Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Onlaýn ýüz tutma
Makalalar bölüminden yza gaýtmak
Röwşen geljegimiziň binýady

Röwşen geljegimiziň binýady

5 Oktýabr, 2026 Makalalar
50

Ýaş nes­liň ter­bi­ýe­si röw­şen gel­je­gi­mi­ziň bin­ýa­dy­dyr. Bu gün­ki ýaş ne­sil er­tir­ki bi­lim­li hü­när­men­dir. Hut şu nuk­daý­na­zar­dan hem ýaş ne­sil­le­riň ter­bi­ýe­si­ne, bi­li­mi­ne uly üns be­ril­ýär. Hä­zir­ki aja­ýyp döw­rü­miz­de Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň ta­gal­la­la­ry ne­ti­je­sin­de ýaş ne­sil­le­riň ylym-bi­lim öw­ren­mek­le­ri, kä­mil hü­när­men­ler bo­lup ýe­tiş­mek­le­ri üçin äh­li müm­kin­çi­lik­ler dö­re­dil­ýär.

Mil­li ter­bi­ýe mek­de­bi ha­kyn­da söh­bet ede­niň­de, ata-ba­ba­la­ry­my­zyň asyl­ly ýö­rel­ge­si ha­ky­da­ňa dol­ýar. Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­myz Ar­ka­dag şä­he­ri­niň Ru­hy­ýet köş­gün­de ge­çen umu­my okuw sa­pa­gyn­da şeý­le bel­le­ýär: «Biz pe­der­le­ri­mi­ziň «Aky­lyň ba­ha­sy bol­maz, ter­bi­ýä­niň — çä­gi» di­ýen pä­hi­min­den ugur alyp, ne­sil ter­bi­ýe­si­ne aý­ra­tyn üns ber­ýä­ris. Ne­sil­le­ri­mi­ziň bag­ty­ýar ýa­şa­ma­gy, ha­ky­ky wa­tan­çy, il­ha­lar, päk ah­lak­ly, mer­da­na we ha­lal adam­lar bo­lup ýe­tiş­mek­le­ri bi­ziň baş mak­sa­dy­myz­dyr». Şu pa­ra­sat­ly söz­ler­den gör­nü­şi ýa­ly, ýaş ne­sil­le­riň bag­ty­ýar dur­mu­şy ter­bi­ýe mek­de­bin­den göz­baş al­ýar.

Ne­sil ter­bi­ýe­sin­de na­kyl­la­ryň hem örän uly or­ny bar­dyr. Çün­ki ýaş­la­ra ata-ba­ba­la­ry­my­zyň dö­re­den pä­him­le­ri­ni öw­ret­mek, ola­ryň ma­ny-maz­mu­ny­ny dü­şün­dir­mek esa­sy ýö­rel­ge­le­riň bi­ri­dir. Na­kyl­lar hal­kyň dur­muş tej­ri­be­sin­den top­lan, söz baý­lyk­lary bi­len be­ýan eden pä­him­le­ri­dir. Bu pä­him­ler yn­sa­nyň dur­mu­şyn­da çel­gi bo­lup, ony ýag­şy­ly­ga, oňat­ly­ga ug­ruk­dyr­ýar. Şo­nuň üçin hem ola­ry yl­my nuk­daý­na­zar­dan öw­ren­mek, ma­ny-maz­mu­ny­ny wa­gyz et­mek şu gü­nüň we gel­je­giň uly iş­le­ri­niň bi­ri­dir. Şu nuk­daý­na­zar­dan hem alym­lar ola­ry dur­muş pel­se­pe­si, ma­ny-maz­mu­ny bo­ýun­ça bö­lüp, has-da iç­gin öw­ren­ýär­ler. Çün­ki bu ugur na­kyl­la­ra has-da oňat dü­şün­mä­ge ýar­dam ed­ýär.

Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­myz şeý­le bel­le­ýär: «Ata-ba­ba­la­ry­my­zyň akyl-paý­ha­syn­dan dö­rän mil­li mi­ra­sy­myz asyr­la­ryň sy­na­gyn­dan ge­çip, bi­ziň gün­le­ri­mi­ze ge­lip ýe­tip­dir. Na­kyl­lar­dyr ata­lar sö­zi, hüw­dü­ler, tym­sal­lar hal­ky­my­zyň baý ta­ry­hyn­dan ha­bar ber­ýär». Ýaş­la­ry ylym-bi­lim­li edip ter­bi­ýe­le­mek­de hem na­kyl­la­ryň or­ny uly. Çün­ki na­kyl­lar­da ki­tap oka­mak, ylym-bi­lim öw­ren­mek bi­len bag­ly gym­mat­ly pi­kir­ler be­ýan edil­ýär. Ki­tap­dan ylym-bi­lim we hü­när öwüt­le­ri ba­ra­da şu na­kyl­la­ry bel­läp ge­çe­si­miz gel­ýär: «Akyl — yl­myň hy­ry­da­ry», «Bi­lim bi­len hik­met — al­tyn­dan gym­mat», «Bil­me­di­gi­ni so­ran — alym, so­ra­ma­dyk özü­ne — za­lym», «Bil­me­ýän za­dy­ňy ki­tap­dan so­ra», «Go­ýun ba­kan çöl ta­par, ylym okan ýol ta­par», «Ki­tap okan mag­ny­dan dok», «Ylym al­mak — iň­ňe bi­len gu­ýy gaz­mak», «Ylym köp, ömür az, ge­re­gi­ňi al — da­şa ýaz», «Ylym­syz bir ýa­şar, ylym­ly — müň». Yn­ha, bu na­kyl­la­ryň äh­li­si pä­him-paý­has mek­de­bi­dir. Şo­nuň üçin hem bu na­kyl­lar ýaş ne­sil­le­riň ter­bi­ýe­si üçin has-da peý­da­ly­dyr. Se­bä­bi diý­seň, ata-ba­ba­la­ry­myz hem na­kyl­la­ryň üs­ti bi­len ýaş ne­sil­le­ri ter­bi­ýe­läp ýe­tiş­di­rip­dir­ler. Pen­di-ne­si­ha­tyň we asyl­ly gö­rel­dä­niň ter­bi­ýe­si­ni gö­ren ne­sil­ler bol­sa, edep-ek­ram­ly, ylym-bi­lim­li, Wa­ta­ny söý­ýän ne­sil­ler bo­lup ýe­ti­şip­dir­ler. Şo­nuň üçin hem na­kyl­lar çuň­ňur paý­ha­sa ýug­ru­lyp, ne­sil­le­riň ter­bi­ýe­sin­de aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe­dir.

Hä­zir­ki aja­ýyp döw­rü­miz­de ata-ba­ba­la­ry­my­zyň gym­mat­ly mi­ra­sy­ny yl­my taý­dan öw­ren­mä­ge, wa­gyz et­mä­ge giň müm­kin­çi­lik­ler dö­re­dil­ýär. Şeý­le giň müm­kin­çi­lik­ler­den peý­da­la­nyp, ýaş ne­sil­le­ri­mi­zi mil­li ruh­da ter­bi­ýe­le­mek bi­ziň her bi­ri­mi­ziň asyl­ly ýö­rel­gä­miz­dir.

Aý­je­ren GEL­DI­ÝE­WA,
Türk­me­nis­ta­nyň Go­ran­mak mi­nistr­li­gi­niň Be­ýik Sa­par­my­rat Türk­men­ba­şy adyn­da­ky Har­by ins­ti­tu­ty­nyň mu­gal­ly­my.