Türkmenistanyň
Bilim ministrligi
Turkmenistan dunyanin ondebaryjy dowletleri we halkara guramalary bilen bilim ulgamynda netijeli gatnasyklary osduryar.
2026-njy ýylyň 24-nji iýunynda Beýik Britaniýanyň Times Higher Education (THE) agentligi tarapyndan ýokary okuw mekdepleriniň Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Durnukly ösüş maksatlarynyň (SDG) 17-sine goşýan goşandyny bahalandyrýan THE Sustainability Impact Ratings 2026 dünýä reýtinginiň netijeleri yglan edildi. 2026-njy ýylda bu reýting ilkinji gezek THE Sustainability Impact Ratings ady bilen neşir edildi. Ozal ol THE Impact Rankings ady bilen çap edilýärdi we 2019-njy ýyldan bäri ýokary okuw mekdepleriniň durnukly ösüş ulgamyndaky işini bahalandyrýan iň abraýly halkara reýtingleriň biri hasaplanýar. 2026-njy ýylyň reýtingine dünýäniň 116 ýurdundan we sebitinden 1 646-a golaý ýokary okuw mekdebi gatnaşdy. Jemleýji reýtinge girizilmek üçin uniwersitetler BMG-niň Durnukly ösüş maksatlarynyň azyndan dördüsi boýunça maglumat hödürlemeli bolup, olaryň arasynda SDG 17 – «Durnukly ösüş üçin hyzmatdaşlyk» hökmany görkeziji bolup durýar. Türkmenistanyň ýokary bilim ulgamynyň taryhynda ilkinji gezek üç sany ýokary okuw mekdebi THE Sustainability Impact Ratings reýtinginiň sanawyna girizildi. Bu bolsa milli ýokary bilim ulgamynyň halkara derejesinde ykrar edilýändiginiň hem-de ýurtda durnukly ösüş ýörelgelerini durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işleriň netijeliliginiň aýdyň subutnamasydyr. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti 2022-nji ýyldan bäri, ýagny yzly-yzyna bäşinji ýyl, bu abraýly halkara reýtinge üstünlikli gatnaşyp, bilim, ylym, innowasiýa we halkara hyzmatdaşlygy ugurlarynda gazanan ýokary derejesini nobatdaky gezek tassyklady. 2026-njy ýylyň netijeleri boýunça uniwersitet aşakdaky görkezijilere eýe boldy: SDG 4 – «Hilli bilim»: dünýäde 401–600-nji orun (Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda iň ýokary netije); SDG 7 – «Elýeterli we arassa energiýa»: 601–800-nji orun; SDG 9 – «Senagat, innowasiýalar we infrastruktura»: 601–800-nji orun; SDG 17 – «Durnukly ösüş üçin hyzmatdaşlyk»: we dünýä reýtingine girizildi. Geçen ýyl bilen deňeşdirilende uniwersitet SDG 4, SDG 7 we SDG 9 ugurlary boýunça öz görkezijilerini gowulandyrdy. Bu bolsa bilim işiniň, ylmy-barlaglaryň, halkara hyzmatdaşlygynyň, innowasion infrastrukturasynyň hem-de durnukly ösüş ýörelgeleriniň yzygiderli ösdürilýändigini görkezýär. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň THE Sustainability Impact Ratings 2026 reýtingine gatnaşmagy uniwersitetiň alyp barýan işiniň durnukly ösüş babatda häzirki zaman halkara talaplaryna laýyk gelýändigini tassyklaýar hem-de onuň BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge goşýan goşandynyň halkara derejesinde ykrar edilýändiginiň nyşany bolup durýar. Gazanylan netijeler uniwersitetiň halkara abraýynyň mundan beýläk-de ýokarlanmagyna, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine hem-de Türkmenistanyň ýokary bilim ulgamynyň dünýä bilim giňişligindäki bäsdeşlige ukyplylygynyň artmagyna ýardam eder. Yym-bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak babatdaky taýsyz tagallalary, ýaş nesil hakynda edýän yzygiderli aladalary, döredip berýän mümkinçilikleri, şertleri üçin hormatly Prezidentimize hem-de Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden sagbolsunlarymyzy aýdýarys. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli alyp barýan beýik işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti
2026-njy ýylyň 17-nji fewralynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginde Türkmenistanyň Bilim ministri J.Gurbangeldiýew bilen BMG-niň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) Türkmenistandaky wekili Jalpa Ratnanyň duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň dowamynda taraplar 2026-2030-njy ýyllar üçin ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny, şol sanda çaganyň irki ösüşini, inklýuziw bilimi ösdürmegi, şeýle hem bilim ulgamynda howa durnuklylygy we tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak meseleleri boýunça geçirilmegi meýilleşdirilýän işleri ara alyp maslahatlaşdylar. Şeýle hem duşuşygyň barşynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlykda agzalan ugurlar boýunça ýetilen sepgitler barada hem durlup geçildi. Duşuşykda çaganyň irki ösüşi boýunça Milli strategiýany taýýarlamak we ýurduň 55 mekdebinde başlangyç synpa taýýarlyk boýunça synag maksatnamasyny durmuşa geçirmek, “Ýaşyl mekdep” bilelikdäki maksatnamany üstünlikli amala aşyrmak, inklýuziw bilim boýunça alnyp barylýan synag işleriniň gerimini giňeltmek meselelerine aýratyn üns berildi, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň degişli bölümleri bilen ÝUNISEF-iň bilelikdäki başlangyçlary durmuşa geçirmegiň ähli tapgyrlarynda ýakyn utgaşykly işlemäge taýýardygy tassyklandy. Duşuşygyň jemleri boýunça taraplar Türkmenistanda her bir çaganyň hukuklarynyň üpjün edilmegine hem-de iň gowy bähbitlerine gönükdirilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga özara taýýarlygy tassykladylar. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Türkmenistanyň Prezidenti hormatly Serdar Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda yzygiderli durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň çäklerinde Türkmenistan we Beýik Britaniýa bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygy täze, amaly maksatlara gönükdirilen derejä çykarýarlar. Hyzmatdaşlyk boýunça dört resminama gol çekilmegi halkara hyzmatdaşlygy giňeltmek hem-de öňdebaryjy bilim tejribelerini milli bilim ulgamyna geçirmegiň durnukly mehanizmlerini döretmek boýunça alnyp barylýan ulgamlaýyn işleriň netijesi boldy. Bu ylalaşyklaryň milli bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeleriň ileri tutulýan ugurlary bilen doly utgaşýandygyny, şeýle hem Türkmenistanda 2026–2052-nji ýyllar üçin ýokary hünär bilimini ösdürmegiň strategiýasynyň, ony durmuşa geçirmegiň 2026–2030-njy ýyllar üçin tassyklanan Maksatnamasynyň, Türkmenistanda 2028-nji ýyla çenli umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň Konsepsiýasynyň maksatlaryna laýyk gelýändigini aýratyn bellemek gerek. Dört resminama amaly hyzmatdaşlygyň özara baglanyşykly dört ugruny kesgitleýär. 1) Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen Pearson kompaniýasynyň arasynda endikleriň sertifikasiýasy ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama. Pearson kompaniýasy bilen hyzmatdaşlyk halkara derejesinde ykrar edilen kärler we sertifikasiýa ulgamynda häzirki zaman çözgütleriň ornaşdyrylmagyna, şol sanda bahalandyrmalaryň we synaglaýyn dolandyryşyň sanly formatlaryny ösdürmäge gönükdirilendir. Bu hyzmatdaşlygyň amaly ugry okuwyň netijelerini ölçemäge, okatmagyň maksatnamalaryny gowulandyrmak üçin “gaýdym arabaglanyşygy” döretmäge we uçurymlaryň hünär ygtybarlyklarynyň halkara derjesinde ykrara edilmegine ýardam berýän synag mehanizmlerini işe girizmekden ybaratdyr. 2) Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen AQA Global Assessment Services Ltd kompaniýasynyň arasynda bilim ulgamynda bahalandyrma boýunça hyzmatdaşlyk etmek boýunça özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama. AQA kompaniýasy bilen baglaşylan resminama mekdep bilimi, zerur bolan ýagdaýynda hünär bilim derejesinde bahalandyrmagyň hilini ýokarlandyrmagyň binýadyny döredýär: bahalandyrmak boýunça hünärmenleriň ygtybarlyklaryny ösdürmek, gözegçilik materiallaryny işläp taýýarlamaga çemeleşmeleri kämilleşdirmek, netijeleriň aýdyňlyk we deňeşdirip bolmak derejesini ýokarlandyrmak. Bu ugur umumy orta bilimde dersleri okatmagy döwrebaplaşdyrmagyň hem-de hili dolandyrmakda subutnamalara esaslanýan çemeleşmäni güýçlendirmegiň wezipeleri bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Bu ugur Türkmenistanda umumy orta bilimi döwrebaplaşdyrmagyň we esasy wezipesi bahalandyrmagyň bitewi, düşnükli hem-de durnukly standartlaryny ornaşdyrmak, okatmagyň netijelerini ölçemek ulgamynda milli ekspertizany ösdürmek bolup durýan okatmagyň hilini ölçemegiň has aýdyň, subutnamalara daýanýan we deňeşdirip bolýan çemeleşmelerine geçilmeginiň çäklerinde aýratyn möhüm ähmiýete eýe bolýar. 3) Türkmenistanyň Milli bilim instituty bilen Norwich Institute for Language Education (NILE) (Norwiç dil bilimi institutynyň) arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama NILE bilen hyzmatdaşlyk mugallymlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen amaly maksatnamalary durmuşa geçirmekden, okatmagyň usulyýetini ösdürmekden hem-de mugallymlaryň durnukly hünär jemgyýetlerini döretmekden ugur alýar. Bu ugurda esasan okatmagyň hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilen amaly gurallara, şol sanda iňlis diliniň okadylyşyny kämilleşdirmäge berilýär, şeýle hem üznüksiz hünär ösüşiniň (CPD) we halypaçylygyň nusgalaryny ornaşdyrmaga üns berilýär. 4) Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty bilen Nottingham Trent University (Nottingem Trent uniwersitetiniň) arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama. Nottingham Trent University bilen baglaşylan resminama Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilendir. Resminamanyň çäklerinde bilelikdäki bilim başlangyçlaryny durmuşa geçirmek, işgärleri taýýarlamagyň amaly ugurlaryny ösdürmek, akademiki alyş-çalyşlary ýola goýmak, bilelikdäki taslamalary amala aşyrmak hem-de taýýarlygyň amaly ugra gönükdirilen düzüm bölegini güýçlendirmek göz öňünde tutulýar. Bu hyzmatdaşlyk ýokary okuw ulgamyny döwrebaplaşdyrmak hem-de bilim maksatnamalarynyň halkara derejesinde bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak babatda ulgamlaýyn wezipeleriň üstüni ýetirýär. Resminamalara gol çekmek dabarasyndan soň Türkmenistanyň Bilim ministriniň orunbasary A. Ataýew Beýik Britaniýanyň bilim ulgamynyň öňdebaryjy guramalarynyň (Pearson, AQA, NILE (Norwich Institute for Language Education) we Nottingham Trent University) wekilleri bilen maksatlaýyn gepleşikleri geçirdi. Ylalaşylan işleri amala aşyrmak maksady bilen bilelikdäki iş toparlaryny döretmek, tehniki tabşyryklary hem-de (synag tertibinde iş geçirjek edaralaryň, görkezijileriň, möhletleriň we jogapkär taraplaryň görkezilmeginde) tapgyrlaýyn ýol kartasyny taýýarlamak göz öňünde tutulýar. Gol çekilen resminamalar taraplaryň hyzmatdaşlygy yglan etmek bilen çäklenmän, eýsem bilimiň hilini ýokarlandyrmaga, adam maýasyny ösdürmäge we Türkmenistanyň uzak möhletleýin strategik wezipelerine ýetmäge gönükdirilen anyk bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmäge taraplaryň taýýardygyny tassyk edýär. Türkmenistanyň Bilim ministrligi