Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Onlaýn ýüz tutma
Makalalar bölüminden yza gaýtmak
Bilim öwretmek bagtdyr

Bilim öwretmek bagtdyr

14 Sentýabr, 2026 Makalalar
5

Dur­dy­gu­ly Aman­gel­di­ýew 1960-njy ýyl­da Bal­kan we­la­ýa­ty­nyň Mag­tym­gu­ly et­ra­byn­da do­gul­ýar. Hä­zir­ki aja­ýyp döw­rü­mi­ze buý­sa­nyp, ýaş ne­sil­le­re dil öw­ret­mek, ede­bi­ýa­tyň ma­ny-maz­mu­ny­ny dü­şün­dir­mek asyl­ly ýö­rel­ge­dir. Bu asyl­ly ýö­rel­gä eýer­ýän Dur­dy­gu­ly Aman­gel­di­ýew in­di en­çe­me ýyl bä­ri mu­gal­lym­çy­lyk kä­rin­de zäh­met çek­ýär.

Dur­dy­gu­ly he­niz ýaş­lyk­dan dil öw­ren­me­gi ýü­re­gi­ne düw­di, mek­dep ki­tap­ha­na­syn­da bar bo­lan çe­per eser­le­ri okap çyk­dy. Özi hem di­ňe bir türk­men di­lin­de däl, eý­sem, rus di­lin­dä­ki çe­per eser­le­ri hem ürç edip oka­dy. Her ese­ri okan­da, dil­dä­ki söz­le­riň ma­ny­sy, söz­le­riň şi­rin­li­gi ha­kyn­da pi­kir ýö­ret­di. El­bet­de, özi hem çe­per eser­le­ri oka­mak ýaş Dur­dy­gu­ly­da di­le bo­lan gy­zyk­lan­ma­ny art­dyr­dy. Şeý­le bo­lan­soň, ol or­ta mek­de­bi ta­mam­lap, dil we ede­bi­ýat bo­ýun­ça ýo­ka­ry okuw mek­de­bin­de oku­wy­ny do­wam et­di.

Oba ýe­rin­de mu­gal­lym bo­lup iş­le­me­giň öz­bo­luş­ly tä­si­ri bar. Ha­wa, mu­gal­lym­çy­lyk kä­ri­niň özi tä­sir­li, ýaş ne­sil­le­re bi­lim öw­ret­mek hem gy­zyk­ly. Çün­ki oba­da mu­gal­ly­my hem­me­ler ta­na­ýar, ol uly hor­ma­ta my­na­syp adam bo­lup dur­ýar. Dur­dy­gu­ly mu­gal­lym hem şeý­le hor­ma­ta, sar­pa my­na­syp mu­gal­lym­la­ryň bi­ri­dir. Hä­zir onuň oka­dan okuw­çy­la­ry­nyň kö­pü­si mu­gal­lym­çy­lyk kä­rin­de zäh­met çek­ýär­ler. Bu gün­ki gün­de Dur­dy­gu­ly mu­gal­lym ýaş­la­ryň hem ha­ly­pa­sy­dyr. Şo­nuň üçin ýaş bi­lim iş­gär­le­ri on­dan tej­ri­be­li pe­da­gog hök­mün­de mas­la­hat­la­ry­ny so­ra­ýar­lar. Ýaş­la­ra bi­lim öw­ret­mek, sa­pa­gy tä­sir­li gu­ra­mak, okuw­çy­la­ryň ün­sü­ni çek­mek, gy­zyk­lan­dyr­mak ýa­ly dür­li me­se­le­ler bi­len ýaş mu­gal­lym­lar ha­ly­pa ýüz­len­ýär­ler.

Dur­dy­gu­ly mu­gal­ly­myň ha­ly­pa­çy­lyk ýo­ly hem köp ýyl­la­ry öz içi­ne al­ýar. Ol Ahal we­la­ýa­ty­nyň Bä­her­den et­ra­byn­da­ky 16-njy or­ta mek­dep­de rus di­li we ede­bi­ýat mu­gal­ly­my bo­lup işe baş­la­dy. D.Aman­gel­di­ýew bi­lim ul­ga­myn­da mu­gal­lym­çy­lyk kä­rin­de işe baş­lap, soň­ra Bä­her­den et­ra­byn­da­ky 23-nji or­ta mek­de­biň ter­bi­ýe­çi­lik iş­le­ri ba­ra­da­ky orun­ba­sa­ry, 2002-nji ýyl­da ylym we bi­lim iş­gär­le­ri­niň kär­deş­ler ar­ka­la­şyk­la­ry­nyň Bä­her­den et­rap Ge­ňe­şi­niň baş­ly­gy we­zi­pe­le­rin­de iş­le­mek bi­len, tej­ri­be top­la­dy we Hor­mat hat­la­ra my­na­syp bol­dy.

Ha­ly­pa mu­gal­lym 2015-nji ýyl­dan bä­ri Bä­her­den et­ra­byn­da rus di­li we ede­bi­ýat mu­gal­lym­la­ry­nyň usu­ly bir­leş­me­si­ne ýol­baş­çy­lyk edip gel­ýär. Et­rap­da ge­çi­ril­ýän usu­ly mas­la­hat­la­ra hö­dür­len­ýän usu­ly çy­kyş­la­ra sel­jer­me ber­mek­de uly tej­ri­be­sin­den peý­da­lan­ýar. Usu­ly sa­pak­la­ry gu­ra­mak­da, okuw­çy­la­ra bi­lim öw­ret­mek­de hem tej­ri­be­si­ni paý­laş­ýar. Aý­ra­tyn hem, dil öw­ret­mek­de okuw­çy­la­ryň ün­sü­ni çek­mek, dün­ýä dil­le­ri­niň äh­mi­ýe­ti ha­kyn­da dü­şün­dir­mek ha­ly­pa­nyň asyl­ly ýö­rel­ge­si­ne öw­rül­di. Mu­gal­lym dil bil­ýän ýaş­la­ryň dün­ýä­niň çe­per eser­le­ri­ni hem, yl­my ede­bi­ýa­ty­ny hem oňat öz­leş­di­rip bil­ýän­di­gi­ni nyg­ta­ýar. Mu­nuň şeý­le­di­gi­ni mu­gal­ly­myň oka­dan uçu­rymlary dür­li hü­när­de zäh­met çek­ýän ýaş­lar dur­muş tej­ri­be­sin­de gör­ýär. Öz ugur­la­ryn­da dün­ýä ede­bi­ýa­ty­ny, yl­my­ny öz­leş­di­ren ma­hal­la­ry Dur­dy­gu­ly mu­gal­ly­ma sag­bol­sun aýd­ýar­lar. Çün­ki onuň gym­mat­ly mas­la­hat­lary dur­muş tej­ri­be­de ýol-ýö­rel­ge bol­ýar.

Ha­ly­pa mu­gal­lym Bä­her­den et­ra­byn­da­ky 23-nji or­ta mek­dep­de rus di­li we ede­bi­ýat mu­gal­ly­my bo­lup iş­le­mek bi­len, her ýyl et­rap­da ge­çi­ril­ýän «Al­tyn asy­ryň al­tyn ze­hin­le­ri» at­ly ders bäs­le­şik­le­ri­ne rus di­li der­sin­den taý­ýar­lan okuw­çy­la­ry et­rap bäs­le­şik­le­rin­de ýe­ňi­ji bo­lup, Ahal we­la­ýat bäs­le­şik­le­ri­ne gat­naş­ýar­lar. Bu hem ha­ly­pa­nyň okat­mak us­sat­ly­gy­nyň, bi­lim öw­ret­mek tej­ri­be­si­niň kä­mil­di­gi­ni be­ýan ed­ýär. Dur­dy­gu­ly mu­gal­lym we­la­ýat Baş bi­lim mü­dir­li­gi­niň ýa­nyn­da­ky döw­let umu­my­bi­lim eda­ra­la­ry­nyň mu­gal­lym­la­ry­nyň we mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ry­nyň ter­bi­ýe­çi­le­ri­niň hü­när de­re­je­si­ni ýo­kar­lan­dy­ryş mer­kez­le­rin­de usu­ly sa­pak­la­ry ge­çip, özü­niň baý iş tej­ri­be­si­ni mu­gal­lym­lar köp­çü­li­gi­ne ýaý­mak­da ýa­daw­syz zäh­met çek­ýär. Ol öz zäh­me­ti bi­len mu­gal­lym­la­ryň we ata-ene­le­riň ara­syn­da uly ab­raý­dan peý­da­lan­ýar. Okuw sa­pak­la­ry­ny we ge­çil­ýän her bir ter­bi­ýe­çi­lik çä­re­le­ri­ni mil­li me­de­ni­ýe­ti­miz, şeý­le-de okat­ma­gyň we öw­ret­me­giň dün­ýä ül­ňü­le­ri­ne la­ýyk gel­ýän öň­de­ba­ry­jy iş tej­ri­be­ler bi­len berk bag­la­nyş­dy­ryp geç­ýär.

Dur­dy­gu­ly Aman­gel­di­ýew Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň bi­lim öz­gert­me­le­rin­den, ýur­du­my­zyň içe­ri we da­şa­ry sy­ýa­sa­tyn­dan ge­lip çyk­ýan we­zi­pe­le­re dü­şün­ýän, sy­ýa­sy taý­dan so­wat­ly bi­lim iş­gä­ri ha­sap­lan­ýar. Onuň ýan­ýol­da­şy An­na­gö­zel Aman­gel­di­ýe­wa hem 40 ýyl bä­ri bi­reg­ne bi­le bir mek­dep­de zäh­met çe­kip gel­ýär. An­na­gö­zel mu­gal­lym hem rus di­li we ede­bi­ýat mu­gal­ly­my. Mu­gal­lym­lar maş­ga­la­syn­da dört ça­ga­ny ter­bi­ýe­läp ýe­tiş­dir­di­ler. Bu gün­ki gün­de bu ça­ga­lar ene-ata­la­ry­nyň asyl­ly ter­bi­ýe­si­ni kalp­la­ry­na gu­ýup, her­si bir hü­nä­ri ele al­dy­lar hem-de Wa­ta­na, hal­ka hyz­mat ed­ýär­ler. Şeý­le ha­ly­pa mu­gal­lym­la­ry gö­re­niň­de, bi­lim ba­ra­da, ter­bi­ýe ha­kyn­da gy­zyk­ly söh­bet­le­re güm­ra bol­ýar­syň. Çün­ki şeý­le ha­ly­pa­la­ryň ge­çen ýo­ly ýaş ne­sil­ler üçin hem gö­rel­de­dir.

Aman­gül KER­WE­NO­WA,
Bä­her­den et­ra­byn­da­ky 23-nji or­ta mek­de­biň kär­deş­ler ar­ka­la­şy­gy­nyň il­kin­ji gu­ra­ma­sy­nyň baş­ly­gy.