Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Logo

Türkmenistanyň

Bilim ministrligi

Onlaýn ýüz tutma
Makalalar bölüminden yza gaýtmak
Ylym-bi­limde hal­ka­ra gat­na­şyk­lar

Ylym-bi­limde hal­ka­ra gat­na­şyk­lar

20 Iýul, 2026 Makalalar
23

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň pa­ra­sat­ly baş­tu­tan­ly­gyn­da hä­zir­ki wagt­da mil­li bi­lim ul­ga­my kä­mil­leş­di­ri­lip, oňa iň döw­re­bap san­ly ul­gam­lar, in­no­wa­si­ýa­lar hem-de hal­ka­ra tej­ri­be­le­ri iş­jeň or­naş­dy­ryl­ýar. Ga­raş­syz döw­le­ti­miz­de ta­lyp ýaş­la­ryň döw­re­bap bi­lim-ter­bi­ýe al­ma­gy we ola­ryň in­no­wa­sion teh­no­lo­gi­ýa­lar­dan oňat baş çy­kar­ýan, giň göz­ýe­tim­li hü­när­men­ler bo­lup ýe­tiş­me­gi üçin äh­li şert­ler dö­re­dil­ýär. Ýaş ne­sil­le­re dün­ýä de­re­je­sin­de bi­lim ber­mek mak­sa­dy bi­len, da­şa­ry ýurt­la­ryň öň­de­ba­ry­jy yl­my mer­kez­le­ri bi­len hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ry­ny ber­kit­mä­ge aý­ra­tyn üns be­ril­ýär.

Mu­nuň aý­dyň su­but­na­ma­sy hök­mün­de, «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­lyn­da Ýag­şy­gel­di Ka­ka­ýew adyn­da­ky Hal­ka­ra ne­bit we gaz uni­wer­si­te­ti­niň çä­gin­de Türk­me­nis­tan­da­ky «Lu Ban us­sa­ha­na­sy­nyň» açy­lan­dy­gy­ny hem gör­kez­mek bo­lar. Bu hal­ka­ra tas­la­ma­sy­nyň dur­mu­şa ge­çi­ril­me­gi türk­men-hy­taý dost­luk­ly hyz­mat­daş­ly­gy­nyň ta­ry­hyn­da we ony pug­ta­lan­dyr­mak­da tä­ze bir sa­hy­pa­ny aç­dy. Şan­ly ýy­ly­myz­da dö­re­di­len tä­ze mer­kez ýur­du­my­zyň ne­bit­gaz pu­da­gy üçin ýo­ka­ry de­re­je­li hü­när­men­le­ri taý­ýar­la­mak­da uly äh­mi­ýe­te eýe­dir. Türk­me­nis­tan­da bi­lim ul­ga­my­ny kä­mil­leş­dir­mek, ony dün­ýä ül­ňü­le­ri­ne la­ýyk ös­dür­mek iş­le­ri hä­zir­ki dö­wür­de üs­tün­lik­li ama­la aşy­ryl­ýar. Dün­ýä­de yl­myň we teh­no­lo­gi­ýa­nyň kä­mil­leş­me­gi jem­gy­ýe­tiň in­tel­lek­tual baý­ly­gy­nyň art­ma­gy­na oňaý­ly tä­si­ri­ni ýe­tir­ýär. Şu mak­sat bi­len dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän «Lu Ban us­sa­ha­na­sy» hal­ka­ra tas­la­ma­sy Türk­me­nis­ta­nyň we Hy­taý Halk Res­pub­li­ka­sy­nyň ara­syn­da bi­lim we yl­my hyz­mat­daş­ly­gyň mö­hüm ugur­la­ry­nyň bi­ri bo­lup dur­ýar. Us­sa­ha­na döw­re­bap san­ly en­jam­lar hem-de ýö­ri­te­leş­di­ri­len bar­lag­ha­na ul­gam­la­ry bi­len üp­jün edi­lip, ta­lyp­la­ra we mu­gal­lym­la­ra in­no­wa­sion teh­no­lo­gi­ýa­la­ry öz­leş­dir­mä­ge giň müm­kin­çi­lik­le­ri dö­red­ýär.

Ne­bit­gaz pu­da­gyn­da san­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ry we bu ugur­da­ky tä­ze ylym­la­ry öw­ren­mä­ge şert dö­red­ýän bu mer­kez hoş­ni­ýet­li hyz­mat­da­şy­myz bo­lan Hy­taý Halk Res­pub­li­ka­sy bi­len ylym-bi­lim gat­na­şyk­la­ry­ny hil taý­dan tä­ze de­re­jä çy­kar­ýar. Bu hal­ka­ra tas­la­ma­sy ýaş­la­ryň dün­ýä­niň iň kä­mil teh­no­lo­gi­ýa­la­ryn­dan oňat baş çy­kar­ýan hü­när­men­ler bo­lup ke­ma­la gel­me­gi­ne uly iter­gi be­rer. «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­ly­nyň 28-nji iýu­nyn­dan 7-nji iýu­ly­na çen­li Ýag­şy­gel­di Ka­ka­ýew adyn­da­ky Hal­ka­ra ne­bit we gaz uni­wer­si­te­ti­niň mu­gal­lym­la­ry­nyň Hy­taý Halk Res­pub­li­ka­sy­nyň uni­wer­si­tet­le­rin­de ge­çi­ri­len hü­när de­re­je­si­ni ýo­kar­lan­dy­ryş okuw­la­ry­na gat­naş­mak­la­ry bol­sa da­şa­ry ýurt­la­ryň öň­de­ba­ry­jy yl­my mer­kez­le­ri bi­len hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ry­ny ber­kit­mek­de uly äh­mi­ýe­te eýe bol­dy. Bu okuw­lar di­ňe bir hü­när bi­lim­le­ri­ni kä­mil­leş­dir­mek bi­len çäk­len­män, eý­sem, hä­zir­ki za­man teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­ny öw­ren­mek­de, hal­ka­ra tej­ri­be­le­ri alyş­mak­da we tä­ze bi­lim müm­kin­çi­lik­le­ri aç­mak­da mö­hüm meý­dan­ça­dyr. Hä­zir­ki dö­wür ylym-bi­li­miň ös­ýän, bar­ha kä­mil­leş­ýän döw­rü­dir. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň ta­gal­la­sy ne­ti­je­sin­de bu gün bi­lim ul­ga­my­nyň mad­dy üp­jün­çi­li­gi has-da ýo­ka­ry de­re­jä eýe bol­dy. Okuw­la­ryň şeý­le ýo­ka­ry de­re­je­de gu­ral­ma­gy ýaş­la­ry hü­när­le­re ug­ruk­dyr­mak­da-da uly äh­mi­ýe­te eýe­dir.

Hä­zir­ki dö­wür­de dün­ýä ösü­şi­niň esa­sy he­re­ket­len­di­ri­ji güýç­le­ri­niň bi­ri san­ly teh­no­lo­gi­ýa­lar bo­lup dur­ýar. Eme­li aň, uly mag­lu­mat­la­ry sel­jer­mek, akyl­ly mag­lu­mat ul­gam­la­ry we in­no­wa­sion bi­lim usul­la­ry jem­gy­ýe­tiň dür­li ugur­la­ryn­da tä­ze müm­kin­çi­lik­le­ri dö­red­ýär. Şeý­le şert­ler­de ýo­ka­ry hü­när­li hü­när­men­le­ri taý­ýar­la­mak, mu­gal­lym­la­ryň bi­lim de­re­je­si­ni yzy­gi­der­li ýo­kar­lan­dyr­mak aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe bol­ýar. Hy­taý Halk Res­pub­li­ka­sy­nyň uni­wer­si­tet­le­rin­de ge­çi­ri­len hü­när de­re­je­si­ni ýo­kar­lan­dy­ryş okuw­la­ry­nyň do­wa­myn­da esa­sy üns ber­len ugur­la­ryň bi­ri hem eme­li aň teh­no­lo­gi­ýa­la­ry bol­dy. Gat­na­şy­jy­lar eme­li aňyň hä­zir­ki za­man müm­kin­çi­lik­le­ri, wagt ha­sap­la­ýyş ul­gam­la­ry we akyl­ly mag­lu­mat ul­gam­la­ry bo­ýun­ça tä­ze bi­lim­le­ri öz­leş­dir­di­ler.

Aý­ra­tyn hem, Ýag­şy­gel­di Ka­ka­ýew adyn­da­ky Hal­ka­ra ne­bit we gaz uni­wer­si­te­ti­niň mu­gal­lym­la­ry hü­när de­re­je­si­ni ýo­kar­lan­dy­ryş okuw­la­ryn­da eme­li aň al­go­ritm­le­ri­niň önüm­çi­lik pro­ses­le­rin­de ula­ny­ly­şy, mag­lu­mat­la­ryň aw­to­ma­tik sel­je­ri­li­şi we çyl­şy­rym­ly me­se­le­le­riň san­ly çöz­güt­ler ar­ka­ly ýe­ri­ne ýe­ti­ri­li­şi ba­ra­da gi­ňiş­le­ýin mag­lu­mat al­dy­lar. Bu teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň ne­bit­gaz pu­da­gyn­da aý­ra­tyn äh­mi­ýe­ti bar­dyr. Se­bä­bi hä­zir­ki wagt­da önüm­çi­lik pro­ses­le­ri­niň ne­ti­je­li­li­gi­ni ýo­kar­lan­dyr­mak, mag­lu­mat­la­ra esas­la­nan dog­ry çöz­güt­le­ri ka­bul et­mek we gel­jek­ki ýag­daý­la­ry öňün­den çak­la­mak üçin eme­li aň giň­den ula­nyl­ýar. Hä­zir­ki wagt­da Ga­raş­syz Türk­me­nis­tan dün­ýä ýü­zün­de pa­ra­hat­çy­lyk sö­ýü­ji­lik­li we öza­ra bäh­bit­li hyz­mat­daş­lyk ýö­rel­ge­le­ri­ne yg­rar­ly döw­let hök­mün­de yk­rar edi­lip, ýur­du­myz hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ryn­da be­lent sep­git­le­ri na­zar­la­ýar. Eziz Di­ýa­ry­my­zyň hal­ka­ra ab­raý-mer­te­be­si­niň yzy­gi­der­li art­ma­gy­nyň ne­ti­je­sin­de öza­ra bäh­bit­li iki­ta­rap­la­ýyn we köp­ta­rap­la­ýyn hoş­ni­ýet­li gat­na­şyk­la­ryň ýo­la go­ýul­ma­gy äh­li ugur­lar­da, aý­ra­tyn-da, ylym-bi­lim ul­ga­myn­da öň­de­ba­ry­jy tej­ri­be­le­ri öw­ren­mä­ge giň ýol aç­ýar.

Ma­ral GEL­DI­ÝE­WA,
Ýag­şy­gel­di Ka­ka­ýew adyn­da­ky Hal­ka­ra ne­bit we gaz uni­wer­si­te­ti­niň uly mu­gal­ly­my.

Salgylanma: