözükdirmäni kitaphanalardan, şeýle hem ýurdumyzyň Bilim ministrliginiň internet sahypasyndan we «Sanly Bilim» portalyndan tapyp bolýar. «Geljegiň hünärleriniň atlasynda» orun alan hünärleriň köpüsiniň ýakyn ýyllarda açylmagynyň meýilleşdirilýändigine garamazdan, häzirki okuw maksatnamalarynda olara binýatlyk bolup hyzmat etjek ugurlary kesgitlemek kyn däl. Sebäbi täze hünärleriň hiç birisi-de tarp ýerden döremän, ozal bar bolan kesp-kärleriň döwrüň şertlerine görä özgerip kämilleşmeginden kemala gelýär. Şonuň üçinem hünär saýlamazdan ozal dalaşgärlere «Geljegiň hünärleriniň atlasyna» göz aýlamak peýdalydyr. Geljegiň hünärleri bilen bagly gürrüňlerde emeli aňyň we tehnologiýalaryň ähmiýeti barada köp agzalýar. Şol sebäpden-de, «Geljekde emeli aň we sanly ulgam bilen bagly hünärleriň ähmiýeti ýokary boljak bolsa, onda ozalky kesp-kärleri öwrenmek üçin wagtyňy sarp edeniňe degýärmi?» diýen sowala hem jogap gözlemeli bolýar. Elbetde, tehnologiýalaryň yzygiderli kämilleşýändigine garamazdan, olaryň hiç mahal dolulygyna ynsanyň ornuny tutup bilmejekdigi aýdyň hakykatdyr. Şeýle hem her hünäriň öz rysgynyň bardygyny ýatdan çykarmaly däl. Üstesine-de, robotlaryň hem-de emeli aňyň ynsan başarnyklaryny çalşyp bilmejek ugurlary juda köp. Mysal üçin, lukmançylykda we saglygy goraýyşda emeli aň tehnologiýalary nähoşlan adamyň deslapky gözden geçirilişi bilen bagly maglumatlary seljerip, keseli kesgitlemek boýunça maslahat berip biler. Emma ahyrky netijäni diňe tejribeli lukman kabul etmelidir. Bilim we pedagogika babatda-da, emeli aň tehnologiýalarynyň mümkinçilikleriniň barha artýandygyna garamazdan, kämil şahsyýeti kemala getirmekde, çagalaryň gizlin başarnyklaryny ýüze çykarmakda, olara ruhy goldaw we ylham bermekde öz kärine ussat mugallymyň orny aýratyndyr. Hatda gurluşyk-binagärlik pudagynda hem emeli aň binanyň berkligini üpjün etmek we dizaýn bilen bagly çözgütleri hödürläp biler. Emma binanyň guruljak ýeriniň hakyky şertlerini öwrenmekde, gurluşyk işleriniň dowamynda ýüze çykýan çylşyrymly ýagdaýlarda çözgütleri kabul etmekde adamyň ornuny tutup bolmaz. Oba hojalygynda emeli aň we robotlar hiç mahal ekinleri ösdürip ýetişdirmek ýa-da mallara ideg etmek bilen bagly işleri başdan-aýak özbaşyna ýerine ýetirip bilmez. Ýeriň, tebigatyň we janly bedenleriň hakyky ýagdaýyna baha berip, işleriň dogry alnyp barlyşyny gazanmak diňe ynsana başardar. Şular ýaly mysallary näçe getirseň, getirip oturmaly. Zähmet şertleriniň we hünär talaplarynyň özgerişini nazara alanyňda, ýene bir aýdyň hakykata göz ýetirýäris. Ol hem häzirki döwürde haýsy kesp-kär bilen meşgullanýandygyňa garamazdan, innowasiýalary özleşdirip, tehnologiýalar bilen el-ele berip gitmegiň zerurlygydyr. Şonuň üçinem dogry pikirlenmek, toparyň düzüminde ylalaşykly işlemegi başarmak, adamkärçiligiňi saklamak, iň esasysy-da, bütin ömrüň dowamynda öwrenmegi, üznüksiz bilim almagy dowam etdirmek şu günde we geljekde bäsdeşlige ukyply bolmagyň esasy şertleridir. Şol sebäpden bilim almaga we hünär öwrenmäge kesgitli menzil däl-de, ömrüň bütin dowamynda tükenmeýän ýol hökmünde garamak dogry bolsa gerek. Hünär saýlawy geljegiň barada ikirjiňlenmeleriň däl-de, durmuş ýoluňy ýagtyltjak mümkinçiliklere tarap okdurylmagyň pursadydyr. Şeýle pursatda döwrüň demini duýmagy başarmak, yhlasyňy gaýgyrmazlyk we hemişe kämillige ymtylmak ýaşlaryň iň ýakyn hemralarydyr. Ahmet GELDIÝEW, «Watan».
Mekdebe çenli çagalar edaralarynyň şepagat uýalarynyň gatnaşmaklarynda geçirilen “Körpe nesliň saglygy – ýurdumyzyň baýlygy” bäsle
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistan döwletimizde Watanymyzy kuwwatly ýurda öwürmegiň röwşen ýolunda beýik geljegimize gönükdirilen tutumly işler amala aşyrylýar. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösüşlere, belent özgerişlere eýe bolýar. Gahryman Arkadagymyzyň öňdengörüjilikli başlangyçlary, hormatly Prezidentimiziň il bähbitli, ýurt ähmiýetli belent maksatlary ýaş nesiller üçin görelde mekdebidir. Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň beren döwlet ähmiýetli tabşyryklaryndan gelip çykýan wezipelerden ugur alyp, ýaşlarda watansöýüjilik, agzybirlik, ata Watanymyza, merdana halkymyza bolan buýsançlaryny ösdürmek hem-de talyp ýaşlaryň döredijilik ukyp-başarnyklaryny kämilleşdirmek maksady bilen, Türkmen döwlet maliýe instituty tarapyndan ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda «Garaşsyzlyk – bagtymyz» atly makala ýazmak bäsleşigi yglan edilýär. Bäsleşigiň maksady we wezipeleri Bäsleşigiň maksady: Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýaşlaryň arasynda döredijilik bäsleşiklerini yzygiderli geçirmek baradaky tabşyryklaryny ýerine ýetirmekden, ýaşlaryň çuňňur manyly döredijilige bolan gyzyklanmalaryny artdyrmakdan, olaryň çeper pikirlenme, döredijilik ukyplaryny ösdürmekden, ýaşlaryň şahsyýet hökmünde kemala gelmegine, ata-babalarymyzyň ruhy-ahlak, agzybirlik, dost-doganlyk ýörelgelerine ygrarly bolup ýetişmeklerine ýardam etmekden, olarda Bitarap Watanymyza bolan egsilmez buýsanjyny ýokarlandyrmakdan ybarat. Bäsleşigiň wezipeleri: – talyp ýaşlaryň publisistik çykyşlaryny işjeňleşdirmek; – aýratyn zehinli ýaşlary ýüze çykarmak; – döredijilik hyzmatdaşlygyny giňeltmek. Bäsleşigi geçirmegiň we oňa gatnaşmagyň şertleri 1. Bäsleşigi geçirmek degişli ýokary okuw mekdeplerine hat ibermek esasynda we institutyň resmi saýtynda ýörite bildirişi ýerleşdirmek arkaly mälim edilýär. 2. Bäsleşige gatnaşyjy talybyň makalasy we olar baradaky maglumaty beýan edýän resmi hat Türkmen döwlet maliýe institutyna ugradylmaly (bäsleşige gatnaşýan talybyň familiýasy, ady, atasynyň ady, okaýan ýokary okuw mekdebiniň ady, hünäri ýa-da taýýarlyk ugry, ýyly, telefon belgisi we makalasynyň ady). 3. Bäsleşige öň hiç ýerde neşir edilmedik, 1 awtor (talyp) tarapyndan ýazylan makala «Garaşsyzlyk – bagtymyz» diýen ýazgy bilen kabul edilýär. 4. Makalanyň möçberi 2-5 sahypa bolmaly, elektron görnüşini Word formatynda (doc we docx giňeltmesi bilen), setir arasy 1,5, Times New Roman şriftinde, 14-lik ölçegde institutyň ilkinji Ýaşlar guramasynyň başlygyna 2026-njy ýylyň sentýabr aýynyň 21-ne çenli gowşurmaly. 5. Makalanyň adynyň ýokarsynda sag tarapdan «Garaşsyzlyk – bagtymyz» atly bäsleşige» diýen goýy gara bilen ýazylan ýazgy bolmaly. 6. Bäsleşige her ýokary okuw mekdebinden 2-den köp bolmadyk talybyň makalasy 2026-njy ýylyň 21-nji sentýabryna çenli kabul edilýär. 7. Bäsleşigiň jemleri 2026-njy ýylyň 25-nji sentýabrynda Türkmen döwlet maliýe institutynyň resmi saýtynda ýerleşdiriler. Bäsleşigiň eminleri Bäsleşige gatnaşýan talyplaryň makalalaryny bahalandyrýan eminler toparynyň agzalary institutyň professor-mugallymlaryndan, ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň wekillerinden, gazet-žurnallaryň redaksiýalarynyň döredijilik işgärlerinden düzülýär. Bäsleşigiň eminleri özbaşdak işleýärler, çekeleşikli ýagdaý ýüze çykanda goşmaça şert girizmek ýa-da gatnaşyjylara sowal bilen ýüzlenmek hukugyny özünde saklaýar. Bäsleşigiň ýeňijilerini yglan etmek Bäsleşigiň jemleri boýunça ýeňijiler bäsleşik tamamlanandan soňra eminler toparynyň agzalary tarapyndan saýlanylar we Türkmen döwlet maliýe institutynyň resmi saýtynda ýerleşdiriler. Bäsleşigiň jemi boýunça I, II, III orunlara mynasyp bolan talyplar institutyň adyndan Hormat hatlary we ýadygärlik sowgatlary bilen sylaglanylar. Guramaçylyk topary: habarlaşmak üçin telefon belgi: +99361663606 Maglumatlary ýollamak üçin elektron salgy: info@tdmai.edu.tm Türkmen döwlet maliýe instituty
Çagalar baglary
Orta mekdepler
Başlangyç hünär mekdepleri
Orta hünär mekdepleri
Ýokary okuw mekdepleri
