Hä­zir­ki dö­wür­de daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak, te­bi­gy baý­lyk­la­ry re­je­li peý­da­lan­mak, ho­wa­nyň üýt­ge­me­gi­niň ýa­ra­maz tä­sir­le­ri­niň öňü­ni al­mak bi­len bag­ly mö­hüm me­se­le­le­re dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi ta­ra­pyn­dan aý­ra­tyn üns be­ril­ýär. Bu ugur­da ýaş nes­liň eko­lo­gik me­de­ni­ýe­ti­ni ös­dür­mek, ýurt­la­ryň ara­syn­da tej­ri­be alyş­mak, yl­my hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mek we ýaş alym­la­ryň hem-de hü­när­men­le­riň tä­ze eko­lo­gik baş­lan­gyç­la­ry­ny gol­da­mak uly äh­mi­ýe­te eýe­dir. Döw­le­ti­miz bu ugur­lar­da nus­ga­lyk iş­le­ri ama­la aşy­ryp, anyk tas­la­ma­la­ry we baş­lan­gyç­la­ry dur­mu­şa ge­çir­ýär, mö­hüm tek­lip­ler bi­len çy­kyş ed­ýär. Şeý­le iş­ler­de ýaş­la­ryň hem my­na­syp pa­ýy bar­dyr.

Ýur­du­myz goň­şy döw­let­ler we se­bi­tiň ýurt­la­ry bi­len kö­pu­gur­ly gat­na­şyk­la­ry, şol san­da eko­lo­gi­ýa we daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak ba­bat­da hyz­mat­daş­ly­gy iş­jeň ös­dür­ýär. Türk­me­nis­tan hoş­ni­ýet­li goň­şu­çy­ly­gyň be­lent nus­ga­sy­ny gör­kez­ýän Öz­be­gis­tan bi­len daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak we eko­lo­gi­ýa abadançy­ly­gy­ny üp­jün et­mek ugur­la­ryn­da mö­hüm tas­la­ma­la­ry ama­la aşyr­ýar. Se­bit­de suw se­riş­de­le­ri­ni re­je­li peý­da­lan­mak, çöl­leş­mä­niň öňü­ni al­mak, bio dür­lü­li­gi go­ra­mak, ho­wa­nyň üýt­ge­me­gi­niň tä­sir­le­ri­ni azalt­mak ýa­ly me­se­le­ler iki ýur­duň hü­när­men­le­ri­niň bi­le­lik­dä­ki ta­gal­la­la­ry­ny ta­lap ed­ýär.

Şeý­le mö­hüm me­se­le­le­riň çöz­gü­din­de hal­ka­ra yl­my-ama­ly çä­re­le­riň äh­mi­ýe­ti örän ulu­dyr. Şu nuk­daý­na­zar­dan, ýa­ňy-ýa­kyn­da Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Şah­ri­sabs şä­he­rin­de ge­çi­ri­len «Ýaş­lar — gel­je­gi gu­ru­jy­lar» at­ly V hal­ka­ra eko­lo­gi­ýa gu­rul­ta­ýy hem aý­ra­tyn äh­mi­ýet­li wa­ka­la­ryň bi­ri bol­dy. Bu hal­ka­ra gu­rul­taý dür­li ýurt­lar­dan alym­la­ryň, mu­gal­lym­la­ryň, ýaş göz­leg­çi­le­riň we eko­lo­gik ugur­da iş­le­ýän hü­när­men­le­riň pi­kir alyş­mak­la­ry üçin giň müm­kin­çi­lik dö­ret­di.

Gu­rul­ta­ýyň do­wa­myn­da daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak, te­bi­gy se­riş­de­le­ri re­je­li peý­da­lan­mak, eko­lo­gi­ýa yl­my­nyň hä­zir­ki za­man ugur­la­ry, in­no­wa­si­on teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň eko­lo­gi­ýa me­se­le­le­ri­niň çöz­gü­din­de ula­ny­ly­şy ýa­ly bir­nä­çe mö­hüm me­se­le­ler ara al­nyp mas­la­hat­la­şyl­dy. Şeý­le hem ýaş­la­ryň eko­lo­gi­ýa dü­şün­je­li­li­gi­ni ýo­kar­lan­dyr­mak, ola­ry yl­my iş­le­re hö­wes­len­dir­mek we hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gyň tä­ze ugur­la­ry­ny dö­ret­mek bo­ýun­ça pi­kir­ler öňe sü­rül­di.

Bu hal­ka­ra çä­rä Türk­me­nis­ta­nyň Mag­tym­gu­ly adyn­da­ky Ýaş­lar gu­ra­ma­sy­nyň ag­za­la­ry bi­len bi­le­lik­de, Türk­me­nis­ta­nyň Oguz han adyn­da­ky In­že­ner-teh­no­lo­gi­ýa­lar uni­wer­si­te­ti­niň we­kil­le­ri hem gat­naş­dy. Ýaş hü­när­men hök­mün­de hal­ka­ra fo­ru­ma gat­naş­mak uly jo­gap­kär­çi­lik hem-de buý­sanç­dyr. Ýe­ri ge­len­de bel­le­sek, ýo­ka­ry okuw mek­de­bi­miz­de hä­zir­ki za­man in­že­ner­çi­lik we teh­no­lo­gi­ýa ugur­la­ry bi­len bir ha­tar­da, daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak, eko­lo­gi­ýa taý­dan aras­sa teh­no­lo­gi­ýa­la­ry ös­dür­mek we ýaş hü­när­men­le­ri in­no­wa­si­on pi­kir­len­mä­ge taý­ýar­la­mak bo­ýun­ça hem mö­hüm iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar.

Gu­rul­ta­ýyň çäk­le­rin­de ge­çi­ri­len «Iň go­wy hal­ka­ra eko­lo­giýa tas­la­ma» bäs­le­şi­gi aý­ra­tyn gy­zyk­lan­ma dö­ret­di. Şeý­le ab­raý­ly hal­ka­ra bäs­le­şi­ge Türk­me­nis­ta­nyň Oguz han adyn­da­ky In­že­ner-teh­no­lo­gi­ýa­lar uni­wer­si­te­ti­niň mu­gal­ly­my hök­mün­de gat­na­şyp, baş baý­ra­ga my­na­syp bol­ma­gym me­niň üçin buý­sanç­ly wa­ka bol­dy. Bu üs­tün­lik di­ňe bir şah­sy zäh­me­tiň ne­ti­je­si bol­man, eý­sem, Wa­ta­ny­myz­da Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň we Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň ta­gal­la­la­ry esa­syn­da yl­ma, bi­li­me, in­no­wa­si­ýa we daş­ky gur­şa­wy go­ra­ma­ga be­ril­ýän uly ün­süň aý­dyň be­ýa­ny­dyr. Baş baý­ra­ga my­na­syp bo­lan eko­lo­giýa tas­la­masy­nyň hal­ka­ra de­re­je­sin­de ýo­ka­ry ba­ha al­ma­gy türk­men hü­när­men­le­ri­niň yl­my müm­kin­çi­lik­le­ri­niň giň­di­gi­ni we ola­ryň hä­zir­ki döw­rüň mö­hüm eko­lo­gi­ýa me­se­le­le­ri­ne tä­ze­çe çe­me­leş­ýän­di­gi­ni gör­kez­ýär.

Türk­men ýaş­la­ry üçin te­bi­ga­ta söý­gi we eko­lo­gi­ýa aba­dan­çy­ly­gy äh­li dö­wür­ler­de iň mö­hüm we­zi­pe­le­riň ha­ta­ryn­da dur­ýar. Bu ba­ra­da Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­myz «Türk­me­niň döw­let­li­lik ýö­rel­ge­si» a­tly ki­ta­byn­da şeý­le bel­le­ýär: «Hä­zir­ki za­ma­nyň eko­lo­gi­ýa yl­my­ny baý­laş­dyr­ýan çeş­me­ler halk paý­ha­syn­da hem yk­rar edi­len­dir. Ösüm­lik we haý­wa­nat dün­ýä­si ba­ra­da­ky he­ka­ýat­lar­dyr ro­wa­ýat­lar dur­mu­şyň in­çe­lik bi­len akyl ýe­ti­ri­len göw­her­le­ri­dir. Şo­nuň üçin mil­li ter­bi­ýe­çi­lik ul­ga­my­myz­da te­bi­ga­ty söý­me­giň, ýe­re, su­wa aýaw­ly çe­me­leş­me­giň äh­mi­ýe­ti ulu­dyr».

Eko­lo­gi­ýa ba­bat­da hyz­mat­daş­lyk di­ňe bir iki döw­le­tiň däl, eý­sem, tu­tuş Mer­ke­zi Azi­ýa se­bi­ti­niň eko­lo­gi­ýa aba­dan­çy­ly­gy­ny üp­jün et­mek­de mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe­dir. Te­bi­ga­ty go­ra­mak umu­my jo­gap­kär­çi­lik­dir. Yl­my hyz­mat­daş­lyk, öza­ra tej­ri­be alyş­mak we tä­ze teh­no­lo­gi­ýa­la­ry ne­ti­je­li ulan­mak şol jo­gap­kär­çi­li­giň esa­syn­da dur­ýar.

Şeý­le hal­ka­ra de­re­je­li bäs­le­şik­de eko­lo­gi­ýa ugur­da­ky yl­my tas­la­ma­la­ry­my­zy hal­ka­ra gi­ňiş­li­gin­de ta­nyş­dyr­ma­ga dö­re­di­len giň müm­kin­çi­lik­ler üçin Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­za, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­za tüýs ýü­rek­den buý­san­jy­my­zy be­ýan ed­ýä­ris.