Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Onlaýn ýüz tutma
Makalalar bölüminden yza gaýtmak
Bilim özgertmeleriniň rowaçlygy

Bilim özgertmeleriniň rowaçlygy

2 Sentýabr, 2026 Makalalar
71

Hä­zir­ki aja­ýyp döw­rü­miz­de bi­lim öz­gert­me­le­ri­niň ro­waç­lan­ýan­dy­gy, ýaş ne­sil­le­riň bi­lim öw­ren­mek­le­rin­de giň müm­kin­çi­lik­le­riň dö­re­dil­ýän­di­gi kö­ňül­le­ri buý­san­dyr­ýar. Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň ta­gal­la­la­ry ne­ti­je­sin­de ýur­du­my­zyň bi­lim ul­ga­my tä­ze ösüş­le­re eýe bol­ýar, döw­re­bap bi­lim ojak­la­ry gur­lup ulan­ma­ga be­ril­ýär. Yn­ha, 1-nji sent­ýabr­da bel­le­ni­len Bi­lim­ler we ta­lyp ýaş­lar gü­ni hem şan­ly we ta­ry­hy wa­ka­la­ra baý bol­dy. Bu ta­ry­hy wa­ka­la­ra şa­ýat bol­mak, wasp et­mek dö­re­di­ji­lik iş­gär­le­ri üçin uly bagt­dyr.

Bi­lim­ler we ta­lyp ýaş­lar gü­ni açy­lan aja­ýyp bi­na­la­ry gö­zü­miz bi­len gör­mek bag­ty tä­ze dö­re­di­ji­li­ge ruh­lan­dyr­ýar. El­bet­de, türk­men gud­ra­ty bi­len bi­na bo­lan Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň, Se­ýit­na­zar Seý­di adyn­da­ky Türk­men döw­let mu­gal­lym­çy­lyk ins­ti­tu­ty­nyň tä­ze bi­na­lar top­lu­my­nyň öz­bo­luş­ly aja­ýyp­ly­gy, äh­li şert­le­riň we müm­kin­çi­lik­le­riň dö­re­dil­me­gi bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Mu­ny bu aja­ýyp bi­na­la­ryň öz­bo­luş­ly döw­re­bap bi­na­gär­lik aý­ra­tyn­ly­gy hem su­but ed­ýär. Hä­zir­ki aja­ýyp döw­rü­mi­ze gö­zel­lik çaý­ýan, ak şä­he­ri­mi­ze gö­zel­lik goş­ýan bu bi­na­lar ba­ra­da ýa­kym­ly pi­kir­ler kal­by­ňa dol­ýar.

Ýur­du­my­zyň ýü­re­gi Aş­ga­bat şä­he­rin­de Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň tä­ze bi­na­lar top­lu­my­nyň açyl­ma­gy ýaş­la­ryň hü­när taý­ýar­ly­gy­ny has-da kä­mil­leş­dir­mä­ge giň müm­kin­çi­lik­le­ri dö­red­ýär. Bu ins­ti­tu­tyň ýö­ri­te hü­när­le­ri bi­len gy­zyk­la­nyp gö­re­ni­miz­de, bi­na­gär­ligiň, gurluşygyň döw­re­bap ugur­la­ry­na yl­my esas­da çe­me­le­şi­lip, ýaş hü­när­men­ler kä­mil bi­lim­le­ri öw­ren­ýär­ler. Gur­lu­şyk we bi­na­gär­lik hä­zir­ki döw­rüň we gel­je­giň mö­hüm ug­ry bo­lup dur­ýar. Ýaş­la­ryň şeý­le ug­ry öz­leş­dir­me­gi dur­muş tej­ri­be­de uly iş­le­ri ama­la aşyr­ma­ga ýar­dam be­rer. Ýe­ne bir aý­ra­tyn­ly­gy, şu hü­när­ler bo­ýun­ça hü­när­men­le­riň taý­ýar­lan­ma­gyn­da çuň­ňur ma­ny bar. Se­bä­bi gur­lu­şyk we bi­na­gär­lik ug­ry yl­my esas­da ös­dü­ril­ýär, bu ugur bo­ýun­ça yl­my ga­ra­ýyş­lar ke­ma­la gel­ýär. Şo­nuň ne­ti­je­sin­de ylym-bi­li­me esas­lan­ýan iş­ler tä­ze­çe ýo­la go­ýul­ýar. Iň esa­sy bol­sa, bu ugur­la­ryň iş­le­ri hem yl­my esas­da kä­mil­leş­di­ril­ýär. Ine, şu­nuň özi hem ýaş­la­ryň kä­mil hü­när­men bol­mak­la­ry ba­ra­da­ky ala­da­dyr. Bu bol­sa, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň ýaş­lar ba­ra­da­ky baş ala­da­la­ry­nyň bi­ri­dir. Çün­ki hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz gel­je­gi­miz bo­lan ýaş­la­ryň kä­mil hü­när­li, giň dün­ýä­ga­ra­ýyş­ly hem-de ylym­ly-bi­lim­li bol­ma­gy ba­ra­da aja­ýyp müm­kin­çi­lik­le­ri dö­red­ýär. Yn­ha, Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň, Se­ýit­na­zar Seý­di adyn­da­ky Türk­men döw­let mu­gal­lym­çy­lyk ins­ti­tu­ty­nyň tä­ze bi­na­lar top­lu­my­nyň açyl­ma­gy hem şeý­le be­ýik iş­le­riň aý­dyň ne­ti­je­si­dir.

Şu ýer­de Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň tä­ze bi­na­lar top­lu­my ba­ra­da mag­lu­mat­la­ry be­ýan et­mek ge­rek. Çün­ki bu aja­ýyp bi­lim oja­gy ýaş­lar üçin giň müm­kin­çi­lik bo­lup, eko­lo­gik taý­dan kä­mil we in­no­wa­sion bi­na­gär­li­giň se­bit­dä­ki de­ňi-ta­ýy bol­ma­dyk aja­ýyp nus­ga­sy­dyr. Şeý­le hem bu ýo­ka­ry okuw mek­de­bi­niň mad­dy-en­jam­la­ýyn bin­ýa­dy we ýo­ka­ry hü­när de­re­je­li pro­fes­sor-mu­gal­lym­lar dü­zü­mi bo­lup, ta­lyp ýaş­la­ra ýo­ka­ry hil­li we hä­zir­ki za­man bi­lim­le­ri öw­ret­mek­de giň müm­kin­çi­lik­le­re eýe­dir. Bu mag­lu­mat­lar, el­bet­de, bu ins­ti­tu­tyň iň döw­re­bap şert­le­ri­ni, müm­kin­çi­lik­le­ri­ni aý­dyň be­ýan ed­ýär. Şo­nuň üçin hem bu ýo­ka­ry okuw mek­de­bin­de oka­jak ýaş­lar iň bir hü­när­li, giň dün­ýä­ga­ra­ýyş­ly, ylym­ly-bi­lim­li ýaş­lar bo­lup ýe­ti­şer­ler. Çün­ki döw­rüň iň kä­mil en­jam­la­ry bi­len üp­jün edi­len okuw otag­la­ry, tej­ri­be­ha­na­lar ýaş­la­ryň ylym-bi­li­me bo­lan hö­we­si­ni, oka­ma­ga bo­lan ukyp-ba­şar­nyk­la­ry­ny has-da art­dy­rar. Döw­rüň kä­mil teh­no­lo­gi­ýa­la­ryn­dan, komp­ýu­ter­le­rin­den baş çy­ka­ryp, dö­wür bi­len aýak­daş gid­ýän ýaş­lar ýur­du­my­zyň ösüş­le­ri­ne öz go­şant­la­ry­ny go­şar­lar.

Pä­him­dar ata-ba­ba­la­ry­myz ylym-bi­li­mi ös­dür­me­giň, ýaş nes­li ter­bi­ýe­le­me­giň wa­jyp­dy­gy ha­kyn­da bir­nä­çe pa­ra­sat­ly söz­le­ri, na­kyl­la­ry dö­re­dip­dir­ler. «Akyl — yl­myň hy­ry­da­ry», «Ylym — aky­lyň ýa­ry­sy», «Ylym akyl­dan dem alar», «Bir — oka­na, bir — do­ka­na», «Bi­lim­li — uçar, bi­lim­siz — ga­çar», «Bi­lim bi­len hik­met — al­tyn­dan gym­mat» ýa­ly na­kyl­lar, pa­ra­sat­ly söz­ler pe­der­le­ri­mi­ziň ylym-bi­li­me uly hor­mat bi­len ga­ran­dy­gy­ny aň­lad­ýar. Bu dür­dä­ne söz­le­re, pa­ra­sat­ly na­kyl­la­ra eýe­rip, hä­zir­ki ajaýyp döw­rü­mi­ziň ýaş­la­ry hem bi­lim al­ma­ga uly hö­wes bi­len çe­me­leş­ýär­ler. Ylym-bi­li­me bo­lan söý­gi, öw­ren­mä­ge bo­lan hy­juw mil­li aý­ra­tyn­lyk­la­ry­my­zyň bi­ri­dir. Bu bi­ziň ýaş­la­ry­my­zyň hem oka­ma­ga bo­lan hö­we­si­ni, bi­lim­li bol­mak uky­by­ny üp­jün ed­ýär. Yn­ha, Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň ta­lyp­la­ry­ny gö­re­niň­de hem şeý­le pi­kir­ler se­ri­ňe dol­ýar.

Bi­lim­ler we ta­lyp ýaş­lar gü­ni aja­ýyp tä­ze­lik­le­re, açy­lyş­la­ra, hoş ha­bar­la­ra bes­len­di. Mu­nuň ha­ky­kat­dan hem şeý­le­di­gi­ni ýurdumyzyň dürli künjeginde gurlup ulanmaga berlen çagalar baglarynyň, orta mekdepleriň mysalynda hem görmek bolýar. Bu açylyş dabaralary hem örän täsirli, da­ba­ra­ly bol­dy. Mu­nuň özi ýur­du­my­zyň ylym-bi­lim kuw­wa­ty­nyň has-da ös­dü­ril­ýän­di­gi­ne şa­ýat­lyk ed­ýär. Bu­la­ryň äh­li­si Bi­lim­ler we ta­lyp ýaş­lar gü­nü­niň gö­wün gal­kyn­dy­ry­jy wa­ka­la­ry­na öw­rül­di. «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­lyn­da mu­kad­des Ga­raş­syz­ly­gy­my­zyň şan­ly 35 ýyl­ly­gy­na uly ru­hu­be­lent­lik bi­len bar­ýan­dy­gy­my­zy hem bel­le­mek ge­rek. Tä­ze açy­lyp ulan­ma­ga ber­len bi­lim ojak­la­ry hem şan­ly toý­la­ry­my­za aja­ýyp sow­gat­dyr.

Tä­ze bi­lim ojak­la­ry iň tä­ze okuw-teh­ni­ki se­riş­de­ler, şol san­da komp­ýu­ter teh­no­lo­gi­ýa­la­ry we mul­ti­me­dia en­jam­la­ry bi­len en­jam­laş­dy­ry­lan­dyr. Bu bi­lim ojak­la­ryn­da ders­ler bo­ýun­ça synp otag­la­ry, sport za­ly, ki­tap­ha­na ýer­leş­ýär. Bu­lar­dan baş­ga-da, mu­gal­lym­la­ryň okuw işi­niň usu­ly­ýet bin­ýa­dy­ny has-da kä­mil­leş­di­rip, yh­las­ly zäh­met çek­me­gi üçin äh­li şert-müm­kin­çi­lik­ler göz öňün­de tu­tu­lyp­dyr. Bu bol­sa hä­zir­ki wagt­da okat­ma­gy has-da kä­mil­leş­dir­mä­ge müm­kin­çi­lik­le­riň dö­re­dil­ýän­di­gi­ni be­ýan ed­ýär. Şeý­le hem okat­ma­gyň usu­ly­ýe­ti­niň bar­ha kä­mil­leş­ýän­di­gi­ni gör­kez­ýär. Çün­ki şeý­le döw­re­bap bi­na­lar, bi­lim ojak­la­ry bi­lim iş­gär­le­ri­ni tä­ze üs­tün­lik­le­re ruh­lan­dyr­ýar.

Bu gün bi­lim iş­gär­le­ri döw­re­bap mek­dep­ler­de dö­re­di­ji­lik­li zäh­met çek­ýär­ler. Bag­ty­ýar ýaş ne­sil­le­ri­miz ýo­ka­ry de­re­je­de bi­lim öw­re­nip, ukyp-ba­şar­nyk­la­ry­ny kä­mil­leş­dir­mek, in­no­wa­sion teh­no­lo­gi­ýa­lar­dan we yl­myň ga­za­nan­la­ryn­dan peý­da­lan­mak ba­ba­tyn­da uly müm­kin­çi­lik­le­re eýe bol­ýar­lar. Bi­lim ar­ka­ly röw­şen gel­je­gi na­zar­la­ýan ýaş ne­sil öz­le­ri üçin dö­re­dil­ýän giň şert­le­re buý­san­ýar. Ylym-bi­li­mi ös­dür­mek­de be­ýik iş­le­ri dur­mu­şa ge­çir­ýän Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň jan­la­ry sag, ömür­le­ri uzak bol­sun!

Söh­bet NUR­BER­DI­ÝEW,
«Mu­gal­lym­lar ga­ze­ti».