Türkmenistanyň
Bilim ministrligi
Turkmenistan dunyanin ondebaryjy dowletleri we halkara guramalary bilen bilim ulgamynda netijeli gatnasyklary osduryar.
Täzelik
Türkmenistan 2026-njy ýylyň 22–24-nji iýulynda Ankara şäherinde geçirilen BMGÖM-niň Ösüş strategiýasy we maliýeleşdiriş platformasynyň çäklerindäki syýasaty işläp taýýarlamak boýunça sebit maslahatynda adam maýasynyň ösdürilmegine we onuň ykdysady özgertmelerdäki ornuna bolan garaýyşlaryny hödürledi. Çäre döwlet edaralarynyň wekillerini, BMGÖM-niň ýolbaşçylaryny, Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň bilermenlerini strategik meýilnamalaşdyrmak, ösüşi maliýeleşdirmek, maglumatlary netijeli peýdalanmak we döwlet syýasatynyň durmuşa geçirilişini kämilleşdirmek boýunça tejribe alyşmak üçin bir ýere jemledi. Türkmenistanyň hödürlän çemeleşmesiniň merkezinde adam maýasy ykdysady ösüşiň esasy hereketlendiriji güýçleriniň biri hökmünde çykyş edýär. Bilime goýulýan maýa goýumlary adam maýasynyň hilini ölçemek mümkin bolanda we hünärmenleri taýýarlamak ykdysadyýetiň häzirki hem-de geljekki zerurlyklary bilen gönüden-göni baglanyşdyrylanda has ýokary ykdysady netijeliligi üpjün edýär. Soňky ýyllarda Türkmenistanda ýokary bilime elýeterlilik giňeldildi, bilim standartlary we maksatnamalary täzelendi, ýokary okuw mekdepleriniň işiniň netijelerini yzygiderli seljermäge mümkinçilik berýän sanly baha beriş we reýting ulgamy ornaşdyryldy. Bu tejribe möhüm ýörelgäni görkezýär: netijeler ölçenilýän we aýdyň bolanda, maglumatlar hili ýokarlandyrmagyň we dolandyryşy kämilleşdirmegiň amaly guralyna öwrülýär. Indiki ädim bu çemeleşmäni zähmet bazary we ykdysady ösüş bilen gönüden-göni baglanyşdyrmakdan ybaratdyr. Türkmenistan BMGÖM bilen bilelikde bilimiň we başarnyklaryň hilini, demografik meýilleri hem-de geljekde taýýarlanjak hünärmenleriň sanyny zähmet bazarynyň islegi, öndürijilik we ykdysady ösüşiň geljegi bilen utgaşdyrýan adam maýasyny strategik meýilnamalaşdyrmak çemeleşmesini ösdürýär. Şeýle hem Türkmenistanyň işläp taýýarlan demografik-ykdysady modeli we ssenariý prognozlaşdyrmak üçin programma üpjünçiligi hödürlenildi. Olar bilim, iş üpjünçiligi, başarnyklary ösdürmek we öndürijilik boýunça dürli çözgütleriň zähmet serişdelerine hem-de ykdysady ösüşe ýetirip biljek täsirini bahalandyrmaga mümkinçilik berýär. Esasy maksat üznüksiz ulgamy döretmekdir: adam maýasyna baha bermek → ykdysadyýetiň geljekki zerurlyklaryny çaklamak → bilim we hünär taýýarlygyny uýgunlaşdyrmak → iş üpjünçiliginiň we öndürijiligiň netijelerini seljermek → döwlet syýasatyny degişli derejede kämilleşdirmek. Türkmenistanyň demografik mümkinçiliklerini nazara almak bilen, esasy wezipe adam mümkinçiliklerini ýokary öndürijilige, innowasiýalara, tehnologik ösüşe we ýokary goşulan gymmaty döredýän ykdysady işjeňlige öwürmekden ybaratdyr. Adam maýasy diňe şu günki ykdysadyýetiň zerurlyklaryna jogap bermän, eýsem geljegiň ykdysadyýetini kemala getirýän esasy güýçleriň birine öwrülmelidir. Türkmenistanyň Bilim ministrligi
Täzelik
Şu ýylyň 12–22-nji iýuly aralygynda Hytaý Halk Respublikasynyň Şanhaý şäherinde geçirilen 20-nji Şanhaý halkara ýaşlar interaktiw dostluk lagerine (20th Shanghai International Youth Interactive Friendship Camp) Türkmenistanyň wekiliýetiniň düzümindäki mekdep okuwçylary üstünlikli gatnaşdylar. Dünýäniň 17 döwletinden 107 sany mekdep okuwçysyny bir ýere jemlän bu halkara çäre ýaşlaryň arasynda dostluk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga, medeni alyşmalary giňeltmäge we halklaryň özara düşünişmegini ösdürmäge gönükdirildi. Lageriň maksatnamasynyň çäklerinde geçirilen “Mini-Expo” medeniýet sergisinde türkmen okuwçylary ýurdumyzyň baý milli-medeni mirasyny mynasyp derejede tanyşdyrdylar. Türkmenistanyň milli diwarlygynda gadymy taryhy-medeni gymmatlyklar, milli däp-dessurlar, milli lybaslar, dünýä meşhur türkmen halylary we beýleki milli gymmatlyklar görkezildi. Bu sergi daşary ýurtly gatnaşyjylarda uly gyzyklanma döretdi. On günlük lageriň dowamynda türkmen okuwçylary Şanhaý şäheriniň taryhy we döwrebap künjeklerine baryp gördüler, adaty hytaý lukmançylygynyň esaslary boýunça amaly sapaklara hem-de Suçžou şäherinde ýüpek ýelpawaçlaryny taýýarlamak boýunça ussatlyk sapaklaryna gatnaşdylar. Halkara lager ýaşlaryň bilim, medeniýet we döredijilik ugurlarynda tejribe alyşmagyna, dürli halklaryň medeniýetlerine hormat goýmak duýgusyny berkitmäge we täze dostluk gatnaşyklaryny ýola goýmaga giň mümkinçilik döretdi. Türkmenistanyň ýaş wekilleriniň bu abraýly halkara çärä gatnaşmagy ýurdumyzyň ýaşlar syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini hem-de türkmen ýaşlarynyň halkara giňişligindäki işjeň ornunyň barha pugtalandyrylýandygyny görkezýär. Şeýle hem bu çäre Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasynda bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty ulgamlarynda strategik hyzmatdaşlygyň yzygiderli ösdürilýändiginiň hem-de iki dostlukly ýurduň arasyndaky gatnaşyklary has-da pugtalandyrmaga hyzmat edýändiginiň aýdyň beýany boldy. Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýaşlaryň halkara hyzmatdaşlyga işjeň gatnaşmagy üçin döredilýän giň mümkinçilikleriň netijesinde türkmen okuwçylary dünýäniň dürli ýurtlarynda geçirilýän halkara çärelere mynasyp gatnaşyp, ýurdumyzyň abraýynyň has-da belende galmagyna goşant goşýarlar.
Täzelik
Türkmenistanyň bilim ministri Jumamyrat Gurbangeldiýew bilen Türk aeronawtika birleşigi uniwersitetiniň rektory, professor, doktor Rahmi Eriň arasynda duşuşyk geçirildi. Duşuşyga iki ýurduň bilim we awiasiýa ulgamlarynyň wekilleri gatnaşdylar. Duşuşykda Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň aýratyn ünsi netijesinde ýurdumyzyň bilim ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeler barada bellenildi. Taraplar Türkmenistan bilen Türkiýe Respublikasynyň arasynda bilim we ylym ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy, şeýle hem awiasiýa pudagy üçin hünärmenleri taýýarlamak boýunça mümkinçilikler barada pikir alyşdylar. Professor Rahmi Er uniwersitetiň işi we uçarmanlary taýýarlamak boýunça alnyp barylýan hyzmatdaşlyk barada maglumat berdi. Gepleşikleriň dowamynda raýat awiasiýasy, uçuş howpsuzlygy, awiasiýa tehnologiýalary, logistika, emeli aň we kiberhowpsuzlyk ugurlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek, talyplaryň hem-de professor-mugallymlaryň alyş-çalşyny ýola goýmak we bilelikdäki okuw maksatnamalaryny taýýarlamak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşygyň ahyrynda taraplar bilim edaralarynyň arasynda göni gatnaşyklary ösdürmäge we özara bähbitli taslamalary durmuşa geçirmäge taýýardyklaryny beýan etdiler. Türkmenistanyň Bilim ministrligi