Bü­tin öm­rü­ni Wa­ta­ny­na, il-gü­nü­ne ba­gyş­lap, ha­lal ýa­şan yn­san­lar he­mi­şe ýag­şy­lyk­da ýat­lan­ýar. Ola­ryň sar­pa­sy my­da­ma be­lent tu­tul­ýar. Se­bä­bi dur­muş­da ab­raý­dyr sy­la­ga päk zäh­me­tiň, adam­kär­çi­li­giň, akyl-paý­ha­syň bi­len ýe­til­ýär. Bu hä­si­ýet­le­ri özün­de jem­le­ýän adam­la­ry nus­ga­lyk ha­ly­pa saý­ýar­lar. Şeý­le yn­san­la­ryň bi­ri hem Gar­ýag­dy Ber­di­ýew­dir.

Gar­ýag­dy Ber­di­ýew il­ha­lar yn­san, ha­ly­pa mu­gal­lym Ber­di­mu­ha­met An­na­ýe­wiň okuw­çy­sy­dyr. Ol 1936-njy ýyl­da Ahal we­la­ýa­ty­nyň Gök­de­pe et­ra­by­nyň Ahal oba­syn­da dün­ýä in­di. Onuň ça­ga­lyk ýyl­la­ry şu oba­da geç­di, ol oba­da­ky mek­dep­de oka­dy. Ýa­şa­jyk Gar­ýag­dy il­ha­lar yn­san, ha­ly­pa mu­gal­lym Ber­di­mu­ha­met An­na­ýe­wiň elin­de bi­lim al­dy. Bu ba­ra­da onuň örän ýa­kym­ly ýat­la­ma­la­ry bar. Bu ýat­la­ma­la­ry oka­nyň­da, ha­ly­pa mu­gal­ly­myň elin­de bi­lim öw­ren­me­giň bagt­dy­gy ha­kyn­da oý­lan­ýar­syň. Çün­ki bu bi­li­mi ýaş­lyk­dan kal­by­ňa guý­ýan mu­gal­ly­myň okat­mak us­sat­ly­gy bi­len berk bag­la­ny­şyk­ly­dyr. Bu ba­bat­da uly bag­ta eýe bo­lan Gar­ýag­dy bi­lim bi­len bir­lik­de, edep ka­da­la­ry­ny hem öw­ren­di. Bi­li­miň edep bi­len berk bag­la­ny­şyk­ly­dy­gy­na ha­ly­pa mu­gal­ly­myň be­ýik gö­rel­de­sin­den göz ýe­ti­r­di. Şeý­le­lik­de, bi­lim, edep, ter­tip-ny­zam ýa­ly gym­mat­lyk­la­ry ýaş­lyk­dan kal­by­na guý­dy.

Gar­ýag­dy Ber­di­ýew 1958-nji ýyl­da Mag­tym­gu­ly adyn­da­ky Türk­men döw­let uni­wer­si­te­ti­ni ýo­ka­ry ba­ha­lar bi­len üs­tün­lik­li ta­mam­lap, geog­ra­fi­ýa mu­gal­ly­my di­ýen hor­mat­ly kä­riň eýe­si bol­dy. Şol ýyl ýaş hü­när­men Gök­de­pe et­ra­by­nyň Yz­gant oba­syn­da ýer­leş­ýän 11-nji or­ta mek­dep­de geog­ra­fi­ýa mu­gal­ly­my we­zi­pe­sin­de işe baş­lap­dyr. Gys­ga wag­tyň için­de mu­gal­ly­myň us­sat­ly­gy­na, gu­ra­ma­çy­lyk uky­by­na my­na­syp ba­ha ber­lip, oba­da il­kin­ji ýo­ka­ry bi­lim­li, so­wat­ly mu­gal­lym bo­lan­soň, oňa oba­dan ýer paý­lap be­rip­dir­ler. Şeý­le­lik­de, Gar­ýag­dy mu­gal­lym 1959-njy ýyl­da Yz­gant oba­sy­na gö­çüp ge­lip­dir.

Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň «Älem iç­re at ge­zer» at­ly aja­ýyp ese­ri­niň il­kin­ji sa­hy­pa­syn­da epig­raf hök­mün­de be­ýik akyl­dar şa­hy­ry­myz Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy­nyň aja­ýyp şy­gyr­la­ry be­ýan edil­ýär: «Tä­lim be­ren us­sa­dyň­dan aý­ryl­ma», «Ýag­şy iş et, sen­den ýag­şy at ga­lar». Bu aja­ýyp goş­gy se­tir­le­ri di­ňe bir bi­lim iş­gär­le­ri­ni däl, eý­sem, äh­li yn­san­la­ry ýag­şy­ly­ga, go­wy hä­si­ýet­le­re ýol gör­kez­ýär. Ha­wa, ýag­şy adam­lar dur­muş­da iň go­wy ter­bi­ýä­ni alan­dyr­lar, ha­ly­pa­la­ryň gö­rel­de­si­ne eýe­ren­dir­ler. Gar­ýag­dy mu­gal­ly­myň dur­mu­şyn­da aý­ra­tyn orun eýe­le­ýän buý­sanç­ly ha­ky­ka­tyň bi­ri, onuň wa­tan­çy es­ger, il­ha­lar yn­san we ha­ly­pa mu­gal­lym Ber­di­mu­ha­met An­na­ýe­wiň okuw­çy­sy bol­ma­gy­dyr. Us­sat ha­ly­pa­nyň öwüt-ün­dew­le­ri, bi­lim-ter­bi­ýe ba­ra­da­ky ga­ra­ýyş­la­ry Gar­ýag­dy mu­gal­ly­myň ömür­lik ýö­rel­ge­si­ne öw­rü­lip­dir. Şo­nuň üçin hem ol ha­ly­pa­syn­dan alan gö­rel­de­si­ni ne­sil­den-nes­le ge­çi­rip, ýaş­la­ryň my­na­syp adam­lar bo­lup ýe­tiş­me­gi ug­run­da yh­la­sy­ny gaý­gyr­man­dyr.

Gar­ýag­dy Ber­di­ýe­wiň ömür ýo­ly ylym-bi­lim, ne­sil ter­bi­ýe­si bi­len pug­ta bag­la­ny­şyk­ly­dyr. Şeý­le hem mu­gal­lym il-gü­ne hyz­mat et­me­giň aja­ýyp nus­ga­sy­ny gör­ke­zip­dir. Ol öz mu­gal­lym­çy­lyk ýo­lun­da di­ňe bir okuw­çy­la­ry­na geog­ra­fi­ýa yl­my­nyň esas­la­ry­ny öw­ret­mek bi­len çäk­len­män­dir. Ha­ly­pa mu­gal­lym ola­ryň kal­byn­da Wa­ta­na söý­gi, ene top­ra­ga hor­mat, te­bi­ga­ta aýaw­ly ga­ra­mak, zäh­met­sö­ýer­lik we yn­san­per­wer­lik ýa­ly asyl­ly hä­si­ýet­le­ri ke­ma­la ge­tir­mä­ge çal­şyp­dyr.

Il­ha­lar yn­san, ha­ly­pa mu­gal­lym Ber­di­mu­ha­met An­na­ýe­wiň: «Do­wa­mat do­wam bol­sun... ne­sil­ler bag­ty­ýar dur­muş­da ýa­şa­syn!» di­ýen pa­ra­sat­ly söz­le­ri Gar­ýag­dy mu­gal­ly­myň hem dur­muş şy­ga­ry­na öw­rü­lip­dir. Ol bü­tin zäh­met ýo­lu­ny şol be­lent mak­sa­da ba­gyş­lap, her bir okuw­çy­nyň yk­ba­ly­na jo­gap­kär­çi­lik bi­len çe­me­le­şip­dir. Ha­ly­pa mu­gal­lym Ber­di­mu­ha­met An­na­ýe­wiň ter­bi­ýe­län okuw­çy­sy­nyň hem öm­rü­ni mu­gal­lym­çy­ly­ga ba­gyş­la­ma­gy ha­ly­pa-şä­girt­lik ýo­lu­nyň do­wam ed­ýän­di­gi­niň aý­dyň su­but­na­ma­sy­dyr. Şeý­le mu­gal­lym­la­ryň gö­rel­de­li öm­ri ýaş ne­sil­ler üçin nus­ga bo­lup, bi­lim we ter­bi­ýe ýo­lun­da yh­las bi­len zäh­met çek­mä­ge ruh­lan­dyr­ýar.

Wa­tan­çy es­ger, il­ha­lar yn­san we ze­hin­li mu­gal­lym Ber­di­mu­ha­met An­na­ýe­wiň ömür ýo­lu­na ba­gyş­la­nan ki­tap­da Gar­ýag­dy Ber­di­ýe­wiň ady­nyň ýat­la­nyl­ma­gy onuň ha­ly­pa­sy­nyň yna­my­ny ödän, mu­gal­lym­çy­lyk ýo­lun­da my­na­syp zäh­met çe­ken şah­sy­ýet bo­lan­dy­gy­nyň su­but­na­ma­sy­dyr. Ha­ly­pa­nyň be­ren bi­li­mi we ter­bi­ýe­si onuň dur­mu­şyn­da nu­ra­na ýol-ýö­rel­ge bo­lup hyz­mat edip­dir.

Ha­ly­pa mu­gal­ly­myň köp­ýyl­lyk zäh­me­ti döw­let ta­ra­pyn­dan hem my­na­syp ba­ha­lan­dy­ry­lyp­dyr. Ol «Zäh­met we­te­ra­ny» di­ýen me­dal bi­len sy­lag­la­nyp­dyr. Bu sy­lag di­ňe bir ýe­ke ada­ma ber­len ýo­ka­ry ba­ha däl-de, eý­sem, ýaş ne­sil­le­riň bi­lim­li, ter­bi­ýe­li bo­lup ýe­tiş­me­gi ug­run­da çe­ki­len ha­lal zäh­me­te goý­lan hor­ma­tyň ny­şa­ny­dyr.

Gar­ýag­dy mu­gal­ly­myň mu­gal­lym­çy­lyk ýo­lu­nyň maş­ga­la­syn­da do­wam et­me­gi aý­ra­tyn buý­sanç­ly ýag­daý­dyr. Hä­zir­ki wagt­da onuň og­ly we ag­tyk­la­ry hem mu­gal­lym­çy­lyk kä­ri­ni do­wam edip, ýaş ne­sil­le­ri ter­bi­ýe­le­mek ýa­ly jo­gap­kär­li we mu­kad­des we­zi­pä­ni ýe­ri­ne ýe­tir­ýär­ler. Bu bol­sa türk­men hal­ky­nyň ha­ly­pa-şä­girt­lik däp­le­ri­niň, mu­gal­ly­ma go­ýul­ýan hor­ma­tyň ne­sil­den-nes­le geç­ýän­di­gi­niň aý­dyň be­ýa­ny­dyr.

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de bi­lim ul­ga­my­nyň ös­dü­ril­me­gi­ne uly üns be­ril­ýän za­ma­na­syn­da Gar­ýag­dy Ber­di­ýew ýa­ly mu­gal­lym­la­ryň ömür ýo­ly ýaş ne­sil­ler üçin nus­ga­lyk mek­dep bo­lup hyz­mat ed­ýär. Ola­ryň ýaş­la­ra be­ren bi­li­mi, öw­re­den sa­pak­la­ry we asyl­ly gö­rel­de­le­ri hal­kyň ha­ky­da­syn­da ebe­di­lik ýa­şar. Il­ha­lar yn­san, ha­ly­pa mu­gal­lym Ber­di­mu­ha­met An­na­ýew­den göz­baş alan bu asyl­ly ýol hä­zir­ki wagt­da hem do­wam edip, ýaş ne­sil­le­ri mil­li ruh­da ter­bi­ýe­le­mek­de nus­ga­lyk mek­dep­dir.