Ýur­du­my­zyň umu­my­bi­lim ber­ýän or­ta mek­dep­le­ri bi­len bir­lik­de, mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ryn­da kör­pe­le­re ter­bi­ýe-so­wat öw­ret­mek­de döw­re­bap we öň­de­ba­ry­jy tej­ri­be­le­re da­ýa­nyl­ýar. Ha­ly­pa­la­ryň mas­la­hat­la­ry, ök­de hü­när­men­ler­den okat­ma­gyň iş­jeň usul­la­ry öw­re­nil­ýär, tej­ri­be­ler al­şyl­ýar we ýaý­ra­dyl­ýar. Bi­lim iş­gär­le­ri­niň her ýy­lyň ýan­war we aw­gust aý­la­ryn­da ge­çi­ril­ýän usu­ly-ama­ly okuw­la­ryn­da diň­le­nil­ýän çy­kyş­lar, öw­re­nil­ýän iş tej­ri­be­le­ri ýaş hü­när­men­ler üçin örän äh­mi­ýet­li usu­ly ýar­dam bo­lup dur­ýar.

Türk­men­ba­şy şä­he­rin­dä­ki 14-nji or­ta mek­dep­de «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» di­ýen at bi­len ge­çi­ri­len usu­ly-ama­ly okuw­la­ra şä­he­riň çä­gin­dä­ki mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ry­nyň ter­bi­ýe­çi­le­ri, ter­bi­ýe­çi-usu­ly­ýet­çi­le­ri, şe­pa­gat uýa­la­ry we mü­dir­ler iş­jeň gat­naş­dy­lar. Şä­her bi­lim bö­lü­mi­ne de­giş­li mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ry­nyň 32-si de­giş­li bo­lup, ola­ryň 3-si da­şa­ry ýurt dil­le­ri­ne ýö­ri­te­leş­di­ri­len­dir.

Mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ry­nyň ter­bi­ýe­çi­le­ri­niň usu­ly-ama­ly okuw­la­ryn­da bel­le­nen te­ma­lar bo­ýun­ça tä­sir­li çy­kyş­la­ra uly orun be­ril­di. So­wat öw­ret­mek, söz­leý­şi ös­dür­mek, da­şa­ry ýurt dil­le­ri sa­pak­la­ryn­da ter­bi­ýe­çi mu­gal­lym­lar na­kyl­la­ry yzy­gi­der­li peý­da­lan­mak ar­ka­ly ça­ga­lar­da türk­men hal­ky­nyň akyl-pa­ra­sa­da ýug­ru­lan ata­lar sö­zi, na­kyl­lar ba­ra­da il­kin­ji dü­şün­je­le­ri dö­re­dip bi­ler­ler. Olar sa­pak­da ça­ga­la­ryň aňyn­da gal­jak na­kyl­la­ryň ma­ny­sy­ny dü­şün­dir­mä­ge ça­lyş­ma­ly. Şeý­le hem na­kyl­lar ça­ga­nyň edep­li, adam­kär­çi­lik­li, zäh­met­sö­ýer bo­lup ýe­tiş­me­gi­ne uly ýar­dam ed­ýär. Şun­da «Paý­has çeş­me­si» ki­ta­byn­dan peý­da­lan­mak has-da ýer­lik­li bo­lar.

Ça­ga­la­ra ter­bi­ýe ber­mek­de halk dö­re­di­ji­li­gi­niň giň­den ýaý­ran, hem­me­ler ta­ra­pyn­dan köp okal­ýan gör­nü­şi bo­lan er­te­ki­le­riň örän uly äh­mi­ýe­ti bar. Ça­ga­nyň he­mi­şe er­te­ki diň­le­mä­ge, onuň gah­ry­man­la­ry ba­ra­da pi­kir ýö­ret­mä­ge, ola­ra öý­kün­mä­ge hö­we­si güýç­li bol­ýar. Dil­den-di­le ge­çip, şu gün­le­ri­mi­ze ge­lip ýe­ten «Ak­pa­myk», «Ýar­ty­gu­lak», «Al­da­nan mö­jek», «Bö­wen­jik» ýa­ly meş­hur türkmen halk er­te­ki­le­ri­niň üs­ti bi­len kör­pe­ler­de dog­ru­çyl­lyk, ag­zy­bir­lik, ene-ata söý­gi, uly­ny sy­la­mak, ki­çi­ni söý­mek, dos­ta we­pa­ly­lyk, ugur­ta­py­jy­lyk ýa­ly hä­si­ýet­ler ter­bi­ýe­len­ýär.

Ýur­du­myz­da ýaş nes­le bi­lim-ter­bi­ýe ber­mek maş­ga­la­dan baş­lap, ça­ga­lar bag­la­ryn­da do­wam ed­ýär. Şun­da mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ry­nyň ter­bi­ýe­çi­le­ri­ne mö­hüm orun de­giş­li­dir, çün­ki ça­ga­nyň ir­ki ösü­şi­niň ka­da­ly ýag­daý­da geç­me­gi onuň gel­jek­de ylym­ly-bi­lim­li, giň dün­ýä­ga­ra­ýyş­ly bo­lup ýe­tiş­me­gin­de tä­si­ri ulu­dyr. Şo­nuň üçin ça­ga­la­ryň ir­ki ösü­şi­niň we mek­de­be taý­ýar­ly­gy­nyň ka­da­ly ýag­da­ýy­ny üp­jün et­mä­ge aý­ra­tyn äh­mi­ýet be­ril­me­li­dir.