Türkmenistanyň
Bilim ministrligi
Turkmenistan dunyanin ondebaryjy dowletleri we halkara guramalary bilen bilim ulgamynda netijeli gatnasyklary osduryar.
Täzelik
Häzirki wagtda ýurdumyzda ylym we bilim ulgamyny yzygiderli kämilleşdirmek, dünýäniň öňdebaryjy bilim edaralary hem-de abraýly halkara guramalary bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk etmek döwrüň esasy talaplarynyň biri bolup durýar. Şu nukdaýnazardan, döredilýän mümkinçilikleriň saýasynda 2026-njy ýylyň 10-njy oktýabrynda Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty bilen Ýokary bilimiň federal döwlet býudjet bilim edarasy bolan M.W.Lomonosow adyndaky Moskwa döwlet uniwersitetiniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda ylalaşyga gol çekildi. Ylym we bilim ulgamynda özara bähbitli gatnaşyklary ýola goýmaga hem-de durnukly ösdürmäge gönükdirilen bu ädim iki ýurduň abraýly ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky ylmy-hünär, medeni we akademiki baglanyşyklaryň täze derejä çykmagyna hem-de innowasion gazananlaryň bilim ulgamynda giňden ornaşdyrylmagyna kuwwatly itergi berer. Ylalaşyga laýyklykda, taraplar bilim maksatnamalarynyň hilini yzygiderli ýokarlandyrmak, taraplaryň öňdebaryjy iş tejribelerini hem-de okuw-usuly resminamalaryny alyş-çalyş etmek boýunça giň möçberli işleri amala aşyrarlar. Resminamanyň esasy ugurlarynyň biri hem mugallymlaryň, talyplaryň we ylmy işgärleriň akademiki alyş-çalyşyny üpjün etmekden ybaratdyr. Hünär derejesini ýokarlandyrmak, düýpli hem-de amaly ylmy barlaglary alyp barmak maksady bilen hünärmenleri hyzmatdaş ýokary okuw mekdebine ibermek göz öňünde tutulýar. Mundan başga-da, halkara derejeli ylmy-barlag we ylmy-tehniki taslamalary, kongresleri, simpoziumlary, ylmy hem-de usuly maslahatlary, tegelek stollary we sergileri bilelikde guramak, şeýle hem ylmy-usuly neşirleriň, okuw kitaplarynyň we gollanmalaryň alyş-çalyşyny amala aşyrmak bellenilýär. Bu özara hyzmatdaşlyk iki ýokary okuw mekdebiniň arasyndaky ylmy-intelektual kuwwady birleşdirmäge we ýaş hünärmenleri taýýarlamakda täze mümkinçilikleri açmaga uly goşant goşar. Ýurdumyzyň halkara bilim hyzmatdaşlygynyň ýokary derejelere ýetmeginde ähli zerur şertleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, alyp barýan döwletli işleri diňe rowaçlyklara beslensin!
Täzelik
10-njy oktýabrda Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynda geçirilýän «Saglygy goraýyş, bilim we sport Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe» atly halkara serginiň we ylmy maslahatyň çäklerinde Türkmenistanyň Bilim ministriniň orunbasary Azat Ataýew Gruziýadan we Beýik Britaniýadan gelen hyzmatdaşlar bilen bäş duşuşyk geçirdi. Duşuşyklaryň ählisi öň gazanylan ylalaşyklaryň dowamy boldy we olary amaly işlere öwürmäge gönükdirildi. Gruziýanyň Bilim, ylym we ýaşlar ministriniň orunbasary Zwiad Gabisonia we Gruziýanyň Türkmenistandaky ilçisi Konstantine Sabiaşwili bilen duşuşykda Türkmenistanyň Prezidentiniň Gruziýa döwlet saparynyň we bilim ulgamynda bilelikdäki iş toparynyň birinji mejlisiniň netijeleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Taraplar hyzmatdaşlygyň ýol kartasyny noýabr aýynda tassyklamagy, Şota Rustaweli adyndaky Milli ylmy gaznanyň we Horizon Europe ofisiniň türkmen alymlary üçin webinaryny geçirmegi we hyzmatdaş ýokary okuw mekdepleriniň jübütlerini kesgitlemegi ylalaşdylar. Gruzin tarapy Iş toparynyň indiki mejlisini Tbilisi şäherinde geçirmäge çagyrdy. Britan Geňeşiniň wekiliýeti bilen geçirilen duşuşyga Beýik Britaniýanyň Türkmenistandaky ilçisi Stiwen Konlon gatnaşdy. Taraplar Londonda geçirilen Bütindünýä bilim forumyndan soň gazanylan netijeleri bellediler, AELLCA maksatnamasynyň üçünji tapgyryny, iňlis dili mugallymlarynyň hünärini kämilleşdirmegi, IELTS synaglaryny Aşgabatda geçirmegiň mümkinçiliklerini, ýokary bilimiň hilini üpjün etmegi we Britaniýa bilen bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň bitewi platformasyny döretmek pikirini ara alyp maslahatlaşdylar. Cambridge University Press & Assessment guramasynyň wekilleri bilen duşuşykda türkmen mugallymlarynyň Cambridge kwalifikasiýalaryny almagy we iňlis dilini bilşi bahalandyrmak ugrunda hyzmatdaşlyk ara alnyp maslahatlaşyldy. Westminster uniwersitetiniň prorektory, professor Endrýu Linn bilen duşuşykda Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti bilen baglaşylan ähtnamanyň bir ýyllygy bellenildi hem-de ony durmuşa geçirmegiň meýilnamasy, bilelikdäki doktorantura we ylmy barlaglar maslahatlaşyldy. “Hamilton House Publishers” kompaniýasy bilen çagalara iňlis dili öwretmek boýunça interaktiw okuw serişdeleri dil merkezlerine hödürlemek hem-de synag taslamasy geçirmek meselesi ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşyklar Türkmenistanyň bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy giňeltmäge we ony anyk netijeler bilen baýlaşdyrmaga bolan özara gyzyklanmany tassyklady. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Täzelik
Älemiň ähli ýerinde sanly özgerişlikleriň we üýtgeşmeleriň bolup geçýän döwründe bilim ulgamynyň esasy ugry — sazlaşykly ösen, ruhy taýdan baý we sosial taýdan jogapkärli şahsyýeti terbiýelemekdir. Türkmenistanda Hormatly Prezidentimiz Berdimuhamedow Serdar Gurbangulyýewiçiň baştutanlygynda, Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň başlygy Berdimuhamedow Gurbanguly Mälikgulyýewiçiň hemişelik ýolbaşçylygynda ýaş nesli terbiýelemek konsepsiýasy döwlet syýasatynyň iň ýokary derejesine göterildi. Biz hakyky watançylygyň we ýokary ahlaklylygyň berkarar binýatda kämilleşýändigine ynanýarys: ol ene diline, taryhy mirasa we maşgala däp-dessurlaryna hormat goýmakdan, şeýle hem umumyadamzat gymmatlyklaryna we beýleki halklaryň medeniýetine bolan hormatdan ybaratdyr.Watançylygy kämilleşdirmek –ynsanperwerligi we milletara baglanyşyk medeniýetini terbiýelemek bilen aýrylmaz baglydyr. Türkmenistanyň Bitaraplyk statusy GDA giňişliginde parahatçylyk we özara hormat pikirlerini öňe sürmek üçin tebigy binýat bolup hyzmat edýär. Türkmenistanyň mekdeplerinde we ýokary okuw jaýlarynda GDA ýurtlarynyň milletara habarlaşyk dili bolan rus dili, şeýle hem Arkalaşygyň beýleki halklarynyň dilleri ýokary derejede okadylýar. Bu okuwçylarda medeniýetara başarnyklary we dialoga taýýarlygy ösdürýär. Türkmen talyplary we mekdep okuwçylary halkara olimpiadalara, sungat festiwallaryna, sport bäsleşiklerine we GDA ýurtlarynyň ýaşlar maslahatlaryna yzygiderli gatnaşyp, milli medeniýetimizi mynasyp tanyşdyrýarlar hem-de Arkalaşygyň dostlukly halklarynyň däp-dessurlary bilen tanyşýarlar. Sanlylaşdyrmak döwründe ahlak terbiýesiniň wezipeleri ýaşlara ýetirilýän maglumat täsirlerinden we negatiw akymlardan goramaklygy talap edýär.Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna (GDA) agza ýurtlaryň arasynda bilim we ylym ulgamynda alnyp barylýan hyzmatdaşlyk birnäçe esasy ugurlary we halkara guramalary öz içine alýar. Bu hyzmatdaşlyk ýurtlaryň arasyndaky taryhy gatnaşyklara, umumy standartlara we ýaş nesle döwrebap bilim bermek maksadyna daýanýar. GDA-a agza döwletleriň arasynda bilim syýasatyny utgaşdyrmak, okuw meýilnamalaryny ýakynlaşdyrmak we ylmy-barlag işlerinde bilelikdäki taslamalary amala aşyrmak üçin esasy utgaşdyryjy edara bolup durýar. Belarus Respublikasynyň paýtagty Minsk şäherinde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna (GDA) gatnaşyjy döwletleriň mugallymlarynyň we bilim işgärleriniň IX gurulyaýy geçirildi. Bu halkara çäre GDA ýurtlarynyň bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygyny berkitmek, tejribe alyşmak hem-de bilim bermegiň hilini ýokarlandyrmak babatynda möhüm meýdança öwrüldi. Minsk gurultaýynda biziň delegatymyz Türkmenistanda ýaşlaryň innowasion we ylmy-tehniki taslamalara çekilişi, mekdeplerde we uniwersitetlerde IT hem-de STEM biliminiň ornaşdyrylyşy barada çykyşlar etdiler. Şeýle hem, GDA ýurtlarynyň arasynda sanly bilim portallaryny birleşdirmek, elektron kitaphana bazalaryny paýlaşmak we talyplaryň, mugallymlaryň akademiki alyş-çalyş maksatnamalaryny giňeltmek barada birnäçe möhüm teklipleri öňe sürüldi. Gurultaýda döwletlerden gelen wekiller, bilim ministrlikleriniň ýolbaşçylary, öňdebaryjy mugallymlar we talyplar gatnaşdylar. Maslahatyň dowamynda bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak we sanlylaşdyrmak barada möhüm meseleler öňe sürüldi: Gurultaýyň jemleýji bölüminde GDA giňişliginde bilim berilişiniň hilini ýokarlandyrmak hem-de bilelikdäki innowasion bilim taslamalaryny durmuşa geçirmek boýunça çäreleriň Kararnamasy kabul edildi. Bu möhüm gurultaý diňe bir bilim işgärleriniň tejribe paýlaşmagyna däl, eýsem döwletleriň arasyndaky dostlukly we medeni-bilim gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de berkitmegine uly goşant goşdy. Bu halkara forum bilim ulgamyny täze basgançaga götermek, döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak we milli mekdep tejribelerini paýlaşmak üçin möhüm meýdança öwrüldi. Gurultaýyň dowamynda geçirilen seksiýa maslahatlarynda we tegelek stollarda birnäçe esasy ugurlar öňe sürüldi. Gurultaýda Türkmenistanyň mekdeplerinde sanly bilim ulgamynyň geriminiň giňeldilişi, interaktiw okuw esbaplarynyň ulanylyşy we okuwçylaryň ylym-bilim işjeňligi barada çykyş edildi. Mugallymlaryň pedagogik usulyýetini kämilleşdirmek, emeli aň we sanly gurallary sapaklary gurnamakda netijeli ulanmak barada halkara kärdeşlerimiz bilen giňişleýin pikir alşyldy.Mekdepler arasynda hyzmatdaşlygy ösdürmek, bilelikdäki halkara bäsleşikleri we okuwçylaryň bäsleşiklerini guramak barada teklipler goldanyldy. Biziň öz ýyrdumyzda ylaýta-da öz ýolbaşçylyk edýän mekdeplerimizde geljekki ädimlarimiz: Türkmenistanyň bilim ulgamynyň wekiliýetiniň düzüminde bu gutultaýa gatnaşmak we milli bilim özgerteşliklerimizi halkara bileleşigine tanyşdyrmak biziň üçin uly abraý we jogapkärçilik boldy, bilim ulgamlarynyň birleşmegine we nesillerimize döwrebap, ýokary hilli bilim bermek işine uly goşant goşdy. Aşgabat şäheriniň daşary ýurt dillerini çuňlaşdyrylyp öwredilýän ýöriteleşdirilen 29-njy orta mekdebiniň müdiri Pygamowa Gülbahar, Aşgabat şäheriniň 32-nji orta mekdebiniň müdiri Mahtumow Mekan